mahkeme 2015/485 E. 2025/394 K.

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2015/485 Esas
KARAR NO : 2025/394

DAVA : Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/05/2015
KARAR TARİHİ : 17/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ -İSTEM /
Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; ... ile oğlu ...'a ait olan ... tarafından yönetilen ... 'in ... yine aynı kişilere ait olan ve ayn kişi tarafından yönetilen ... Şirketi üzerinden yurtdışına gönderildiğini, davacı ... şirketinin acentelik yapan bir firma olduğunu, davacının ... ile imzaladığı 19.02.2009 tarihli temsil anlaşması uyarınca .... ( ...) ürünlerinin ... pazarlarında tanıtım ve sipariş alım işlerini üstlendiğini, 19.02.2009 tarihli Temsil Anlaması 'nın 1. ,2. ve 6. maddelerine göre; ...( ...) ürünlerinin ... pazarlarında satışının münhasıran ... aracılığıyla yapılacağı; gerçekleştirilen satışlardan... ye fatura tutarının %7 si kadar komisyon ödeneceği, ayrıca, ... 'nin belirlediği fiyatın fiyatın üzerinde yapılan satışlarda kar payının ... ile ... arasında eşit olarak paylaştırılacağı, ... in doğrudan veya dolaylı olarak ilgili pazarlarda satış yapmayacağı, tüm müracaatları ... ye yönlendireceği ve buna aykırı bir işlem gerçekleştirmesi halinde ... ye fatura tutarının %20 sini ödeyeceği Ancak istisna en, ... pazarında ... ile ...ve ... pazarında ...ile ... firmalarının sözleşme kapsamı dışında kalacağının karşılıklı olarak kabul ve taahhüt edilerek imza altına alındığını, 2013 yılına kadar ... nin komisyonlarının ödendiğini, .. firmasının ... Ürünlerinin beğenilmesi ve müşteriler tarafından talep edilmesi için yoğun çaba sarfettiğini, bir çok firmanın ... Müşterisi olduğunu, Fakat 2013 yılı itibariyle komisyon bedelli faturalandırıldığı halde ödenmediğini, ... 'nin 28.Ekim 2014 tarihinde e-posta mesajı göndererek ... nin ... e kazandırdığı müşteriler olan ..., ..., ..., ... ve ... ile ilgili artık... ile çalışılmayacağını, bu firmalarla direk olarak ticari ilişki .... tarafından yapılacağı bilgisinin verildiğini, ... komisyon alacakları ve Temsil Anlaşması aykırı olarak ... yi saf dışı edilmek suretiyle anlaşma kapsamındaki bölgelere doğrudan yapılan satışların %20 sinin ödenmesi için ... 10. Noter aracılığı ile ... ve ... 'e ... tarihinde ... yevmiye numaralı bir ihtarname gönderildiğini, fakat her hangi bir ödeme yapılamadığını, ... tarihi itibariyle ... 19. İcra Müdürlüğü ...E sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ... tarihi itibariyle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı itirazın iptali davasının açıldığını, davacı ...'nin temsil anlaşmasının 1, 2, 6 ve 7'nci maddeleri ile acentelik ilişkisinden kaynaklanan diğer komisyon ve kar payı alacakları için iş bu davanın açıldığını, ...'nin ... , ..., ... ve ... pazarlarında (...'da ... ve ..., ...'da ... ve ... hariç ) ...'yi aradan çıkararak doğrudan veya dolaylı olarak satış yapmasının yasak olduğunu, bu yükümlülüğün ihlali halinde beher satış için fatura tutarının %20'sinin ...'ye ödenmesi gerektiğini, başta ... firması olmak üzere,... ve ... da dahil bir çok firma yönünden ...'nin devren çıkartıldığını, 2009- 2014 dönemimin incelenmesini ve daha sonra 2014 döneminin bilirkişi tarafından incelenmesini, ayrıca, 4.828,79 Euro ... firmasının yapılan ihracaatlardan kaynaklanan alacağı olduğunu , buna ilaveten ... firmasına yapılan 27.10.2014 tarihli satış gereğince de %10 alacağının ödenmesini belirterek; HMK md.107 uyarınca: asgari 5000 Euro olmak üzere ve fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, 19.02.2009 tarihli Temsil Anlaşması'nın 1 ve 2nci maddeleri çiğnenerek davacıya tahsis edilmiş bölgelerdeki müşteriler ile davacının bulduğu müşterilere davacı saf dışı edilmek suretiyle gerçekleştirilen ve mahkemece davalıların ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilecek satışlara ilişkin beher faturanın %20'si tutarında alacağın, dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun md.4/a uyannca devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz üzerinden işleyecek gecikme faiziyle birlikte, Euro olarak davalılarca davacıya ödenmesini, davacının aracılık ederek ..., ..., ..., ..., ..., ... VE .... adlı müşterilerden siparişlerini aldığı fakat taraflar arasındaki ilişki sonlandırıldığında henüz sevkiyatı yapılmamış olup mahkemece davalıların ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilecek satışlara ilişkin - fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla- 4828.79 Euro komisyon alacağının, dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun md.4/a uyarınca devlet bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz üzerinden işleyecek gecikme faiziyle birlikte, Euro olarak davalılarca davacıya ödenmesine, asgarî 250 ABD Doları olmak üzere ve fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, davacının aracılık ederek ...'daki ... adlı müşteriden siparişini aldığı fakat taraflar arasındaki ilişki sonlandınldığında henüz sevkıyatı yapılmamış olup mahkemece davalılann ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilecek satışa ilişkin faturalann %10'u tutarında komisyon alacağının, dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun md.4/a uyannca devlet bankalannm ABD Dolan ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz üzerinden işleyecek gecikme faiziyle birlikte, ABD Doları olarak davalılarca davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile yasal vekâlet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 05/07/2022 tarihli talep artırım dilekçesinde özetle; dava dilekçesini ve sair dilekçeleri tekrar ederek; davadaki (1) numaralı talebimizi HMK md. 107/2 uyarınca 372.999,10 Euro'ya artırdıklarını, davadaki (1), (2), (3) numaralı taleplerinin ayrı ayrı kabulüne; talep konusu alacaklarının Euro cinsinden olanlar Euro - ABD Dofarı cinsinden olan ABD Doları olarak ve dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun md.4/a uyarınca işleyecek gecikme faizleri ile birlikte davalılarca davacıya ödenmesine; yargılama giderleri ile yasal vekâlet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı D.C.M vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davacı tarafından 19.02.2009 tarihli sözleşmeye dayanan ... 'da bir icra takibinin olduğunu diğer davalı ... A.Ş aleyhine ... 19. İcra Müdürlüğü ... sayılı icra dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, icraya itiraz sonucunca ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açıldığını, bu iki davanında aynı sözleşmeye göre açıldığını, bu sebeple davaların birleşmesi gerektiğini, davacının delil olarak sunduğu tarihi sonradan elle yazılmış 19.02.2009 tarihli anlaşmanın taraflar arasında hiçbir zaman uygulanmadığını, ...ve ... firmalarının ayrı tüzel kişilik olduğunu, yürürlüğe girmediğini, sözleşme tarihinden uzun bir süre sonra müvekkiline hiç bir hizmette bulunmadığını, müvekkili ile davacının iş ilişkisinin 2011 yılında başladığını, davacı müvekkili tarafından belirlenen şirketlere giderek müvekkili şirketi tanıtıp sipariş almasına imkan sağlayacağını ve bunun karşılığınında belirli bir ücret ödeneceğini, müvekkili ile davacı arasındaki ilişkinin hiç bir zaman müvekkil- acente ilişkisi şeklinde olmadığını, davacı ile müvekkili şirketin aynı sahada çalıştığını, benzer ürünleri aynı pazarda sattığını, davacının benzer şekilde aynı pazarda başka firmaların ürünlerininde satış, aracılık, tanıtım ve pazarlamasını yaptığını, acentelik hukukunda acente- tek müvekkili olması kuralı olduğunu,19.02.2009 tarihli temsil anlaşması sözleşmesinin hiç bir zaman yürürlüğü girmediğinin bir kanıtının da davacının bu sözleşmeye dayanarak müvekkiline hiç bir fatura kesmemiş olduğunu, davacının...' da bulunan ... adlı şirket için hiç bir zaman ne simsarlık ne temsilcilik ne acentelik nede başka ad altında bir sözleşme olmadığını, davacının %10 komisyon iddiasının tamamıyla gerçek dışı olduğunu, bahsi geçen sözleşmede de ...'un pazara dahil olmadığını, davacının hangi sözleşme ilişkisine aracılık ettiğini ispatlaması gerektiğini belirterek; açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile avukat ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacınm iş bu davaya konu alacak kalemleri diğer davalı ...Ltd.Şti ile davacı arasında akdedilen 19.02.2009 tarihli Temsil Anlaşması' başlıktı iki sayfa ve dokuz maddeden oluşan bir sözleşmeye dayandığını, müvekkili ile davacı şirket arasında herhangi yazılı veya sözlü sözleşmesel bir ilişki bulunmadığını, müvekkilinin davacı yandan aldığı herhangi bir mal veya hizmet de bulunmadığını, bu nedenlerle öncelikle iş bu davada müvekkilinin dava sıfatı bulunmadığından husumet itirazının olduğunu ve davanın husumet yokluğu nedeni ile reddini gerektiğini, ... ve ... firmalarının ayrı tüzel kişilik olduğunu, iddia olunan ve ödenmesi istenen alacak kalemleri hakkında müvekkili şirkete verilmiş bir hizmet yokken, sadece her iki şirketin yönetim kurulu başkanı aynı kişi olduğundan bahisle müvekkiline dava açılmış olmasının Türk Ticaret Kanunu ve ne de diğer mevzuat gereği hukuken mümkün olmadığını,müvekkili ... A.Ş aleyhine ... 19. İcra Müdürlüğü ...sayılı icra dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, icraya itiraz sonucunca ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, derdestlik itirazlarının olduğunu ve davanın usulden reddi gerektiğini, davalıların yerleşim yerinin Bursa olduğunu, bu nedenle de iş bu davanın yetkili ... Mahkemesi yerine yetkisiz ... Mahkemesinde açılmasına yetki itirazında bulunduklarını, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyasında aynı sözleşme ilişkisinden kaynaklanan davalar arasında bağlantı bulunduğundan birlikte görülmeleri gerektiğini, 19.02.2009 tarihli temsil anlaşması sözleşmesinin hiç bir zaman yürürlüğü girmediğinin bir kanıtının da davacının bu sözleşmeye dayanarak müvekkiline hiç bir fatura kesmemiş olduğunu, davacının ...' da bulunan ... adlı şirket için hiç bir zaman ne simsarlık ne temsilcilik ne acentelik nede başka ad altında bir sözleşme olmadığını, davacının %10 komisyon iddiasının tamamıyla gerçek dışı olduğunu, bahsi geçen sözleşmede de Singapur'un pazara dahil olmadığını, davacının hangi sözleşme ilişkisine aracılık ettiğini ispatlaması gerektiğini belirterek; açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile avukat ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava; mülga 6762 Sayılı Kanun kapsamında 19/02/2009 tarihli sözleşmeye dayalı komisyon alacağı talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirket ile davalılardan ...Ltd Şti arasında imzalandığı iddia olunan 19.02.2009 tarihli temsil anlaşması uyarınca davacının bu davalı firmanın ürünlerinin yurtdışı pazarlarında tanıtımı ve sipariş alımı işini üstlenip üstlenmediği, aracılık yapıp yapmadığı, davacının yaptığı iddia olunan acentalık hizmetinden doğan komisyonlarının diğer davalı ...firması tarafından ödenip ödenmediği, buna göre davacı şirketin 19.02.2009 tarihli temsil anlaşması uyarınca varsa davalı taraftan talep edebileceği alacak miktarlarının ne kadar olması gerektiği, yetkili mahkemenin mahkememiz mi yoksa ... Asliye Ticaret Mahkemeleri mi olduğu, 19.02.2009 tarihli sözleşmedeki yetki şartının geçerli olup olmadığı, davalı ... şirketine husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında görülmekte olan davanın davalı ...şirketi yönünden derdestlik itirazının yerinde olup olmadığı ve mahkememizdeki işbu dava ile görülmekte olan ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunup bulunmadığı ve HMK'nın 166 maddesi uyarınca birleştirilmesi koşullarının olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Taraflarca gösterilen delilen toplanmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında..., ... tarafından düzenlenen 22.12.2020 tarihli bilirkişi raporu , 28.05.2022 bilirkişi ek raporu, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Talimat sayılı dosyasında bilirkişi ... tarafından düzenlenen 11/01/2017 tarihli bilirkişi raporu , Dr. Öğr.Üyesi ..., ... tarafından düzenlenen 10.03.2025 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ibraz edilmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları ibraz edilen deliller, bilirkişi raporları ve ek raporu ile Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;
Dava komisyon alacağı istemi olup davalıların yetki itirazları, dava konusu alacağın para alacağı olduğu, para borcunun götürülecek borçlardan olduğu ve davacının yerleşim yerinin mahkememiz yargı sınırları içerisinde bulunduğu anlaşılmakla yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacının iddiası davalının savunması ile tüm dosya kapsamına göre, davacının komisyon alacağının varlığı ve miktarı ile davalı ... şirketinin husumet itirazının değerlendirilmesi amacıyla taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ... Nöbetçi Aslite Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır.
Taraflar arasındaki 19.02.2009 tarihli sözleşme ile davacı ... ( TEMSİLCİ ) firması ile ... firması arasında imzalanarak ; ...'in ürettiği ürünlerin ... , ..., ... , ... sınırları içindeki pazarlarda tanıtılması ve sipariş alınması amaçlanmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 1.maddesine göre; davacı, davalı ...'in ürettiği ürünleri ...sınırları içerisindeki pazarlarda tanıtmayı, sipariş alma borcunu yüklenmiş, ikinci maddesinde ise ...'nin davacının mutabakatı olmadan doğrudan ya da dolaylı olarak bu pazarlarda satış yapmayacağı, ... pazarındaki ... ve ... ile Belçika pazarındaki ...VE ... firmaları haricindeki tüm müracaatları davacıya yönlendireceği kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin 2. Maddesi gereğince ; ... doğrudan doğruya yada dolaylı olarak temsilcinin mutabakatı olmadan pazarda satış yapmayacak, Fransa pazarında ...ve ..., ... pazarında ...ve ... firmaları hariç, tüm müracaatlar TEMSİLCİ'ye ( ... ) yönlendirilecektir, ...'nin bu maddeye aykırı olarak bir işlem gerçekleştirmesi halinde, fatura tutarının %20'si 3 iş günü içerisinde temsilciye ödenecektir.
Sözleşmenin 6. Maddesi gereğince ;...Temsilciye gerçekleştirilen satış faturaları tutarından minimum %7 komisyon ödeyecektir. Temsilcisinin satış fiyatları üzerinden yaptığı satışlarda ise kar payı temsilci ve ... arasında eşit olarak paylaşılacaktır.
Satış komisyonları ise ...'nin tahsilat yapmasından itibaren 7 iş günü içerisinde ödenecektir.
Sözleşme süresi 1 yıldır ( Mad. 7 ) Birinin aksini bildirmemesi halinde bir yıl otomatik olarak uzar.
Taraflardan herhangi birisi bu sözleşme maddelerinden her hangi birisine veya daha fazlasına riayet etmezse, diğer taraf her türlü alacak hakkı mahfuz kalmak şartıyla sözleşmeyi sonladırabilir ( mad. 7 )
Sözleşme sonlandırıldığında teslim edilmemiş siparişlerin komisyonları ... tarafından temsilciye ödenecektir ( mad. 7 ) Şeklinde düzenleme olduğu
Sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nun esas alınması gerekmekte olup 6762 sayılı TTK'nun 116/1 maddesinde; acentelik "ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tabi bir sıfat olmaksızın bir mukaveleye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimi bir surette ticari bir işletmeyi ilgilendiren akitlerde aracılık etmeyi veya bunları o işletme adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir." şeklinde tanımlanmıştır. Acentelik sözleşmesi kural olarak yazılı şekil şartına tabi değildir. Bu tanımdan hareketle acentelik sözleşmesinin unsurları Bağımsızlık, Bir ticari işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etme veya bunları o işletme adına yapma, Süreklilik ve Meslek edinme şeklinde olup; Davalılara ait 2009-2015 yıllarına ait ihracat kayıtlarının celbi için ...'ne yazılan yazıya verilen 22/02/2017 tarihli cevabın incelenmesinde Davalı ... şirketinin sadece ihracatçı olarak ihracat kaydının bulunduğu, davalı ... firmasının ise imalatçı olarak ihracatçı kaydının bulunduğu yani davalı ...firması imalat yapmamakta ve diğer davalı davalı ... firması tarafından imal edilen ürünlerin ihracatını sağlamaktadır. Nitekim her iki şirketin ortakları ve yönetim kurulu üyeleri aynı kişilerden oluşmakta, merkezleri de aynı adreste bulunmaktadır. Yine ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile alınan bilirkişi raporundan, sözleşmeden kaynaklanan faturaların davacı tarafça davalı ... firması adına kesildiği ve bedellerin ... tarafından ödendiği, öte yandan davalı ... ile davalı ... firması arasında 2009 yılından beri devam eden ticari satış ilişkisi bulunduğu anlaşılmıştır. Tüm bu tespitler birlikte değerlendirildiğinde davalı ... Tekstil firmasının davalı ... tarafından imal edilen tekstil ürünlerinin yurt dışına ihraç edilmesini temin amacıyla, ürünlerin ... sınırları içerisindeki pazarlarda tanıtılması, bu pazarlardan sipariş alınması için davacı ile dava konusu sözleşmeyi akdettiği, sözleşme kapsamında davacının dava konusu ürünlerin anılan pazarlarda tanıtılması ve sipariş alınması işine aracılık ettiği, bu ilişkinin 2009-2014 yılları arasında devam ettiği, ancak davacı şirketin sözleşmeden doğan ücret alacaklarını davalı ... firmasına fatura ettiği ve bedellerin bu firma tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.
...'nin 22/02/2017 tarihli yazı cevabı ekinde gönderilen her iki davalı şirkete ait 2009-2014 yılları arasındaki ihracat kayıtlarının ( davalı ... imalatçı olarak kaydı bulunmaktadır.) incelenmesinde, davacının dava dilekçesinde isimlerini belirttiği ... isimli şirketlere davalı şirketlerce ihracat yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacının sözleşme konusu ürünlerin tanıtım ve pazarlama işlerini yaparken davalılara bağımlı olmadığı nitekim taraflar arasındaki sözleşmenin ödemelere ilişkin 6.maddesinde, davacıya satış fiyatı üzerinden gerçekleştirilecek satışlarda fatura tutarının minimum %7 si oranında komisyon ödeneceği, satış fiyatlarının üzerinde yapıla satışlarda ise kar payının davacı ile eşit olarak paylaştırılacağı kararlaştırıldığı görülmüştür.
Sözleşme kapsamında davacının aracılık faaliyetini icra ederken müvekkilinin gözetimi ve denetimi altında, onun talimatlarına sıkı sıkıya bağlı olarak hareket edeceğine dair düzenleme bulunmadığı Davacının tacir olan davalı ... firmasının imal ettiği ve ... firmasının ihraç etmek istediği tekstil ürünlerinin ... bölgesinde satışına aracılık ettiği dosya kapsamı tüm deliller, ihracat kayıtları ve ticari defter incelemelerinden anlaşılmaktadır.
Davalılarca davacının acentelik işini meslek edinmediği, bu nedenle sözleşmenin acentelik olarak nitelenemeyeceği savunulmakla birlikte, davacı şirketin aracılık faaliyetini uzun süredir devam ettirdiği ve bu faaliyet yanında başka faaliyetlerde bulunmasının acentelik sözleşmesinin "meslek edinme" unsuruna halel getirmeyeceği, hatta aracılık faaliyetinin tali iş olarak yapılmasının dahi yeterli olduğu, bu haliyle acentelik sözleşmesinin zorunlu unsurları olan bağımsızlık, bir tacir adına belli bir yerde aracılık faaliyetinde bulunma, süreklilik ve meslek edinme somut olayda gerçekleştiği ve dava konusu sözleşmenin acentelik sözleşmesi olduğu kabul edilmiş aynı taraflar arasında mahkememizin ...Esas ...Sayılı kararı ile açılan Portföy tazminat talepli davada bu husus tartışalırak İstinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.
Davalı ... firmasının husumet itirazı yönünden yapılan incelemede; somut olayda sözleşme davalı ... ile davacı arasında imzalanmış ise de, sözleşmenin esas konusunun davalı ... firması tarafından imal edilen ürünlerin davacı ... tarafından ihraç edilmesi için ... pazarlarında tanıtım ve pazarlamasının temini olduğu, davalı ... firmasının bu sözleşme kapsamında kendi adına kesilen faturalara itiraz etmeyerek ödediği, aracılık faaliyetine yönelik acentelik sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması zorunlu olmadığı, böylece davalı ... firmasının imal ettiği ürünlerin yurt dışında tanıtılmasına yönelik dava konusu sözleşmeye sonradan zımnen taraf olduğu, başka ifade ile taraflar arasında bu yönde zımni bir anlaşma yapıldığı,Davalı ... Ltd Şti'nin kardeş şirket olarak tabir edilen ekonomik birliklerinin olması ve yıllardan beri faturaların davacı tarafından davalı adına düzenlendiği ve davalı tarafından itiraz edilmeksizin ödendiği ve yine dava konusu faturaların davalı tarafından kabul edilerek aleyhine delil olacak şekilde davalı defterlerinde kayıtlı olduğu gözönüne alındığında davalı ... firmasının pasif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile alınan bilirkişi rapor ve ek raporu ile ;Davalının kayıtlarında davacının bahsini ettiği yurt dışı firmalarına yapılan satışların 2010,2011,2012,2013,2014 yılı toplam TL tutar, toplam EURO tutar icmalleri uyarınca 2010-2014 yıllarına ait TL komisyon tutarının 860.998,18TL, EURO komisyon tutarının 334.781,58 Euro olarak hesaplandığı, dava dilekçesinde , 2013 yılına kadar düzenli ödeme aldığını, 2013 yılından itibaren gecikme ve ödememe durumu ile karşı karşıya kaldığını ve davalıların talebi ile ... firmasına değil ... firmasına fatura kestiğini beyan ettiği,
Davalılar tarafından yurt dışı firmalarına yapılan satışların davacının emek ve aracılığının olmadığı,19.02.2009 tarihli anlaşmanın taraflar arasında hiçbir zaman uygulanmadığı bu firmaların müşteri olarak kazanımını tamamen kendi çaba ve imkanları ile gerçekleştirdiklerini iddia etmiş ise de ; Dosyada mevcut ve taraflarca inkar edilmeyen e-mail yazışmalarından; davalı ... firması tarafından davacıya gönderilen 10/09/2014 tarihli mailde "komisyon ödemeleri konusundaki gereksiz ısrarların firmanın çalışma prensiplerine tamamen aykırı olmasından dolayı bu tarihten itibaren hali hazırda ticaretinin devam ettiği .., dışında ... ile iş ilişkimizi bitiriyoruz. Bu tarihten itibaren alınacak siparişlerde, rpt veya yeni koleksiyon siparişi ayırımı gözetmeksizin tüm müşteriler için komisyonun fatura tutarının üzerinden %5 olarak hesaplanacakatır. Ayrıca...'in önceki dönemlerde kendine yapmış olduğu alımlara ilişkin ürünlerin de ilerisi için devamı sağlanmayacaktır." ifadelerinin yer aldığı, yine davalı 28/10/2018 tarihli e-mailde; Aşağıda belitilen firmalarla yapılan görüşmeler neticesinde artık sizinle çalışmayacağımızı, bu firmalar ile bütün ticari ilişkilerin direk olarak ... tarafından yapılacağını bildiririz" ifadelerinin yer aldığı, mail ekindeki listede ... isimli firmaların yer aldığı, bu mailler üzerine davacı tarafça davalılara 04/11/2014 tarihli ihtarnamenin gönderildiği, ihtarnamede, davalıların iş ilişkisinin devam ettirilmemesi yönündeki tercihleri sebebiyle davacının da iş ilişkisini devam ettirmeyeceği; ancak bakiye cari hesap alacaklarının, davacı saf dışı edilerek yapılan satışların %20 sinin, normal fiyatların üzerinde yapılan satışlardan elde edilen karın %520 sinin ve aracılık edilen ve henüz tamamlanmayan işlere ait fatura tutarlarının %7 sinin ödenmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davacı tarafça ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası ile davalı ...aleyhine takip başlattığı, davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi,... esas ...karar sayılı kararı ile davacının davalıdan 86.365,68 TL alacaklı olduğuna hükmettiği, kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... esas ...Karar sayılı ilmaı ile onandığı görülmüştür.
Davacının temel iddiası komisyon ücretlerinin ödenmediği ve davacının aracılık faaaliyetini engeller şekilde davalıların firmalarla doğrudan irtibat kurduğu yönünde olup sözleşmenin sona erdiği tarih ile dava tarihi arasındaki davalı şirketler ihracatının tespiti ve yine sözleşmenin sona erdiği tarihlten geriye doğru 5 yıl boyunca davalılarca davacıya ödenen komisyon bedellerinin ortalamasının ne olduğu hususlarında rapor tanzimine yönelik olarak Mahkememizce ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığı ile alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamına birleştirici mahiyette ibraz edilen bilirkişi raporu ile ;Taraf ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olup sahipleri lehine delil niteliği taşıdığı,bu kapsamda :
Davacının 1 numaralı talebi olan ... firmalarına davacı saf dışı bırakılarak yapılan satışların toplam : 1.673.907,88 Euro olduğu , komisyon tutarı 1.673.907,88 X 0,20 = 334.781,57 Euro olduğu anlaşılmıştır.
Davacının (2) numaralı talebinin, davacının aracılık ederek ... adlı müşterilerden siparişlerini aldığı fakat taraflar arasındaki ilişki sonlandırıldığında henüz sevkiyatı yapılmadığı için komisyon alacağını alamadığı, yapılan hesaplamalar sonucunda davalı firmanın bahsi geçen yurt dışı firmalarına 2015 yılında toplam 550.925,82 TL tutarlı, 196.402,84 EURO tutarlı fatura düzenlediği, davacının yapılan bu satışlardan ;
(550.925,820,07)= 38.564,81TL tutarında komisyon ALACAKLI olduğu,
(196.402,84,07)=13.748,20 EURO tutarında komisyon ALACAKLI olduğu,
27.10.2014 tarihinden sonra Yong Lee adlı yurt dışı alıcısına gerçekleşen 1.300MT siparişin teslimatı ile ilgili bir kayıt tespit edilemediğinden bu talebin yerinde olmadığı anlaşılmış anılan durum karşısında davacının aracılık ederek ... adlı müşterilerden siparişlerini aldığı fakat taraflar arasındaki ilişki sonlandırıldığında henüz sevkiyatı yapılmamış olup davalıların ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak tespit edilecek satışlardan 19.02.2009 tarihli Temsil Anlaşması’nın 6 ve 7nci maddeleri uyarınca doğan komisyon alacağı talebine ilişkin olarak ve davacı tarafça yapılan ıslahtaki taleple bağlı kalınarak ve talebin Euro olarak istendiği gözetilerek davanın Kısmen Kabulü ile, taleple bağlı kalınarak davacının sözleşme cezası istemi yönünden 312.999,10 Euro komisyon bedeli alacağı istemi yönünden 4.828,79 Euro'nun dava tarihi olan 12/05/2015 tarihinden itibaren işleyen 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca EURO cinsi mevduata uygulanan temerrüt faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M /Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, taleple bağlı kalınarak davacının sözleşme cezası istemi yönünden 312.999,10 Euro komisyon bedeli alacağı istemi yönünden 4.828,79 Euro'nun dava tarihi olan 12/05/2015 tarihinden itibaren işleyen 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca EURO cinsi mevduata uygulanan temerrüt faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 65.809,85-TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 65.809,85-TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan peşin harç ve tamamlama harcı olmak üzere toplam 95.081,36-TL harçtan mahsubu ile artan 29.271,51-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 146.875,99-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 674,45-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı, bilirkişi ücreti ve posta masrafı olmak üzere toplam 26.447,70-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 99'unun davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan toplam 661,00-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre % 1'inin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
9-Davalı tarafça yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/06/2025

Başkan
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Üye
¸e-imzalıdır
Katip
¸e-imzalıdır