mahkeme 2023/153 E. 2025/37 K.

T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/153 Esas
KARAR NO : 2025/37

DAVA : İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/08/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin meslek birliği ile davalı Lisans alan arasında ... tarih ve ... sayılı Mağaza, Market, Alışveriş Merkezi, Ticaret Merkez vb mahallere ilişkin müzik Yayın Lisans Sözleşmesi akdedildiğini, taraflar arasındaki dava konusu uyuşmazlık 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile ilgili hak ve alacaklarından kaynaklandığını, lisans sözleşmesi kapsamında davalı borçlu şirkete hak kullanım bedeli cari yıl ( 2021) alacağı için düzenlenen e-faturaların ödenmemesi üzerine ... 7.İcra Müdürlüğü... esass sayılı dosyası ile 98.963,14-TL asıl alacak, 26.126,28-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 125.089,42-TL tutarında ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlu şirketin takibe, borca, faize ve borun ferilerine haksız ve yersiz olarak itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, icra takibine konu borcun 2021 takvim yılı mali hak bedeli olduğunu, pandemi nedeniyle yaşanan kapalılıkların dikkate alınarak, normal sözleşme şartlarında 2021 yılı bedeli olan 102.038,27+KDV= 120.405,15-TL yerine 2021 yılında 01.01.2021-31.05.2021 tarihleri arasında hafta sonları ve tam kapanma tarihleri olan 17.05.2021-01.06.2021 tarihleri arasında tamamıyla dondurulduğundan bu süreler düşülmek suretiyle 83.867,07+KDV=98.963,14-TL olarak 2021 yılı mali hak bedelinin belirlendiğini, sözleşmenin 8.1-2. Maddesi ‘’ işbu sözleşme 01.01.2008-31.12.2008 tarihleri arasındaki süreyi kapsar. Taraflardan biri, sözleşmenin sona erme tarihi olan 31.12.2008 tarihinden en geç bir ay öncesinde, sözleşmeyi sona erdirmek istediğini ifade eden bildirimi noter kanalı ile yazılı olarak karşı tarafa bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder.’’ hükmü uyarınca fesih hakkının kullanılmaması üzerine sözleşmenin 2021 yılı için de uzadığını, sözleşmenin 6.3 maddesi ‘’ sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her bir takvim yıllı için ödenecek mali hak bedeli bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak otomatik olarak, TÜİK tarafından belirlenen yıllık ortalama ÜFE+TÜFE/2 üzerinden belirlenir ve ilgili yılın en geç (1) birinci ayının son iş gününe kadar nakden Meslek Birliklerine ödenecektir.’’ Hükmü esas alınarak mali hak dönem alacağının belirlendiğini, sözleşmenin 6.4 maddesi ‘’Ödemelerin gecikmesi halinde Lisans Alan, Türk Lirası için aylık % 2,03 gecikme faizini Meslek Birliklerine ödeyeceğini açıkça kabul, beyan ve taahhüt eder.’’ Hükmü esas alınarak gecikme faizi hesaplandığını, her ne kadar davalı şirket tarafından ... 36. Noterliği ...tarih ve ... yevmiye nolu fesih bildiriminde bulunulmuş ise de 01.01.2021 tarihinden en geç bir ay öncesinde sözleşme fesih edilmediğinden sözleşme hükümleri uyarınca davalının 2021 mali hak bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, davanın kabulünü, takibin devamını, takip tarihinden itibaren asıl alacağa aylık %2,03 oranında akdi faiz uygulanmasını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle ‘20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin 27.09.2023 tarihli cevap dilekçesinden özetle; Müvekkillerinin davacı ile akdedilmiş olan sözleşmeyi haklı sebeple feshettiğini ve 2021 yılında davacı taraftan hiçbir şekilde hizmet almadığını, hizmet alınmayan bir yıla ilişkin olarak müvekkillerinin ödeme talep edilmesinin davacının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceğini, bu minvalde müvekkilinin herhangi bir bedel ödeme borcunun bulunmadığını, davacı ile akdedilen sözleşmenin 8.2 maddesi hükmü ile fesih/yenileme bildirimi yapılması için 1 aylık süre öngörülmüş olmakla birlikte Ekim 2020 tarihinden itibaren davacıdan sözleşmeyi, 2021 yılı için yenileyip yenilememe hususunda aydınlatma talep edilmesine rağmen müvekkillerine olumlu ya da olumsuz herhangi bir dönüş yapılmadığını, yine davacıdan Covid-19 salgını sebebiyle indirim uygulanması talep edildiğini, davacıdan herhangi bir geri dönüş olmadığını, bu durumda sözleşmenin yenilenmesi iradesinin bulunmadığını, sözleşmede yer alan 1 aylık ön bildirim süresinin davacının ihmali nedeniyle geçirildiğini, netice alınamayınca ... 36.Noterliği ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini, davacının fesih ihtarından sonra fatura düzenleyip müvekkillerine ilettiğini, alınan e-faturalara hem sistem üzerinden hem de noter üzerinden itiraz edildiğini, faturaların kayıtlara alınmayacağının ifade edildiğini, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesini, müvekkilinin icra inkar tazminatına mahkum edilmemesini, kötü niyetle dava açan davacının HMK 329 madde gereğince tüm giderlere ve ilgili cezaya mahkum edilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
Davacının cevaba cevap dilekçesinde; davalı tarafın cevap dilekçesinde belirttiği haksız hukuka aykırı cevaplarını kabul etmediğini, davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalının ikinci cevap dilekçesinde; haksız ve mesnetsiz açılmış bulunan işbu davanın reddini, vekâlet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesini, müvekkillerinin icra ve inkâr tazminatına mahkûm edilmemesini, kötü niyetle dava açan davacının HMK 329. madde gereğince tüm giderlere ve ilgili cezaya mahkûm edilmesini talep etmiştir.
08/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacını tutulması zorunlu ticari defterlerinin, TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunu, e-defter beratlarının yasal süresinde sisteme yüklemesinin yapıldığını, defterlerin sahibi lehine takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere delil niteliğine haiz olduğunu, davalının 2008 yılından itibaren sözleşmenin Lisans Alan sıfatıyla tarafı olduğunu, taraflar arasında çıkan ve kapanan şubeler için birden fazla ek protokol düzenlendiğini, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen faturaların sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, davalının fesih bildirimini gerçekleştirdiğini tarih açısından 2021 yılı bedelini ödeme yükümlülüğün devam ettiğini, davacı kayıtlarına göre icra takip tarihi itibariyle asıl alacak olarak 98.963,14-TL, işlemiş faiz olarak 20.049,89-TL olmak üzere toplam 119.013,03-TL alacaklı olduğunu, icra inkar tazminatı takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı yönünde görüş ve kanaatlerini sundukları anlaşılmıştır.
23/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Kök raporlarındaki kanaatin değişmediğini, davacı kayıtlarına göre icra takip tarihi itibariyle asıl alacak olarak 98.963,14-TL, işlemiş faiz olarak 26.126,28-TL olmak üzere toplam 125.089,42-TL alacaklı olduğu yönünde görüş vekanaatlerini sundukları anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Uyuşmazlığın; davacı meslek birliği tarafından ... 7.icra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe, davalı şirketçe yapılan itirazın iptaline, davalı Şirket aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu ... 7.icra Müdürlüğü ... icra esas sayılı dosyası incelendiğinde; borçlu şirket hakkında müzik eserleri lisans sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin olarak ilamsız takip başlattıklarını, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulduğu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Takibe dayanak sözleşmenin davalı tarafı bağlandığının tespiti üzerine, ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, lisans sözleşmesi kapsamında değerlendirme yapması, mali bilirkişinin tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde ve tüm dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapmasına, incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapılıp yapılmadığı, sahibi lehine delil teşkil edip etmediği, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen FSEK kapsamında lisans sözleşmesi alacağının tahsiline yönelik takip dosyasından kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ve davalı savunmaları da dikkate alınarak diğer uyuşmazlık noktaları dikkate alınarak diğer hususlarda bilirkişi raporu alınmasına karar verilerek, bilirkişiye tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde 6100 sayılı HMK'nun 278/4 maddesi gereğince yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verildiği; taraflar arasında 25.08.2008 tarihli Mağaza- Market – Alışveriş Merkezleri- Ticaret Merkezlerine İlişkin Müzik Eseri Lisans Sözleşmesi ve takibinde ek protokoller imzalandığı ve bu sözleşmenin FSEK m.41 ve 52’ye uygun olarak temsil ve umuma iletim mali haklarının münhasır olmayan şekilde lisans verilmesine yönelik olduğu ve mali şartların 6. Maddede düzenlendiği görülmektedir.
Davacı ile Davalı arasında 25.08.2008 tarihinde imzalanan, dava dosyasında mübrez sözleşmede 01.01.2008 – 31.12.2008 dönemine ilişkin mali hak bedeli olarak ödenmesi gereken tutar 2008 yılı için sözleşme bedeli KDV hariç 23.337,37 TL olarak belirlenmiş olup; davacı Müyap için 2008 yılında ödenecek mali hak bedelinin 8.359,89-TL+KDV olduğu sözleşmenin Madde 4-Meslek Birliklerine Ödenecek Lisans Bedelleri başlığı altında görülmektedir. Davalı tarafın Türkiye genelinde birden fazla şubesi zaman zaman açılıp kapanması nedeniyle tarafların arasında ek protokoller yapıldığı, açılan ve kapanan şubelere göre de lisans bedelleri hesaplandığına yönelik denetime açık mali bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.
Davacının faturalandırma yaptığı lisans bedellerinin sözleşme hükümlerinde belirtildiği üzere TEFE+ÜFE/2 ortalaması uygulanmak ve 2020 ve 2021 yılları için Covid 19 salgınından dolayı lisans bedellerine indirim uygulanarak belirlendiği davacı kayıtlarına göre tespit edilmiştir.
Davalı tarafın, davacı ile akdedilmiş olan sözleşmeyi haklı sebeple feshettiğini ve 2021 yılında davacı taraftan hiçbir şekilde hizmet almadığınına yönelik savunmalarının denetiminde ise taraflar arasındaki sözleşmenin feshine ilişkin 8.2.inci maddesine göre, “taraflardan biri, sözleşmenin sona erme tarihi olan 31.12.2008 tarihinden en geç bir ay öncesinde sözleşmeyi sona erdirmek istediğini ifade eden bildirimi noter kanalı ile yazılı olarak karşı tarafa bildirmediği takdirde, sözleşme aynı şartlarla yıldan yıla yenilenerek devam eder” şeklindeki düzenleme uyarınca davalının davacıya 2021 yılı için sözleşmeyi feshettiğini en geç 30.11.2020 tarihinde kadar bildirmesi gerektiği halde, dosyada noter kanalı ile fesih bildiriminin ... 36. Noterliğininin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile yapıldığı anlaşılmakta olup, davacı taraf da bu bildirimi işleme aldığını 31.12.2021 tarihi itibariyle sözleşmenin feshedildiğini bildirdiği görülmektedir.
Davalı yanın sözleşmenin uyarlanması, yenilenmesi, feshine yönelik bir kısım görüşmelerin varlığına yönelik savunmasına ise sözleşmede fesih bildiriminin süre ve şekil yönünde taraflarca davalının fesih bildirimini gerçekleştirdiği tarih açısından 2021 yılı bedelini ödeme yükümlülüğün devam ettiği kanaati, sözleşmeye göre düzenlenmesi gereken faturalar ile davacı tarafından tanzim edilen faturalar karşılaştırıldığında, davacının sözleşme hükümlerine uygun olarak faturalandırma yaptığı, sözleşmenin 6.4. maddesinde "Ödemelerin gecikmesi halinde Lisans Alan, Türk Lirası için aylık %2,03 gecikme faizini Meslek Birliklerine ödeyeceğini açıkça kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmünün yer aldığı, dosya kapsamındaki kök raporda faizin hesabındaki maddi hesap hatasının ek rapor içeriğinde tartışılarak denetime açık şekilde giderildiği, mali bilirkişinin faiz hesabının denetime açık ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla; davalı tarafından ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ..esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına, asıl alacak miktarının da likit ve muayyen olduğu kanaati ile icra inkar tazminatı takdirine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Davanın kabulü ile davalı tarafından ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına,
2-İcra iflas Kanunun 67/2 maddesi uyarınca, asıl alacak miktarı olan 98.963,14 TL' nin %20 si tutarındaki icra inkar tazminatının ve davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 8.544,86-TL karar harcından peşin yatırılan 1.510,77-TL'nin mahsubu ile kalan 7.034,09-TL bakiye karar harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesap olunan 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 9.000-TL bilirkişi ücreti, 120,00-TL posta tebligat ve 1.780,62-TL harç (peşin+başvuru) olmak üzere toplam 10.900,62-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davaya konu uyuşmazlıkla ilgili ... Dosya No: ..., Başvuru Numarası :... olan arabuluculuk dosyasında sarf kararı oluşturulmadığından ücret takdirine yer olmadığına,
7-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/02/2025

Katip
¸

Hakim
¸