Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/686 Esas
KARAR NO : 2026/75

DAVA : 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İstirdat)
DAVA TARİHİ : 17/04/2023
KARAR TARİHİ : 05/02/2026

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/09/2023 tarih, ... Esas ve ... sayılı yetkisizlik kararı ile Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere müvekkili bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin ... firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiğini, işbu davaya konu senedin de keşidecisi ..., lehdarı ..., 13/10/2022 düzenleme tarihli, 30/03/2023 vade tarihli, keşide yeri ... olan ve 60.000,00-TL bedelli senet olduğunu, bu durumun akabinde müvekkili bankaca 31/10/2022 tarihinde tutanak tutulduğunu, Senet Operasyonları Merkezi tarafından ...bank ... Şube'ye tahsil amacıyla gönderilen senetlerin bütün aramalara rağmen bulunamadığına dair tutanağın dava dilekçesinin ekinde sunulduğunu, senedin iptali amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası nezdinde senet iptali davası açıldığını, senetlerin irade dışı elden çıkması nedeniyle kötü niyetli kişilerin senet bedelini tahsil etmelerinin önüne geçmek amacıyla da ödemeden men kararı alındığını, senet iptal davasına konu senetlerin davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı numarasından takibe konulduğunu, davalının bu senetlerin yetkili hamili olmayıp bu kambiyo senetlerini ne suretle ele geçirdiğinin bilinmediğini, bu senetlerin bankaya teslim edildiği tarihte yetkili hamilinin davalı olmadığını, müvekkili banka olduğunu, senetlerin ... tarafından kaybedilmesinden sonra kötüniyetli kişilerce ciro edildiğini, haksız bir şekilde başlatılmış olan icra takibine istinaden senetler tahtında herhangi bir borcu söz konusu olmayan müvekkili banka müşterilerinin haciz tehdidi altında borcu ödeme yükümlülüğü doğmayacağı gibi dava sonuçlanıncaya kadar mezkur senetlerin yetkili hamili olmayan bir kimseye (davalıya) haciz tehdidi altında ödeme yapılması ve bu kimsenin sebepsiz zenginleşmesi riskinin ödüne geçilmesi amacıyla ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına, uygun görülecek bir miktarla karar verilinceye kadar dosya alacaklılarına ödenmemesi, icra takibinin durdurulması ve varsa hacizlerin kaldırılması için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, neticeten davanın kabulü ile takibe konu edilen senetlerin iadesine ve istirdadına karar verilmesini, ihtiyati tedbir taleplerinin kabul edilmemesi halinde fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı olmak kaydıyla yukarıda belirtilen icra dosyalarına haciz tehdidi nedeniyle ödemek zorunda kalınabilecek tutarların tüm fer'ileriyle birlikte ödeme gününden başlayacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; istirdat davalarında yetkili mahkemelerin genel yetki kuralı uyarınca davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin... olduğundan yetkili mahkemelerin de İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini ve yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, dava konusu bononun müvekkiline ciro yoluyla geçtiğinden müvekkilinin söz konusu olaydan bir bilgisi bulunmadığını, bu nedenle iyi niyetli olduğunu, müvekkiliyle ilgili paylaşılan haberlerin gerçekleri yansıtmadığını, bu yalan haberler dışında herhangi bir delil sunulmadığını, davacı bir tacir olup basiretli hareket etme yükümlülüğü altında bulunduğunu, bir banka olması sebebiyle de bu yükümlülüğün ağırlaştırılmış özen yükümlülüğü olduğunu, çek ve benzeri kıymetli evrakların kargo yoluyla taşınması mevzuat gereği yasak olduğunu beyanla öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, akabinde davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR /
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, davacı bankanın ve dava dışı ... Şirketi'nin İTO kayıtları çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davalının nüfus kayıt örneği UYAP üzerinden çıkarılmış, davalı hakkında esnaf-tacir araştırması yapılmış, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas, ... 14.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas,...Esas, ...Esas,... Cumhuriyet Başsavcılığının ...ve ... soruşturma, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... ve... soruşturma, ... Cumhuriyet Başsavcılığının...soruşturma, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma ve ... 7.Ağır Ceza Mahkemesine ... Esas sayılı dosyaları UYAP üzerinden dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE/
Dava, istirdat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; kayıp-çalıntı iddiasına dayalı dava ve takip konusu kambiyo senetlerinin istirdatı istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Medeni Yasa'nın 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." Medeni Yasa'nın bu hükmü 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası'nın 190. maddesi 1. fıkrasında bir başka biçimde yinelenmiş olup; " İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir" denilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Anılan kanunun 790. Maddesi gereğince cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır düzenlemesi bulunmaktadır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2.maddesi: ''Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.
Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.'' şeklindedir.
İddia, savunma, yukarıdaki yasal düzenlemeler, dosya içeriği deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının istirdadını talep ettiği senedin sonuç olarak ... Ltd. Şti. Tarafından ...'e ciro edildiği, ...tarafından da ...'e ciro edildiği ve ... tarafından ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan Akbank T.A.Ş. Tarafından tutulan tutanaklar, Teftiş Kurulu Başkanlığı Raporu, dosyaya celbedilen ceza dosyaları ve davalı aleyhine açılan diğer istirdat davaları nazara alındığında (Örn: Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası) davaya konu senedin iktisabında davalının kötü niyetli olduğu ispat edilmiştir. UYAP ekranından ve Bölge Adliye Mahkemeleri kararlarından yapılan incelemeler sırasında, ciro zincirinde bulunan bazı şirketlerin pek çok dosyada davalı sıfatını haiz olduğu ve istirdat davalarının davalısı oldukları tesbit edildiğinden, davalı da sorgulandığında pek çok soruşturma ve benzer dava dosyalarının bulunduğu tesbit edilmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12.Hukuk Dairesinin... Esas, ... Karar sayılı, ... Esas,... Karar sayılı ilamları) Bu durumda kaybolan senetlerin/çekin başka dosyalarda yer alan aynı veyahut benzer ciro zinciriyle davalıya geçmesi ve benzer olaylar nedeniyle pek çok soruşturmaya muhatap olmak tesadüf ile izah edilemeyeceğinden Mahkememizce davanın kabulüne, davaya konu ve ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takibine dayanak keşidecisi ..., lehdarı ..., 13/10/2022 düzenleme tarihli, 30/03/2023 vade tarihli, keşide yeri Burhaniye olan ve 60.000,00-TL bedelli senedin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
H Ü K Ü M /
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu ve ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takibine dayanak keşidecisi ..., lehdarı ..., 13/10/2022 düzenleme tarihli, 30/03/2023 vade tarihli, keşide yeri ... olan ve 60.000,00-TL bedelli senedin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 4.098,60-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsiline, peşin alınan 1.024,65-TL harcın mahsubuna, eksik kalan 3.073,95-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvuru harcı,1.024,65-TL peşin harç ve 141,25-TL posta gideri olmak üzere toplam 1.345,80-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafça yatırılan delil avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin huzurunda, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 05/02/2026

Katip
¸

Hakim
¸