mahkeme 2021/432 E. 2024/222 K.

T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2021/432 Esas
KARAR NO :2024/222

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/06/2016
KARAR TARİHİ:19/03/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının ... Mah. ... Sokak No:1/1 ... adresindeki iş yerinde 22.09.2015 tarihinde saat 22:00 sularında kimliği belirsiz kişilerce silahlı soygun gerçekleştirildiğini, güvenlik görevlilerinin bağlanarak etkisiz hale getirildiğini, şirket merkezinde bulunan nakit para ve kıymetli evrakların, şirket kaşesinin araçların yedek anahtarlarının çalındığını, olayın ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... Hazırlık sayılı dosya kapsamında soruşturulmakta olduğunu, Dava konusu çekin de dahil olduğu çalınan çekler ile ilgili olarak .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiğini, işbu çeklerden Şahin İnşaat-... tarafından müvekkiline keşide edilen ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri nolu 27.000,00 TL bedelli çekin davalı ... ve San. Dış Tic. Ltd. Şti tarafından ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş olduğunu, müvekkilinin iş bu çeki ciro silsilesinde görünen herhangi bir şirkete ya da şahsa borcu bulunmadığını, çalınan çeklerden ilk olarak ... ... Şubesi ... nolu 19.000,00 TL bedelli çek .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, bu çekle ilgili menfi tespit davası açıldığını, davaya bakan.... Asliye Ticaret Mahkemesi... E sayılı dosyası tedbir talebi kabul edilerek müvekkili şirket yönünden takibin durdurulduğunu, çalınan çekler dolayısıyla onu aşkın icra takibi başlatıldığını, müvekkili yönünden tedbir kararları verilmiş olduğunu, davacıya ait işyerinden çalınan ... A.Ş. ... Şubesinin ... nolu 52.500,00 TL bedelli çekinin .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı ile takip alacaklısı ... Nakliyat Ve Lojistik Limited Şirketi tarafından takibe konu edilmiş olduğunu, çek arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde müvekkilim şirket tarafından ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti'ye ondan da dosyamız davalılarından ... İnş .Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış. Tic. Ltd. Şti'ye ondan da ... Nakliyat ve Lojistik Limited Şirketi'ne ciro edildiğini, ancak başlatılan takipte ... İnş. Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti'nin borçlu olarak gösterilmediğini, ... İnşaattan önce kaşesi bulunan ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti isimli firmanın ise imza itirazında bulunduğunu, kaşe üzerindeki vergi numarasının bile doğru olmadığını, davacı şirketten çalınan diğer bir çek olan ... ... ... şubesine ait ... nolu 20.000,00 TL bedelli çekin de .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile ... tarafından icra takibine konu edildiğini, iş bu çek arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde çekin dosyamız davalılarından ... İnş. Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti'den Fehmi isimli bir şahsa bu kişiden de takip alacaklısına geçtiğinin görüldüğünü ve yine bu icra takibinde de ... İnş. Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti'nin borçlu olarak gösterilmemiş olduğunu, davacı şirketten çalınan diğer bir çek olan ... ... şubesine ait ... nolu 27.000,00 TL. bedelli çeki de .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası ile dosyamız davalısı ... İnş. Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti tarafından icra takibine konu edildiğini ve bu çekte de müvekkilden sonra ciranta olarak aynı diğer dosyalardaki ve dava konusu icra takibinde olduğu gibi ... firmalarının görünmekte olduğunu, bahsi geçen 3 çek ve davaya konusu çekte ... İnş. Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti kaşeleri ve kaşeler üzerindeki imzaların birbirinden farklı olduğunu, ... takibinde de alacaklılar farklı (..., ..., ... İnşaat) ancak alacaklı vekilinin aynı olduğunu, İcra müdürlüğüne başvurulup çek aslı görülmek istendiğinde çekin kasada olmadığı öğrenilmiş olduğunu, çek aslının icra kasasında olmaması ve davalı ...'ın ciranta konumunda olup takip başlatabilmek için ödeme yapmış olması gerektiğinden şikayet yolu ile İcra Hukuk Mahkemesi'ne başvurulduğunu, davalı ... İnş. Tur. Teks. Plastik Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından uygulanan ihtiyati haciz kararı sebebiyle davacı şirketin araçlarına yakalama şerhi koyulduğunu,davacının ticari hayatı durma noktasına geldiğini,davacı şirketin dava konusu çek yönünden davalıların hiç birine borcu bulunmadığını, davacı şirketin menkul ve gayrimenkul mal varlığı ile banka hesaplarına konulmuş olan haciz varsa; söz konusu haciz ve blokelerin hüküm kuruluncaya kadar tedbiren kaldırılmasını, İcra dosyasına yatan ve yatacak paraların alacaklı yana ödenmemesine karar verilmesini, Neticeten dava konusu ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri nolu 25.000,00 TL bedelli çek ve bu çeke dayanılarak başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası yönünden müvekkilin borçlu olmadığını tespitine, davacı aleyhinde haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan davalılardan ... ve San. Dış Tic. Ltd. Şti nin takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere icre inkar tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ve San. Dış. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takibi ile ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri no'lu 25.000,00 TL'lık 20.06.2016 keşide tarihli çekin tahsili amacıyla kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmış olduğunu,Çek muhatap bankaya ibraz edildiğinde .... Asliye Hukuk Mahkemesinde .... sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olduğunun belirtildiğini, söz konusu karar hasımsız olarak açılan Kıymetli Evrak İptali davası sebebiyle verilmiş olduğundan 3. kişileri ve dolayısıyla müvekkil şirketi bağlayıcı yönünün bulunmadığını, davacı yanca her ne kadar dava konusu ... Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası gösterilmişse de, dosyanın 18/07/2017 tarihi ile kapandığını, davanın konusuz kaldığını, borçlunun hakkında yapılmış olan icra takibine ödeme yapmış olması halinde artık menfi tespit yoluna değil; borcun ödemesinden sonra ödenen meblağın iadesini sağlayacak olan istirdat davası açabilecek olduğunu, davalının iyiniyetli yetkili hamil olup, davacının %20 inkar tazminatı talebi hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafların iddialarının bir kısmı çekin rızası hilafına elden çıktığı ve ödeme yasağı konulan çeke dayalı icra takibi yapılamayacağına ilişkin olsa da alacaklının alacağını temin etmesine engel bir durum olmadığını ,davacı-cirantanın çekin çalıntı oldugunu iddia ettiğini ancak çek arkasındaki kaşe ve imzayı inkar etmediğini, imzaların bagımsızlığı ilkesi gereğince kendi imzasını inkar etmeyen borçlunun hamile karşı dava açma hakkı olmadığını, davacı keşidecinin imza inkarı olmamakla "imzaların istiklali ilkesi" gereği sorumlu olan davacının sorumluluğu devam edeceğinden iş bu davayı açma hakkı olmadığını, davacının haksız davasının reddine, İİK m. 170/3 c.3 uyarınca davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına ve takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına hükmedilmesini,Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE
Mahkememizin 20.02.2018 tarihli ... sayılı ilamı ile '' Davacı davaya konu 25.000,00 TL. Çeki 06/09/2016 tarihli celsede ... ...'ten aldığını, ancak müvekkilinin cirosundan sonraki Standart jeoteknik beton yap. elm.kalite. kont.lab. ve inş.san.tic.ltd.şti. ve destek makina san. ve tic.ltd. şti. cirolarının sahte olduğunu, belirtmiştir. Davaya konu çekte ... ... çeki alan davacı şirketin cirosunun doğru olduğu ve kabullenmiş olup, kendisinin ciro ettiği Standart Ltd. ve ondan sonra gelen tüm cirantalar ve hamil ile ilgili iş bu davayı açtığından ve Yargıtayın yukarıdaki belirtilen kararlarında açıkca belirtilmek üzere davalıların çeki ticari ilişki neticesinde aldığını ispatlama zorunluluğu yoktur. Eski TTK 704. Yeni TTK 792. maddesine göre davalıyla ilgili bir ceza davasının bulunmadığı, ayrıca davaya konu çekleri kötü niyetle iktisap ettiği ispatlanamadığından'' gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 17.06.2021 tarihli, 2018/3491 Esas ve 2021/1270 Karar sayılı ilamı ile; ''Bir davada anlatım taraflara niteleme ise hakime aittir. Davacı taraf menfi tespit talebinde bulunmuş ise de, davalı taraf borcun ödendiğini savunmuştur. Dosyaya yansıyan bilgilerden davalının icra borcunu 18/07/2017 tarihinde ödendiğini, yani davanın devamı sırasında borcun ödendiğini savunduğu görülmektedir. Öte yandan icra müdürlüğünün mahkemeye göndermiş olduğu 24/03/2017 tarihli cevabi yazıda dosyanın haricen tahsil edilip kapandığını, dosya aslının bulunamadığını, UYAP'ta tarananların mahkemeye gönderildiğini belirttiği görülmüştür. Yine dosyada bulunan mevcut icra belgelerinden alacaklı vekilinin 26/10/2016'da haricen tahsil harcı yatırdığı ve dosyanın işlemden kaldırıldığı, çek aslının da bulunmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre mahkemece davanın niteliğinin belirlenebilmesi için icra dosyasının durumunun açıklığa kavuşturulması, bu bağlamda icra borcunun ödenip ödenmediği, ödenmiş ise kim tarafından ödendiği, bu durumda davanın istirdat davasına dönüşüp dönüşmeyeceği hususları ile her ne kadar takibi yapan davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti ise de, dosyada bulunan çek fotokopisinin incelenmesinde, çekin arkasındaki ciro silsilesinde adı geçen davalıdan sonra ...'ın geldiği ve bundan sonra ibraz edildiği görülmekle, gerektiğinde bu durumun da bankaya sorularak çeki kimin ibraz ettiğinin araştırılması, ibrazdan sonra çekin tekrar takibe koyan ... Dış Tic. Ltd.Şti'ne ne suretle devredildiği hususu ile bu durumun adı geçen ... Dış Tic. Ltd.Şti'nin meşru hamilliğine etkisi üzerinde durularak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.'' gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dava, ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri nolu 25.000,00 TL bedelli çek ve bu çeke dayanılarak başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyası yönünden menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce alınan talimat bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacının dava dosyasında adı geçen davalılarla herhangi bir ticari alışverişinin bulunmadığı,dolayısıyla davalılarla borç/alacak ilişkisinin olmadığı, dava dosyasında ibraz edilmiş çek görüntüsünde ilk ciranta olan ve çeki davcıya Cirolayan ... ... ile davacının ticari alışveriş neticesinde adı geçen 20.06.2016 keşide tarihli 25.000,00TL lik çekin davcının ticari defterlerinde yer aldığı ve ... ... ten alacaklı olduğu bu çeki kendisinden aldığı zamanlarda müşterinin cari hesabında gözüken borcundan mahsup Kanaat ve sonucuna varıldığı mütalaa edildiği anlaşıldı.
Davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti' vekili tarafından 17.03.2022 tarihli dilekçesi ile davalılardan ...'a verilen vekaletname sunmuştur. Sunulan .... Noterliğinin 15.09.2009 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesine göre çek düzenleme yetkisi banka ve finans kuruluşların tahsil yetkisi, ahzu kabz yetkisinin verildiği görülmüştür. Dava konusu çekin ... Dış Tic. Ltd.Şti' elinde olduğu ve icra takibinde bulunduğu, ayrıca bankaya ibraz eden son hamil olan ...'a vekalet de verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı şirketin hamil sıfatının olduğu değerlendirilmiştir.
Davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti vekilinin 28.12.2021 tarihinde sunduğu dekont'a göre dava konusu çeke ilişkin ödemeyi, 18.07.2016 tarihinde çekin arka yüzünde ilk imza sahibi olan dava dışı takip borçlusu ... ... tarafından ödendiği, davacının ödeme yapmadığı anlaşıldığından davanın istirdat davasına dönüşmeyeceği değerlendirilmiştir.
Dava konusu olan çekte davacının ikinci ciranta konumunda bulunduğu, diğer davalıların sonraki ciranta sıfatıyla çek üzerinde imzalarının yer aldığı görülmektedir. Çek silsilesinde şeklen bir bozukluk olmamakla birlikte davacı 22/09/2015 tarihinde işyerinde gerçekleşen silahlı soygun olayı sonrasında dava konusu edilen çekle birlikte nakit para, kıymetli evrak vs cinsi eşyasının çalındığını beyanla çekte kendinden sonra alacaklı görünen davalı cirantalara yönelik olarak menfi tespit davası açmıştır. ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile davacının çalındığı beyan ettiği çekler için iptal isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.
6102 Sayılı TTK 659 maddesi uyarınca kural olarak davacı, davalı hamilin kötüniyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi def'ileri hamile karşı ileri süremez. davalı hamilin çekleri iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğu kanıtlanmalıdır.
Kötüniyet - ağır kusur açısından somut olay irdelendiğinde silahlı yağma hadisesinin ceza soruşturmasına konu edildiği anlaşılmaktadır. Ancak soruşturma dosyasının dava dosyamız açısından bekletici mesele yapılmasına gerek ve yer yoktur. İncelenen ticari defterler nezdinde davacının söz konusu edilen çeki kendinden önceki ciranta konumunda olan ... ...'den alacağına karşılık aldığı, çekin defterlerinde işli olduğu ancak davacının bir sonraki ciranta konumunda olan ... Şirketi ile aralarında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, bu durumun mali inceleme kapsamında açıkça tespit edildiği, davalıların inceleme için ticari defterlerini ibraz etmedikleri, dava konusu edilen çek haricinde davacı uhdesindeyken çalınan diğer birçok çekte ( Celbedilen ....İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında, ....İcra Müdürlüğünün ... Esas, sayılı dosyalarında ) yer alan ciro silsilesine bakıldığında aynı davalıların çek üzerinde cirolarının bulunduğu, icra takiplerinde alacaklılar farklı olmakla birlikte vekillerinin aynı olduğu, takip alacaklısı dışındaki davalılara tebligatların TK 35 .maddeye göre yapıldığı, çekte cirosu bulunan davalı ... Şirketinin vergi kaydının terkin edildiği, tüm bunların hayatın olağan akışına aykırı olduğu, son ciranta konumundaki davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti'nin çeki ne sebeple elinde bulundurduğunu ortaya koyamadığı, keza mevcut delil durumu itibariyle her ne kadar menfi tespit isteminde ispat külfeti davacıda idiyse de organize durum içerisinde iyiniyetle hareket ettiklerini ispat yükünün davalılara geçtiğinin kabulü gerekeceği, UYAP ortamından yapılan sorgulama ile görüldüğü üzere davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti' aleyhine benzer yönde birçok dava açılmış olduğu, bütün bu açıklamalar ışığında davalıların birlikte hareket ettiklerinin kabulü gerektiği, bu minvalde çekin davalılarca iyiniyetle iktisabından bahsedilemeyeceği takdir olunmakla menfi tespit istemi kabul edilmiş, takibin haksız ve kötüniyetli olduğu değerlendirilmekle aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri numaralı 25.000,00 TL bedelli çek ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası yönünden davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-İİK 72/5 fıkrası uyarınca borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu değerlendirilmekle 5.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti’den tahsiliyle davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 1.707,75 TL karar ilam harcından 426,94 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.208,81 TL. harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL. vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 426,94 TL başvurma harcı ve 29,20 TL peşin harcın toplamı olan 456,14 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.649,05 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/03/2024

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır