mahkeme 2023/234 E. 2023/697 K.

T.C.
İSTANBUL
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/234 Esas
KARAR NO : 2023/697

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/04/2023
KARAR TARİHİ : 10/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ile müvekkil şirket arasında 04.02.2020 tarihinde yapılan sözleşmesi ile müvekkilinin çalışanları ve misafirlerinin iş seyahati kapsamında tüm iç ve dış hat uçak biletleri, otel rezervasyonları, vize hizmetleri, araç kiralama ve vb hizmet ve organizasyon hizmetlerini davalının müvekkili adına yapmak karşılığı düzenlenen faturaların müvekkili tarafından ödendiğini, ... arası düzenlenmesi planan ... etkinliğinin davalı şirkete gerekli planlamaların yapılması için bildirildiğini ve işlemlerin davalı tarafından yapıldığını, ancak etkinliğin Covid-19 pandemesi sebebi ile ... kısıtlayıcı önlemleri sebebi ile, 07-11.12.2020 tarihine ertelendiğini, ertelemelerin devam ettiğini, davalıya gecikmesizin bildirdiklerini, mücbir sebepten dolayı Ücretsiz iptal hakkından faydalanmak üzere rezervasyonların iptalinin davalı tarafa bildirildiğini, bu hali ile müvekkilinin hizmeti teslim almadığını ve fatura borcu doğmadığı halde, davacının icra tehditi altında yaptıkları ödemenin istirdatının gerektiğini, davalının iptal işlemine ait müvekkiline düzenlediği faturaları müvekkilinin itiraz ettiğini, davalının faturayı 22.02.2022 tarihinde Kep üzerinden bir kez daha ilettiğini, müvekkilinin faturaya iki gün içerisinde 24.02.2022'de itiraz ettiğini, davacının buna rağmen icra takibi başlattığını, tebliğin yetkililere yapılmadığını, müvekkil şirket içerisinde personel değişimi sırasında güvenlik personeline teslim olunduğundan, banka hesaplarına bloke işlemi tesis edilene kadar haberdar olmadıklarını, müvekkilinin ticari hayatının sekteye uğramaması için almadığı hizmetin fatura bedelini ödemek zorunda kaldığını, icra tehditi altında ödenen 74.934,43 TL'lik tutarın ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının ... 16.İcra Dairesinden ... E.sayılı dosyanın istirdatı için 74.934,43 TL'lik dava açtığını, davacının haksız, yersiz hukuki dayanaktan yoksun açmış olduğu davanın reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili arasında 04.02.2020 tarihinde yapılan sözleşmesinin 2.maddesinde yazılı hizmetler karşılığının davacı tarafından ödenmesinin taahhüt edildiğini, müvekkilinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının yurt dışı konaklama bedeli ve vade farkı karşılığı 60.000.-TL'yi ödemediğini, takip öncesi davacı yetkililerine, mail yoluyla taleplerine rağmen 22.02.2022 tarih, ... sayılı fatura borcu 60.000.-TL için hukuki işleme geçileceğinin ihtar olunmasına karşın davacı tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını ve yazılarına cevap verilmediğini, Bunun üzerine ... 16.İcra Dairesi nezdinde ...E.sayılı dosyasında başlattıkları takibe davacının itirazda bulunmaması ile kesinleşen takip sonucu davacının banka hesapları üzerine yapılan haciz uygulaması üzerine davacının müvekkiline haricen yaptığı ödemenin icra dairesine bildirilmesi ile icra dosyasının infazı ile kapatıldığını, davacının takipten habersiz olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bir çok kez yazılı, avukat yazısı ve telefon iletişimi ile borç tutarı hakkında görüşüldüğünü, icra takipinin infazı sonrası davacının arabulucuya başvurup, borçlu olmadığı gerekçesi ile müvekkiline ödenen tutarın iadesini talep etmesinin kötü niyetli olduğunu, davacının fatura karşılığı hizmeti aldığı halde ödeme yapmamış olması sebebi ile icra takibi yapıldığını, davacının bunu bilmesine rağmen dava açmasının kötü niyetli olduğundan asıl alacağın %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde de belirttiği üzere ... etkinliği kapsamında bulunduğu rezervasyon talebinin 7.056 Euro karşılığı 46.403 TL karşılğı gerçekleştirildiğini, davacının Covid erteleme taleplerinin en son tarihe kadar kabul edildiğini, etkinliklerin erteleme tarihlerinde yapılacak olmasına rağmen davacının , müvekkilinin bilgisi dışında etkinliğe gitmediğini, mücbir sebep iptal bildiriminin yapılmadığından anılan ödemenin gecikmesi ile EURO bazında anılan ödeme tarihinde 108.790 TL olmasına rağmen faturanın güncel kur ile yerine vade farkı ile birlikte 71.390,72 TL olarak davacıya bildirildiğini, davacının fatura karşılığı hizmetten yararlanıp, yararlanmamasının sorumlusunun müvekkili olmadığı ve mücbir sebep iddiasının doğru olmadığını, ödenmediği karşılığı ile müvekkilinin çalışanları ve misafirlerinin iş seyahati kapsamında tüm iç ve dış hat uçak biletleri, otel rezervasyonları, vize hizmetleri, araç kiralama ve vb hizmet ve organizasyon hizmetlerini davalının müvekkili adına yapmak karşılığı düzenlenen faturaların müvekkili tarafından ödendiğini davacı ile daha sonra anılan hizmet karşılığı 60.000.-TL'nin davacı tarafından ödeneceğinin beyanı üzerine 60.000.-TL'lik fatura düzenlendiğini, buna ilişkin olarak mail yoluyla 22.02.2022 tarihinde davacı şirket ... gönderilen yazı ile 60.000.-TL olarak hesabın kapatılmasının istendiğine dair bildirme karşın, müvekkilinin 28.02.2022 tarihlerinde 60.000.-TL için iade faturası düzenlendiği bildiriminde bulunulduğunu, belirterek 16.İcra Dairesi nezdinde ... E.sayılı dosya alacağının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davalı tarafça faturaya dayalı alacağın tahsili için yapılan icra takibinde davacı tarafça yapılan ödemenin İİK 72 maddesi gereği istirdatı davasıdır.
Mahkememizin 06/06/2023 tarihli celse ara kararı gereği, taraf defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılıp, taraf iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki Kurumsal Hizmet Sözleşmesi, faturalar ve mail yazışmaları değerlendirilerek, davacı tarafça icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatı koşullarının oluşup oluşmadığına dair rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiş olup, Bilirkişiler ...ve Borçlar Hukukunda Uzman Nitelikli hesap uzmanı ...'ün 02/06/2023 tarihli raporlarında, taraf defter ve belgeleri üzerine inceleme yapılıp, taraf iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki Kurumsal Hizmet Sözleşmesi, faturalar ve mail yazışmaları değerlendirilmesi sonucu takdir yüce mahkemeye ait olmak üzere, davacı temsilcisi tarafından, ...'ya yapılacak olan ... etkinliğine katılacak olan personeli için olarak ilk olarak 22.05.2019'da ve 10.01.2020'de; 29.03.2020 ile 03.04.2020 tarihleri arasında yapılacak konaklamalar için 35 geceleme karşılığı 240 EUR'dan otel rezervasyonları yapıldığı, rezervasyonların iptal ve tarih değişikliği hakkının olmadığının rezervasyon bedelinin konaklama sonrası faturalanacağı hususlarının davacı taraf temsilcisine bildirildiği, Fuar etkinliğinin pandemi sebebi ertelenmesi gerekçesi ile davacının rezervasyon tarihinin 07.12.2020 ile, 11.12.2020 arası 11 çalışanı için toplam 35 geceleme için, davalıdan revize edilmiş rezervasyon talebinde bulunduğu, daha sonra davacı vekilinin dava dilekçesinde yer alan beyanından, davacının fuara iştirak etmediği, dava konusu hizmetin mücbir sebepten dolayı alınmadığının davacı taraf vekilinin beyanlarından anlaşıldığı, davalının 15.02.2020 tarihli iletide davacıdan rezervasyon toplam bedeli olarak 7.056 EUR. talepte bulunduğu, davalının, davacıya vermiş olduğu konaklama hizmet bedeline karşı dava konusu faturanın düzenlenmesinden önce davacıya düzenlediği, 12.07.2019 tarih, ... no.lu, 42.572,59 TL'lik ve 11.12.2020 tarih, ... no.lu, 3.830,84 TL'lik toplam 46.403,43 TL tutarındaki 2 adet faturaların düzenlenme tarihleri itibariyle EURO karşılığının toplam 7.055,61 EUR.' olarak hesaplandığı, davacının, davalının düzenlediği temel faturaları, davalıya düzenlediği 11.03.2021 tarih, ... no.lu ve, 11.12.2020 tarih, ... no.lu iade faturaları ile iade ettiği, davalının daha sonra aynı tutarlarda 11.03.2021tarihinde, ... no.lu 42.572,60 TL'lik ve ... no.lu 3.830,84 TL'lik olmak üzere toplam 46.403,43 TL'lik faturaları davacı adına düzenlediği, faturaların düzenlenme tarihi itibariye EUR karşılığının 5.128,75 EUR'ya denk geldiğinin hesaplandığı, davalı tarafından düzenlenen ... no.lu ve ... no.lufaturaların da davacı tarafından kabul edilmeyip, taraflarca karşılıklı iptal olduğunun anlaşıldığı, davalı yetkilisinin, 15.02.2022 5:13 PM de, davacı temsilcisine gönderdiği elektronik iletide; 2020 yılında rezervasyon hizmet bedeli olan 7.056 E nun karşılığının güncel kur ile 108.790 TL olduğu halde revize ile 71.390,72 TL olarak işleme alınabileceğinin bildirildiği, daha sonra davalı temsilcinin bu tutarı 65.000.-TL olarak tekrar revize ettiği, davacı temsilcisinin, davalı temsilcisine dosyanın 60.000.-TL olarak kapatma taleplerini iletmesi ile, davalının dava konusu 22.02.2022 tarihli, ... no.lu temel faturayı 45.645,03 TL'si Yurt dışı konaklama bedeli, 12.165,23 TL vade farkı olmak üzere, toplam 57.810,26 TL+KDV olmak üzere toplam 60.000.-TL olarak düzenlediği, faturanın düzenlenme tarihi itibariyle karşılığının 3.872,74 EURO' olarak hesaplandığı, böylece; dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesi, davalının, davacı adına yapmış olduğu otel rezervasyonuna karşılık(240 EUR.* 35 geceleme karşılığı 8.400.EUR) 7.056 EUR. olarak talepte bulunduğu, talebe karşılık davacıya düzenlenen dava konusu ... no.lu faturanın, 45.645,03 TL'sinin Yurt dışı konaklama bedeli, KDV dahil 14.354,97 TL'si de, vade farkı olmak üzere, toplam 60.000.-TL olarak düzenlendiği, davacıya düzenlenen... no.lu faturanın EUR. Karşılığının fatura düzenlenme tarihi itibariyle 3.872,74 EUR'ya denk geldiği, davalının düzenlediği faturanın, davalı temsilcisinin 22.02.2022 tarihli hesap kapama talebi ile 60.000.-TL'lik fatura düzenlenmesi yönündeki talep beyanına uygun olarak davalının, davacıdan ilk rezervasyonda 7.056 EUR olarak talep ettiği ilk rezervasyon bedelinin altında hesap kapama amaçlı olarak konaklama ve vade farkı olarak düzenlendiği kanaatine varıldığı, davalının, davacı adına yapmış olduğu rezervasyon hizmetini tedarikçisi olan ... kurulu ... 6.300 EUR. Karşılığı toplam 42.791,73 TL karşılığı satın aldığı, davalının tedarikçisine, 28.05.2019'da, 5.940 EUR TL karşılığı 40.209,05 TL, 360.-EUR TL karşılığı, 2.367,97 TL olarak toplam 6.300.-EUR'yu kur farkı ile birlikte 42.791,73 TL nin, davalının ... no.lu hesabından, ... hesabına, efektif cinsinden ödediği, tarafıma sunulan ticari kayıtlar ve ... nın Yurtdışı giden havale dekontlarının incelenmesinden anlaşılmış, dava konusu, ... no.lu 60.000.-TL'lik temel faturanın, davalı kayıtlarında hasılat kaydının yer aldığı, davacı kayıtlarında işleme alınmamış olduğu, davalının fatura alacak tutarının tahsili için...16.İcra Dairesinden ... E.sayılı dosyasında icra masrafları ile birlikte 74.934,43 TL'lik davacı aleyhine takip başlattığı, ve davalının asıl alacak tutarı 60.000.-TL'yi 31.08.2022 de vekili aracılığıyla tahsil ettiği, davacının da 26.08.2022 tarihinde ... 16.İcra Dairesine 74.944,43 TL ödemede bulunduğu ve davalı cari hesabına borç kaydettiği, davalıya olan 10.482,45 TL alacak tutarının indirilmesi ile kalan 64.461,98 TL'yi 159-Verilen Yurt içi Sipariş Avansları hesabında davalı hesabına borç kaydettiğini, hukuki yönden değerlendirmede, davalının verilen hizmet kapsamında yurtdışı firmaya ödeme yaptığı da dikkate alındığında -nihai takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere- istirdadı kabil bir alacağı bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığını bildirdiği görülmüştür.
Taraflar arasında yapılan 04.02.2020 tarihli 1 yıl süreli sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin 2.Maddesinde, sözleşme konusunun , Çalışanları ve firma misafirlerinin iş seyahatleri kapsamındaki tüm dış ve iç hat uçak biletleri, yurt içi ve yut dışı otel konaklama rezervasyonları ile vize hizmetleri, araç kiralama, transfer, tur ve rehberlik hizmeti, toplantı ve eğitim grubu organizasyonlarına ilişkin hizmet alımının temini ve verilen hizmetler karşılığı faturaların ödenmesi, ödeme koşulları işleyiş şekli, fiyat, rezervasyon prosedürlerinin belirlenmesi olarak tanımlandığı, dava konusu faturaya ait otel rezervasyonunu ilgilendiren 3.2.maddesinde Otel Konaklama rezervasyonun; Online alımlar için Çalışan, ... kurumsal rezervasyon adresine hizmet alanın sisteme giriş yapılarak oluşturacağı, on lıne veri tabanı üzerinden,... alımlar için çalışanının yurt dışı taleplerini ... adresine yapacakları bildirim ile yapılacağının belirlendiği, hizmet bedeli ve fatura ödeme sürecinin yer aldığı , Değişiklik ve İptal Süreçleri ile ilgili olarak Madde 5.12.'de Yurt dışı otel iptal taleplerinde; online yapılmış rezervasyonlarda, sistem üzerinden, ... yapılmış olanların e posta ile yapılması gerektiği, rezervasyon iptal talebinin yapılmaması halinde, çalışanın rezervasyon sırasında kendisi ile yazılı olarak paylaşılan iptal şartları ile onaylamış olduğu rezervasyon no-show ceza tutarını ödemekle yükümlü olduğunu, ... versiyonu kullanan firma çalışanının rezervasyon değişikliği yapamayacağı, rezervasyon iptali ile yeni rezervasyon yapmakla yükümlü olduğu, Madde 12'de Mücbir sebep olarak sayılanlar dışında kalanların mücbir sebep sayılabilmesi için varlığının ve ortadan kalktığının resmi makamlarca ya da meslek odası ya da birliklerin yazısı ile tevsik edilmesinin gerekeceği, mücbir sebep yükümlülüklerinin yerine getirmede gecikecek veya yerine getiremeyecek tarafın durumu derhal diğer tarafa bildireceği, mücbir sebep ortadan kalkar kalkmaz sözleşme konusu yükümlülükleri yerine getirmeye devam edileceğini mücbir sebebin 30 günden fazla sürmesi halinde ... sözleşmeyi her hangi bir yükümlüğü olmaksızın feshedebileceği, Firmanın olağanüstü halin mücbir sebep, ifa imkansızlığı ve aşırı ifa güçlüğü sebebi teskil etmeyeceğini, sözleşme koşullarına uygun şekilde zamanında ve eksiksiz tüm yükümlülüklerini yerine getireceğini peşinen kabul ve beyan ettiği, görülmüştür.
Taraflar arasındaki mail yazışmaları ile iddia ve savunmalarından, ...'da 30.03.2020-03.04.2020 arası düzenlenmesi planan planlanan ... etkinliğine ilişkin olarak davacı çalışanlarının katılması amacıyla gerekli organizasyonun yapılmasının bildirildiği, buna istinaden davalı tarafça gerekli rezarvasyon işlemlerinin gerçekleştirildiği, ancak etkinliğin Covid-19 pandemesi sebebi ile Almanyanın kısıtlayıcı önlemleri sebebi ile, 07.12.2020-11.12.2020 tarihine ertelendiği, davacı tarafça davalıya gönderilen 12.03.2020 tarih ileti ve önceki iletilerde tarafların yeni tarih konusunda anlaştıklarının görüldüğü, bu hali ile ilk rezarvasyon tarihlerine ilişkin olarak mücbir sebep iddiasına dayanılamayacağı, sonraki aşamada da 2020 yılının 12. Ayında yapılması planlanan fuara davacı tarafın katılmadığı, ancak bu süreçte rezarvasyonun mücbir sebeple iptal edildiğine dair herhangi bir bildirimde de bulunmadığı, bu hali ile sözleşme gereğinin davacı tarafça yerine getirilmediği, bunun dışında taraflar arasındaki mail yazışmalarından da husumete konu faturaların ödenmesi konusunda mutabakat görüşmelerinin yapıldığı, davacı tarafın ödeme iradesi gösterdiği ancak sonrasında ödemenin gerçekleşmediği de nazara alındığında, davalı tarafça icra kanalı ile yapılan tahsilatın haksız olmadığı kanaatine varılarak istirdat koşulları oluşmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.279,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.009,85‬‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 1.560 TL bedelin davacıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi gereğince derhal yatıran tarafa iadesine,
Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.10/10/2023

Katip
e-imzalı

Hakim
e-imzalı

"Bu belge 5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."