mahkeme 2023/476 E. 2024/223 K.

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/476 Esas
KARAR NO : 2024/223

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/07/2023
KARAR TARİHİ : 19/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı şirket arasında "Genel Temizlik Hizmeti" alımına yönelik sözleşme bulunduğunu, bu kapsamda, dava dışı ... iş sözleşmesinin ...Tic. A.Ş. tarafından feshedildiği 04.08.2017 tarihine kadar, ...Tic. A.Ş.'nin bünyesinde sigortalı olarak müvekkili bankanın ... Şubesi'nde temizlik görevlisi pozisyonunda çalıştığını, ilgilinin iş sözleşmesi, ...Tic. A.Ş. tarafından feshedildiğini, ...'un müvekkili bankaya kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesi talebiyle dava açtığını, ilgili dava ... 3. İş Mahkemesi ... Esas dosya numarası ile görüştüğünü, ancak söz konusu davada... A.Ş. taraf olarak gösterilmediğini, bu nedenle de davacı ...'un, müvekkili bankanın değil ...Tic. A.Ş.’nin kadrolu çalışanı olduğu belirtilerek dava, ...Tic. A.Ş.’ye ihbar edildiğini, ... 3. İş Mahkemesince ...Esas dosya numarasıyla görülmekte olan dosyada, yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verildiğini, kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...Karar numarası ile incelemeden geçerek kesinleştiğini, dava dışı ...'un müvekkili banka'ya karşı başlatmış olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında, müvekkili Bankanın teminat mektubu olması nedeniyle 10.04.2023 tarihinde 23.937,96 TL zorunlu olarak ödeme yapılarak mektup iade alındığını, akabinde, müvekkili banka ile davalı arasında akdolunan sözleşme gereği müvekkili banka tarafından davalıya karşı .... 3. İcra Dairesi nezdinde... Esas dosya numarası ile icra takibi yapıldığını, ... Tic. A.Ş. tarafından bu takibe haksız ve kötüniyetli bir şekilde itiraz edildiğini, her iki tarafın da tacir olması nedeniyle ...Arabuluculuk Bürosuna arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ... arabuluculuk numarası ile yürütülen arabuluculuk dosyasında anlaşma sağlanamadığını, icra takibine karşı itirazın iptali talebini içerir işbu davayı açma mecburiyetinin hasıl olduğunu, rehinle teminat altına alınmamış, vadesi geçmiş ve ihtar ile temerrüte düşmüş, para alacağı yönünden alacak tutarı üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini, davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin faizi ile birlikte devamını, itirazın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle itiraz olunan kısım üzerinden %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, arabuluculuk ücreti de dahil tüm yargılama giderinin davalı yan üzerine bırakılarak lehimize vekalet ücretinin takdirini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf ile arasında asıl işveren- alt işverenlik ilişkisi olduğunu, kanun koyucunun her iki işvereni de sorumlu tuttuğunu bu nedenle davacının müvekkili şirkete rücu edemeyeceğini, Davalı müvekkili şirketin bankalara temizlik ve yardımcı eleman temin ettiğini dava dışı işçinin üst işveren konumunda ki Denizbank’ın temizlik görevlisi olarak çalıştığını dava dışı işçinin işe alınma, işten ayrılışı, tazminatların ödenmesi, izinlerinin kullandırılması gibi hususların davacı Denizbank’ın kontrol ve sorumluluğunda olduğunu, davacı bankanın işçiye ödediği tazminatın kendi aldığı hizmetin karşılığı olduğunu, davalı müvekkil şirketin hizmeti vereni temin ettiğini, davacının ise hizmet alan olduğunu, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, dava dışı işçi için davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Mahkememiz tensip ara kararları gereğince ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı, ... 3. İş Mahkemesi ...Esas sayılı, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları celp edilerek incelenmiş dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce celp edilen ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında; davacı/alacaklının 23.937,96-TL Asıl alacak, 245,00-TL İşlemiş Faiz Alacağı, 24.182,96-TL Toplam Alacağın tahsiline ilişkin icra takibine geçtiği, davalı 31.05.2023 tarihli dilekçesi ile takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Mahkememizin 14/11/2023 tarihli celse ara kararı gereği, ... 3. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyaları, taraflar arasındaki sözleşme irdelenerek, dava dışı işçi ... için yapılan ödemenin davalıya rücu koşullarının oluşup oluşmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilerek, dosyaya Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişi ...'nin sunmuş olduğu 05/02/2024 tarihli raporunda, davanın asıl işveren davacının, davalı şirket tarafından çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu, 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunduğu, dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğu, burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali olduğu, asıl ve alt işverenlerin, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumlu oldukları, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekli olduğu, alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçluların, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabileceği, nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin de açıkça belirtildiği, somut olaya bakıldığında; taraflar arasındaki sözleşmeler ve protokollerde ki bu hükümler ve yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda davalı ... AŞ'nin dava dışı işçinin işçilik alacaklarından sorumlu olduğunun kabulü halinde davacı ... AŞ'nin işçi alacaklarını güvence altına alan 57 sayılı İş Kanununun 2/6. Maddesi gereğince ... İcra Dairesi Müdürlüğü ...Esas dosyasına 10.04.2023 tarihinde yaptığı ödemeler için aşağıda dökümünü yapılan 24.182,96-TL alacaklar için davalı şirkete rücu edebileceği kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ile davalı şirket arasında "Genel Temizlik Hizmeti" alımına yönelik sözleşme kapsamında, dava dışı ...'un iş sözleşmesinin ...Tic. A.Ş. tarafından feshedildiği 04.08.2017 tarihine kadar, ... Tic. A.Ş.'nin bünyesinde sigortalı olarak davacı bankanın ... Şubesi'nde temizlik görevlisi pozisyonunda çalıştığı, ilgilinin iş sözleşmesinin ...Tic. A.Ş. tarafından feshedildiği, ...'un davacı bankaya kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesi talebiyle ... 3. İş Mahkemesi ...Esas dosya numarası ile dava ikame ettiği, davanın davacı tarafça işbu dosyamız davalısı ...A.Ş.’ye ihbar edildiği, ... 3. İş Mahkemesince ...Esas dosya numarasıyla görülmekte olan dosyada, yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulüne karar verildiği, kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ...Karar numarası ile incelemeden geçerek kesinleştiği, dava dışı ...'un davacı bankaya karşı başlatmış olduğu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında, davacı tarafça 10.04.2023 tarihinde 23.937,96 TL ödendiği, işbu dava ile de asıl işveren davacının, davalı şirket tarafından çalıştırılan işçinin açmış olduğu dava sonrasında ödemek zorunda kaldığı miktarın rücuen tahsili istendiği, davacı asıl işveren ile davalı alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, müteselsilen sorumlu olduğu, burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gerekli olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin "Yasal Sorumluluk" başlıklı 14. Maddesi ve 19.12.2018 tarihli ek protokolünün 5. Maddesi uyarınca işçi alacağından davalı şirketin sorumlu olduğu, bu nedenle rücu koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, ödenen bedelin rücu edilmesine yönelik icra takibinde davalının itirazının haksız olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptaline, alacağın likit olması nedeniyle asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne,
2-Davalının ... 3. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.635,20-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 287,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye ‬‬1.347,30-TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat iadesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 287,90-TL peşin harç ile 269,85-TL başvuru harcından oluşan toplam 557,75-TL bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 3.107,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
8-Arabuluculuk ücreti olan 3.120 -TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı tarafın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 19/03/2024

Katip
e-imzalı

Hakim
e-imzalı

"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."