mahkeme 2023/57 E. 2024/75 K.

T.C.
İSTANBUL
4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/57
KARAR NO : 2024/75

DAVA : İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/02/2023
KARAR TARİHİ : 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... televizyon yayıncılık iletişim aş. (eski unvan: ...aş.) hakkında ... 35.icra müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile 07.05.2009 tarihli müzik eserleri yayın izin sözleşmesi ve faturalardan kaynaklanan 5.592,90TL asıl alacak ve 1.605,89TL faiz olmak üzere toplam 7.198,79TL alacağın tahsiline ilişkin olarak 12.04.2017 tarihinde ilamsız takip başlattıklarını, davalının 04.04.2022 tarihli itiraz dilekçesi ile borca, işlemiş faize ve yetkiye itiraz ederek takibin durdurulmasına karar verilmesini talep ettiğini, davalının itirazı üzerine söz konusu lisans sözleşmesi ve faturalardan kaynaklanan borcun tahsil edilebilmesi için Türk Ticaret Kanunu’nun 5/a maddesi uyarınca dava şartı olarak belirlenen arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu ve anlaşma sağlanamadığını, dolayısı ile işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, taraflar arasında imzalanan 07.05.2009 tarihli müzik eserleri yayın izin sözleşmesi kapsamında lisans alan davalının sözleşmenin mali şartlar başlıklı 5.maddesi uyarınca; meslek birliklerinden almış olduğu yayın izni karşılığında 01.01.2008-31.12.2008 takvim yılına ilişkin meslek birliklerine ödeyeceği bedelin kdv hariç 3.263,89TL kdv olarak belirlendiğini, ödeme tarihleri ve şeklinin sözleşme’nin ek-1’inde tespit edildiğini, sözleşmenin yenilenme hususunun sözleşmenin süresi başlıklı 10.maddenin 1.bendindeki düzenleme nedeniyle sözleşmenin uzayarak devam ettiğini, sözleşmenin ‘’mali şartlar’’ başlıklı 5.maddesinin 1.bendinde ‘’2008 ve devamında yapılacak ödemeler hakkındaki tüm ayrıntılar ile yayın kuruluşu hakkındaki bilgiler ek-1’de gösterilmiştir.’’ hükmünden de anlaşılacağı üzere sözleşmenin yenilendiği dönemler için vade ve ödeme miktarlarının ne olacağının kararlaştırıldığını, söz konusu düzenlemeler gereği sözleşmenin yenilendiği dönemler için davalı tarafından müvekkilleri ....’ne ödenmesi gereken mali hak bedelinin faturalarda gösterildiğini, davalı aleyhine başlatılan davaya konu icra takibinde, sözleşmede belirtilen şartlara göre düzenlenen ... tarihli ... nolu 1.253,87TL bedelli, ... tarihli ... nolu 1.347,25TL bedelli, ... tarihli ... nolu 1.427,95TL bedelli, ... tarihli ... nolu 1.564,33TL bedelli faturalar alacağından kaynaklı davalıdan toplam 5.592,90TL asıl alacaklarının bulunduğunu, asıl alacağa ek olarak sözleşmenin mali şartlar başlıklı 5.maddesinin 3.bendi uyarınca; TL üzerinden yıllık olarak yasal ticari faizin ortalaması oranında gecikme faizi işletildiğini, davalının basiretli tacir olarak bu sözleşmeyi okuyup, anlayıp, imzalayıp, kabul ettiğini, icra takip talebinde hesaplandığı gibi 1.605,89TL işlemiş faiz alacaklarının bulunduğunu, bu sebeple davalının işlemiş faiz alacağına itirazını kabul etmediklerini, davalının gerek sözleşmenin imzalandığı dönemde gerekse faturaları tebliğ aldığında, faturalarla ve mali hak bedelleriyle ilgili hiçbir itirazda bulunmadığını, faturalardan ve sözleşmeden gayet haberdar olan borçlu davalının itirazının kötü niyetli olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamını, müvekkilileri lehine %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, dava masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Mahkememize sunulan 21/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Sayın Mahkemenizin 10.01.2024 tarihli talimatı ve ... tarihli ... 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ...Talimat dosyasının 1 nolu celsesinde alınan karar doğrultusunda ve Yerinde inceleme yetkisi ile davalı taraf ...a.ş.(... A.Ş) ’nin ... adresine tarafımdan 20.02.2024 tarihinde gidilmiş davalı şirketin adresi terk etmiş olduğu aynı adreste ...Şti’nin olduğu görülmüş bu nedenle davalı tarafın ticari defter kayıtlarına ulaşılamadığı için tespit yapılamadığını takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememize sunulan 27/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının tutulması zorunlu ticari defterlerinin, TTK hükümlerine göre usulüne uygun olarak tutulduğu, e-defter beratlarının yasal süresinde yapıldığı sisteme girişlerinin yapıldığı, defterlerin sahipleri lehine takdiri delil niteliğine haiz olduğu, davalı adresinde talimat dosyası kapsamında bilirkişi marifetiyle yapılan yerinde incelemede davalının adresi terk ettiği/ adreste bulunmadığı tespitinin yapıldığı, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu, Takip tarihi itibariye; davacı kayıtlarına göre davacının, sözleşme hükümleri çerçevesinde asıl alacak olarak 5.592,90TL işlemiş faiz olarak 1.605,88TL olmak üzere toplamda 7.198,78TL alacaklı olduğu, İcra inkar tazminatı takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın; davacı meslek birliği ile davalı arasındaki lisans sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik başlatılan icra takibine İK'nın 67.maddesine dayalı olarak itirazın iptali isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu ... 35. İcra Müdürlüğünün ... icra esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacının davalı aleyhine ilamsız icra başlattığı, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasında Alacaklının ... (...), borçlunun ... Olduğu, 7.198,79TL tutarındaki toplam alacağın icra gideri, vek. ücr. ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek (5.592,90TL yıllık %10,37) faiz ile tahsili talebidir. (Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkımız saklıdır) TBK. 100.mad. gereğince kısmi ödemeler öncelikle işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edilecektir. (TBK 100. Md., ) Borçlu/davalı 04/04/2022 tarihli dilekçe ile; aleyhimize başlatılan icra takibinde ödeme emri 31.03.2022 tarihinde tebellüğ edilmiş olup yasal süresi içerisinde borca ve faize itirazlarımızı sunduklarını ödeme emrinde belirtilen borcu kabul etmediklerini İcra talebine konu edinilen borcun tamamına itiraz etiklerini işlemiş faize ve işleyecek faiz oranına da itiraz ettiklerini zira herhangi bir temerrüt söz konusu olmadığını faiz oranı yasal faiz oranı şeklinde olması gerektiğini fazlaya ilişkin hak ve alacakları ile her türlü dava, şikayet ve itiraz haklarım saklı kalmak üzere, aleyhimize başlatılan icra takibinde borca ve faize itiraz şeklinde icra takibinin durdurulmasını talep etmiştir.
Davalı şirket ( ...A.Ş. (...)) ile meslek birlikleri ..., ..., ...VE ... arasında imzalanan 07/05/2009 tarihli Müzik Eserleri Yayın İzin Sözleşmesi kapsamında Lisans Alan davalının Sözleşmenin MALİ ŞARTLAR başlıklı 5.maddesi uyarınca; Meslek Birliklerinden almış olduğu yayın izni karşılığında 01/01/2008-31/12/2008 takvim yılına ilişkin Meslek Birlikleri'ne ödeyeceği bedel 3.263,89-TL+KDV olarak belirlenmiş ödeme tarihleri ve Sözleşmenin MALİ ŞARTLAR başlıklı 5. Maddesinin 1. bendine göre "2008 ve devamında yapılacak ödemeler hakkındaki tüm ayrıntılar ile YAYIN KURULUŞU hakkındaki bilgiler Ek-1'de gösterilmiştir." hükmünden de anlaşılacağı üzere sözleşmenin yenilendiği dönemler için vade ve ödeme miktarlarının ne olacağı kararlaştırılmıştır.
Sözleşmenin yenilenmesi hususu ise SÖZLEŞMENİN SÜRESİ başlıklı 10. maddenin 1.bendinde; “Taraflardan her biri işbu SÖZLEŞME ile belirlenen hükümlere aykırılık ile oluşacak haklı bir nedenin varlığı halinde sözleşmenin devamı boyunca her yıl sonunda hitamından en az 1 ay öncesine kadar iş bu SÖZLEŞMENİN feshedildiğini karşı tarafa noter vasıtası ile bildirerek sözleşmeyi feshedebilir. SÖZLEŞME yukarıda belirtilen koşul ile feshedilmediği müddetçe kendiliğinden 1er yıllık dönemler halinde uzar." şeklindeki düzenleme nedeniyle sözleşme uzayarak devam etmiştir.
22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, HMK m.222/3'de yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” şeklinde değiştirilmiş, tarafların ticari defterlerini sunmaması hali de usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için yeterli görülmüştür. davalı adresi ... il sınırları dışında olduğundan ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Talimat numaralı dosyası ile davalı adresinde yerinde inceleme görevlendirmesi yapılmış, görevlendirilen bilirkişi tarafından 21.02.2024 günü adreste ‘’davalı şirketin adresi terk ettiği’’ tespiti yapıldığı; davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekmiştir.
Dosya kapsamına sunulan mali bilirkişi rapor içeriğine göre, davacı kayıtları incelendiğinde davalının ...hesap kodu ile takip edildiği, davacının en son 2015 yılı mali hak bedeli için davalı adına fatura tanzim ettiği, davalının en son 08.01.2013 tarihinde ödeme yaptığı, 2015 yıl sonu itibariyle davacının 5.592,90-TL cari hesap bakiyesi alacağı olduğu; davacı kayıtlarına göre davacının, sözleşme hükümleri çerçevesinde asıl alacak olarak 5.592,90-TL. işlemiş faiz olarak 1.605,88-TL. olmak üzere toplamda 7.198,78-TL. alacaklı olduğu tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; takip tarihi itibariyle asıl alacak ve gecikme faizi ile birlikte toplam alacak tutarı bilirkişi incelemesi ile hesaplandığı, davacı ve davalı arasında akdedilen sözleşmeye göre davacının davalıdan asıl alacak yönünden 5.592,90-TL alacaklı olduğu, sözleşmenin m.5/3 gereğince "Yayın kuruluşu ödemesi gereken mali ha bedellerini sözleşmede belirtilen vadelerde ödemediği takdirde TL üzerinden yıllık olarak yasal ve ticari faizin ortalaması oranında faiz ödeyecektir." hükmü gereğince bilirkişi tarafından faiz hesabının da denetime açık olarak yapıldığı, davacının davasının kabulü ile, davalı tarafından ... 35. icra müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına, icra iflas kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca asıl alacak miktarı olan 5.592,90-tl'nin %20 'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davalı tarafından ... 35. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına,
2-İcra İflas Kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca asıl alacak miktarı olan 5.592,90-TL'nin %20 'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 427,60 TL karar harcından peşin yatırılan 179,90 TL'nin mahsubu ile kalan 247,70 TL bakiye karar harcının davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı vekili yararına hesap edilen 7.198,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 3.800,00 TL bilirkişi ücreti, 2.314 TL posta gideri, 385,40 TL başvuru harcı ve peşin harç olmak üzere toplam 6.499,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk sarf ücretinin Hazine tarafından ödeme yapıldıktan sonra davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair , davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 uyarınca miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2024

Katip ...
¸

Hakim ...
¸