Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2023/677
KARAR NO:2025/99

DAVA:İstirdat
DAVA TARİHİ:13/01/2023
KARAR TARİHİ:11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere müvekkil bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senet ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiği, senetlerin iptali için ... Asliye Ticaret Mahkemesine senet iptali davası açıldığı ancak dava konusu senetlerin tahsili için icra takibine başlandığı, davalının bu senetlerin yetkili hamili olmayıp bu kambiyo senetlerini ne suretle ele geçirdiğini bilinmemekte olduğunu, bu senetlerin bankaya teslim edildiği tarihte yetkili hamilinin davalı olmadığını, müvekkili banka olduğunu, senetlerin ... kargo tarafından kaybedilmesinden sonra kötüniyetli kişilerce ciro edildiğini, haksız bir şekilde başlatılmış olan icra takibine istinaden senetler tahtında herhangi bir borcu söz konusu olmayan müvekkili banka müşterilerinin haciz tehdidi altında borcu ödeme yükümlülüğü doğmayacağı gibi dava sonuçlanıncaya kadar mezkur senetlerin yetkili hamili olmayan bir kimseye (davalıya) haciz tehdidi altında ödeme yapılması ve bu kimsenin sebepsiz zenginleşmesi riskinin ödüne geçilmesi amacıyla ... İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyalarına, uygun görülecek bir miktarla karar verilinceye kadar dosya alacaklarına ödenmemesi, icra takibinin durdurulması ve varsa hacizlerin kaldırılması için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davanın kabulü ile takibe konu edilen kambiyo senetlerinin iadesine ve istirdadına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekili cevap dilekçesinde, çek istirdat davalarında yetkili mahkemelerin genel yetki kuralı uyarınca davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin yerleşim yeri ...- ... olduğundan yetkili mahkemelerin de İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini ve yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, dava konusu bononun müvekkiline ciro yoluyla geçtiğinden müvekkilinih söz konusu olaydan bir bilgisi bulunmadığını, bu nedenle iyi niyetli olduğunu, müvekkiliyle ilgili paylaşılan haberlerin gerçekleri yansıtmadığını, bu yalan haberler dışında herhangi bir delil sunulmadığını beyanla öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, akabinde davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, kayıp-çalıntı iddiasına dayalı dava ve takip konusu kambiyo senetlerinin istirdatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ve Mahkememizce 22/10/2024 tarihli ara karar ile dosyanındosyanın taraflar ve cirantaların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi suretiyle Çek alıp vermeyi gerektirir, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı ile çekin tarafların ticari defter ve kayıtlarında yer alıp almadığı hususunda rapor düzenlenmesinin istenilmesi karar verilmiştir.
30/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ... .... ile davalı ... arasında ; 10.11.2022 vade tarihli 21.000,64 TL. bedelli, düzenleme yeri ..., borçlusu ... ... ve lehdarı ... ... San ve Tic. Ltd.Şti. olan senedin Kargoda taşınması esnasında kaybolduğuna ilişkin Tüm dava dosyası kapsamında bilgi ve belgeler ile davacı tarafın dava dilekçesi ve davalı tarafın dava dilekçesine cevap dilekçesi üzerinde yaptığım incelemeler ve değerlendirmelerim neticesinde; Sonuç ve kanaatim aşağıya çıkarılmıştır. Davalı ...'in ticari defterlerinin incelenmesi için vekili Av. ... ... Nolu telefonundan aranmış olup, dava dosyasına hakim olduğu anlaşılan, görüşülen Av. ... Hanım Tarafından “ ...'in vekilliğinden istifa ettik , artık vekili değiliz, telefonunu ve adresini bilmiyoruz.. “ şeklinde cevap vermesi üzerine bir kezde internet ortamında yaptığım araştırmada Davalı ...'in telefonu veya adresi tespit edilemediğinden ticari defterleri incelemesi yapılamamıştır. Dosya kapsamında görüldüğü üzere, Davacı ... .... Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 31.01.2023 tarihli, ... Kargo firmasınca taşınan kıymetli evrakların kaybolması hakkında, Müfettiş tarafından düzenlenmiş raporda ; Davalı ...'in 15.02.2019 tarihi itibariyle banka müşterileri olduğunu, Basına yansıyan muhtelif tarihlerde, gazete haberlerinde ... ve diğer 3. Şahsın, dolandırıcılık ve evrakta sahtecilik gibi muhtelif suçlardan pek çok kayıtlarının bulunduğu ifade edildiği, raporda yazılı olduğu görülmüştür. Bu hususun takdiri Sayın mahkemeye ait olacaktır. Sayın mahkemenin, Davalı ...'in haklarında icra takibi başlattığı ... Gıda Ltd.Şti. ... ... Ltd.Şti.-... ve ... Tekstil Ltd.Şt..'nin mükellefi bulundukları Vergi dairesi müdürlüklerinden celp ettirdiği ve dosya kapsamında görülüp incelenen Form BA- BS beyanları arasında birbiri ile ticari ilişki bulunduğuna dair herhangi bir kayda rastlanılmadığı, Davacı ... ....'nin Kargoya verdiği , dosya kapsamında görülen fotokopi senet arkasında lehdar ve son hamilin ... Tic. Ltd. Şti. olduğu, tahsil için ...'a verildikten sonra, ... tarafından tahsil için ... şubesine gönderilme esnasında, ... Kargoda kaybolduğu, kaybolması üzerine ödemeden men kararı çıkarıldığı, daha sonra davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü... E. Numarasında takibe konulduğu; İncelenen dava dosyası kapsamında Davacının dava dilekçesinde beyan edildiğinin görüldüğü, Sayın mahkemenin, Davalı ... ve aleyhlerinde icra takibi başlatılmış borçlu görünenlere ilişkin olarak mükellefi bulundukları Vergi Dairesi Müdürlüklerinden celp ettirdiği Form BA-bs beyanlarında birbiri ile ticari ilişkileri olduğuna dair kayda rastlanılmadığı, Ticari defterlerinin incelenebilmesi için iletişim kurulan vekilinin istifa etmiş olması, meşki müvekkilinin adres ve telefonunu bilmediğini söylemesi ile internet ortamında, Davalının adres ve telefonunun tespit edilemediği nedeniyle ticari defterleri incelemesinin yapılamadığı, Doğrultusunda; Nihai Karar, Sayın mahkemenin takdirlerinde olmak üzere; Borçlusu: ... Tekel ... Lehdarı: ... ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. Tanzim tarihi: 10.10.2022 Ödeme günü 0.11.2022 Düzenleme yeri: ... Bedeli: 21.000,64 TL Senedin, resmi hamilinin ...'in olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
TTK'nın 778/1-(a). maddesi atfıyla bonolara uygulanacak 686/1. maddesi gereğince, bonoyu elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.
TTK mad. 687 hükmüne göre; "Poliçeden dolayı kendisine haşvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.". Yine TTK m. 680 hükmüne göre; “Tedevüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez: meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun.” Görüldüğü üzere temel ilişkiden kaynaklanan kişisel defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesinin tek istisnası, hamilin çeki iktisap ederken “bile bile borçlunun zararına hareket etmiş” yani kötüniyetli olarak hareket etmiş olması halidir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 2020/804 Esas ve 2022/308 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere " 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesinde " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiş olup, hükümden de anlaşılacağı üzere davacının alacağını ispat etmesi yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap ettiğini de ispat etmesi gerekmektedir."
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; Davacı taraf, bankalarına tahsil için verilen bononun taşıma sırasında elden çıktığını, hakkında soruşturmalar bulunan davalının bu bonoyu kötü niyetli olarak iktisap ettiğini ileri sürerek bononun istirdadı isteminde bulunmuş, davalı taraf ise davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... hakkında Uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulamalarda; 06/02/2019 tarihinden beridir ... isimli şirkette pazarlamacı olarak çalışmakta olduğu, adına kayıtlı malvarlığının bulunmadığı, Davalı
hakkında 2022 yılı sonu ve 2023 yılı ilk ayları suç tarihi olarak kaydedilen İstanbul CBS ... ve ..., ... CBS ..., ... CBS ..., ... CBS ... ve ... CBS ... soruşturma sayılı dosyalarında Hırsızlık, Banka Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık, Kamu Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık ve Resmi Belgede Sahtecilik suçlarına ilişkin şüpheli sıfatıyla yer aldığı soruşturmaların bulunduğu, Davalı hakkında yine 2022 yılı sonu ve 2023 yılı ilk ayları içerisinde başlatılan .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyaları, .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyaları, .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyaları, .... İcra Dairesi'nin ... Esas, .... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, Salihli İcra Dairesi'nin 2023/... Esas, ... (...) İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı Kambiyo Senetlerinden Mahsus icra takibine konu edilen senetlerde ciro zinciri incelendiğinde birçok senette ... Elk. ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... ... isimli şirketlerin yer almakta olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sosyal ve ekonomik durumu itibariyle pazarlamacı olarak çalışan ve adına kayıtlı malvarlığı olmayan davalı ... hakkında 2022 yılı son ayları ile 2023 yılı ilk ayları arasındaki dönemde alacaklı sıfatıyla başlattığı 50'den fazla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi bulunması, yine aynı tarih aralığında hakkında hırsızlık, resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına dair yürütülen derdest soruşturmaların bulunması, takibe konu edilen senetlerdeki ciro zinciri incelendiğinde birçok senette ... Elk. ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... ... isimli şirketlerin yer aldığının görülmesi nazara alındığında davalı ...'in uyuşmazlığa konu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği kanaatine ulaşılmıştır. Netice olarak; davacı ... A.Ş'nin dava konusu edilen bonoya ilişkin yetkili hamil sıfatına haiz olduğu ve bonoyu elinde bulunduran son hamile karşı bono istirdadı talebinde bulunduğu, toplanan delillerden davalı ...'in kargodan çalınan çok sayıda çekin/bononun hamili olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki/bonoyu elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki/bonosu olduğu gibi bu çeki/bonoyu da elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının bonoyu, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla bonoyu kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığından; davanın kabulü ile; Senet lehtarı ... ... San Ve Tic. LTD. ŞTİ olan, 10/10/2022 tanzim tarihli, 10/11/2022 vade tarihli, düzenleme yeri ... olan, 21.000,64-TL bedelli bononun davalı ...'den alınarak davacı ...'ye iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
Senet lehtarı ... ... San Ve Tic. LTD. ŞTİ olan, 10/10/2022 tanzim tarihli, 10/11/2022 vade tarihli, düzenleme yeri ... olan, 21.000,64-TL bedelli bononun davalı ...'den alınarak davacı ... ....'ye iadesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 1.434,56-TL nispi karar harcının, peşin alınan 358.64-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.075,92-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 21.000,64-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan dava açılarken yatırılan toplam 564,14‬-TL (Başvurma Harcı 179.90-TL, Vekalet Harcı 25.60-TL, Peşin Harç 358.64-TL ) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 6.650,00-TL ( 1.000,00-TL tebliğler ve posta, 5.650,00-TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
11/02/2025

Katip ...

Hakim ...