mahkeme 2025/107 E. 2025/504 K.

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/107
KARAR NO : 2025/504

DAVA : İstirdat
DAVA TARİHİ : 24/12/2019
KARAR TARİHİ : 17/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında 11.09.2018 tarihinde 300.000,00.-TL tutarlı, ... müşteri ve ... hesap numaralı taşıt kredi sözleşmesi akdedildiğini, kredi borcunu erken kapatmak isteyen müvekkilinin, ... 19. Noterliği .... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; "...numaralı hesaba ait taşıt kredisini 31.10.2019 tarihinde kapatılacağını, erken kapama tutarının yazılı şekilde bildirilmesini, ayrıca bankalardaki genel uygulamanın erken kapama cezasının %2 oranında uygulanması yönünde olduğunu ve bu oranın üzerinde yapılacak erken kapama cezası ödemelerinde bankadan talep ve dava hakkının saklı tutulduğunu, ayrıca bildirilecek tutara ilişkin yapılacak ödemenin ihtirazi kayıtla ödeneceğini" davalıya ihtaren bildirdiğini, bu ihtarnameye cevaben gönderilen 28.10.2019 tarihli yazıda; "Genel Kredi sözleşmesinin erken ödeme/kapamaya dair ilgili maddesi uyarınca 44.285,85 TL erken kapama maliyeti doğduğu, 30.10.2019 tarihi itibari ile kredi kapama tutarının toplam 272.700,81 TL olduğu..." nun beyan edildiğini, müvekkilinin, 30.10.2019 tarihinde bakiye kredi borcu ve bu borca işlemiş faiz olan 228.414,96 TL ile erken kapama maliyeti olan 44.285,85 TL'yi davalı ... Bankası ... Şubesi'ne ödeyerek söz konusu taşıt kredi borcunun tamamını vadesinden önce kapattığını, davalı tarafa ödenen 44.285,85.-TL'lik erken kapama maliyetinin haksız ve hukuka aykırı şekilde fazla hesaplandığını (Emsal:Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 09.09.2019 tarih ve ...E.-... K.), erken kapama maliyetinin 24.400,77 x %2 = 4.488,00 TL oması gerektiğini, davalıya fazladan ödenen tutarın 4.285,85 - 4.488,00 = 39.797,85 TL olduğunu, iadesi talep edilen tutarın bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek olması nedeni ile şimdilik 1.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 30.10.2019 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Kredi Sözleşmesinin “X-Diğer Hükümler” başlığı altında "3.Yetkili Mahkeme ve Uygulanacak Hukuk" kenar başlıklı maddesindeki “yetki” ile ilgili düzenleme gereğince, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun kabul edildiğini, böylece tacir olan davacı ile müvekkili banka arasında yetki sözleşmesi imzalandığını, HMK.nun 17.maddesi gereğince dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, erken kapama maliyetinin davacıya yansıtılmasının mevcut yasal düzenlemelere, bankacılık ve ticari teamüllere uygun olduğunu, sözleşmesinin 11. maddesinde de erken kapama ücretinin açıkça belirtildiğini, davacıdan, merkez bankası tebliği uyarınca erken kapama ücreti tahsil edildiğini, bu durumun emsal Yargıtay kararlarına da uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Bankaların belirli vadeyi bağladıkları kredilerin kredi lehtarlarınca vadeden önce erken kapatmaları halinde sözleşme ve tarifelerine göre kredinin anapara ve akdi faiz ve gider vergisinden oluşan kapatma bakiyesi üzerinden nispi ve/veya maktu serbestçe komisyon almalarına yasal bir engel bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmede ve sözleşme eki kredi geri ödemle planında kredinin vadesinden önce erken ödenmesi halinde erken ödeme komisyonu alınacağı açıkça yazılı bulunmaktadır. Ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesinde bankanın katlanacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği bir miktarda erken kapatma ücreti alınacağı yazılı olup, bu belirlemenin hangi yöntemle yapılacağı açıklanmamaktadır. Davalı bankanın cevap dilekçesinde de, sözleşme uyarınca bankanın dava konusu krediden erken kapatma ücreti tahsil etmesinin yasal düzenlemeye ve ticari teamüllere uygun olduğu belirtilirken davacı şirketten tahsil edilen tutarın ne şekilde tespit edildiği hususunda açıklama yapılmamıştır. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 20. maddesinde genel işlem koşulları tanımlanmış, buna göre Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Bu kalıp sözleşmeler uygulamada tip, norm ve benzeri adlar altında ifade edilmektedir. 21. maddesinde ise Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır. İfadesiyle düzenleyici önlem alınmıştır. Yine 23. maddesinde Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm, açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır. Hükümleri yer almaktadır. Dava konusu sözleşmede masraf alınacağı yazılı bulunsa da tutarı ya da oranı hakkında bir miktar kararlaştırılmamıştır. 4721 Türk Medeni Kanununun 2. maddesine göre, sözleşmede açık olmayan veya duraksamaya neden olan noktalar, düzenleyen aleyhine yorumlanacaktır. Sözleşme ile bir oran belirtilerek somutlaştırılmayan, ancak bankanın vade kayıplarının telafisi dolayısıyla tahsil etmesi gereken erken ödeme komisyonunun, diğer banka ortalamalarının üzerinde kalması sebebiyle; 224.400,00 TL anaparaya karşılık %18,80 erken kapama oranıyla tahsil edilen 42.177,00 TL ve 2.108,85 TL gider vergisi toplamı 44.285,85 TL yerine, 224.400,00 TL anaparaya diğer banka ortalamaları olan %4,07 erken kapama oranıyla hesaplanan 9.133,08 TL ve 456,65 TL gider vergisi toplamı 9.589,73 TL alınması gerektiği, 42.177,00 TL - 9.133,08 TL= 33.043,92 TL fazla alınan tutarın iadesinin gerektiğini belirtmiştir.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacı vekilince Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’e göre bankanın tahsil edebileceği erken kapama bedelinin %2’yi geçemeyeceği iddia edilmekte ise de tebliğin yayım tarihinden önce tahsilatın olduğu, görülmektedir. Ancak, davacının bir ihtarname ile ödemeyeceği erken kapama ücretinin %2’yi geçmesi halinde ihtirazı kayıtla ödeyeceğini bildirdiği görüldüğünden, Sayın Mahkemenin takdirine bırakılarak, bu defa diğer banka ortalamaları dikkate alınmadan, erken kapama ücretinin %2 olması halinde, davalı bankaca davacıya ödenmesi gereken tutar aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır. 224.400,00 TL anaparaya karşılık %18,80 erken kapama oranıyla tahsil edilen 42.177,00 TL ve 2.108,85 TL gider vergisi toplamı 44.285,85 TL yerine, 224.400,00 TL anaparaya diğer banka ortalamaları olan %2,00 erken kapama oranıyla hesaplanan 4.488,00 TL ve 224,40 TL gider vergisi toplamı 4.712,40 TL alınması gerektiği, 42.177,00 TL - 4.488,00 TL = 37.689,00 TL fazla alınan tutarın iadesinin gerektiğini belirtmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava; ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun (ticari kredinin) erken kapatılması nedeniyle alınan ücretin haksız ve fazla tahsil edildiği iddiasına dayanan istirdat davasıdır.
Taraflar arasında, kredi sözleşmesi ve kredinin erken kapanması nedeniyle alınan ücretler konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Çözümlenmesi gereken sorun, davalı banka tarafından tahsil edilen erken kapama ücretinin yasaya, emsal uygulamaya, dürüstlük kurallarına ve Yargıtay içtihatlarına uygun olarak alınıp alınmadığı, davacının istirdat edebileceği bir alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.
Gerekçeleri itibarı ile somut olaya uygun olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak hazırlanan ve bu nedenle hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre; Bankaların belirli vadeyi bağladıkları kredilerin kredi lehtarlarınca vadeden önce erken kapatmaları halinde sözleşme ve tarifelerine göre kredinin anapara ve akdi faiz ve gider vergisinden oluşan kapatma bakiyesi üzerinden nispi ve/veya maktu serbestçe komisyon almalarına yasal bir engel bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmede ve sözleşme eki kredi geri ödemle planında kredinin vadesinden önce erken ödenmesi halinde erken ödeme komisyonu alınacağı açıkça yazılı bulunmaktadır. Ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesinde bankanın katlanacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği bir miktarda erken kapatma ücreti alınacağı yazılı olup, bu belirlemenin hangi yöntemle yapılacağı açıklanmamaktadır. Davalı bankanın cevap dilekçesinde de, sözleşme uyarınca bankanın dava konusu krediden erken kapatma ücreti tahsil etmesinin yasal düzenlemeye ve ticari teamüllere uygun olduğu belirtilirken davacı şirketten tahsil edilen tutarın ne şekilde tespit edildiği hususunda açıklama yapılmamıştır. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 20. maddesinde genel işlem koşulları tanımlanmış, buna göre Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Bu kalıp sözleşmeler uygulamada tip, norm ve benzeri adlar altında ifade edilmektedir. 21. maddesinde ise Karşı tarafın menfaatine aykırı genel işlem koşullarının sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğrenme imkanı sağlamasına ve karşı tarafın da bu koşulları kabul etmesine bağlıdır. Aksi takdirde, genel işlem koşulları yazılmamış sayılır. İfadesiyle düzenleyici önlem alınmıştır. Yine 23. maddesinde Genel işlem koşullarında yer alan bir hüküm, açık ve anlaşılır değilse veya birden çok anlama geliyorsa, düzenleyenin aleyhine ve karşı tarafın lehine yorumlanır. Hükümleri yer almaktadır. Dava konusu sözleşmede masraf alınacağı yazılı bulunsa da tutarı ya da oranı hakkında bir miktar kararlaştırılmamıştır. 4721 Türk Medeni Kanununun 2. maddesine göre, sözleşmede açık olmayan veya duraksamaya neden olan noktalar, düzenleyen aleyhine yorumlanacaktır. Sözleşme ile bir oran belirtilerek somutlaştırılmayan, ancak bankanın vade kayıplarının telafisi dolayısıyla tahsil etmesi gereken erken ödeme komisyonunun, diğer banka ortalamalarının üzerinde kalması sebebiyle; 224.400,00 TL anaparaya karşılık %18,80 erken kapama oranıyla tahsil edilen 42.177,00 TL ve 2.108,85 TL gider vergisi toplamı 44.285,85 TL yerine, 224.400,00 TL anaparaya diğer banka ortalamaları olan %4,07 erken kapama oranıyla hesaplanan 9.133,08 TL ve 456,65 TL gider vergisi toplamı 9.589,73 TL alınması gerektiği, 42.177,00 TL - 9.133,08 TL= 33.043,92 TL fazla alınan tutarın iadesinin gerektiğini belirtmiştir.
Sektör araştırması yapıldığında erken kapama komisyonun; ... Bankası'nda 2, ... % 6, ... % 2, ... % 8, .. % 3, ... % 2, İş Bankası'nda % 4,...Bankasında % 2, ...'ta % 4, ... % 5, ...'ta % 5,... Bank'ta % 4, ...'ta % 5, ...'da % 5 olduğu bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Bu 14 bankanın ortalaması alındığında %4,07 rakamı bulunmaktadır. Bu çözüm yolu mahkememizce de uygun ve hakkaniyetli kabul edilerek erken kapama ücretinin bu oran üzerinden alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. Her ne kadar davacı vekili % 2 oranının geçilemeyeceğini ısrarla iddia etmekte ise de alınan ek-raporda da işaret edildiği üzere dilekçesinde bahsettiği tebliğden önce kredi kapatılmış durumdadır. Diğer bir anlatımla kredinin kapatıldığı 30/10/2019 tarihinde söz konusu ve 01/03/2021 tarihinde yürürlüğe giren Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ henüz yürürlükte değildir. Ödeme tarihinde yürürlükte olmayan bir hukuk kuralı olayın çözümünde kullanılamaz.
Açıklanan nedenlerle bilirkişinin kök raporuna itibar edilerek davalı bankanın talep edebileceği erken kapama ücretinin 224.400,00.-TL ana para üzerinden % 4,07 oranı dikkate alındğında 9.133,08.-TL olabileceği, bu miktarın üzerinden hesaplanan gider vergisi 456,65.-TL eklendiğinde toplam 9.589,73.-TL erken kapama ücreti talep edilmesi gerekirken % 18.80 oranı üzerinden 42.177,00.-TL erken kapama ücreti ile 2.108,85.-TL gider vergisi olmak üzere toplam 44.285,85.-TL tahsil edildiği, bu nedenle davacının (dava belirsiz alacak davası olarak kabul edildiğinden) dava tarihinden (davalı temerrüde düşürülmediğinden) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 33.043,92.-TL tutarında fazla ve haksız tahsil edilen erken kapama ücreti talep edebileceği kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜNE,
Dava tarihi olan 24/12/2019 tarihinden geçerli avans faizi ile birlikte 33.043,92.-TL fazla tahsil edilen erken (kredi) kapama ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.257,23 TL harcın peşin ve tamamlama ile alınan 591,64 TL harç ile görevsiz mahkemece verilen kararla alınan 1.665,59 TL bakiye harcın da mahsubu ile başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 642,44 TL(44,40 TL BVH, 6,40 TL VSH, 44,40 TL peşin harç, 547,24 tamamlama harcı) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 1.089,50 TL (289,50 TL tebliğler ve posta, 800,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025

Katip
e-imzalıdır.

Hakim
e-imzalıdır.