mahkeme 2025/383 E. 2026/2 K.

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/383 Esas
KARAR NO : 2026/2

DAVA : Menfi Tespit (Nakit Teminatın İadesi)
DAVA TARİHİ : 29/05/2025
KARAR TARİHİ : 06/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili ile davalı kargo şirketi arasında 08.10.2014 tarihli Acentelik Sözleşmesi ve ek sözleşmesinin akdedildiği, acentelik sözleşmesi ve ek sözleşmesi kapsamında müvekkilinin üzerine düşen tüm edimlerini layığı ile yerine getirdiğini, müvekkili tarafından yukarıda belirtildiği üzere acentelik görevinin devam ederken davalı kargo şirketi tarafından ... 18. Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarını gönderdiğini ve acentelik sözleşmesinin feshedildiğinin bildirildiğini, müvekkili tarafından davalı kargo şirketine acentelik sözleşmesinin başlangıcından itibaren her yıl süreli kesin teminat mektubunun verildiğini teminat mektubunun nakte çevrilebilmesi için müvekkilinin üstlendiği borç ve taahhütlerin kısmen veya tamamen yerine getirilmemesinin gerektiğini, davalı şirket tarafında mesnetsiz iddialar ile herhangi bir delil sunulmadan acentelik sözleşmesinin haklı bir neden olmaksızın feshedildiğini, mektubun haklı bir sebep olmaksızın iade edilmemesi üzerine taraflarınca ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş, ... K. Sayılı dosyasıyla teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesi maksadı ile ihtiyati tedbir talep edildiği, tedbir taleplerinin kabul edildiği gelinen gün itibariyle dava konusu teminat mektubunun iade edilmemesi için ... 5. İcra Dairesi'nin ...E sayılı icra dosyasıyla ihtiyati tedbir konulduğunu, ...Bankası ... Şubesine ait ...tarih ...Seri Numaralı banka kesin teminat mektubunun geçersizliğinin tespit edilerek müvekkiline iadesini mümkün değil ise mektubun iptaline karar verilmesini fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydı ile davaya konu ...Bankası ... şubesine ait ...tarih ... seri nolu mektubunun geçersizliğinin tespit edilerek müvekkiline iadesini, masraf ve yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; acentelik sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, davacı ile dava dışı ...AŞ arasında 08.10.2014 başlangıç tarihli “Acentelik Sözleşmesi” (“Sözleşme”) ve “Acentelik Sözleşmesi Ek Protokolü” imzalandığını, bu sözleşmeye ek olarak davacı ile müvekkili şirket arasında 01.01.2025 tarihinde ek protokol imzalandığını, davacı “kadosan acente” olarak faaliyet gösterdiği, acenteler bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari faaliyetlerini sürdürmekle yükümlü olduğunu söz konusu yükümlülük kanundan kaynaklandığı gibi taraflar arasındaki sözleşme uyarınca da davacının faaliyet göstereceği alanın sınırlarının çizildiği, davacının, “hinterlant” alanı olarak da ifade edilen kargo toplama ve dağıtımını yapmaktan sorumlu olduğu alan içerisinde faaliyet göstermesi gerekir iken müvekkili şirket tarafından yapılan iç denetimler sonucunda bölgesi dışında yer alan müşterilerin gönderilerini taşıdığı ve bu şekilde haksız kazanç elde ettiğinin tespit edildiğini, davacının acentelik sözleşmesinin 6. maddesinde sözleşmenin ..., ...’de geçerli olduğunun açıkça yer aldığı davacının hinterlant alanı dışında kalan dava dışı şirketlerin faaliyet adreslerinin ...Şirketi'nin Adresi : ..., ...Şirketi'nin Adresi : ..., ... Şirketi'nin Adresi: ... olduğu, davacı taraf ile müvekkili şirketin ...Şube’sinin hinterlant alanında olan ... Şirketi, ... Şubesi'nin ... alanında olan ...Şirketi ve son olarak ... Şubesi'nin hinterlant alanında olan ... Şirketi’nin gönderilerini taşıyarak hinterlant alanını ihlal ettiğini, müvekkili şirket yönünden çekilmez ve artık sözleşmeye devam edilmesinin beklenilemeyecek hale gelen bu durum neticesinde davacı tarafa gönderilen ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğinin ihtar edildiği, davacının müvekkili şirketten tahsil edilmemiş herhangi bir alacağının bulunmadığını müvekkili şirkete borcunun bulunduğunu, müvekkili şirketin cari hesaplarının, ticari defter ve kayıtlarında yapılacak inceleme neticesinde davacının müvekkili şirketten alacağı olması bir yana müvekkili şirkete borcu olduğunun sübuta ereceğini, teminat mektubunun iade edilmesinin davacının faaliyet gerçekleştirdiği döneme ilişkin hiçbir borcu kalmaması şartına bağlandığını söz konusu şartın gerçekleşmesi halinde fesih tarihinden itibaren bir yıl sonra teslim edileceğinin de belirtildiği somut uyuşmazlık bakımından bu sürenin henüz dolmadığının açık olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle davacının hukuka, yasaya ve emsal kararlara aykırı olan iddia ve beyanlarına itibar edilmemesini ve bu haksız davanın reddine karar verilmesini, vekil olarak saygı ile talep olunduğu, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla mahkememiz dosyasında davacının tüm taleplerinin haksız maddi gerçeğe aykırı ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava, teminat mektubunun geçersizliğinin tespit edilmesine ilişkindir.
Dava dilekçesinin içeriğinden de açıkça anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki uyuşmazlıkta davacı acentelik sözleşmesi ve ek sözleşmeyi davalı ile imzalamış olduğu sözleşmeleri doğrultusunda her bir şubesi için ayrı ayrı olmak üzere Emlak Katılım Bankası'ndan temin edilmiş toplamda 2.700.000,00-TL bedelli teminat mektubunu temin ettiği teminat mektuplarının geçersizliğinin tespitine ilişkin olduğu görülmüştür. Uyuşmazlık konusu davanın finans mahkemelerinin ihtisas alanına giren işlerden olmadığı, dava dilekçesinde iddianın ileri sürülüş biçime göre sabittir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... esas, ...karar sayılı 16/10/2023 tarihli ilamında "..Bu sebeple, açılan davanın konusu banka ve finans uyuşmazlıklarına ilişkin ise adliye tevzi bürosu, dosyayı HSK 1. Dairesinin ... tarihli ve.. sayılı kararı doğrultusunda ilgili mahkemeye tevzi edecek, tevzinin yanlış yapılması durumunda dosya kendisine tevzi edilmiş asliye ticaret mahkemesi, bu durumu tespit ederek dosyanın doğru daireye tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine/ gönderilmesine karar verecektir. Dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar, teknik anlamda bir görevsizlik kararı olmayıp gönderme kararı niteliğindedir. " şeklinde dosyanın yanlış tevzi edilmiş olması durumunda dosyanın doğru daireye tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine karar verileceğine yönelik hüküm kurulmuştur.
Mahkememiz finans işlerinden kaynaklanan davalara bakmakla yetkili olduğu gibi genel ticari davalara da bakmakla yetkilisi ise de; iş bu dosya yönünden tevzi bürosu tarafından ya da davacı vekili tarafından hatalı olarak dava türünün Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) davası olarak girilmesi nedeniyle dosyanın genel tevziye tabi tutulmaksızın sadece finans mahkemeleri işaretlenmek suretiyle yapılan tevzi sonucu mahkememize tevdi edildiği; HSK'nın 1232 Sayılı kararı ile yargıda uzmanlaşmanın sağlanması amacıyla bazı mahkemelerin belirli konularda özel olarak yetkilendirildiği, nitekim daha önce de iflas ve konkordato davalarına bakmakla 1, 2 ve 3 nolu ticaret mahkemelerinin görevlendirildiği, bu tür görevlendirmelerinin amacının iş yoğunluğu yönünden belli bir uzmanlaşmanın ve hızlanmanın sağlanması olduğu dikkate alındığında dava türünün belirlenmesine ilişkin nitelendirmenin tevzi bürosunun ya da davacı tarafın inisiyatifine bırakılamayacağı değerlendirilmektedir. Yalnızca genel tevzi yapılmaksızın finans mahkemesi olarak girilen dava türü nedeniyle mahkememize tevdi edilen dosyalarda HSK'nın ... tarihli kararının amacı gereği mahkememizce tevzi işleminin düzeltilmesi için dosya doğru tevzi yapılmak üzere tevzi bürolarına iade edilmekte, tevzi bürosunca genel tevziye tabi tutulması sonucu dosya mahkememize tevdi edilirse doğal olarak davaya bakılmaktadır.
İş bu dosya yönünden dava nakit teminat mektubunun geçersizliğine ilişkin olup, tevzi formunda Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Banka Teminat Mektubunun İadesi) davası olarak nitelendirildiğinden dosyanın finans mahkemesi olarak görevli mahkememize tevzii edildiği, ancak benzer mahiyetteki dosyalarda finans mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle verilen kararların İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi ...esas, ... karar, İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi ... esas, ... karar, İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi ...esas... karar sayılı ilamları ile "Dosyanın finans işleri ile görevlendirilen mahkemenin görev tanımında olmadığı halde, ihtisas mahkemesine gönderilmesi yerinde görülmemiştir" denilerek kaldırıldığı dikkate alındığında, dosyanın nakit teminatın iadesi olarak genel mahkemelere tevzi edilmek üzere İstanbul Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Dosyanın Nakit Teminatın İadesi olarak genel mahkemelere (Asliye Ticaret Mahkemelerine) tevzi edilmek üzere İSTANBUL MAHKEMELERİ TEVZİ BÜROSUNA gönderilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 06/01/2026

Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır