mahkeme 2023/249 E. 2024/364 K.

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/932 Esas
KARAR NO : 2024/351

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/12/2022
KARAR TARİHİ : 16/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 29/12/2022 tarihli dava dilekçesi ile, Müvekkil firmanın medikal sektöründe; medikal, kimyasal ürünlerin ve bunlardan oluşan diğer ürünlerin yapımı, ihracı, ithali ve her türlü ticareti faaliyetleri ile iştigal ettiğini, davalı firmanın ise müvekkil ile ticari faaliyetlerde bulunduğunu, çeşitli tarihlerde değişik adet ve miktarlarda ürünü müvekkile ücreti karşılığı ürettirdiğini, davalının üretim talepleri taraflar arasında imza edilen 19.10.2021 tarihli üretim sözleşmesi çerçevesinde yerine getirildiğini, sözleşmenin 2. maddesi uyarınca müvekkil, tarafların mutabık kaldıkları adette ürünü üretme ve teslim borcu altına girdiğini, davalı firma ise sözleşmede kararlaştırılan bu ürünleri satın alma yükümlülüğü altına girdiğini, sözleşmenin 3. maddesine göre sözleşmede kararlaştırılan ürün adedi 5.000.000 adet olarak tespit edilmiştir. Verilen üretim fiyatı ve sözleşme bu adede göre biçimlendirildiğini, sözleşmenin 5. maddesine göre "hammadde, yarı mamul, yan ürün, etiket, ambalaj, şişe, plastik tüp gibi" üretilecek ürüne ait girdi maddelerin tamamı ve bunlara ait tüm maliyetler davacı müvekkil tarafından karşılanacak, ürün tamamlanmış hali ile davalıya teslim edileceğini, sözleşmenin 7. maddesi gereğince; davalının siparişten vazgeçmesi halinde "üretilen ürüne ait bu maliyetler davacıya fatura edilecek" ve davalı tarafça ödeneceğini, davalı; 12.05.2022 tarihli sipariş mektubu ile: 23 Mayıs haftası 500.000 adet, 30 Mayıs haftası 500.000 adet, 6 Haziran haftası 460.000 adet, 13 Haziran haftası 500.000 adet, 20 Haziran haftası 500.000 adet olmak üzere toplam 2.460.000 adet ürün için kesin siparişle üretim talebinde bulunulduğunu, anılan ürünlere ait tüm tedarik malzemeleri alınarak üretime geçildiğini, sipariş konusu ürünler üretilmeye başlandığı ve nihayet üretimi tamamlanan ürünler peyder pey davalıya teslim edildiğini, ancak henüz sözleşmede kararlaştırılan üretim adedine ulaşılmadan davalının herhangi bir gerekçe de göstermeden vermiş olduğu siparişlerin önce durdurulmasını, devamında ise iptalini talep ettiğini, iptal edilen siparişler nedeni ile bu siparişler gereğince tedarik edilen tüm malzemeler sözleşmenin 7. maddesi uyarınca fatura edilerek davalıya tebliğ edildiğini, davalının anılan faturaya kötü niyetli itirazı üzerine icra takibi başlatıldığını, davalının başlatılan takibe de itiraz edip durdurduğunu, bu nedenlerle davalı/borçlu tarafından haksız ve yasal dayanağı olmadan ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, yapılan itiraz kötü niyetle yapıldığı ve fatura ile talep edilmiş olan alacak da likit olduğundan olduğundan davalı borçlunun %40’tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Tic. Ltd. Şti. Vekili 01/02/2023 tarihli cevap dilekçesi ile, Müvekkil şirketin ticaret sicile kayıtlı adresi yukarıda belirtilen adresi olduğunu, bu sebeple yetkili Mahkemenin ... İli Mahkemeleri olduğunu, esasa girilmeksizin yetkisizlik kararı verilmesini, Müvekkil şirket ile davacı firma arasında 19.10.2021 tarihli fason üretim sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme mucibince müvekkil firma tarafından, sözleşmenin 3. Maddesine istinaden davacı firmadan 5 milyon adet sipariş geçileceği taahhüt edildiğini, Müvekkil firma tarafından bu 5 milyon adet taahhüdün üzerinde 6.494.730,00 adet sipariş geçildiğini, dolayısıyla ortada sözleşmeyle hüküm altına alınan miktarın çok üzerinde bir siparişin müvekkil şirket tarafından verildiğini, davacı şirket ile müvekkil şirket arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığını, cari hesap mutabakatı cari ilişkinin devam ettiği süre zarfında hiç yapılmadığını, cari ilişkinin devamı süresince taraflar arasında kararlaştırılmış muayyen aralıklı bir muacceliyet şartı bulunmadığından (öngörülmediğinden) müvekkil şirketin temerrüdünden de bahsedilemeyeceğini, 19.10.2021 tarihli sözleşmeye istinaden davacıdan tedarik edilen dezenfektanlarla üretilen ürünler müvekkil firma tarafından ...'na satılmaktadır. ...ile müvekkil arasında akdedilen ayrı bir sözleşme de bulunduğunu, sözleşmenin tarafı olmayan ve müvekkil firmanın daha önce haricen ticari alış-verişte bulunduğu ... Tic. Ltd. Şti. 23.05.2022 tarihinde müvekkil firmaya ve bilgi için ...'na ... 5. Noterliği'nin ... yevmiye nolu ihtarını keşide ettiğini, müvekkil şirketin ...Tic. A.Ş.'den tedarik ettiği bir kısım ürünlerin içerisinde etil alkol kullanılması gerekirken metil alkol kullanıldığının iddia edildiğini, bu iddiayı ihtiva eden ihtara karşı müvekkil şirket tarafından ... 4. Noterliği'nin...tarih ... yevmiye numaralı dilekçesi ile cevap verildiğini, ...Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen ihtarın bilgi için ...'na da gönderilmiş olması nedeniyle derhal ... tarafından ürünler üzerinde inceleme yaptırıldığı ve bazı ürünlerde etil yerine metil alkol kullanıldığı tespit edildiğini, buna ilişkin mail yazışmaları ve labaoratuvar tetkikleri ekte sunulduğunu, müvekkil firma tarafından davacı firmaya ürettirilen ürünlerin bir kısmında etil alkol yerine metil alkol kullanılmasından kaynaklı olarak müvekkil şirketin iş yaptığı ... nezdinde telafisi güç bir süreç yaşamış ve ticari zarara uğradığı gibi, ticari itibarını da kaybettiğini, ... tarafından yaptırılan laboratuvar incelemelerinden sonra antiseptik mendiller içerisinde tespit edilen metil alkolden kaynaklı olarak ... müvekkil şirketten teslim almış olduğu 212.500 ,00 USD tutarındaki tüm setleri iade ettiğini, ayrıca...., müvekkil şirket ile akdettiği sözleşmeye istinaden sipariş vermesi gereken 1.200.000,00 USD'lik siparişini de iptal ettiğini, müvekkil şirketin, maddi olarak davacı firmadan kaynaklı 1.412.500,00 USD zarara uğradığını, Müvekkili açıkça zarara uğratan davacı firmanın halen hak ve alacak talep etmesi ticari teamüllere, hak ve nesafet kurallarına açıkça aykırı olduğunu, taraflar arasında akdedilen 19.10.2021 tarihli sözleşmede üretilen ürünlerin ... için üretildiği hususu sözleşme içeriğinden de anlaşıldığını, sözleşmenin 10.11. Ve 12. Maddesinde ürünlerin niteliği, ayıp ihbarı halinde yapılacaklar sözleşmede kararlaştırıldığını, davacı şirket müvekkilin ...'ya karşı sorumluluklarını net olarak bilindiğini, sözleşmenin 12. Maddesinde açıkça ... tarafından belirlenen teknik şartnameye aykırı bir üretimden kaynaklı olarak kendisinin sorumlu olduğu hususu belirtildiğini, sözleşmenin süresi ve fesih başlıklı bölümünün D.3. Maddesi gereği tarafların taahhütlerine aykırı hareket etmesinin açıkça fesih nedeni kabul edildiğini, bu bakımdan etil alkol yerine metil alkol kullanan davacı şirketin açıkça taahhütlerine aykırı davrandığı ve müvekkil açısından derhal fesih hakkı doğduğunu, ... 11. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına dayanak oluşturan 29.06.2022 tarihli ''...'' nolu fatura müvekkile e-fatura olarak gönderildiğini, bu fatura mündericatındaki ürünler müvekkil tarafından talep edilmediği gibi müvekkile teslimi yapılan ürünler olmadığını, müvekkil şirketin, davacı şirketten tedarik ettiği dezenfektanda metil alkol çıkmasından kaynaklı olarak ... nezdinde uğramış olduğu sıkıntılardan mütevellit davacı ile çalışılmayacağını da kendilerine bu faturadan önce bildirildiğini, faturanın ... 4. Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye nolu yazısı ile davacı firmaya iade edildiğini, faturaya davacı şirket tarafından itiraz edildiğini, davacı şirket tarafından itiraz edilen faturaya istinaden talep edilen bir alacak olup bu alacağın varlığı ve fatura mündericatı davacı şirketçe ispat edilmesi gerektiğin,i davacı firmanın fatura içeriğindeki ürünlerin üretildiğini, teslim edildiğini ispatlayamadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde faturanın iade edildiğinden bahsetmediğini, taraflar arasında akdedilen fason üretim sözleşmesinin 4. Maddesinde açıkça müvekkil şirketin siparişlerini yazılı bir sipariş formu ile bildireceği sözleşmeye derç edildiğini, Müvekkil şirketin 29.06.2022 tarihli ''...'' nolu fatura içeriğindeki ürünleri herhangi bir şekilde yazılı sipariş formu ile davacı şirketten talep etmediğini, aynı sözleşmenin 5. Maddesinde yazılı sipariş formu ile talep edilen ürünlerin onayının 3 iş günü içerisinde yapılacağının yazıldığını, ne bir sipariş ne de bir sipariş onayı olmadığını, davacı yanın dava dilekçesinde belirttiği gibi sözleşmenin 7. maddesinde ; müşterinin siparişten vazgeçmesi halinde "üretilen ürüne ait bu maliyetler fatura edilecek" ve ödenecektir ibaresi yer aldığını, müvekkil şirketin davacı şirketten kaynaklı olarak 3. Kişiler nezdinde yaşadığı ticari kayıp ve itibar kaybı vuku bulduğunu, kabul mahiyetinde algılanmamak üzere bir an için davacının faturadan kaynaklı alacak talebinde bulunabileceği kabul edilse bile bu bedel üretilen ürüne ait maliyetleri aşamayacağını, buna rağmen davacı yan fatura tarihi itibariyle fatura içeriğinde belirtilen ürünlerin üretim maliyetinin çok çok üzerinde bir bedel müvekkilden talep ettiğini, bu durumun davacı şirketin sebepsiz zenginleşmesine neden olacak bir durum olduğunu, ürünlerinde metil alkol tespit edilen davacı şirket özellikle müvekkilin muhatabı ... nezdinde müvekkil şirketin maddi/manevi zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, bu durumun müvekkil şirketin ticari itibarını zedelediğini, müvekkilin davacıdan kaynaklanan maddi zararının 1.412.500,00 USD olduğunu, davaya konu alacak iddiasına ilişkin maddi vakıaların net olarak ortaya konması adına taraflar arasındaki sözleşme içeriğinden açıkça sözleşmenin ifasının muhataplarından biri olan ....'na iş bu davanın ihbar edilmesini talep ettiklerini, davacı yanın itiraz edilen fatura içeriğine ilişkin herhangi bir alacak hakkı olmadığını net olarak bildiğini, bilakis ortaya çıkan vakıalarla müvekkil şirketin, davacı şirketten kaynaklı olarak maddi ve manevi zarara uğradığını, yapılacak yargılama ile maddi gerçeğin ortaya çıkacağını, bu nedenlerle davanın esasa girilmeden öncelikle mahkemenin yetkisiz olması sebebiyle reddine, davanın Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı'na ihbarına, davanın esasına girilmesine karar verir ise davanın reddine, davacı taraf kötüniyetli olmakla, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesinde, ...'nın ihbarına karar verilmesini talep ettiği davanın ...'na ihbar edildiği, ihbar olunan ...vekili tarafından 22/03/2023 tarihinde sunulan dilekçe ile müvekkili ... ile davacı firma arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki olmadığını, teselsül ilişkisi de olmadığını, davacı ile davalı arasında akdedilen 19/10/2021 tarihli sözleşmenin 10. Ve davamı maddelerinde, üretilecek olan ürünlerin sözleşme ekindeki ... Teknik Şartnamesine uygun olarak üretileceğinin kararlaştırıldığı, üretilen antiseptik mendillerin ... şartnamesine uygun üretilmemesi sebebiyle davalıya iade edildiğinin, davalının da fason üretim yapan davacı firmanın antiseptik mendillerini kabul etmediğini, davacı tarafından kesilen faturalara da süresi içerisinde itiraz edilerek, noter kanalı ile iade edildiğini, ... Şartnamesine uygun şekilde antiseptik mendil üretiminin yapılmamış olması sebebiyle davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını bildirerek davanın reddini talep etmiştir.
... 11. İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası getirtilmiş, yapılan incelemesinde; dosyamız davacısı... A.Ş. Tarafından dosyamız davalısı ...Şti aleyhine fatura alacağına dayalı olarak, 1.134.253,41 TL üzerinden ilamsız icra takibi yapıldığı, davalının itirazı sebebiyle takibin durduğu görülmüştür.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin E maddesinde, ihtilaf halinde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılındığından, davalının yetki itirazının reddine karar verilerek, açık yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizin 15/06/2023 tarihli celse ara kararı gereği, ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalının 2021/2022 yılı ticari defterleri incelenerek dava konusu fatura içeriği ürünlerin sipariş edilip edilmediği, faturadan dolayı davacının alacaklı olup olmadığının tespit edilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasından alınan 12/09/2023 tarihli raporda, davalı taraf resmi defterleri üzerinde yapılan tespitler neticesinde, incelenen davalı taraf resmi defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ile davalı arasında davalı resmi defterlerine göre, ticari bir ilişkinin bulunduğu, davalı tarafın incelenen resmi defter kayıtlarına göre; davalı İbrahim ... Şirketi'nin, davacı ... Şirketi'ne 79.654,68 TL borçlu olduğunun tespit edildiği kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizin 19/10/2023 tarihli celse ara kararı gereği, ürünlerin ayıplı çıktığı iddiası ile sözleşmenin feshedildiği ileri sürüldüğünden sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediği, sözleşmenin 7.maddesine göre davacının ürün siparişinin iptali nedeniyle alacaklı olup olmadığı, varsa miktarının nelerden ibaret ve ne kadar olduğu konusunda rapor alınmak üzere dosyanın kimyager, mali müşavir, hukukçu bilirkişilerden oluşacak heyete tevdi ile rapor hazırlanması istenilmiş olup, bilirkişi heyeti 04/04/2024 tarihli raporunda, Teknik inceleme kapsamında, sözleşmenin 7. Maddesi uyarınca davacının ürün siparişinin iptali nedeniyle bahse konu faturanın hepsini alacaklı olduğu, davaya konu faturada adı geçen ürünlerin süregelen üretime konu sipariş edilen el dezenfektanı ile uyumlu miktar ve içerikte hammaddeler ve .... sözleşmesine uygun ambalaj, etiket vb. ürünler olduğunun tespit edildiğini, Mali inceleme kapsamında; davacı ...A.Ş.'nin 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, siparişin iptal edilmesi nedeniyle sözleşmenin 7. Maddesi uyarınca davacı tarafından davalı adına kesilen 29/06/2022 tarihli, ... nolu ve 1.134.253,41 TL tutarındaki faturanın davacı .. A.Ş. kayıtlarında mevcut olduğu, davacı ... A.Ş.'nin davalı ... Şti. ile olan ticari ilişkisini izlediği ... kodlu cari hesap özetinde 29/06/2022 tarihi itibariyle davacının davalıdan toplam 1.134.253,41 TL alacaklı olduğu, cari hesap özetinde gözüken 1.134.253,41 TL alacak tutarının iptal edilen sipariş nedeniyle davacı tarafından davalı adına kesilen 29/06/2022 tarihli ve ... nolu faturadan kaynaklandığının, hukuki inceleme kapsamında; Rapor içerisinde açıklanan gerekçelerle davalı tarafından ayıp gerekçesiyle Sözleşmenin feshinin haksız olduğu ve taraflar arasındaki Sözleşme'nin 7. Maddesi uyarınca davacının davalıdan 1.134.253,41 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığını bildirdikleri görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda,
Davacı ile davalı arasında 19/10/2021 tarihli fason üretim sözleşmesi akdedilmiş olup, sözleşmenin B1 maddesinde, üretici olan davacının, müşteri olan davalı tarafından sözleşme konusu olan ek1 deki ürünlerin üretimi için tek tedarikçisi olarak yetkilendirildiği ve üreticinin de bunu kabul ettiği, üreticinin sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ek1 'de belirtilen ürünleri tarafların üzerinde mutabık kaldığı miktarlarda üretmekle, müşteri davalının da üretici tarafından üretilen bu ürünleri sözleşmede belirtilen ödeme koşullarına göre üreticiden satın almakla yükümlü olduğu, ek1'de belirtilen ürünün de ... 20 mililitre dezenfektan jel olarak belirlendiği yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda davacının üretmekle yükümlü olduğu dezenfektan jelin ayıplı olmadığı, %74.7 oranında etenol içerdiği, antiseptik mendillerin ise metenol içerdiği bu şekli ile davacının üretimini üstlendiği, el dezenfektanlarının ayıplı olmadığı anlaşılmıştır.
Sözleşmenin ... maddesinde, üretilen ürünlerde mevzuata aykırılık olması durumunda üreticiye sözleşme şartlarına uygun şekilde bildirimde bulunulacağı, ayıplı ürünün üretici tarafından misli ile değiştirileceği ve yeni ürünün haftalık olarak 5 gün içerisinde müşteriye verileceği taahhüt edilmesine rağmen davalı tarafından ürünlerin mevzuata aykırı olduğuna ilişkin sözleşmenin ... maddesine uygun biçimde bildirimde bulunulmadığı gibi değiştirilmesi için de teklif de bulunulmadığından, sipariş iptalinin de sözleşmeye aykırı şekilde yapıldığı sonucuna varılmıştır.
Sözleşmenin B7. Maddesinde, müşterinin yazılı olarak üreticiye siparişini iptal ettiğini bildirmesi durumunda, siparişe özel tedarik edilen malzemelerin satın alımının gerçekleşmiş olması durumunda, müşterinin koşulsuz olarak bu faturayı üreticiye ödeyeceği düzenlenmiştir.
Davalının sözleşmenin ek1 maddesine göre, el dezenfektanı üretmeyi üstlendiği, el dezenfektanlarında mevzuata ve teknik şartnameye herhangi bir aykırılık olmadığı, el dezenfektanlarında ayıp bulunmadığı, sözleşmenin davalı tarafından haksız nedenle feshedildiği, haksız fesih sebebiyle davacının sözleşmenin 7. Maddesi kapsamında yaptığı masrafları davalıdan tahsil edebileceği, davacının incelenen ticari defter kayıtlarına göre, 1.134.253,41-TL davalıdan alacaklı olduğu, hüküm vermeye elverişli, denetime açık bilirkişi raporu ile anlaşıldığından, davanın Kabulüne, itirazın iptaline, takibin 1.134.253,41-TL üzerinden devamına asıl alacak 1.134.253,41-TL ye takip tarihinden itibaren davacının talebini aşmamak üzere avans faizi uygulanmasına, davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak taraflarca belirlenebilir mahiyette bulunan likit alacak miktarına kötü niyetli olarak itiraz edildiğinden, kabul edilen toplam alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1-Davanın Kabulüne, itirazın iptalini, takibin 1.134.253,41-TL üzerinden devamına asıl alacak 1.134.253,41-TL ye takip tarihinden itibaren davacının talebini aşmamak üzere avans faizi uygulanmasına,
2-Kabul edilen toplam alacak miktarı üzerinden hesap edilen 226.850,68-TL %20 tazminatın davalıdan tahsiline,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 77.480,85-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan 13.698,95-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 63.781,9‬0-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 13.698,95-TL peşin harç ile davacı tarafından yapılan 14.361,00‬-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 154.767,88 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 100,00‬-TL yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin , ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 16/05/2024

Başkan
E-imzalıdır.
Üye
E-imzalıdır.
Üye
E-imzalıdır.
Katip
E-imzalıdır.