mahkeme 2025/161 E. 2025/557 K.

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/161 Esas
KARAR NO : 2025/557

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ : 06/03/2025
KARAR TARİHİ : 16/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin ... Şti.'den almış olduğu; ...şubesine ait ... seri numaralı 23.11.2024 keşide tarihli ve 200.000 TL bedelli çek ve ...bank ...Şubesine ait ... seri numaralı 06.01.2025 keşide tarihli ve 200.000,00 TL bedelli çek olmak üzere iki adet çekin müvekkilinin Manisa ilindeki birimine teslim edilmek üzere kargoya verildiğini, ancak söz konusu çeklerin kargodayken kaybolduğunu, alıcısına ulaşamadığını ve kargo ulaştığında da içinin boş olduğunun görüldüğünü, müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan çeklerin iptali için ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 'nin ...E. numaralı dosya ile çek iptali davası açtıklarını, yargılama kapsamında ... tarafından 10.01.2025 tarihinde Mahkemeye gönderilen yazı ile, dava konusu ... seri nolu çekin ... vkn’li ... ŞİRKETİ tarafından takas sistemiyle 26/11/2024 tarihinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararının bulunması sebebi ile herhangi bir işlem yapılmadığının belirtildiğini, akabinde ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasında 17.01.2025 tarihli celsede, ...bank ...şubesine ait ... seri numaralı 06.01.2025 keşide tarihli ve 200.000,00 TL bedelli çekin iptaline; ... şubesine ait ... seri numaralı 23.11.2024 keşide tarihli ve 200.000 TL bedelli, işbu huzurdaki yargılamaya konu edilen, ...'ya ... firması tarafından ibraz edilmiş olan çeke ilişkin davanın ise tefrik edilerek Mahkemenin ayrı bir esasına kaydedilmesine karar verildiğini, tefrik edilen ilgili çek hakkındaki yargılamanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esasına kaydedildiğini, ... tarafından gönderilen yazının ekinde bulunan, çeke ilişkin görselde çekin arka yüzündeki ciro zincirinde görüleceği üzere; çekin kargoda kaybolduktan sonra müvekkil şirketin sahte kaşesi ve sahte imzası kullanılarak, müvekkil şirketin bilgisi ve ticari ilişkisi bulunmayan ... Ltd. Şti.'ye (Mersis No: ...), ciro ile devredilmiş göründüğünü, ...'tan sonra ciro ... Şti. (VKN: ...) ve ...Şti. şeklinde devam ettiğini, yaptıkları harici araştırma sonucu işbu ciro zincirinde yer alan ... Ltd. Şti., ... Şti. ve ... Şti. şirketlerinin, gayrıfaal olduğu, herhangi bir aktif faaliyetlerinin olmadığı, tabiri caizse paravan şirketler olduğunun tespit edildiğini, işbu hususun basit bir araştırmayla dahi ortaya çıktığını, dava konusu çeke ilişkin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. sayılı dosyada yapılan çek iptaline ilişkin yargılama kapsamında, 01.11.2024 tarihli ara karar ile ilgili çekler hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, akabinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde, çekleri elinde bulunduranların 3 ay içerisinde çeki mahkemeye ibraz etmesi aksi halde çeklerin iptal edileceğine ilişkin birinci ilanın 04.11.2024 tarihinde yayınlandığını, 12.11.2024 ve 20.11.2024 tarihlerinde iki ilan daha yapılarak toplam üç ilanın yayınlandığını, müvekkili açısından telafisi mümkün olmayan zararların doğmaması adına huzurdaki yargılama kapsamında da dava konusu çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini ve verilmiş olan ödeme yasağı kararının devamına karar verilmesini talep ettiklerini, mevcut durumda dava konusu ...bank...şubesine ait ... seri numaralı 23.11.2024 keşide tarihli ve 200.000 TL bedelli çekin 26.11.2024 tarihinde ...banka isimli bankanın ...şubesine, ... Şti. tarafından ibraz edildiğini, ... firmasının dava konusu çeki iktisap etmekte kötü niyetli ve ağır kusurlu davrandığını, ilgili çekin ticari hayatın gerektirdiği bilgi ve tecrübeye dayanarak ve ticari hayatın olağan akışına göre, kayıp veya çalıntı olabileceğinin tespitinin rahat bir şekilde yapılabileceğini, zira davaya konu çekin konulan ödeme yasağı ve Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanan ilana rağmen, ... firması tarafından meşru hamilin kim olduğu, ödeme yasağının ne zaman ve neden konulduğu gibi önemli hususlar araştırılmadan ve dikkat edilmeden devralındığını, bu nedenle... firmasının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 18/2 hükmünde belirtilen basiretli iş adamı gibi davranma ve özen borcuna aykırı davrandığının açıkça anlaşıldığını, dolayısıyla ... firmasının dava konusu çeki iktisap etmekte ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, dava konusu çekin meşru hamili olmadığının da açık bir şekilde ortada olduğunu, bu kapsamda dava konusu çekin kendilerine geri verilmesi gerektiğini bildirerek ...bank ... şubesine ait keşidecisi ... Şti. olan ... seri numaralı 23.11.2024 keşide tarihli ve 200.000 TL bedelli çekin davalıdan istirdadına, müvekkili şirketin haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkiline verilmesine, dava konusu çekin tahsile koyulması durumunda geri dönüşü olmayan zararların ortaya çıkacağından zarara sebebiyet vermemek adına yargılamanın devamı süresince ödeme yasağı kararının devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde; huzurda görülmekte olan dosya kapsamında yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, mahkemece işin esasına girilmeden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 757.Maddesinde; "(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
" şeklinde düzenlendiğini, ilgili kanun hükmü açık olup ilgili çekin ödeme/ibraz yerinin "...bank ...Şubesi" olduğunu, ilgili çekin hamilinin müvekkili şirket olup müvekkili şirketin adresinin "..." olduğunu, işbu sebepler göz önünde bulundurulduğunda çek iptal davası veya çek istirdadı davasının açılabileceği yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi veya ... Asliye Hukuk mahkemesi olduğunu bu sebeple davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması sebebiyle öncelikle usuldenn reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin, ... Şirketi ile "..." konusunda anlaşmış olduğunu, buna karşılık 2 adet çek 200.000,00-TL bedelli çek aldığını, ilgili çeklerden birinin davaya konu çek olup müvekkili şirket girmiş olduğu ticari ilişki ile çeki iktisap ettiğini, ilgili hususun müvekkili şirketin ticari defter kayıtları ile sabit olduğunu, dosyaya sundukları faturalardan da görüleceği üzere çekin iktisabının meşru bir sebebe dayandığını, her ne kadar davacı tarafından "çekin haksız olarak iktisap edildiği müvekkil şirket tarafından bilindiği halde kötü niyetli olarak iktisap ettiği" iddia edilmişse de kabul anlamına gelmemekle birlikte çekin, öncesinde haksız olarak iktisap edilmiş olsa dahi görünüşe güven ilkesi doğrultusunda çekteki ciro silsilesinin birbirine uygun olduğunu, müvekkili şirketin bu hususu bilmesinin mümkün olmadığını, açık ve bariz bir hukuka aykırılık bulunmadığı sürece hamilin bunu inceleme yükümlülüğünün de bulunmadığını, işbu sebeple açılan davanın haksız olduğunu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin 12/02/2021 tarihinde kurulduğunu, Savunma Sanayi, makine ve teçhizat, demir çelik alanlarında faaliyet gösterdiğini, davacının kötüniyetli olarak şirketin faal olmadığına ilişkin iddialarda bulunduğunu, şirketin işleyip işlemediğinin, aktif ticaret gösterdiğinin mahkemece yapılacak basit bir araştırma ile tespit edilebileceğini, sunulmuş olan ticari defter kayıtları da gözetildiğinde şirketin aktif olduğunun görüleceğini, işbu sebeple davanın açıkça kötüniyetli olarak, çekin tahsilini engelleme amaçlı açıldığının ortada olduğunu, çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesi halinde müvekkili şirkette telafisi imkansız zararların doğacağını, işbu sebeple davacının ödeme yasağı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini bildirerek davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması sebebiyle Öncelikle davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise çekin meşru bir sebebe dayanarak ticari ilişki sonucu müvekkili şirket elinde bulunuyor olması sebebiyle davanın esastan reddine, ödeme yasağı tedbirine başvurulabilmesi için davacı tarafından makul sebepler sunulmuş olmaması ve ödeme yasağı uygulanması halinde müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara uğrayacak olması sebebiyle davacının ödeme yasağı talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin ... Esas...Karar sayılı kararında "Dava, hırsızlık sonucu elden çıktığı iddia edilen çekin TTK'nın 790. ve 792.maddeleri uyarınca istirdadına yönelik olup, bu dava türüne ilişkin özel bir yetki kuralının düzenlenmediği, taraflar arasında kambiyo ilişkisinden kaynaklanan bir iddia ve talep bulunmadığına göre, yetkili Mahkemenin HMK'nın 6. maddesi uyarınca davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri Mahkemesi olacağı, Mahkemece anılan gerekçeyle yetkisizlik kararı verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. (Yargıtay 11.HD'nin... Esas, ... Karar sayılı ilamı) Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur." belirtilmiştir.
6100 sayılı HMK'nun 6/1 maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davaya konu çeklerin aralarındaki ticari ilişki kapsamında dava dışı keşideci tarafından düzenlenerek davacıya gönderilmek üzere kargoya verildiğinin, çeklerin kargoda kaybolduğunun, ciro silsilesindeki kaşe ve imzanın davacıya ait olmadığının sahte olduğunun beyan edilerek çek istirdatı talepli bu davanın açıldığı, davalı vekilince yasal süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu, yukarıda belirtilen İstinaf ilamında açıklandığı üzere çek istirdatı talebine ilişkin açılan davalarda özel bir yetki kuralı düzenlemesinin bulunmadığı, yetkili mahkemenin 6100 sayılı HMK'nun 6.maddesi kapsamında tespit edilmesi gerektiği, davalının yerleşim yerinin .../Ankara olduğu, davalının yerleşim yeri itibariyle davaya bakmakla yetkili mahkemenin ...Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu yukarıda belirtildiği üzere davalı tarafça yasal süresi içerisinde yetki itirazında bulunulduğu anlaşıldığından mahkememizin yetkisizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine, yetkili mahkemenin Ankara Batı Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna, hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde dava dosyasının yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine,
2-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince görevsizlik ve yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretlerinin o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği ön görüldüğünden yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına,
3-Bakiye gider avansından karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı tarafın yüzene karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/09/2025

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır