mahkeme 2024/49 E. 2024/322 K.

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/49 Esas
KARAR NO : 2024/322

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/06/2015
KARAR TARİHİ : 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; davacı yüklenici şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 01.06.2012 tarihli yüklenici sözleşmesinde İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını, dava konusu işin ... İlçesi sınırları içerisinde olduğunu, uyuşmazlık konusu sözleşmede keşfe göre kararlaştırılan mesafe ve bu mesafeye taşınacak asfalt altına döşenen ve 2 kat asfalt miktarının tahminen tonaj olarak belirlendiğini, mesafenin ocaktan asfaltın başlangıç noktasına kadar 22.00 km ve asfaltlanan yerin uzunluğunun 18.00 km gidişli -gelişli olduğunu, yakın ve uzak mesafe göz önünde bulundurularak ortalama mesafe 9 km ocaktan itibaren 22 km olan mesafeye eklenerek 31 km mesafeye taşınacak malzemenin birim fiyatlarının belirlendiğini ve ödendiğini, sözleşme konusu mesafeden sonra ek yazılı sözleşme yapılmaksızın 12,5 km gidişli gelişli yola da malzeme taşındığını, bu malzemenin de bedeli 31.00 km ye göre ödendiğini , 46,25 km'ye göre 15.25 km mesafe farkının ödenmediğini, ayrıca ... köyü eski asfalt kırıntısı 150 kamyon malzemenin taşınması bedelinin de tespiti gerektiğini, güzergahta ...'ya giderken yolun sonunda bulunan karayolları arkasındaki ... 500 kamyon yoldan çıkan asfalt kırıntısının (... ) nakliye bedelinin de ödenmediğini, işverenin defter ve kayıtlarının kesin delil olduğunu açıklayarak, mesafe tonaj bedeliyle taşıma alacağının tespiti ile miktar artırım hakkı korunarak 10.000 TL den harçlandırılan davanın kabulüne, tarafların tacir olması nedeniyle dava tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili tarafından ibraz edilen 27/12/2022 tarihli ıslah dilekçesinde; Dava dilekçesinde 10.000 TL talep edilmiş olan dava bedelinin 525.634,00 TL arttırılmasını, dava değerini artırım dilekçesinin kabulü ile artırımı yapılan alacağın ihtarname tarihi olan 01.10.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; öncelikle davanın yetkili mahkemede açılmaması nedeniyle yetki itirazının olduğunu, davada ticaret mahkemeleri görevli olduğunu, dava dilekçesindeki açıklama ve taleplerin belirsiz olduğunu, davanın fazlaya dair haklar saklı tutularak belirsiz bedelli alacak talebiyle birlikte alacağın tespiti talebiyle açılmış ise de, dava dilekçesinde talep edilen hususların tespit imkanı olmadığını, dava dilekçesinin bu sebeplerle reddinin gerektiğini, sözleşme hükümlerine aykırı olarak dava açıldığını, sözleşme gereğince uygulama esnasında olabilecek değişiklikler halinde birim fiyatlar aynen geçerli olacağı davacı tarafından gayrı kabili rücu kabul edilmiş olup sözleşmede belirlenen mesafelerin dışına çıkıldığı iddiaları ile fazladan yapılan iş ve taşıma iddiaları ile sözleşme gereğince davacının dava konusu ettiği tazminat talebinin haksız olduğunu, sözleşme hükümleri gereğince davacı şirketin iş bu dava konusu tespit ve alacak hakkı olmadığını belirterek; haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; taraflar arasındaki sözleşme ve bir kısım sözleşme kapsamı dışında bulunan alacağın tespiti ve tahsili isteğine ilişkindir.
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas ... Karar sayılı 21.10.2014 tarihli karar ile görevsizlik kararı ile dosya mahkememize tevdii edilerek mahkememizin 2015/659 esasına kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Uyuşmazlığın, bağıtlana eser sözleşmesi aşar şekilde davacı tarafından szleşme fazlası işin yapılıp yapılmadığı, bedelin ödenip ödenmediğine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporları alınarak mahkememizce yapılan yargılama neticesinde ; Mahkememizin 04/07/2023 tarih ve 2015/659 Esas 2023/499 sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karar istinaf edilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53.Hukuk Dairesi'nin 14/12/2023 tarih ve 2023/1454 Esas - 2023/1253 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmış, Bam kaldırma kararı sonrası dosya 2024/49 esasa kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53.Hukuk Dairesi'nin 14/12/2023 tarih ve 2023/1454 Esas - 2023/1253 Karar sayılı ilamıyla; "Her ne kadar mahkemece alınan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de karara esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplama doğru olmamıştır. Şöyle ki, eser sözleşmelerinde ilave iş bedelinin kural olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 526 ve devamı maddeleri gereğince yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle belirlenmesi gerekir. Ancak sözleşmede buna ilişkin özel bir hüküm mevcut ise öncelikle sözleşme hükmü uygulanmalıdır. Somut olayda, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "İş miktarında artma ve eksiliş" başlıklı 13. Maddesi " Uygulama sırasında, taahhüt edilen işte değişiklik yapılması gerektiği veya keşif ve/veya proje dışında kalmış olup, görülen lüzum üzerine yaptırılmasına karar verilen işler çıktığı veya işin bir kısmının yaptırılmasından işveren vazgeçtiği takdirde, işleri yüklenici, sözleşmedeki şartlarla yapmak zorundadır. İşin artması veya eksilmesi durumunda sözleşme fiyatları sabit olup malzeme zammı, toplu sözleşme artışı vs. neden ve nam altında yüklenici tarafından fiyat artışı talep edilemez, kar mahrumiyeti veya zarar ziyan talebinde bulunamaz. İşverenin yükleniciye, iş sırasında göreceği lüzum üzerine projelerde değişiklik yapmaya, keşif özetinde yazılı alandan fazla veya eksik miktarda imalat yaptırmaya, bir kısım imalatın yapılmasından tamamen vazgeçmeye veya yeni imalat yaptırmaya ve her cins imalatı dilediği miktarda arttırıp eksiltmeye yetkisi vardır. Yüklenici, sözleşmede belirlenen toplam keşif miktarının hangi oranda olursa olsun çoğalma veya azalmasından dolayı kardan mahrumiyet, zarar, ziyan gibi herhangi bir talep ve itirazda bulunmamayı gayri kabili rücu olarak kabul ve taahhüt etmektedir. Yüklenici, ana sözleşmede belirlenen keşif miktarından fazlasına dair işleri, işverenin talebi halinde, bu sözleşme ile ekleri hükümleri dairesinde aynı fiyat ve şartlarla yapmayı kabul ve taahhüt etmektedir. İş miktarında oluşabilecek artış ve azalmalardan dolayı yüklenici fiyat artışı ve/veya süre uzatımı vs. hak talebinde bulunamaz..." şeklindedir. Bu maddeye göre iş artışı halinde sözleşme fiyatları ile hesaplama yapılacağı kararlaştırılmış olup, bilirkişilerce belirlenen iş miktarı, sözleşmedeki fiyatlar ile hesaplanıp sonuca göre karar verilmesi gerekirken farklı bir yol ve yöntem ile hesaplama yapılmış olması hatalı olduğundan kararın kaldırılması gerekmiştir." gerekçesiyle mahkememizin 04/07/2023 tarih, 2015/659 Esas, 2023/499 Karar sayılı kararının Kaldırılmasına karar verilmiş olup yargılamaya 2024/49 Esas sayılı dosyası ile devam olunmuştur.
Kaldırma karı doğrultusunda dosya bilirkişi incelemesine tevdi edilmiş olup, ibraz edilen Bilirkişiler SMMM ..., İnşaat Mühendisi ..., Şube Şefi ... tarafından düzenlenen 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda; sözleşme tarihi 01.06.2012 tefe endeksi 14.637,99, dava tarihi 29.06.2015 tefe endeksi 18.043 / 14.637,99: 1.233,PATM+PMT Nakli (34.25 Km) 389.143 X 5.75 TL/km :2.237.572,25 TL,... ocağından Asfalt Plentine Malzeme Nakli 148.065,65 X4: 592.262,00- TL ... Ocağından Asfalt Plentine Malzeme Nakli 12.405.75 X 5.0: 62.029,00 TL, toplam 3.228.852.80 TL, BİRLİK NAKLİYATA ÖDENEN HAKEDİŞ BEDELİ 3.068.040,40 TL (Kdv Dahil değil) FARK (Bulunan fiyatlar tarafların sözleşme tarihine göre imzaladıkları fiyatlardır.)160.812,39-TL-Dava tarihine göre fiyat farkı(0,233) 37.469,28 TL, dava tarihine göre ödenmesi gereken miktarın 198.281,67-TL olduğu, davacı taraf vekilinin iş kapsamında trimer (Asfalt kazısı) kazı nakli işinde talep etmiş olduğu alacak kalemi kayıtları ile ilgili dosya içerisinde her hangi bir kayıta rastlanmadığı için hesap yapılmamıştır. Kök raporumuzda sunmuş olduğumuz ve taraflarca kabul gördüğü kabul edilen taşınan malzeme miktarlarının yukarıda yazmış olduğumuz miktarların sözleşmede imzalanan miktar sınırları içerisinde olduğu; tarafların sözleşme ortalama taşıma mesafelerinden kaynaklı davacı ... tarafından PMT + PMAT naklinde 37.80 km-31.94 km :5.86 km fazladan nakliye yapılmıştır. Sözleşme mesafesi (31.97 km için ) 5.75 TL/Ton, Gerçekleşen 34.25 km için yeni fiyat 6,16 TL/ton olarak bulunmuştur. Mahkemenin ara kararı gereği taraflar arasındaki sözleşmenin maddesi gereği 5.75 TL/ ton uygulanmıştır. BSK için Ortalama mesafe, sözleşmede 9.94 km, gerçekleşen 13.07 km olduğu; Oluşan km farkından dolayı km farkı ile birlikte 2.76 TL/Ton olduğu, Mahkemenin ara kararı gereği taraflar arasındaki sözleşmenin maddesi göre 2.10 TL/ ton uygulanmıştır. Davacı taraf lehine yukarıda ayrıntılı olarak hesap edilmiş olan imalat miktarlarının nakliye farkı Hesabının toplamda dava tarihine göre 198.281,67 TL olacağı belirtilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları dosya kapsamına ibraz edilen deliller ibraz edilen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ;
Davacının yüklenici, davalının iş sahibi olduğu taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı ilave iş (ek iş/iş artışı) bedeli talep edilmektedir.
Taraflar arasında 01.06.2012 tarihli Sözleşmeye konu “ ... yolunun (0+000 ile 29+166 Km ler arası)” Malzeme Nakli Taşıma İşinin yapımı için imzalanan 4.712.000-TL bedelli sözleşmeye göre işe başlama tarihi 01.06.2012 olup iş süresinin 365 gün olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Sözleşmenin 10.maddesinde ; ..birim fiyatların keşif özeti listesinde gösterildiği, geçici hakedişlerde ve kesin hakedişlerde aynen kullanılacağının düzenlendiği,
Sözleşmenin 11.maddesinde,... bu sözleşme çerçevesinde kalmak şartıyla, birim cetvelinde gösterilmeyen imalatın yapılması zorunlu olupta yüklenicinin bu gibi imalatı yapmakla yükümlü olduğu, yeni fiyatların yüklenici ve işveren tarafından birlikte tanzim edileceğinin düzenlendiği,
Sözleşmenin 13.maddesinde, Uygulama sırasında, taahhüt edilen işte değişiklik yapılması gerektiği veya keşif ve/veya proje dışında kalmış olup, görülen lüzum üzerine yaptırılmasına karar verilen işler çıktığı veya işin bir kısmının yaptırılmasından işveren vazgeçtiği takdirde, işleri yüklenici, sözleşmedeki şartlarla yapmak zorundadır. İşin artması veya eksilmesi durumunda sözleşme fiyatları sabit olup malzeme zammı, toplu sözleşme artışı vs. neden ve nam altında yüklenici tarafından fiyat artışı talep edilemez, kar mahrumiyeti veya zarar ziyan talebinde bulunamaz. İşverenin yükleniciye, iş sırasında göreceği lüzum üzerine projelerde değişiklik yapmaya, keşif özetinde yazılı alandan fazla veya eksik miktarda imalat yaptırmaya, bir kısım imalatın yapılmasından tamamen vazgeçmeye veya yeni imalat yaptırmaya ve her cins imalatı dilediği miktarda arttırıp eksiltmeye yetkisi vardır. Yüklenici, sözleşmede belirlenen toplam keşif miktarının hangi oranda olursa olsun çoğalma veya azalmasından dolayı kardan mahrumiyet, zarar, ziyan gibi herhangi bir talep ve itirazda bulunmamayı gayri kabili rücu olarak kabul ve taahhüt etmektedir. Yüklenici, ana sözleşmede belirlenen keşif miktarından fazlasına dair işleri, işverenin talebi halinde, bu sözleşme ile ekleri hükümleri dairesinde aynı fiyat ve şartlarla yapmayı kabul ve taahhüt etmektedir. İş miktarında oluşabilecek artış ve azalmalardan dolayı yüklenici fiyat artışı ve/veya süre uzatımı vs. hak talebinde bulunamaz..." şeklinde düzenlendiği bu kapsamda kaldırma kararı sonrasında ibraz edilen bilirkişi raporu ile sözleşme tarihi 01.06.2012 tefe endeksi 14.637,99, dava tarihi 29.06.2015 tefe endeksi 18.043 / 14.637,99: 1.233,PATM+PMT Nakli (34.25 Km) 389.143 X 5.75 TL/km :2.237.572,25 TL, ...Taş ocağından ... Malzeme Nakli 148.065,65 X4: 592.262,00- TL ... Malzeme Nakli 12.405.75 X 5.0: 62.029,00 TL, toplam 3.228.852.80 TL, birlik nakliyata ödenen hakediş bedeli 3.068.040,40 TL (Kdv Dahil değil) olduğu, taraflarca kabul edilen taşınan malzeme miktarlarının sözleşmede imzalanan miktar sınırları içerisinde olduğu; tarafların sözleşme ortalama taşıma mesafelerinden kaynaklı davacı ... tarafından PMT + PMAT naklinde 37.80 km-31.94 km :5.86 km fazladan nakliye yaptığı, Sözleşme mesafesi (31.97 km için ) 5.75 TL/Ton, Gerçekleşen 34.25 km için yeni fiyat 6,16 TL/ton olduğu, taraflar arasındaki sözleşme gereği 5.75 TL/ ton uygulandığı, BSK için ortalama mesafe, sözleşmede 9.94 km, gerçekleşen 13.07 km olduğu; oluşan km farkından dolayı km farkı ile birlikte 2.76 TL/Ton olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre 2.10 TL/ ton uygulandığı ve bu kapsamda hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının imalat miktarlarının nakliye farkının 198.281,67 TL olduğu anlaşılmış anılan durum karşısında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 198.281,67-TL alacak bedelinin dava dilekçesi ile talep edilen 8.000-TL nin dava tarihi olan 07/02/2014 tarihinden, bakiye kısmın ıslah tarihi olan 27/12/2022 tarihinden itibaren işleyen avansa faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 13.544,63-TL nispi karar ve ilam harcından 9.147,32-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 4.397,31-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan 9.147,32-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 31.725,07-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (madde 13) gereğince hesap olunan 31.725,07-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 26.334,70-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %38'inin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 250,00-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre %62'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
9-Davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2024

Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır

HARÇ BEYANI /
13.544,63-TL KARAR HARCI
9.147,32-TL PEŞİN HARÇ /
4.397,31-TL KALAN HARÇ

DAVACI GİDERİ / DAVALI GİDERİ /
25,20-TL BVH. 250,00-TL TOPLAM
24.900,00-TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
1.409,50-TL POSTA MAS. /
26.334,70-TL TOPLAM