Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/650
KARAR NO:2024/760

DAVA:İstirdat
DAVA TARİHİ:28/09/2022
KARAR TARİHİ:10/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının, alacağından dolayı çekin muhatabı borçlu ... Zemin İnş. Ve Tic. Ltd. Şti.'den hamili olduğu ... ... Bankası İstanbul ... Şubesi'ne ait 26.08.2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 95.000,00-TL tutarında bir çek aldığını, bahsi geçen çekin 10.05.2022 günü kargo aracına hırsız girmesi sonucu diğer kargo poşetleri ile birlikte çalındığını, soruşturmanın ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... numaralı dosya üzerinden yürütüldüğünü. İşbu çekin vadesi gelmeden davacı tarafından herhangi bir mağduriyete sebep olunmaması adına davacının rızası dışında elinden çıkması sebebiyle ödeme yasağı talepli olarak ... E. sayılı dosya ile 23.08.2022 tarihinde hasımsız olarak ihtiyati tedbir talepli kıymetli evrak iptali davası açıldığını, 25.08.2022 tarihinde mahkemece ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu kararın bankaya bildirildiğini. Davalının, .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya ile icra takibinde bulunduğunu, davalı ile çekte yer aldığı iddia edilen diğer cirantalar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını bu nedenle takibe itiraz edilerek .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dava ikame edildiğini. Mevcut durumda uyuşmazlık konusu çekin davacı eline geçmediği için davacının alacağını ... Zemin İnş. Ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsil edemediğini beyan etmiştir. Netice ve talep olarak; davanın kabulü ile dava konusu edilen keşidecisi ... Zemin İnş. Ve Tic. Ltd. Şti. ... ... Bankası İstanbul ... Şubesi'ne ait 26.08.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 95.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdadını ve davacıya iadesini, ödeme yasağının devamını ve ihtiyati tedbir kararını, davanın çekin keşidecisi ... Zemin İnş. Ve Tic, Ltd. Şti.'ne ihbar edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yargıtay kararlarında istirdat davalarında davacının ilk önce çeki rızası dışında elinden çıktığını ispat etmesi gerektiğini, Biran için davacının çalıntı iddiasının samimi olduğu düşünülse bile, TTK “nun 792.maddesind, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunu, hükme bağladığını, kötü niyetin ve ağır kusurun bulunması gereken zamanın ise çeki bankaya ibraz anı değil, çekin iktisap anı olduğunu, davalının çeki iktisap anında çekin çalıntı olduğuna dair bir bilgisi bulunmadığını, TTK “nun 790.maddesine göre; meşru hamil, teselsül eden cirolardan anlaşılır. Takip konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre davalının yetkili ve meşru hamil olduğunu, davalının çekte ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz anında öğrendiğini, davacının çekteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasıyla ....İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla imza itirazında bulunduğunu belirtmiş ise de çekteki imzanın davacıya ait olmamasının davacının taleplerinde haklı olduğunu göstermeyeceğini beyan etmiştir. Sonuç ve istem olarak; davanın reddini, davacının %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ... Şubesine ait, 26/08/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 95.000,00 TL bedelli çekin istirdatı davasıdır.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, gerekli inceleme ve araştırmalar yapılmış, ve Mahkememizce 31/01/2023 tarihli ara karar ile dosyanın dosyanın SMM bilirkişiye tevdi ile, davacı ve davalı taraflar ile dava dışı cirantaların, ticari defterlerinin SMM aracılığı ile incelenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
27/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı ihbar olunan tarafından davacıya keşide edilmiş ... ... Bankası İstanbul ... Şubesi'ne ait 26.08.2022 tarihli, ... seri numaralı 95.000,00-TL tutarındaki çek ile alakalıdır. Davacı bahsi geçen çekin 10.05.2022 tarihinde çalındığını, soruşturmanın ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... numaralı dosya üzerinden yürütül, davalının, .... İcra Müdürl ... E. sayılı dosya ile icra takibinde bulunduğunu beyan etmiştir. İncelenen .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına göre, davaya konu çek ile alakalı davalı alacaklı ... tarafından, davacı borçlu Hasruber Zemin, ihbar olunan ..., çekte yer alan cirantalardan ... Tekstil, ... ve ... aleyhine, 15.09.2022 tarihinde 95.000,00.TL asıl alacak, 819,86.TL faiz, 9.500,00.TL teminat ve 285,00.TL komisyon olmak üzere toplam 105.604,86.TL tutarında icra takibi başlatılmıştır. İncelenen, davaya konu çekin keşidecisi ihbar olunan ... yasal defterlerinin fiziki olarak tutulmuş olduğu, noter açılış onayı ile yevmiye defteri kapanış onayının usulüne uygun ve zamanında yaptırılmış olduğu, yasal defter kayıt ve belgelere göre, ... “un davacıyla ticari ilişkisinin olduğu ve davaya konu çek “in, ticari ilişki kapsamında davacıya keşide edilmiş olmasının muhtemel olduğu, Davacı ... San. ve Tic. A.Ş. ... ilinde yerleşiktir. Çekte yer alan cirantalardan, dava dışı ... “ın mernis adresi ... ve dava dışı ... ile davalı ... “in ticari işletme kaydının olup/olmadığı hususunda dosya kapsamı içerisinde herhangi bir belge bulunmamaktadır. Çekte yer alan cirantalardan dava dışı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. ve diğer cirantalardan dava dışı ... “nin ticaret sicilde kayıtlı olan adreslerinde olmamaları sebebiyle, bu firmalarla alakalı yasal defter kayıt incelemesi yapılamamıştır. Davaya konu çekin keşidecisi de dahil olmak üzere, tüm cirantaların BA-BS bildirimlerinin dosyaya celp edilmesi halinde, uyuşmazlığın tespit ve değerlendirmesinin, sıhhatli bir şekilde yapılabileceği, Netice olarak, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu 792.maddesi” hükmüne göre davaya konu çekin iktisabında, kötü niyet veya ağır kusur olup/olmadığı, ciro zincirinde kopukluk olup/olmadığının tespit edilebilmesi için, yukarıda bahsedilen hususların tamamlanması sonrasında, bir kanaate ulaşılabileceği görüşü bildirilmiştir.
03/11/2023 tarihli ara karar ile ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak dava konusu çekin ticari defter ve kayıtlarda yer alıp almadığı ile çek alıp vermeyi gerektirir ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı hususunda ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
08/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda; davacının ticari defterlerinin açılış kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde yaptırıldığı, davacının kayıtlarının Muhasebe Sistemi Uygulamaları Genel Tebliğine (MSUGT) ve VUK hükümlerine uygun olarak tutulduğu, HMK 222 maddesi gereğince sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı tespit edilmekle, takdir mahkemenize ait olmak üzere yapılan incelemede; Davaya konu ... Bankası İstanbul ... şubesine ait 26/08/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı 95.000,00 TL tutarında çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, Davacının ... ve Ticaret Ltd. Şti. ile ticari ilişkisi bulunduğu, ...'dan sipariş avansı şeklinde çek ile ödemeler aldığı ve çek ile aldığı ödemelere karşılık fatura ile mal/hizmet satışı gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.
TTK'nın 792.maddesinde ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenleme yapılmış ve madde metninde atıfta bulunulan aynı Kanun'un 790.maddesinde ise ''Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı yanca uyuşmazlık konusu ... ... Bankası İstanbul ... Şubesi'ne ait, 26/08/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 95.000,00 TL tutarında bir çekin yetkili hamil olunduğu, bahsi geçen çekin çalındığı bahisle iş bu davanın açıldığı, ilgili uyuşmazlık kapsamında soruşturma dosyasının dosyamız arasına alındığı, mahkememizce dava konusu çekin ticari defter ve kayıtlarda yer alıp almadığı ile çek alıp vermeyi gerektirir ticari ilişkinin bulunup bulunmadığı hususunda bilirkişi raporu alınmasına ilişkin karar verilmiş olup mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporları dosya kapsamına dahil edilmiş ve davacı yanın defter ve kayıtların uyuşmazlık konusu çekin yer aldığı hususu tespit edilmiştir. Dosya kapsamımda entegrasyon ekranı yapılan incelemesinde davalı ... hakkında2021 yılı ve 2022 yılı arasındaki dönemde alacaklı sıfatıyla başlattığı 68'e yakın kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi bulunması, yine aynı tarih aralığında hakkında hırsızlık, resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına dair yürütülen 70'e yakın derdest soruşturmaların bulunması, takibe konu edilen senetlerdeki ciro zinciri incelendiğinde birçok senette benzer isimli şirketlerin yer aldığının görülmesi nazara alındığında davalı ...'in uyuşmazlığa konu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği kanaatine ulaşılmıştır. Netice olarak; davacı yanın dava konusu edilen çeke ilişkin yetkili hamil sıfatına haiz olduğu toplanan delillerden davalı ...'in çalınan çok sayıda çekin/bononun hamili olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki/bonoyu elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki/bonosu olduğu gibi bu çeki/bonoyu da elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının çeki, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla çeki kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığı anlaşılmakla; davanın kabulü ile; ... Şubesine ait 26/08/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 95.000,00-TL bedelli çekin istirdadı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
... Şubesine ait 26/08/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı, 95.000,00-TL bedelli çekin istirdadı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 6.489,45‬-TL nispi karar harcının, peşin 170.78-TL, Tamamlama Harcı 1.451.59-TL alınan toplam 1.622,37-TL harcın mahsubu ile kalan 4.867,08‬-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan dava açılarken yatırılan toplam 1.718,57‬-TL (Peşin Harç 170.78-TL, Vekalet Harcı 11.50-TL, Başvurma Harcı 80.70-TL, Tamamlama Harcı 1451.59-TL) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 4784,75-TL (784,75-TL tebliğler ve posta, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/12/2024

Katip ...

Hakim ...