mahkeme 2024/747 E. 2025/635 K.

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/747 Esas
KARAR NO : 2025/635

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/12/2024
KARAR TARİHİ : 07/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; davalı tarafından, müvekkili aleyhine ... 12. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasından kambiyo senetlerine mahsus örnek 10 icra takibi başlatıldığını, takibe dayanak senetlerdeki imzaların müvekkiline ait olmaması sebebiyle işbu menfi tespit davası ve istirdat davasının açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalı tarafından icra takibine konu alacağın, 10 adet kambiyo senedi ve bu senetlerin protesto masraflarına dayandırıldığını, bu senetlerin, 01.03.2024 ödeme tarihli ve 55.750,00 TL bedelli bono, 16.02.2024 ödeme tarihli ve 55.750,00 TL bedelli bono, 02.03.2024 ödeme tarihli ve 50.500,00 TL bedelli bono, 08.03.2024 ödeme tarihli ve 51.000,00 TLbedelli bono, 09.03.2024 ödeme tarihli ve 50.500,00 TL bedelli bono, 15.03.2024 ödeme tarihli ve 51.000,00 TL bedelli bono, 16.03.2024 ödeme tarihli ve 50.500,00 TL bedelli bono, 22.03.2024 ödeme tarihli ve 51.000,00 TL bedelli bono, 23.03.2024 ödeme tarihli ve 50.500,00 TL bedelli bono, 29.03.2024 ödeme tarihli ve 50.900,00 TL bedelli bono olduğunu, takibe dayanak bonolardaki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin icra takibinden gönderilen tebligattan geç haberi olduğundan icra hukuk mahkemesinde imzaya itiraz hakkı süresinin geçtiğini ve takibin kesinleştiğini ancak takip dayanağı bonalardaki imzaların müvekkiline ait olmadığından müvekkilinin icra dosyasına ilişkin davalıya borçlu olmadığının tespiti ve müvekkilinin icra dosyasına ilişkin davalıya ödediği bedellerin istirdatı için işbu davanın açılması gerektiğini, müvekkilinin takip konusu borçtan, dayanak bonodaki imzaların sahte olması sebebiyle hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, dayanak belgelerdeki imzanın müvekkiline ait olduğunun ispat yükünün davalıda olduğunu, müvekkilinin mahkeme huzurunda vereceği imza örnekleri ve ilgili kurumlardan müvekkilinin resmi belgelerdeki imza örnekleri değerlendirildiğinde takip dayanağı belgelerdeki imzaların müvekkiline ait olmadığının çıplak göz ile bile açığa çıkabileceğini, dolayısıyla müvekkilinin takip konusu bonolardan, bonolara ilişkin protesto masraflarından ya da başka bir hukuki ilişkiden kaynaklı davalıya borcunun bulunmadığını, bu sebeplerle davaya konu icra takibine ilişkin borçlu olmadıklarının tespitinin gerektiğini, davalının kötü niyetli bir şekilde sahte imzalı belgelere dayalıya icra takibi yaptığını ve müvekkilinin malvarlığına haciz uyguladığını, davalının icra takibine konu borca ilişkin müvekkilin in malvarlığını satışa çıkaracağı, adrese hacze geleceği gibi tehditler öne sürmesi sebebiyle müvekkilinin haciz baskısı altında bir kısım ödeme yapmak zorunda kaldığını, müvekkilinin banka ekstreleri, davalı şirketin banka ekstreleri, davalı vekilinin banka ekstreleri incelendiğinde görüleceği üzere müvekkilinin, icra takibine ilişkin olarak 31.07.2024 tarihinde 191.000,00 TL, 09.05.2024 tarihinde 10.000,00 TL 10.05.2024 tarihinde 20.000,00 TL 14.05.2024 tarihinde 20.000,00 TL 07.06.2024 tarihinde 7.000,00 TL olmak üzere haricen 248.100,00 TL ödeme yaptığını ayrıca müvekkilinin banka hesabından haczedilen 82.592,97 TL paranın da 06.09.2024 tarihinde icra dosyası vasıtasıyla davalı vekilinin banka hesabına gönderildiğini, dolayısıyla haksız icra takibi sebebiyle müvekkilinden 248.100,00 TL para tahsil edildiğini, davalının, müvekkilinden icra yoluyla ve haricen tahsil ettiği bedelin haksız olup bu bakımdan yapılan ödemelerin istirdatını talep etmelerinin gerektiğini, mevcut durumda müvekkili tarafından icra dosyasına 248.100,00 TL ödeme yapıldığından ödenen kısım bakımından istirdat davası açılması gerektiğini, dosya borcu daha yüksek olduğundan icra dosyasının halen derdest olduğundan aynı zamanda menfi tespit davası da açılması gerektiğini bildirerek istirdat davalarının kabulüne karar verilerek 248.100,00 TL bedelin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, menfi tespit davalarının kabulüne karar verilerek müvekkilinin ... 12. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine icra dosyasına konu alacağın %20 'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde; İİK m. 168 uyarınca, borçlunun ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde imzaya itiraz etmesi gerektiğini, bu sürenin, hak düşürücü nitelikte olduğunu, dolayısıyla süresi içinde yapılmayan itirazların dikkate alınmayacağını, davacı tarafından süresinde imzaya itiraz edilmediğini, davacının itirazlarının kabulünün mümkün olmadığını, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, itirazlarımız neticesinde Sayın Mahkemece Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınmasına karar verilmesi gerektiğini ayrıca bonolar üzerinde kefil olarak bulunan Eren Baş adına da imza incelemesi yapılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacı şirket tarafından söz konusu bonoların müvekkil şirketi adına ciro edildiğini, bonoların mücerretlik ilkesi gereğince söz konusu borcun kaynağının ispat edilmesine gerek bulunmadığını, tüm bu nedenlerle Adli Tıp Kurumundan alınacak rapor ile haklılıklarının ispatlanmış olacağını, söz konusu borcun kaynağının kendilerince ispat edilmesine gerek bulunmadığını, kambiyo senetlerinde soyutluk (mücerretlik) ilkesinin geçerli olduğunu, buna göre kambiyo senetlerinin tanzimine sebep olan hukuki iliskiden bağımsız olduğunu ve "kayıtsız ve sartsız belirli bir bedelin ödenmesi vaadi" ni içerduğunu, bu kapsamda senet üzerinde borcun (taahhüdün) hukuki nedenini açıklayan ifadelerin yer almasının diğer bir deyisle kambiyo senedinin temel borç iliskisi ile iliskilendirilmesinin, kambiyo senedinin kosulsuz ve sartsız olma özelliğini etkileyerek geçersiz olması sonucunu doğurduğunu, davacı tarafından söz konusu senet bedellerinin bir kısmının ödenmesinin söz konusu borcun ikrarı anlamına geldiğini ayrıca davacı tarafından söz konusu ödemelere ihtirazi kayıt konulmadığını, söz konusu bedelin istirdatının hukuka aykırı olduğunu, davacının usul ve yasaya aykırı davasının Sayın Mahkemece reddine karar verilmesi gerektiğini, eksik ve hatalı değerlendirmelerde bulunan bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm tesis edilemeyeceğinden Sayın Mahkemece yeniden bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi gerektiğini, davacının söz konusu icra takibine itirazlarının haksız olduğunu, davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini izah edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; dava Dilekçesi ve ekleri tebligatının usulsüz yapıldığının kabulü ile cevap dilekçelerinin kabulüne, davacı tarafından açılmış huzurda görülmekte olan haksız ve dayanaksız davasının öncelikle usulden reddine, bilirkişi raporuna itirazlarımız neticesinde yeniden bilirkişi raporu alınmasına, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde işbu dosyaya sunduğumuz itirazlarımız neticesinde davanın esastan reddine, kötü niyetle hareket ederek müvekkilin ticari hayatına onarılmaz zararlar veren davacının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların arasındaki uyuşmazlık; dava, ... 12. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasında takibe konu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespiti ve yapılış olan ödemelerin istirdadı istemine ilişkindir.
Mahkememiz dosyasına mali müşavir bilirkişi İpek Şenyay ve Grafoloji Uzmanı Mehmet Sedat Yılmaz tarafından sunulan 14.07.2025 tarihli bilirkişi raporunda; "İnceleme konusu Borçluları ..., kefilleri ... alacaklıları ... Şti. olan;
15.02.2024 tanzim 09.03.2024 vade tarihli 50500.00TL,
20.02.2024 tanzim 15.03.2024 vade tarihli 51.000.00TL,
15.02.2024 tanzim 16.03.2024 vade tarihli 50.500.00TL,
20.02.2024 tanzim 20.02.2024 vade tarihli 51.000.00TL,
15.02.2024 tanzim 23.03.2024 vade tarihli 50.500.00TL,
30.02.2024 tanzim 29.03.2024 vade tarihli 50.900.00TL,
20.02.2024 tanzim 08.03.2024 vade tarihli 51.000.00TL,
15.02.2024 tanzim 02.03.2024 vade tarihli 50.500.00TL,
25.01.2024 tanzim 01.03.2024 vade tarihli 55.750.00 TL,
25.01.2024 tanzim 16.02.2024 vade tarihli 55.750.00TL’ lik on (10) adet senet aslındaki borçlu imzaları ile ...’ a ait imzalar arasında; imza tasarımı, genel şekil, kalem dönüş özellikleri, başlama-bitim, tersim biçimi, işleklik derecesi, istif, eğim, doğrultu, alışkanlıklar, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptanmadığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla Mevlut Baş’ ın eli ürünü olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür. Ayrıca dosyaya mübrez belge, bilgi, ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Taktir Sayın Mahkemenin olmakla birlikte, ▪ Dava dosyasına sunulan belgeler incelemesi neticesinde, davacı yanın davalı yana 248.000,00 TL ödeme yaptığı, dava tarihi olan 04.12.2024 tarihi itibariyle, davacı yanın davalı yandan 299.255,51 TL alacağa ödeme tarihine kadar işleyecek faiz hesaplanabileceği, ▪ Davacı tarafından talep edilen kötü niyet tazminatı konusundaki kararın münhasıran Sayın Mahkemenize ait olduğu kanaatine varılmıştır. Meselenin asli ve nihai hukuki takdiri ve tavsifi 6100 sayılı HMK’nın md.266/c.2 vemd.279/4 ahkâmıyla 6754 sayılı Kanun’un md.3/3 hükmü gereği tamamen ve münhasıran Sayın Mahkemeye aittir." yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin "... Esas ...Karar sayılı kararında "Dosya kapsamına göre; dava, imza inkarına dayalı olarak açılmış, nitekim imza incelemesi yapılmıştır. Dava konusu bono nedeniyle takip yapıldığı, ancak bonoda borçlu sıfatı ile davacı adına atılmış olan imzanın davacının eli ürün olmadığının tespit edildiği bu durumda bononun davacı tarafından tanzim edilmemiş olması nedeniyle sahte olduğu, imza inkarına dayalı menfi tespit davalarında, uyuşmazlık doğrudan doğruya kambiyo senetleri hukukundan kaynaklanmakta olduğundan , taraflar arasındaki temel ilişkiden (asıl alacak borç ilişkisi) bağımsız olarak incelendiği, davalı senedin elden borç para verilmesi nedeniyle alındığını ileri sürmüş olup, düzenleyen ve lehtar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davalının temel ilişkide alacaklı olup olmadığı gibi istinaf sebepleri yönünden ise, bononun sahte olması , kambiyo senedi vasfında olmaması nedeniyle kambiyo ilişkisi yönünden sonucu değiştirmeyeceği verilen davanın kabul kararının dava konusu kambiyo senedi nedeniyle borçlu olunmadığına ilişkin olduğu, taraflar arasında temel ilişki nedeniyle alacak borç ilişkisinin tespitine ilişkin olmadığı tüm bu nedenlerle mahkemece davacının menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmıştır. Yine davalının bonoda lehtar olduğu , davalı yanın senedin davacı tarafından kendisine ve ortak tanıdıklarına teslim edildiğine yönelik beyanları dikkate alındığında , davalının yüzyüzelik ilkesi gereği bonodaki borçlu imzasının sahte olduğunu bilecek durumda olduğu bu nedenle haksız ve kötü niyetle takip yapıldığının ispatlandığı anlaşılmakla koşulları oluşan kötü niyet tazminat talebinin kabulüne karar verilmesinin hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır. "belirtilmiştir.
İİK 72/5 maddesinde " Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz" belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davalı tarafından başlatılan .... 12. İcra Dairesi 'nin ... Esas sayılı icra dosyasına konu senetlerdeki imzanın davacıya ait olmadığının, haciz baskısı altında davalıya bir kısım ödemeler yapılmak zorunda kalındığının beyan edilerek menfi tespit ve istirdat talepli bu davanın açıldığı, ... 12. İcra Dairesi 'nin ...Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde davalı tarafından davacıya karşı davaya konu senetler nedeniyle senet bedelleri, protesto masrafları ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 528.771,57 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, icra takibine konu senetler incelendiğinde keşidecisinin davacı, lehtarının davalı olarak görüldüğü, senetlerdeki imzanın davacıya ait olduğunun ispat yükünün davalıda olduğu, imzanın davacıya ait olup olmadığının tespiti yönünden davacının ıslak imzasının bulunduğu belgelerin ilgili kurumlardan müzekkere yazılarak dosyamız içerisine alındığı, imzanın davacıya ait olup olmadığı ve istirdat talebi yönünden davacının yaptığı ödemelerin tespiti hususunda grafoloji uzmanı bilirkişi ve mali müşavir bilirkişiden 14/07/2025 tarihli bilirkişi raporunun alındığı, raporda senetlerdeki imzanın davacının eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığının davacı tarafından davalı tarafa icra dosyasına ve haricen olmak üzere toplamda 330.592,97 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, alınan bu raporun mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, davalı tarafça yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı, bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde ise raporda yapıldığı tespit edilen ödemelere ilişkin açık bir şekilde itirazın bulunmadığı, davalı tarafından davacıya karşı davaya konu senetler nedeniyle kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, davaya konu uyuşmazlığın kambiyo senedi hukukundan kaynaklı olduğu, alınan rapor doğrultusunda senetteki imzanın davacıya ait olmadığı, imzanın sahte olduğu, aksinin davalı tarafça ispat edilemediği, senedin kambiyo senedi vasfını yitirdiği, yukarıda belirtilen İstinaf ilamında da açıklandığı üzere davanın imzaya itiraz edilerek kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, davalının temel ilişkide alacaklı olup olmadığının bu davanın sonucunu değiştirmeyeceği, imzanın davacıya ait olmadığının tespit edildiği, takibi başlatan davalının keşideciden sonraki lehtar olduğu, imzanın sahte olduğunu bilebilecek durumda olduğu anlaşıldığından davacının kötüniyet tazminatı talep edebileceği, istirdat talebi yönünden davacı tarafça yapılan ödemeler yönünden istirdat talebinde bulunulduğu, dava dilekçesinde 248.100 TL'nin ödenmesinin talep edildiği ve bu talebin kısmi dava şeklinde de açılmadığı ve ıslah dilekçesi de sunulmadığı anlaşılmakla taleple bağlılık ilkesi kapsamında davanın kabulü ile davacının ... 12. İcra Dairesi 'nin ...Esas sayılı icra dosyasına ve bu icra dosyasına konu senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, bu icra dosyası nedeniyle davacı tarafça ödenen ve taleple bağlılık ilkesi kapsamında 248.100,00-TL 'nin 191.000,00 TL sine 31.07.2024, 10.000,00-TL sine 09.05.2024, 20.000,00-TL sine 10.05.2024, 20.000,00-TL sine 14.05.2024, 7.000,00-TL sine 07.06.2024, 100,00 TL 'sine 06.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile davacının ... 12. İcra Dairesi 'nin ... Esas sayılı icra dosyasına ve bu icra dosyasına konu senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, bu icra dosyası nedeniyle davacı tarafça ödenen ve taleple bağlılık ilkesi kapsamında 248.100,00-TL 'nin 191.000,00 TL sine 31.07.2024, 10.000,00-TL sine 09.05.2024, 20.000,00-TL sine 10.05.2024, 20.000,00-TL sine 14.05.2024, 7.000,00-TL sine 07.06.2024, 100,00 TL 'sine 06.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-İcra dosyasında talep edilen toplam alacak bedelinin %20 si olan 106.694,31-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 36.441,45 TL karar harcından peşin olarak alınan 6.443,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 29.998,43 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcının 6.443,01 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 84.020,74-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen toplam 10.115,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 07/10/2025

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır