Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/111 Esas
KARAR NO : 2025/102

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/06/2020
KARAR TARİHİ : 13/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 16/06/2020 tarihli dava dilekçesi ile, dava dışı ... Şirketi tarafından; ... Bankası T.A.O ... Şubesi .. tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli, ...Bankası T.A.O... Şubesi 20.04.2020 tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli, ...Bankası T.A.O ... Şubesi 20.05.2020 tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli çeklerin keşide edilerek vekil eden davacı ...’ye teslim edildiğini, vekil eden şirketin, çeklerin davalılardan ...ŞİRKETİNE 24.08.2019 tarihli Koltuk Tahsis Sözleşmesi’ne istinaden avans olarak verdiğini, ...de almış olduğu avans çeklerini davalılardan ...ne ciro yoluyla devrettiğini, vekil eden ... ile davalı ... 24.08.2019 tarihinde koltuk tahsis sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmenin konusu 27.04.2020 ile 15.10.2020 tarihleri arasında... (...) – ... (...), ...(...) ve ... (...) rotalarında ...tarafından yapılacak olan uçuşlardan koltuk tahsisi olduğunu, bu sözleşme kapsamında vekil eden şirket 3.000.000USD (üç milyon ABD Doları) tutarında avansı ...’e vermeyi taahhüt etmiş ve bu taahhüdünü de sözleşmeye göre yerine getirdiğini, sözleşmenin; 4.2. maddesi; “Acente, aşağıdaki ödeme planına göre 3.000.000USD (üç milyon ABD Doları) tutarında bir depozito ödeyecek ve söz konusu depozito en geç 30.11.2020 tarihinde Acenteye iade edileceğini, Acentenin işbu Sözleşmeyi sebepsiz olarak feshetmesi durumunda, söz konusu depozito, 4.6. maddedeki hesaplamalara göre iade edildiğini, Acentenin, belirlenen depozito ödemelerini, valör tarihi yukarıda belirlenen ödeme tarihleri olan banka çekini imzalayarak yapabilir.” şeklinde olduğunu, sözleşme maddesine göre vekil eden ... yükümlülüğünü, keşidecisi dava dışı ... olan ...Bankası T.A.O ...Şubesi ...tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli, ... Bankası T.A.O ...Şubesi...tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli,... Bankası T.A.O ...Şubesi... tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli çekler ile yerine getirdiğini, sözleşme hükümlerinden de anlaşılacağı üzere; ... ile vekil eden şirket arasında akdedilen sözleşmede belirtilen hizmet; 27.04.2020-15.10.2020 tarihleri arasına ilişkin olduğunu, ...hakkında medyada yer alan haberler ve Sivil Havacılık Kurumu’nun 14.02.2020 tarihli resmi internet sitesinden yaptığı duyurudan da anlaşılacağı üzere; ... operasyonlarını sürdüremediğinden uçuşlarını durdurduğu ve iflas başvurusunda bulunduğunu, bu nedenle ..., sözleşmedeki edimini yerine getiremeyeceğinin ispata ihtiyaç duymayacak kadar net olduğunu, ...ile vekil eden şirket arasında akdedilen sözleşmenin 9.4. maddesi; “...’ın iflas etmesi (veya tasfiyeye gitmesi) veya alacaklıları ile bir anlaşmaya girmesinin ve Acentenin talebi üzerine ...’ın yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda kabul edilebilir bir garanti hemen vermemesi durumunda, Acente, önceden bildirimde bulunmaksızın işbu Sözleşmeyi derhal feshetme hakkına sahip olacak, bu fesihten dolayı ...’a karşı herhangi bir yükümlülük altına girmeyecek ve depozito iadesini, fesih tarihinden itibaren 2 hafta içinde alacaktır. ” şeklinde olduğunu,...tarafından yapılan iflas başvurusunun ardından 2 haftalık süre geçmiş ve ... ne çekleri iade etmiş ne de teminat sunduğunu, ek olarak sunulan haberlerden de anlaşılacağı üzere, ...belirtilen teminatı sunabilecek durumda olmadığını, dava konusu çeklerin bedelsiz ve avans olduğu, ... hiçbir sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmediği/getiremeyeceği, bir alacağının doğmadığı yine ...ticari defterleri incelendiğinde de ortaya çıkacağını, avans olarak ...’e verdiği çeklerin karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alamayan vekil eden şirketin ... karşı borcu bulunmadığını, avans çekleri ... tarafından davalı ... Şirketine ciro edilerek devredildiğini, alacağı temlik alan ..., temlik eden önceki alacaklı atlas global(...MÜŞTERİSİ) ve önceki alacaklıyla arasında temel hukuki ilişki bulunan vekil eden şirket ... olduğunu, ... tarafından; dava dışı keşideci ... yukarıda bilgileri verilen çekler ile ilgili çek teyit yazısının gönderilmesi hususu mail yoluyla 13.11.2019 tarihinde bildirildiğini, dava dışı ..., çeklerin lehtarı olan vekil eden şirkete söz konusu çek teyit yazısı hakkında bilgi vererek haberdar ettiğini, vekil eden şirketin; ... 11. Noterliği ... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarname ile söz konusu çeklerin avans olarak.. verildiğini ve çeklerin karşılığında herhangi bir mal veya hizmet almadığını ihtaren bildirdiğini, ... ise; ... 13. Noterliği ... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarname ile; kanuna uygun olarak faktoring sözleşmesi kapsamında ve çekin alımına sebep olan faturalar ile devralındığını, faktoring işlemi neticesinde devralınan çeklere ilişkin Faktoring Sözleşmesi ve çekin alımına sebep olan çeki tevsik eden belge niteliğinde olan faturalar ile çekin faktoring işlemini bulunduğunu belgeleyen alacak bildirim formu, çek bordrosu ve ödeme dekontu vesaire evrakların mevcut olduğunu, faktoring işleminin faktoring mevzuatına uygun olarak gerçekleştirildiğini iddia etmiş, çeklerin gününde ödenmesi gerektiğini aksi halde cezai ve hukuki anlamda yasal yollara başvuracağını ihtaren bildirdiğini, ... ile yapılan sözleşme maddeleri gereğince henüz hizmet verilmediği ve dolayısıyla çekler karşılığında düzenlenmiş faturanın mevcut olmadığı/olamayacağını, ... tarafından gönderilen ihtarnamede her ne kadar faktoring işleminin hukuka uygun olarak gerçekleştirildiği belirtilmişse de; avans niteliğine haiz çekler ile ilgili faktoring işlemi gerçekleştirilmiş olup söz konusu faktoring işleminin hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar ekspo faktoringin, faturaya dayanan alacağı temlik aldığını beyan etmişse de akdedilen sözleşme ve sözleşme konusu çeklerin ödeme tarihleri incelendiğinde sözleşme kapsamında fatura düzenlenmiş olmasının mümkün olmadığını,... tevsik edici belgeleri bulunmayan çeklere ilişkin gerçekleştirdiği faktoring işleminin hukuka aykırı olduğunu, ... iflas başvurusunda bulunduğu ve söz konusu avans çeklerine ilişkin faktoring işleminin gerçekleştiği ve ... tarafından ödenen avansı iade edemeyecek ve ödemeden aciz durumunda olduğunu, ... tarafından ... 13. Noterliğinden gönderilen ihtarname metninden de anlaşılacağı üzere; vekil eden şirket tarafından ...verilen avans çekleri ... uhdesinde bulunduğunu,..., ödeme gününde çeklere ilişkin işlem gerçekleştireceğini ihtarnamesinde açıkça belirttiğini, bu nedenlerle davalı ... yedinde bulunan ...Bankası T.A.O ... Şubesi ... tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli, ...Bankası T.A.O ...Şubesi ...tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli ve ...Bankası T.A.O ...Şubesi 20.05.2020 tarihli ... numaralı 1.000.000,00USD bedelli çekler yönünden ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyada verilen ihtiyati tedbir yoluyla ödeme yasağı konulmasına, icra takibine konulmaması, karşılıksızdır ibaresi yazılmasının önlenmesine ilişkin tedbir kararının devam edilmesine, vekil eden şirketin dava konusu çekler nedeniyle davalılar .. aş ve ... aş’ye borçlu olmadığımızın tespitine, çeklerin tarafımıza iadesinin sağlanmasına veya iptaline, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara müşterek ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili 15/06/2020 tarihli cevap dilekçesi ile, davacının yabancı tüzel kişi olmasından dolayı, möhuk m. 48 uyarınca, mahkeme’ce tayin edilecek teminatın davacı tarafından yatırılmasına karar verilmesini, Müvekkil Şirketin, söz konusu işlemleri yaparken Merkezi Fatura Kayıt Sistemi’nden (MFKS) kendisine temlik edilen faturaların kontrolünü sağladığı, faturaların herhangi bir başka işleme konu edilmediğini tespit etmiş ve akabinde faktoring işlemini gerçekleştirdiğini, o halde, verilen çeklerin dayanağı olarak kesilen faturalardan davalının mal ve hizmet edimlerini yerine getirdiğinin sabit olduğu ve davacının da söz konusu faturalara itiraz etmediği dikkate alınarak, 6361 SAYILI KANUN UYARINCA ÜZERİNE DÜŞEN YÜKÜMLÜLÜKLERİ FAZLASI İLE YERİNE GETİREN MÜVEKKİL ŞİRKET’İN DAVAYA KONU ÇEKLERDEN DOLAYI ALACAKLI OLDUĞU SABİT olduğunu, somut hadise bağlamında iyi niyetli hamil durumunda olan Müvekkil Şirketin, davacı ile diğer davalı ... A.Ş. arasındaki ilişkinin ilerleyen safahatını bilmemekte olduğunu, bu bağlamda davacı Lehdar aleyhine ızrar kasdı ile hareket etmiş olmasının da düşünülemeyeceğini, davacı ile diğer davalı ciranta arasındaki kişisel defilerin iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği, davacının, hakkını yaklaşık olarak ispat ettiğinden bahisle ihtiyati tedbir kararı verilmesinin yegâne sebebi; gerek hukuki olguların ve gerekse de maddi vakıaların takdirinde hataya düşmüş olması ve eksik inceleme yapması olduğunu, mahkemece tedbir kararı verilirken, Müvekkil Faktoring Şirketi’nin, kambiyo senedinin ilişkin bulunduğu alacağı devir ve temlik alırken, bu alacağın fatura ile tevsik edilip edilmediği olgusunu incelemediğini, .. Bankası T.A.O. ... Şubesi 20.03.2020 tarih ve 1.000.000 USD bedelli çekin ilişkin bulunduğu alacak, .. Bankası T.A.O. ...Şubesi 20.04.2020 tarih ve 1.000.000 USD bedelli çekin ilişkin bulunduğu alacak, ... Bankası T.A.O. ... Şubesi 20.05.2020 tarih ve 1.000.000 USD bedelli çekin ilişkin bulunduğu alacakların gerek tedbire itiraz bağlamında Mahkeme dosyasına dosyasına ve gerekse de icra takip dosyasına ve İcra Hukuk Mahkemesi dosyasına sunulan mal ve hizmetin ifa edildiğini gösteren faturalara istinaden Müvekkil şirket tarafından devir ve temlik alındığını, somut olayda, alacağın faturalarla tevsik edilmesi üzerine Müvekkil Şirket alacağı temlik aldığını, davalı Müvekkil Faktoring Şirketi’nin ediniminin 6361 Sayılı Yasaya uygun olduğunu, bu nedenlerle öncelikli olarak maddi ve hukuki olguların takdirinde hataya düşen ve eksik inceleme yapmak suretiyle ihtiyati tedbir kararı veren Mahkeme’nin vermiş olduğu ihtiyati tedbir kararının, vaki itirazlarımız doğrultusunda kaldırılmasına, işbu taleplerin kabul edilmediği takdirde; davacının, MÖHUK m. 48 uyarınca, dava konusu çeklerin kapsadığı tüm miktar ile tüm yargılama harç ve giderlerini karşılayacak oranda teminat göstermesine, esasa ilişkin olarak vereceğimiz cevaplarımız doğrultusunda, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderlerinin davacı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama devam ederken, davacı ... vekili, Feri Müdahil ...vekili ve davalı ... aş vekillinin 12/02/2025 tarihli dilekçesi ile, davalı taraf ... A.Ş. İle sulh ve ibra protokolü imza edilmiş olduğunu, protokol gereği; ...BANKASI TAO ...Şubesi ... Seri Numaralı 20/03/2020 Keşide Tarihli ve 1.000.000 USD miktarlı 1 adet davalı vekili tarafından yetkilendirilmiş vekil ...'a elden teslim edildiğini, iş bu sebeple davadan feragat ettiklerini, feragat nedeniyle karar verilmesini, davalı ... Vekili sıfatı ile iş bu müşterek dilekçe ile davacının feragatini ettiklerini, Protokol kapsamında herhangi bir hak ve alacak taleplerinin, yargılama gideri, vekalet ücreti, harç masraf , tazminat ve sair hiç bir taleplerinin bulunmadığını, varsa iş bu dosyada veya başka dosyaya depo edilmiş teminatın iadesine muvafakat ettiklerini bildirdikleri görüldü.
Davadan feragat HMK.nun 307. ve 309. maddelerin hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davalı tarafın kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf işlemidir.
HMK'nun 310. maddesi hükmüne uygun olarak müteveffa davacının mirasçıları tarafından davadan feragat edildiği, tereke mümessillerinin 07/01/2025 tarihi itibariyle görevlerine son verildiği, davadan feragatinin mahkemece saptanması halinde feragat sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, Feragat bildiriminin de HMK. nun 310. maddesi hükmüne uygun olarak mahkemece tespit edildiği anlaşıldığından, feragat nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın feragat nedeniyle reddine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davalı şirket ve davacı tarafından yargılama giderlerinin kendi üzerlerine bırakılmasına,
4-Talep gibi taraf vekilleri yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Bakiye gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair tarafların yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 13/02/2025

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır