Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/631 Esas
KARAR NO : 2024/766

DAVA : 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 04/10/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP (Davacı vekili dava dilekçesinde özetle); Davalı ile müvekkil Banka arasında 05.05.2021 tarihli üç yıl süreli Finansmaaş Sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafça, sözleşmenin yürürlüğü süresinde her ay toplam 230 adet personelin maaş ödemelerinin müvekkil banka aracılığı ile ödeneceğinin taahhüt edildiğini, sözleşme gereğince müvekkil banka tarafından davalının hesabına 17.05.2021 tarihinde fatura karşılığı promosyon ödemesi yapıldığını, davalının sözleşmedeki taahhütlerini ihlal etmesi üzerine davalıya ... 2.Noterliği'nin ... tarihli ... yev.sayılı ihtarnamesi keşide edilerek 17.madde uyarınca sözleşme'nin feshedildiği ve müvekkil bankanın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyen faizi ile birlikte toplam 882.871-TL 'nin 3 gün içerisinde ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya 18.05.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, verilen sürede ödeme yapılmaması üzerine 22.06.2023 tarihinde ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlu/davalı tarafından borca itiraz edildiğini, -Davamızın kabulü ile ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün ...E. Sayılı dosyasından başlatılan takibe vaki itirazın iptaline, icra takibinin talep edilen miktar ve temerrüt faizi üzerinden devamına, davalı borçlunun haksız itirazı nedeniyle alacağımızın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu davaya konu 05.05.2021 tarihinde müvekkil ve davacı taraf arasında akdedilen finansmaaş sözleşmesi, yaklaşık 15 ay devam etmiş olup müvekkilin bu süre içerisinde edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ancak Ekonomideki ciddi dalgalanmalar, aşırı enflasyonist yükselmeler karşısında parada meydana gelen ciddi deger kaybı sebebiyle müvekkilin sözkonusu promosyon ödemesiyle alakalı revizyon talep etmiş pek çok banka talep dahi edilmeden ilgili revizyonu yapıp promosyon miktarını yükselttigi halde, davacı müvekkilinin tüm ısrarlarına ragmen revize taleplerini karşılamadığını, banka bu anlamda gereken talepleri karşılamadığını, müvekkil de, başka bir bankayla anlaşmak durumunda kalmış ve davacı bankaya da söz konusu 15 aylık süre çıktıktan sonra geri kalan kısım için kararlaştırılan cezai şartla alakalı kime ödeme yapabilecegini davacı bankaya defaaten iletmiş ancak davalı müvekkile müspet yada menfi bir cevap vermediğini, davacı, sözleşmeyi feshetmek için 2 aylık süresi bulunmasına rağmen bunu yapmamış ve kötüniyetli olarak yaklaşık 8 ay bekledikten sonra sözleşmeyi feshettigini müvekkile bildirmiş ve ve cezai şart olarak belirlenen rakamın, kısa vadeli kredilerle alakalı olarak uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden talep ettiğini, bu talepler ile birlikte müvekkil için son derece yüksek bir rakam yani 15 ay edimlerini eksiksiz ifa eden müvekkile ödedigi promosyon bedelinin yaklaık 2 katı kadar bir rakam çıkardığını, bu son derece iyiniyetten uzak ve ticari örf adet ve ticari ahlaka uygun bir tutum olmadığını, üstelik hemen feshedeceği ya da işlem başlatacağı noktada sekiz ay beklemek suretiyle haksız faiz talep ettiğini, açılan haksız davanın ve taleplerin reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davacıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini, davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Dosyada taraflarca bildirilen belgeler, davacı tarafın sunmuş olduğu ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün ...E. Sayılı dosyası, Finansmaaş Sözleşmesi Promosyon ödemesine dair dekont, Fatura, ... 2.Noterliği'nin... tarihli ... yev.sayılı ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, Arabuluculuk Tutanağı, Müvekkil Banka defter ve kayıtları, Davalı defter ve kayıtları, Bilirkişi İncelemesi, davalı tarafın sunmuş olduğu Finansmaaş sözleşmesi, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi, damga vergisi kesintisine ait belge, Noter ihtarnamasi, ticari defter kayıtları ve belgeler, banka defter ve kayıtları delil olarak değerlendirilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın: davacı ile davalı arasında Finansmaaş sözleşmesi imzalandığı, davacının sözleşmenin 17. Maddesini ihlal edildiği gerekçesi ile sözleşmeyi feshederek faiz cezai şartı ile birlikte bedelin iadesini ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile takibe koyduğu, davalının takibe itiraz etmesi ile açılan işbu itirazın iptali davasında bankanın alacağı olup olmadığı, varsa miktarı, davalının borca itirazının haklı olup olmadığı, icra inkar ve kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır....Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı/alacaklı şirketin davalı aleyhinde cari hesap alacağının tahsili amacı ile 917.531,48.-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin davalı/borçlu şirkete tebliğ edildiği, davalı/borçlu şirket vekilinin itirazı ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
19/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda:" Delillerin takdiri ve hukuki nitelendirilmesi tümüyle mahkemenin takdirinde olmak üzere;
Taraflar arasında imzalanan 05.05.2021 tarihli sözleşmeye göre, üç yıl süre ile personel maaş ödemelerinin davacı banka aracılığıyla yapılması karşılığı davacı Banka’nın 17.05.2021 tarihinde davalı şirkete 455.000,00-TL promosyon
ödemesinde bulunduğu, sözleşmenin 17.maddesinde, sözleşmenin davalı tarafından ihlali halinde, ödenen ‘455.000,00-TL (Dörtyüzellibeşbin Türk Lirası)nin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren Banka’nın o tarihte kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, üç gün içinde bankaya ödeneceğinin davalı tarafından kabul edildiği, davalının sözleşmenin ilk 15 (onbeş) ayında sözleşmeye uyduğunu, sonra ise
uymadığını kabul ettiği; davacı Bankanın 07.05.2023 tarihinde sözleşmeyi feshederek ödediği bedelin faizi ile birlikte iadesi talebinde bulunduğu, davalının sözleşmeye uyduğunu kabul ettiği ilk 15 aya göre, sözleşmeye ihlalin başlangıcının Eylül 2022 ayı maaş ödemelerinin yapılacağı 30.09.2022 tarihi olarak kabul edildiği, açılan takipte ‘aylık %3,71 faiz oranı’ üzerinden hesaplama yapıldığı, bu oranın bankanın kısa vadeli faiz oranı olduğu beyan edilmekle birlikte bunu doğrulayan dökümana dosyada rastlanmayışına göre, bankanın beyanına seçenek olarak avans faiz oranı üzerinden ayrıca seçenekli hesaplama yapıldığı, buna göre davacı alacağının, Takip Tarihi (22.06.2023) itibariyle; Bankanın beyanı (kısa vadeli kredi faiz oranı aylık 3,71=yıllık %44,42) esas alınarak yapılan hesaplamada davacının talep edebileceği alacağın: 891.734,87-TL (=455.890,04-TL asıl alacak,+ 437.779,56-TL faiz+ 21.888,98- TL BSMV) hesaplandığı;
Davalı Banka ise takipte, 917.531,48-TL ( 455.000,00- TL asıl alacak+ 427.871,00-TL faiz + 33.761,00-TL ihtar öncesi faiz + 890,04 ihtarname masrafı + 9,44-TL faiz) talebine göre, 25.796,61-TL (=917.734,87-891.734,87) fark (fazla) bulunduğu, Avans faiz oranına göre yapılan hesaplamada, davacının 917.531,48-TL talebine karşılık talep edebileceği tutarın 628.841,74-TL (=455.890,04-TL asıl alacak,+ 164.715,91-TL faiz+ 8.235,79-TL BSMV) hesaplandığı, talebine göre 288.689,74-TL (=917.734,87-628.841,74) fark (fazla) bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmede bulunmamakla birlikte, davacının iade etmesi gereken promosyon ödemesinden, sözleşmeye uygun olarak çalıştığı sürenin 15 ay olmasına göre davalının savunduğu hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğinin kabulü halinde ise, davacının üstte yer alan seçeneklere göre talep edebileceği alacak miktarının; 1.seçenekte (faiz oranının %44,52 olması): 520.017,67-TL (=891.734,87x21/36); 2.seçenekte (faiz oranının avans faiz oranı olması) : 366.824,35-TL (=628.841,74 x 21/36), Olacağı, alacağın likit bulunmasına göre İİK 67.maddeye göre inkar tazminatının mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.
15/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda:" Taraflar arasında imzalanan 05.05.2021 tarihli sözleşmeye göre, üç yıl süre ile personel maaş ödemelerinin davacı banka aracılığıyla yapılması karşılığı davacı Banka'nın 17.05.2021 tarihinde davalı şirkete 455.000,00-TL promosyon ödemesinde bulunduğu, sözleşmenin 17.maddesinde, sözleşmenin davalı tarafından ihlali halinde, ödenen 455.000,00-TL (Dörtyüzellibeşbin Türk Lirası)nin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren Banka'nın o tarihte kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, üç gün içinde bankaya ödeneceğinin davalı tarafından kabul edildiği, Davalının sözleşmenin ilk 12 (oniki) ayında sözleşmeye uyduğu, en son 09.08.2022 tarihinde Temmuz 2022 personel maaşlarını Banka aracılığı ile ödediği, Ağustos/2022 ayının personel maaşlarının ödeneceği 09.09.2022 tarihinden itibaren personel maaş ödemesinde bulunmayarak sözleşmeyi ihlal ettiği, davacı Bankanın 07.05.2023 tarihinde sözleşmeyi feshederek ödediği bedelin faizi ile birlikte iadesi talebinde bulunduğu, Banka'nın ihlal tarihinden yaklaşık sekiz (8) ay sonra sözleşmeyi feshederek alacağını muaccel kılmasında sözleşmeye göre uygulanacak faiz oranı değişmediğinden, ihlal tarihine göre geç gönderildiği söylenebilecek fesih ihtarı ile davalının bir zararının oluşmadığı, Kök Rapor'da davalının sözleşmeye uyduğunu kabul ettiği ilk 15 ay esas alınarak hesaplama yapıldığı, dosyanın UYAP kaydında yer alan Banka tarafından sunulan hesap hareketlerinde ise, davalının sözleşmeye göre 12 ay personel maaş ödemelerini Banka aracılığıyla yaptığı, devamında ise sözleşmeye uymadığı, buna göre üç yıllık (36 aylık) sözleşmenin ilk 12 ayından sonra sözleşmeye uyulmadığının tespit edildiği, Açılan takipte “aylık 963,71 faiz oranı” üzerinden hesaplama yapıldığı, bu oranın bankanın kısa vadeli faiz oranı olduğu beyan edilmekle birlikte, dosyaya sunulan TCMB'na bildirilen kredilerden alınacak azami faiz oranının kısa (bir yıla kadar) vadeli kredilerde ağırlıklı olarak 9030 olarak tespit edildiği, takibe konu ihtarname alacağı için talep gibi avans faiz oranı 910,75 üzerinden yapılan hesaplamada davacı alacağının, Takip Tarihi (22.06.2023) itibariyle; 761.401,09-TL (=455.890,04-TL asıl alacak,+ 290.962,91-TL faiz+ 14.548,14-TL BSMV) olarak hesaplandığı, Davacı Bankanın ise takipte, 917.531,48-TL ( 455.000,00- TL asıl alacak+ 427.871,00-TL faiz + 33.761,00-TL ihtar öncesi faiz + 890,04 ihtarname masrafı + 12,23-TL faiz) talep ettiği, Talep ile hesaplamanın karşılaştırma tablosunun aşağıdaki gibi olduğu, ¸(() Takip talebinde BSMV ayrıca gösterilmemiş, bu tutarın talep edilen faiz içinde olduğu değerlendirilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmede bulunmamakla birlikte, davacının iade etmesi gereken promosyon ödemesinden, sözleşmeye uygun olarak edimini ifa ettiği 12 aylık süreye karşılık hesaplanan tutarın cezai şart olduğu ve cezai şartta hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğinin kabulü halinde ise, olası miktarı ve oranı mahkeme tarafından takdir edilecek hakkaniyet indirimine konu cezai şart azami miktarının 253.499,41-TL (=455.000,00:36x12 asıl+ 290.950,68:36x12 faiz + 14.547,53:36x12 BSMV= 151.666,67 asıl+ 96.983,56 faiz + 4.849,18-bsmv) olacağı, Sözleşmeye uyulmayan döneme karşılık hesaplanan 506.998,82-TL (=(=455.000,00:36x24 asıl+ 290.950,68:36x24 faiz + 14.547,53:36x24 BSMV= 303.333,33 asıl+ 193.967,12 faiz + 9.698,36-bsmv) tutar ile bu tutara eklenecek fesih ihtarnamesi gider ve eklerinin toplamı 902,88-TL (=890,04+12,23+0,61) olmak üzere hesaplanan 507.901,68-TL’nin hakkaniyet indirimine konu edilip edilemeyeceğinin mahkemenin takdirinde bulunduğu,
Alacağın likit bulunmasına göre İİK 67.maddeye göre inkar tazminatının mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı" bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dosyaya sunulu tüm delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu; Davacı banka ile davalı ...Şirketi arasında 05.05.2021 tarihli 3 yıl süreli Finansmaaş Sözleşmesi imzalandığı, davalının sözleşme uyarınca her ay 230 adet personel maaşının davacı banka kanalıyla ödenmesini taahhüt ettiği, davacı bankanın da, sözleşme kapsamında yapılacak maaş ödemelerine karşılık davalıya promosyon ödemesi taahhüt ettiği ve taahhüt edilen 455.000 TL promosyon ödemesini yapmayı taahhüt ettiği, dosyaya sunulu dekont uyarınca davalı bankanın 17.05.2021 tarihinde 34.703,39 TL KDV tevkifatı yaparak 420.296,61 TL yi davalıya ödediği, davalı yanın, sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla sözleşmenin davacı yanca 07.05.2023 tarihinde feshedildiği, sözleşmenin 17.maddesi hükmünden kaynaklı olarak, promosyon bedeli, işlemiş faiz ve masraflar olma üzere toplam 917.531,48 TL üzerinden icra takibine geçildiği, takibe yapılan itiraz üzerine, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.
Taraflar arasındaki 05.05.2021 tarihli sözleşmeye göre, maaş ödemesi yapılan 230 personel olması gerekirken, davalının ilk 15 ay sözleşme ile belirlenen yükümlülüğü yerine getirdiği, ekonomik şartların kötüleşmesine bağlı olarak bankanın revizyon talebini kabul etmemesi sonucu sözleşmede belirtilen sayının altında kalındığına yönelik cevabi beyanlarda bulunduğu, bilirkişi raporu ile; davalı adına davacı banka nezdinde 03.09.2021 tarihinde vadesiz ... no'lu finans maaş hesabı açıldığı, davalının sözleşme gereğince ilk defa 09.09.2021 tarihinde 2021 yılı Ağustos ayı maaşını ödediği, en son maaş ödemesinin 09.08.2022 tarihinde 2022 yılı Temmuz ayına ilişkin olduğunun tespit edilmekle mahkememizce yapılan değerlendirme sonucu taraflar arasındaki sözleşmenin 12 ay yürürlükte kaldığı ve davalı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket ederek sözleşme şartlarına uyması gerektiğinden içtihatlar doğrultusunda davalı yanın sözleşme şartlarını 09.09.2022 tarihi itibariyle ihlal etmiş olduğu, davacının da sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu kanaatine varılmış, Bölge Adliye Mahkemesi 44. HD.sinin... E. ... K sayılı 06.05.2024 tarihli kararı ve emsal nitelikteki kararlar uyarınca banka tarafından peşin olarak ödenen promosyon bedelinin, sözleşmenin kullanılmayan süresine isabet eden tutarının ödenmesine karar verilmiş, 05.05.2021 tarihli sözleşme çerçevesinde, davacı banka tarafından verilen promosyon bedelinin sözleşmenin 10. Maddesi gereğince 3 yıllık için verildiği, sözleşmenin 17. Maddesi gereğince davalının yazılı taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda 455.000 TL yi sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren bankanın o tarihte kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın bankaya ödemeye taahhüt eder hükmü gereğince yukarıda bahsedilen istinaf mahkemesi kararı ve içtihatlar gereğince; 09.09.2021 tarihi ile 09.09.2022 tarihleri arasında sözleşmenin ayakta kaldığı 24 aya isabet eden 303.333,33 TL asıl alacağın kabulüne karar verilecek iken sehven 300.000 TL nin asıl alacağın kabulüne karar verilmiş, yanlar arasında imzalanan protokolün ihlali halinde, 17.m. göre uygulanması gereken faizin; davacı bankanın kısa vadeli kredilere fiilen uyguladığı akdi faiz olarak kararlaştırıldığı, davacı bankanın keşide ettiği ihtarnamenin 18.05.2023 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarname ile 3 günlük sürenin verildiği 22.05.2023 itibariyle davalının temerrüde düşürüldüğü kabul edilmiş, yargıtay'ın yerleşik içtihat kararlarına göre ihtarname ile yeni bir temerrüt günü belirlenmiş olduğundan alacağın artık temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği, davacı bankaca talepte bulunulduğu gibi sözleşmenin kurulduğu 05.05.2021 tarihinde kısa vadeli kredilere fiilen uygulanan emsal nitelikteki kredi faiz oranlarına göre ortalama akdi faizin %44,52 oranında olduğu değerlendirilerek takip tarihi itibariyle alacak hesabının; iade edilmesi gereken asıl alacak 300.000,00 TL, Temerrüt tarihi 22.05.2023 olup takip tarihi 22.06.2023 e kadar Temerrüt faizi % 44,52 ile hesaplandığında birikmiş faiz miktarının 11.872 TL olduğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne, fazlaya dair istemin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kabulü ile davalının ... Banka Alacaklıları İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 311.872,00-TL üzerinden devamına, takipten sonra asıl alacak olan 300.000,00-TL ye yıllık % 44,52 temerrüt faizi uygulanmasına, fazla istemin reddine,
2-Kabul edilen alacağın %20 sine isabet eden 62.374,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 21.303,98.-TL nispi karar ve ilam harcının, dava ilk açılırken davacı taraftan peşin alınan 11.081,49.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 10.222,49-TL daha harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 11.081,49-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 269,85.-TL başvurma harcı ve 151,00.-TL posta giderleri olmak üzere toplam 7.420,85.-TL yargılama giderinin, davadaki kabul ret oranına göre 2.522,37.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avansın, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 49.899,52-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 94.848,92-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davadaki kabul ret oranına göre 1.060,49.-TL'nin davalıdan, 2059,51.-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/12/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır