Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO :2023/514
KARAR NO:2025/120

DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:07/08/2023
KARAR TARİHİ:18/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilim ile davalılar arasında aralarında hiç bir ticari ve ticaret dışı ilişki mevcuttur değildir veyahut kurulamadığı, Dava açma zaruriyetini doğuran sebepler ise müvekkili 30.07.2023 Tarihli 75.000 TL bedelli ... çek seri No'lu ... ... ... şubesi çekini keşide etmesi ile başladığı, müvekkili iş bu çeki ticari danışmanlığını yapan ...'a (TC. Kimlik NO: ...) a iş bağlantısı yapması üzerine bu firmayla yapılacak işin avans çeki olarak düzenlemiş, danışmana , işin yapılması halinde ... Gıda Turz. San. Ve Tic . Ltd. Şti. verilmek üzere, 01 .06.2023 tarihinde teslim ettiği, Müvekkili yapılacak olan projenin gerçekleşmesini beklerken danışman üzerinden görüşmeler yapılmış diyologlar devam ettiği, Danışmanla ve davalı ... ile görüşmeler neticesinde planlanan işin gerçekleşmeyeceği taraflarla teyid edilmiş görüşmeler nihayete erdirildiği, öncelikle, iş bu çekin ödemesinin durdurulmasına yönelik ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini ve verilecek kararın bankaya bildirilmesine, bu talebimiz kabul edilmediği takdirde, İhtiyat-i hacizde dahil olmak üzere, icra takip konusu yapılmasının önlenmesine yönelik olarak, iiK 72/2. Maddesi gereğince, takdir edilecek teminat karşılığında icra takibinin, durdurulması için ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini ve verilecek olan ihtiyat-i tedbir kararının icra müdürlüklerine bildirilmesine, davaya konu çekden dolayı hiçbir borçu bulunmaması sebebiyle Müvekkili Şirketin işbu çekler nedeniyle Davalllara borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline, Davaya konu çek bedelinin toplamının %20 den az olmamak üzere, davalıların haksız ve kötüniyet tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaldı ki müvekkili huzurdaki davada çeki, ... Gıda Turizm Ltd. Şti'nden aralarındaki ticari ilişkiye dayanarak aldığını da ispatla zorunlu olduğu, Zira müvekkili somut olayda iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğu, müvekkilin iyiniyetinin aksinin ispatı davacı üzerinde olduğu, ancak davacının iddiası bedelsizlik iddiasına dayanmakta olduğu, Bu halde şahsi bir defi olan bedelsizlik iddiası doğrultusunda açılacak menfi tespit davasının yöneltileceği tek taraf, davalı ... Gıda Turizm Ltd. Şti. Olduğu, Davacı, dava konusu çeki teminat çeki olarak davalı ... Gıda Turizm Ltd. Şti.'ne verdiğini ancak aralarındaki anlaşmazlık sebebiyle çekin bedelsiz kaldığını iddia etmekte olduğu, Bu halde davacının iddiası yalnızca davacı ... Gıda Turizm Ltd. Şti. ile aralarındaki şahsi bir def'idir. Davacının bu iddiasının davalı ... Gıda Ltd. Şti.'nden başka bir muhatabı bulunmamakta olduğu, Zira müvekkil dava konusu çeki, ... Gıda Turizm Ltd. Şti.'nden aralarındaki ticari ilişkiye dayanarak aldığı, Müvekkili, davacı ile davalı ... Gıda Turizm Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkide taraflar arasında anlaşılan edimlerin yerine getirilip getirilmediğini tespit etmek gibi bir zorunluluğu olduğu, arz ve izah edilen açıklamalar ve resen gözetilecek bilgiler ışığında ; Mahkemece 07.08.2023 tarihinde verilmiş olan İhtiyati Tedbir kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davacı aleyhinde asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talepetmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava, Davaya Konu Çek bakımından borçlu olmadıklarının tespiti adına davacı tarafından ikame edildiği, TTK'nın 5/A maddesi gereğince, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olduğu, 2.Nitekim 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı olduğu, 3. Açıklanan ve resen dikkate alınacak nedenlerle öncelikle davacı tarafça dava şartının yerine getirilmemiş olması nedeniyle davanın usulden reddini; Mahkeme aksi kanaate ise davacı tarafa Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Oturum Tutanağının sunulması için kesin süre verilmesini, sunulmaması halinde ise davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettikleri, izah edilen ve sayın mahkemenizce re'sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle fazlaya dair haklarımız saklı kalmak üzere; Öncelikle davanın usulden reddine, mahkemeniz aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, davacı aleyhine, takibe konu borç miktarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Şirketi
vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket ... Bankası ...Şubesi'ne ait ve Keşidecisi ....Dan.Tic.Ltd.Şti ... olan ve ... numaralı 30.07.2023 Keşide Tarihli, Keşide Yeri İstanbul ve 75.000,00-TL bedelli çek hakkında faktoring işlemini yaparken sadece alacağın faturaya dayalı olup olmadığını, devir ve temlik aldığı çekin ciro silsilesinin muntazam olarak birbirini takip edip etmediğini incelemekle yükümlüdür ve bu yükümlülüğünü büyük bir titizlikle yerine getirmiştir. İşbu davaya konu çekleri, faktoring müşterisi ... Yapı Malz. Ltd. Şti. (...) İle 26.05.2023 tarihinde imzaladığı Faktoring Sözleşmesi (EK 1- Faktoring Sözleşmesi), 15.06.2023 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları Tevdii Bordrosu (EK 2- Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları Tevdii Bordrosu) ve 01.06.2023 tarih ve ... numaralı faturaya dayanılarak müvekkil şirket tarafından devir ve temlik almıştır. (EK 3- Faturalar) Müvekkil şirket davaya konu çekleri 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ile 04.02.2015 tarih ve 29257 Sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5/1. Maddesine uygun olarak devir ve temlik almış olup çekin meşru hamili olduğu, Müvekkili de çeki temlik alırken ; alacağı tevsik eden fatura suretlerini temin etmiş ve alacağın gerçek bir alacağa dayanıp dayanmadığını, çeklerin faturalarla uyumlu olup olmadığını ve çek bedellerinin fatura tutarını aşıp aşmadığını kontrol ettiği, Öte yandan, inceleme kolaylığı sağlamak amacıyla aşağıda metinleri ayrı ayrı sunulan TTK 687,792. Maddeleri ile Finansal Liralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 9/3 maddelerindeki açık ve amir düzenleme ile Yargıtayın yerleşik kararları ile oluşan uygulama gereğince davacının bu def'i ve iddiasını müvekkil şirkete yöneltebilmesi için müvekkil şirketin bilerek davacının zararına hareket eden kötüniyetli hamil olduğunu kanıtlamasının şart olduğu gözetildiğinde, davacının bu durumu kanıtlayamamış olması sebebiyle öncelikle davacının ihtiyati tedbir talebinin ve esastan davanın reddi gerekeceği açık olduğu, ayrıntılı olarak açıklanan nedenler ile 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesine uygun hareket eden ve Yargıtay kararları ile TK 792 ve 687’nin açık metni gereğince müvekkili Şirketin tamamen iyi niyetli olarak dava konusu çeklere sahip olması ve çeklerin yasal hamili olması sebebiyle davanın esastan reddine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin Davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Gıda Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi taraf davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m.128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 30.07.2023 Tarihli 75.000 TL bedelli ... çekten kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, sayılı takip dosyası dosya arasına alınmış ve Mahkememizce Ön inceleme duruşmasının 09/01/2024 günü yapılmasına karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı tarafça 30/07/2023 Tarihli 75.000 TL bedelli ... seri numaralı çekin uhdesinden avans çeki olarak çıktığı ve iş bu çekten kaynaklı borçlu olunmadığının tespitinin dava edildiği, yargılama aşamasında icra müdürlüğü cevabı yazısına istianeden dosya borcunun haricen tahsil ile kapatıldığı, 6100 sayılı HMK’nun “Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri” başlıklı 331. maddesinin 1.fıkrasında; davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği düzenlenmiştir. Bu durumda mahkemece davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin olarak dava tarihindeki tarafların haklılık durumu gözetilerek bir karar verilmesi gerekir. Başka bir ifadeyle mahkemenin yargılamaya devam ederek dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit etmesi ve tutumuyla dava açılmasına sebep olan tarafı yargılama gideri ile mahkum etmesi gerekeceği, bu kapsamda davacı tarafça dava açılmasına istinaden dosya borcunun ödenmesi nedeniyle dava açılmasına davacı yanın sebebiyet verdiği anlaşılmakla aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiş ve yine dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, yasal şartları oluşmayan kötüniyet ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Yasal şartları oluşmayan kötüniyet ve icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 615,40-TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 1.280,82-TL harçtan mahsubu ile geri kalan 665,42‬-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ..., ... Şirketi, ... Şirketi 'ne verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/02/2025

Katip ..

Hakim ...