Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/67 Esas
KARAR NO:2024/551

DAVA:Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/02/2023
KARAR TARİHİ:01/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Taraflar arasında Kamu İhale kanununa Ve Kamu İhale sözleşmeleri kanununa tabi ihalelere istinaden 16/05/2022 tarihinde imzalanan, ... dosya nolu idare ambarındaki kullanılmış su sayaçlarının şartnameye uygun yeni eğik kadranlı ve hız esaslı R100 soğuk su sayacı ile değişimi işi ile ilgili yapılan sözleşmesi imzaladığını, sözleşme sonrasında 13/09/2022 tarihli ... sayılı kararı ile işin feshedildiğini, feshedilen iş kapsamında yüklenici firma tarafından taahhüt edilen işlerin mevcut durumu göz önüne alınarak tasfiye itibar tarihi 13.09.2022 olarak belirlendiğini ve hesabın genel hükümlere göre yapılarak tasfiye protokolü imzalandığını, söz konusu iş ile ilgili gecikme cezalarının toplam tutarının 4.130.280,00-TLolarak belirlendiğini, ceza tutarının, tebliğden itibaren 15 gün içerisinde İdare hesaplarına yatırılması gerektiğinin , aksi takdirde yasal faizi ile birlikte tahsil edileceğinin yüklenici firmaya bildirildiğini ancak ödeme yapılmadığı gibi herhangi bir belge de sunulmadığını, sonrasında davalı tarafa tekrar bildirim yapıldığını ancak davalı tarafça ihtara uyulmadığını belirterek; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 4.130.280,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; kabul anlamına gelmemek şartıyla işbu davanın yasal süresi içerisinde açılmadığından davacı yanın alacağının zamanaşımına uğradığını, öncelikle zamanaşımı defisinde bulunduklarını, davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin, davacı İdare ile imzalamış olduğu sözleşmeye istinaden ... numaralı teknik şartnameye uygun eğik kadranlı ve hız esaslı (R100) soğuk su sayacının ilk parti mal olarak önden 9.000 adet teslim edildiğini, davacı İdarece ilk teslim edilen 9.000 adet sayaca, gerekli testlerden geçirilip şartnameye uygun oluru verilmesi ve herhangi bir ayıp bildirmemesi üzerine bu defa peyderpey olarak ilk parti mal toplamında 30.800 adet soğuk su sayacı müvekkil şirket tarafından davacı İdareye teslim edildiğini, daha sonrasında ise davacı İdare, 9.000 adet sayaç ve sonrasında verilen sayaçlarla ilgili bir ayıp bildirilmediği halde toplam 30.800 adet sayaç teslim edildikten sonra bu defa 16.09.2022 tarih ve E-... sayılı yazı ile müvekkili şirket tarafından 1. Parti olarak teslim edilen malların teknik şartnameye uygun olmadığını iddia edildiğini, 01.09.2022 tarihli dilekçe (... Yazı İşleri ve Arşiv Şube Müdürlüğünde 02.09.2022 tarih ve ... sayıda kayıtlı dilekçe) ile müvekkili şirket tarafından teslim edilen malların ... numaralı teknik şartnameye uygun olduğunu, davacı İdarece bildirilen ayıpların tespiti için Hakem Laboratuvarına gönderilmesi davacı İdareden istenmişse de müvekkili şirketin talebi somut bir gerekçe sunulmaksızın 16.09.2022 tarih E-... sayılı yazı ile reddedildiğini, her ne kadar müvekkili şirket tarafından teslim edilen mallarda ayıpların bildirildiğini ancak bağımsız bir Hakem Laboratuvarı tarafından bu ayıplar tespit edilmediğinden müvekkil şirketin teslim ettiği mallarda ayıpların var olup olmadığı hususu muammada kaldığını, sayaçların teknik şartnameye uygun olmadığı ve süresinde teslim edilmediği iddiasıyla davacı İdare Yönetim Kurulunun 13.09.2022 tarih ve ... sayılı kararıyla taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshedildiğini, davacı İdarece sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle müvekkili şirkete, 1.Parti mal için 1.600.760,00 TL, 2.Parti mal için 1.635.480,00 TL, 3. Parti mal için 859.320,00 TL, 4. Parti mal için 27.720,00 TL olmak üzere toplamda 4.130.280,00 TL gecikme cezası uygulandığını ve gecikme cezası nedeniyle müvekkili şirketçe sunulan 16.05.2022 tarihli 988560 sayılı 60.000,00 TL bedelli geçici teminat ile 2.217.600,00 TL teminat nakde çevrilip davacı İdarece irat kaydedildiğini,, müvekkili şirkete uygulanan işbu cezalar haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek; haksız açılan davanın öncelikle usulden olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak feshedilip edilmediği, davacının davalıdan sözleşmenin ilgili hükümlerine istinaden, iddia ve talep ettiği gibi gecikme cezası alacağına hak kazanıp kanamadığı istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık konusunun; taraflar arasında 16/05/2022 tarihli ... dosya numaralı idare Ambarındaki kullanılmış su sayaçlarının şartnameye uygun Yeni Eğik Kadranla ve Hız Esaslı R100 Soğuk Su sayacı ile değişimi işinin akdedilmesine yönelik sözleşmenin davalı şirketin sözleşme gereği taahhütte bulunduğu yükümlülükleri yerine getirmemesi üzerine davacı idarenin 13/09/2022 tarihli ... sayılı kararı ile feshedildiği ve tasfiye protokolü hazırlandığı, mevcut sözleşme hükümleri uyarınca 1.parti sayaçların teslimi için verilen 50 günlük sürenin sonunda işin teslim edilmemesi üzerine sözleşmenin 29.1.1 md uyarınca yazılı ihtarın yapıldığı ve 29. Md uyarınca geç ve şartnameye aykırı olarak teslim edilen partinin 0.003 oranında gecikme cezasının oluştuğundan bahisle 4.130.280,00 TL gecikme cezasının temerrüt tarihinden itibaren tahsili istemi olduğu uyuşmazlık konularının zaman aşımı definin yerinde olup olmadığı, teslim edilen ürünlerin şartnameye uygun olup olmadığı, geç teslimin mevcut olup olmadığı, sözleşmenin M22.11.2.1 deki teknik koşullarının sağlanıp sağlanmadığı, talep olunan cezai şartın davalının maffına sebebiyet verip vermeyeceği alacağın varlık ve miktarı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.
Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, İstanbul...Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
İstanbul ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; Makina Mühendisi Hasan Karadağ tarafından düzenlenen 08/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda ;-Sondajlama usulü ile seçilen 131 sayaç üzerinde yapılan incelemede, 59 adet sayacın kadranının hiç dönmediği; 5 adet sayacın kadranının zorlanarak döndüğünün tespit edildiği, -...ve ... nolu sayaçların kadran kısmının ana gövdeden ayrılmış olduğunun tespit edildiği, -22831625 nolu sayaçların kadranının yerinde çıkmış olduğunun tespit edildiği, tespite konu sayaçların ... nolu Teknik Şartnameye uygun olmadığı belirtilmiştir.
Muhasebe Finans Uzmanı SMMM – MBA ..., Makine Y. Mühendisi Prof. Dr. ..., Sözleşme, Borçlar, Sorumluluk, Nitelikli Hesaplamalarvb.Uzmanı (Hesaplama)Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 22.08.2024 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ibraz edilmiştir.
Taraflar arasındaki Sözleşmenin:
" 29.1.1 nolu maddesi; davalı/yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işin kısmi kabule konu olan kısmını (yani mal partilerinden herhangi birini) süresinde teslim etmemesi halinde, davacı/İdare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak, gecikilen her takvim günü için, teslim edilmeyen partinin toplam bedelinin 0,003’ü oranında gecikme cezası davacı/idare tarafından uygulanır.
Sözleşmenin 29.3 nolu maddesi; ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen, davalı/yüklenici sözleşmeye uygun olarak işin kısmi kabule kısmını getirmemiş (teslim etmemiş) olması halinde, davacı/İdare, ayrıca protesto çekmeye gerek olmaksızın kesin teminat ve varsa ek teminatı gelir kaydeder ve sözleşmeyi feshederek hesabını genel hükümlere göre tasfiye eder.
Sözleşmenin 30.1.1 nolu maddesi ; davacı/yüklenicinin taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi halinde, bu sözleşmenin gecikme cezasını düzenleyen maddesinde (yani 29.1.1 nolu maddesinde) belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, davacı/İdarenin bu sözleşmede belirlediği süreyi ve açıklamaları içeren ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, davacı/İdare, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatları gelir kaydeder ve sözleşmeye feshederek hesabı genel hükümlere göre tasfiye eder." hükmünü içermektedir.
Taraf iddia ve savunmaları , ibraz edilen deliler, dosya kapsamına ibraz edilen ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde ;
Taraflar arasında Kamu İhale kanununa Ve Kamu İhale sözleşmeleri kanununa tabi ihalelere istinaden 16/05/2022 tarihinde imzalanan, ... dosya nolu idare ambarındaki kullanılmış su sayaçlarının şartnameye uygun yeni eğik kadranlı ve hız esaslı R100 soğuk su sayacı ile değişimi işi ile ilgili yapılan “Eski Su Sayaçlarının Yeni Su Sayaçları ile Değiştirilmesini” konu edinen Sözleşme imzalandığı, Sözleşmenin 4.1.1.1 nolu maddesi hükmüne göre; davacı/yüklenici, toplamda 123.200 adet Su Sayacını yenisi ile değiştirecektir.
Sözleşmenin 5 nolu maddesi hükmüne göre; bu iş karşılığında davalı/İdare toplamda 36.960.000,00 TL + KDV tutarında iş bedeli ödeyecektir.
Sözleşmenin 8 nolu maddesi hükmüne göre; sözleşmenin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 150 takvim günüdür.
Sözleşmenin 9.2 nolu maddesi hükmüne göre; sözleşmenin imzalanmasını müteakip işe başlanacaktır.
Sözleşmenin 9.3.1 nolu maddesi hükmüne göre;
Önce, eskisi ile değiştirilecek olan yeni sayaçlar davalı/yüklenici tarafından davacı/İdareye teslim edilecek olup, sonra da davacı/İdare tarafından eski sayaçlar davalı/yükleniciye teslim edilecektir. İşin toplam süresi 150 takvim günüdür.
Davalı/yüklenici tarafından tarafından davacı/idareye teslim edilecek olan toplam 123.200 adet sayaç 4 parti halinde teslim edilecek olup,
1.Parti kısmı olan ¼’lük kısmı, işe başlama tarihinden itibaren 30.günde teslim edilecektir.
2.Parti kısmı olan ¼’lük kısmı, işe başlama tarihinden itibaren 60.günde teslim edilecektir.
3.Parti kısmı olan ¼’lük kısmı, işe başlama tarihinden itibaren 90.günde teslim edilecektir.
4.Parti kısmı olan ¼’lük kısmı, işe başlama tarihinden itibaren 120.günde teslim edilecektir.
Sözleşmenin 9.4.1 nolu maddesi hükmüne göre; davalı/yüklenici, davacı/İdare tarafından onaylanmış olan işbu teslim programına (teslim tarihlerine) uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde, davacı/İdarenin uygun görüşü ile teslim programında değişiklik yapılabilir " şeklinde düzenlemenin mevcut olduğu görülmüştür.
Davalı tarafça ; davacı İdare ile imzalamış olduğu sözleşmeye istinaden ... numaralı teknik şartnameye uygun eğik kadranlı ve hız esaslı (R100) soğuk su sayacının ilk parti mal olarak önden 9.000 adet teslim edildiğini, davacı İdarece ilk teslim edilen 9.000 adet sayaca, gerekli testlerden geçirilip şartnameye uygun oluru verilmesi ve herhangi bir ayıp bildirmemesi üzerine bu defa peyderpey olarak ilk parti mal toplamında 30.800 adet soğuk su sayacı müvekkil şirket tarafından davacı İdareye teslim edildiği daha sonrasında ise davacı İdare, 9.000 adet sayaç ve sonrasında verilen sayaçlarla ilgili bir ayıp bildirilmediği halde toplam 30.800 adet sayaç teslim edildikten sonra bu defa 16.09.2022 tarih ve E-... sayılı yazı ile müvekkili şirket tarafından 1. Parti olarak teslim edilen malların teknik şartnameye uygun olmadığını iddia ederek sözleşmeyi haksız fesih ettiğini iddia etmiş ise de taraf ticari defter kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde, davacı yanın davalı yana herhangi bir cezai şart faturası keşide etmediği, davalı yanın da davacı yana ürün teslimine ilişkin herhangi bir fatura düzenlemediği, bu anlamda ticari defter kayıtlarına nazaran taraflar arasında bir borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Davalı/yüklenici ile davacı/İdare arasında akdedilmiş olan sözleşme ile davalı tarafından davacıya teslim borçlanılmış olan toplam 123.200 adet Su Sayacının ¼’ünü oluşturan 30.800 adet 1.Parti sayaçların sözleşmede kararlaştırılan teslim tarihinde davacı/İdareye teslim edilmediği; dolayısıyla davalı/yüklenicinin teslim borcunun ifasında geciktiği ve TBK.md.117/f.2 uyarınca temerrüde düştüğü ,Davalı/yüklenicinin “sözleşmede kararlaştırılmış olan teslim tarihlerinin uzatılmasına yönelik talebinin davacı/İdare tarafından kabul edilmediği; sözleşmenin 23.1.1 nolu maddesi hükmünde sayılan “mücbir sebep” hallerinden herhangi birinin gerçekleştiği hususu davalı/yüklenici tarafından ispat edilemediğinden, davacı/İdarenin sözleşmenin 23.1.2 nolu maddesi hükmüne istinaden sayaçların “teslim süresini uzatma" yükümlülüğü altına girmediği; Davacı/İdare tarafından davalı/yükleniciye keşide edilen 16.06.2022 tarihli İhtarname ile, davacı/İdarenin 1.Parti sayaçlar için davalı/yükleniciye tanınan 50 günlük süre (TBK.md.123) içinde de davalı/yüklenicinin 1.Parti sayaçların tamamını teslim etmediği; davalı/yüklenicinin işbu ihtarname öncesinde davacı/İdareye gönderdiği, Davacı/İdarenin “sözleşmede kararlaştırılmış olan teslim tarihlerinin ötelenmesini” talep ettiği Yazılar karşısında, “hayatın olağan akışında” davacı/İdare nezdinde, davalı/yüklenicinin 2. 3. ve 4.Parti sayaçları da süresinde teslim etmeyeceği yönünde haklı bir düşünce/beklenti oluştuğu anılan durum karşısında davalı/Yüklenicinin 1.Parti Sayacı süresinde teslim etmediği ve 3. 4. ve 5.Parti sayaçları da süresinde teslim etmeyeceği yönünde davacı/İdare nezdinde “haklı bir düşünce/beklenti” oluşturduğu için,Yönetim Kurulu’nun, 13.09.2022 tarihli Kararıyla haklı olarak sözleşmenin feshine karar verdiği bu kapsamda davacı/İdarenin sözleşmenin 29.3 ve 30.01.1 nolu hükümleri uyarınca sözleşmeyi feshetmeye ve sözleşmenin 39.1.1 nolu maddesinde düzenlenmiş olduğu Ceza Şartı talebe hak kazandığı her ne kadar Davacı/İdarenin oluşturduğu Komisyon tarafından düzenlenen Muayene ve Kabul Komisyonu Gözle Muayene Tutanağı, uzman Muayene Laboruvarı ... tarafından gönderilen Test Raporları ve 08.12.2022 tarihli Delil Tespiti Raporundaki tespitlere göre; davalı/yüklenici tarafından teslim edilmiş olan 1.Parti sayacın önemli bir kısmının “ayıplı” olduğu belirlenmiş ise de davacı tarafça dava dayanağı fesih sebebinin ayıp iddiasına dayandırılmadığı anlaşılmakla bu yönde davalı iddiaları doğrultusunda bir değerlendirme mahkememizce yapılmamış davacı/İdarenin sözleşmenin 29.3 ve 30.01.1 nolu hükümleri uyarınca sözleşmeyi feshetmeye ve sözleşmenin 39.1.1 nolu maddesinde düzenlenmiş olduğu Ceza Şartı talebe hak kazandığı; Cezai Şartın (Gecikme Cezasının) toplam tutarının 4.130.280,00 TL olarak hesaplanmış olduğu ve davacı/İdarenin “söz konusu Cezai Şart tutarının ödenmesi talebini” içeren 10.10.2022 tarihli Yazısının (temerrüt ihtarının) davalı/yükleniciye tebliğ edildiği 21.10.2022 tarihinde teslim tarihten 15 gün sonrasının temerrüt tarihi olup anılan durum karşısında 4.130.280-TL 'nin 07/11/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile 4.130.280-TL 'nin 07/11/2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 282.139,43-TL nispi karar ve ilam harcından 70.534,86-TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 211.604,57-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 474.422,40-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ilk gider,bilirkişi ücreti, posta masrafı olmak üzere toplam 86.460,51-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Davalı tarafça yatırılan gider avansı olmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/10/2024

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır