Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
4. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/66 ESAS
KARAR NO : 2024/234

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 14/04/2022
KARAR TARİHİ : 20/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili ..., Türk Patent Ve Marka Kurumu nezdinde ..., ..., ... tescil numarası ile tescilli endüstriyel tasarımlar ile tescilli daha bir çok tasarımın üretim ve satışı noktasında faaliyet gösterdiğini, müvekkil ürettiği özgün tasarımların bir kısmını Türk Patent nezdinde tescillendiğini, ilgili tasarımların her türlü haklarını elinde bulundurduğunu, müvekkil bu alanda birçok öncü tasarım gerçekleştirdiğini, masa örtüsü desenleri ve ürünleri ile kısa sürede üretici, satıcı ve tüketiciler nezdinde belirli bir tanınırlığa ulaştığını, Müvekkil tarafından piyasaya sunulmakta olan masa örtüsü modelleri TürkPatent nezdinde tescil ile korunduğunu, söz konusu endüstriyel tasarımların Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ..., ..., ... tescil numarası ile tescilli olduğunu, bu itibarla müvekkili söz konusu ürün tasarımlarının münhasır hak sahibi olduğunu, müvekkilin tasarladığı bu ürünleri tasarlamak, geliştirmek, üretmek ve piyasada saygın hale getirmek için büyük emek, sermaye ve zaman harcadığını, müvekkille ait bu ürünlerin , sektördeki diğer ürünlerden farklılığı sebebi ile müvekkil için ciddi bir gelir kaynağı oluşturduğunu, müvekkile ait tasarımların davalılar tarafından izinsiz olarak üretim ve satışının yapılması nedeniyle, ... 1.Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında delil tespiti yapıldığını, yapılan tespit ve alınan bilirkişi raporu ile ihlalin varlığı tespit edildiğini, davalılar tarafından gerçekleştirilen eylemler neticesinde tasarım hakkının ihlali ve haksız rekabet nedeniyle tecavüzün tespiti, tecavüzün durdurulması, ve önlenmesi, ürünlere el konularak imhası, kararın ilanı ile müvekkilin uğramış olduğu maddi ve manevi zararın tazmin edilmesi gerektiğini, arabulucuk şartı gerçekleşmiş olup anlaşma sağlanamadığını, davalıların dava konusu fiillerinin, tasarım hakkının ihlali ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, davalılar tarafından gerçekleştirilen tasarım hakkına tecavüz fillerinin önlenmesine, durdurulmasını ve kaldırılmasını, fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak ve daha sonra HMK 107 hükmüne göre arttırılmak kaydıyla, müvekkilin uğramış olduğu maddi zarara karşılık olmak üzere şimdilik 2.000,00 TL maddi tazminatın haksız eylem tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak müvekkile verilmesini, müvekkilin uğramış olduğu manevi zarara karşılık olmak üzere şimdilik 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız eylem tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak müvekkile verilmesini, tecavüz oluşturan ürünlere ve bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan vasıtalara elkonularak, imhasını, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşen kararın ilanını, delil tespiti dosyasında yapılan giderler de dahil olmak üzere, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf davalılara müteselsilen yükletilmesini dava ve talep ettiği görülmüştür.
Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle ; Tespit talebine dayanak olarak gösterilen tescilli endüstriyel tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, bu tasarımların yıllardır gerek davacı gerekse üçüncü kişiler tarafından üretilip satılmakta olan, masa örtüsü ve benzer ürünler için genel geçer nitelikte tasarımları olduğunu, bu sebeple incelemeye konu küpür ve örtü tasarımlarının kullanımı, tek bir kişinin tekeline bırakılamayacağı, yenilik ve ayırt edicilik tanımayan tasarımlar için tescil talebi de kötü niyetli olduğu, davacının ihlale konu tasarım sayısının 6 olduğunu belirtse de, yalnızca ..., ...,... başvuru numaralı tasarım tescillerini, dolayısıyla 3 adet tasarımı dayanak gösterdiğini, delil olarak sunulan ... 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. iş. sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bilirkişi heyetinden ...'in mimari tasarımlar,...'in ise elektronik ev aletleri tasarımlarda uzmanlaştığını, ilgili ürünlerin tekstil ürünü olması, doku, kullanılan ip veya kumaş, ürün kalitesi, dokuma gibi birçok etkenin tekstil ürünleri üzerine uzmanlaşmış bilirkişiler ile inceleme yapılmasını gerektiğini, bilirkişi raporu bu konularda eksik kaldığını, gerekçe gösterilen tasarım tescilleri yenilik ve ayırt edicilik taşımasa da, yine aynı bilirkişi raporunda yer alan çoğu tespit hatalı olduğunu, raporun 8., 12. ve 14. sayfalarında 2. sıralardaki fotoğraflarda küpürlerin masa örtüsünde farklı yerleşimlerde yerlerde kullanılması, karşılaştırmalarda masa örtülerinin en-boy oranlarının farklı olması, tespit isteyenin tasarımlarındaki küpürlerin etrafında süslemeler olması, ancak müvekkilin tasarımlarında bu süslemelerin olmaması, bazı tasarımlarda küpürlerin altının kumaşla kaplanıp kaplanmaması , raporun 19. sayfasında görülen ürünlerin köşelerinin birinin yuvarlak, birinin ise sivri olması, gibi birçok farklılık bulunduğunu, davacı tarafından maddi ve manevi tazminat talepleri, ihlal ve ticari itibar kaybı ile gerekçelendirilmeye çalışılsa da, bu hususun ispatlanamadığı, müvekkilin yaşanan ekonomik bunalım sebebiyle üretim yapmayı bıraktığını, karşı dava olarak ...,..., ... başvuru numaralı tasarımlar yenilik ve ayırt edicilik şartını sağlamadığını, eldeki esas davaya gerekçe gösterilen tasarımların ilgili piyasada yıllardır kullanılan ve genel-geçer nitelikte tasarımlar olduğunu, ilgili tasarımların benzerlerini ya da ayniyet derecede benzerlerinin yer aldığını,... başvuru nolu tasarım için; "..." adlı ınstagram hesaplarının 2018 yılında paylaşım yaptığını,... başvuru nolu tasarım için; 2018 yılında geçmiş bir whatsapp yazışması, "..." ve "..." adlı ınstagram hesaplarının 2017 yılında paylaşım yaptığını, ... başvuru nolu tasarım için; 2019 yılında geçmiş bir whatsapp yazışması, "..." adlı ınstagram hesaplarının 2018 yılında paylaşım yaptığını, tüm tasarımlara ilişkin, tanık isimleri, tasarımların ayırt edici ve yenilik arz eden nitelik taşımadığına dair kıyaslamalı tablo ve tasarımların başvuru tarihinden önce hazırlanmış ürün katalogları ve halihazırda türkpatent nezdinde yapıldığını, ...., ..., ... başvuru numaralı tasarımların tasarımcısının karşı taraf olmadığını, dolayısıyla özgünlük şartı sağlanmadığını, SMK m.70 uyarınca tasarım hakkının tasarımcıya veya onun haleflerine ait olduğunu, tasarım tescillerinin karşı tarafça tasarlanmadığını, piyasada yer alan ürünler üzerinden tasarım başvurusu yapıldığını, karşı tarafın tasarımcı olduğu iddiasında dahi, SMK'da yer alan tasarım korunmasından yararlanması için gereken sürelerin dolduğunu,..., ..., ... başvuru numaralı tasarımlar için davacı tarafından yapılan başvurunun kötü niyetli olduğunu, karşı tarafın ilgili piyasada halihazırda bulunan ürünlerin tasarım tescillerini alarak, yıllardır bu ürünleri üreten, satan ve pazarlayan kişilerden haksız kazanç elde ettiklerini, esas davanın tümden reddini, karşı davanın kabulünü, , yenilik ve ayırt edicilik ile özgünlük şartlarını taşımayan ..., ...ve ... davacı-karşı davalı tasarımlarının kötü niyetli olarak tescil ettirilmiş olması sebebiyle hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, her bir tescilli tasarım için ayrı ayrı hesaplanmak üzere vekalet ücreti, harç ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davacı vekili cevaba cevap ve karşı davaya cevap dilekçesinde özetle ; Davalının itirazlarının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını sağladığını, dava konusu tasarımların müvekkile ait tescilli tasarımlar olduğunu, tasarımların hak sahibinin müvekkil olduğu davalı tarafça da bilindiğini, bu kapsamda davalının itirazlarının haksız ve kötü niyetli olduğunu, dava konusu tasarımların müvekkil tarafından tasarlanarak piyasa sürülmüş ürünler olduğunu, davalı tarafın cevap dilekçesinde belirttiği davaya dayanak olarak sadece 3 tane tasarım gösterildiğini iddia ettiğini, bu iddianın isabetsiz olduğunu, tasarım tescillerinden ve dava dilekçesi ekindeki bilirkişi raporundan da görüldüğü üzere dava konusu olan ..., ..., ... tescil numaralı ürünlerin çoklu tasarım başvuruları olduğunu, bu kapsamda ... tescil numaralı çoklu başvuru altında ayrı ayrı 4 adet tasarım, ... tescil numaralı çoklu başvuru altında ayrı ayrı 4 adet tasarım, ... tescil numaralı çoklu başvuru altında ayrı ayrı 14 adet tasarımın tescil edildiğini, delil tespitine ilişkin ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosya ve bilirkişi raporundan da görüldüğü üzere bu çoklu tasarımlardan 6 tanesi davalılar işyerinde tespit edildiğini, dava konusu tasarımların 6 adet olduğunu, sıra numaraları ..., ..., ... şeklinde olduğunu, müvekkile ait tasarımların yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğunu, davalının bu husustaki itirazlarının reddini , aksi kanaate varılması halinde dahi haksız rekabet hükümlerine göre davanın kabulünü, dava dilekçesinden de görüldüğü üzere davalının dava konusu eylemelerinin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu, davalı tarafından karşı davanın ikame edilerek, müvekkile ait dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarını sağlamadığı gerekçesi ile tasarımların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep edildiğini , davalının iddialarının maddi ve hukuki dayanaktan yoksun olup, karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkile ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını sağladığını, müvekkile ait tasarımların Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ilgili aşamalardan geçtiğini, tescil edilmiş olduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu yeni olmayan veya herhangi bir şekilde uygun olmayan tasarımların başvurularını resen red etmekte olup, bu nedenle denetimden geçmiş olan müvekkilin tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunu, davalı tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan fotokopi yazışmalar-fotokopi görsellere ve içeriğine de itiraz ettiklerini, sunulan görsellerin ve yazışmaların müvekkile ait tasarımlarının yeniliğini ortadan kaldıracak mahiyette olmadığını, bu görsellerin ve yazışmaların açık ve doğrulanabilir nitelikte olmayıp, ilgili instagram sayfalarında gerekli aramalar yapıldığından bu görsellere ulaşılamadığını, bu nedenle bu görsellerin ve yazışmaların gerçekte var olup, olmadıkları dahi şüpheli olduğunu, belirtilen gerekçeler ile davalı tarafça cevap dilekçesi ekinde sunulan fotokopi yazışmalar-fotokopi görsellerin herhangi bir delil değeri mevcut olmayıp, davalı tarafça açılan karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçemizde belirtildiği şekilde asıl davanın kabulünü, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun karşı davanın reddini, delil tespiti dosyasında yapılan giderler de dahil olmak üzere, asıl ve karşı davaya ilişkin yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf davalılara müteselsilen yükletilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davalı vekilinin ikinci cevap dilekçesinde özetle ; Dava konusu tescilli endüstriyel tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığını, davacı/karşı davalı dilekçesinde tasarımlarının ayırt edici unsurlar içerdiğini beyan ettiğini, hangi yönüyle yenilik getirdiğini ya da ne şekilde ayırt edici unsuru olduğunu somut verilerle ortaya koyamadığını, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartını sağlamadığını, esas davaya gerekçe gösterilen tasarımlar, ilgili piyasada yıllardır kullanılan ve genel-geçer nitelikte tasarımlar olduğunu , ilgili tasarımların benzerlerini ya da ayniyet derecede benzerlerinin yer aldığını, Davacı karşı davalının delil gösterilen instagram hesaplarına ulaşamadığını ifade ettiğini, tabloda belirtilen hesap urllerine tıklandığında da erişilip, anlaşılacağı hesaplar mevcut ve aktif olduğunu, bu hesaplardaki paylaşımlar dava konusu tasarımların yıllardır gerek davacı gerekse üçüncü kişiler tarafından üretilip satıldığını, masa örtüsü ve benzer ürünler için genel geçer nitelikte olduğunu kanıtlandığını, davacı karşı davalının ihlale konu tasarım sayısının 6 olduğunu belirtse de, yalnızca ..., ..., ... başvuru numaralı tasarım tescillerini, dolayısıyla 3 adet tasarımı dayanak gösterdiğini, ..., ..., ... başvuru numaralı tasarımların tasarımcısının karşı taraf olmadığını, dolayısıyla özgünlük şartı sağlanmadığını, SMK m.70 uyarınca, tasarım hakkı, tasarımcıya veya onun haleflerine ait olduğunu, asıl dava yönünden davanın reddi ile karşı dava yönünden kötü niyetli, ayırtedicilik ve yenilik şartlarını taşımayan tasarım tescillerinin hükümsüzlüğünü talep ettiği görülmüştür.
Mahkememize sunulan 08/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Asıl dava bakımından; davalı/karşı davacının işyerlerinde 04.11.2021 tarihinde tespit edilen muhtelif güpürlü masa örtüsü ürünlerinin genel izlenim itibariyle davacı/karşı davalının ..., ..., ... sayılı tasarımlarına ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu ve bu sebeple işbu tasarımları koruma kapsamında kaldığı; davalı/karşı davacının işbu tasarımları kendi ürünlerinde davacı/karşı davalının iznini alarak kullandığına dair delil bulunmadığı cihetle tasarım hakkına tecavüzden bahsedilebileceği; ancak, ..., ..., ... sayılı tasarımların Mahkemece hükümsüzlüğüne karar verilir ise, SMK md.79/1 uyarınca karar geçmişe etkili hüküm doğuracağı ve tasarım koruması hiç doğmamış sayılacağı için artık tasarım hakkına tecavüzden de söz edilemeyeceği; Karşı dava bakımından; davalı/karşı davacının ..., ..., ... sayılı tasarımlarının ayırt edicilikten yoksunluk nedeniyle hükümsüz kılınabilecekleri; ayrıca, işbu tasarımlar için yapılan tescil başvurusunun kötüniyetli addedilebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Mahkememize sunulan 09/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Davacı Taraf ... (TPE Sahibi Kodu: ...)'a ait; 29.01.2020 tarih ve ... nolu Tasarım Tescili olan Çoklu 4 adet Tasarım “desen” .... sınıfında 29.01.2025 tarihine kadar, 20.01.2021 tarih ve ... nolu Tasarım Tescili olan Çoklu 4 adet Tasarım “masa örtüsü” ... sınıfında 20.01.2026 tarihine kadar, 02.08.2021 tarih ve ... nolu Tasarım Tescili olan Çoklu 14 adet Tasarım “...” ... sınıfında 02.08.2026 tarihine kadar, 6769 sayılı SMK kapsamında koruma altında olduğu tespit edildiği, ... 1.FSHHM ...Değişik İş dosyasına sunulan davalı taraf Scarlet Home 16.11.2021 tarihli Keşif-Tespit Raporu Masa Örtüsü - Desenler, Tasarım/Ürün çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme, Nokta-çizgi-düzlem, kalıp, hacim, doku, renk/ışık, biçim/form ile karmaşık görsel desenin niteliksel yapısı baz alınarak tasarımcının seçenek öz; kapsamında teknik olarak değerlendirildiği, masa örtüsü modeli öne çıkaran desen olduğu görüldüğünü, davalı tarafın ... 16.11.2021 tarihli Keşif-Tespit Raporu ... - desen raporun 6. Sayfasında , davacı Taraf ... 'a ait 29.01.2020 tarihli ... no Tescilli ... nolu ... Tasarımı ile karşılaştırmalı incelenmiş, ... Modeli öne çıkaran desen olduğu, sonuçta benzer olarak algılanacağı , davalı ... 16.11.2021 tarihli Keşif-Tespit Raporu ... - desen raporun 7. sayfasında , davacı Taraf ... 'a ait 20.01.2021 Tarihli ... no Tescilli ... nolu... desen tasarımı ile karşılaştırmalı incelendiği, desen masa örtüsü modeli öne çıkaran desen olduğu, sonuçta benzer olarak algılanacağı , davalı taraf Scarlet Home 16.11.2021 tarihli keşif-tespit raporu masa örtüsü - desen raporun 8. Sayfasında , davacı taraf ... 'a ait 02.08.2021 Tarihli ...no Tescilli ...nolu masa örtüsü desen tasarımı ile karşılaştırmalı incelenmiş, desen masa örtüsü modeli öne çıkaran desen olduğu, sonuçta benzer olarak algılanacağı , davalı taraf ... 16.11.2021 tarihli keşif-tespit raporu masa örtüsü - desen, raporun 9. Sayfasında ,davacı taraf ... 'a ait 02.08.2021 tarihli ... no tescilli 5 nolu masa örtüsü desen tasarımı ile karşılaştırmalı incelendiği, desen masa örtüsü modeli öne çıkaran desen olduğu, sonuçta benzer olarak algılanacağı , davalı taraf ...16.11.2021 tarihli keşif-tespit raporu masa örtüsü - desen, raporun 10. Sayfasında , davacı taraf ... 'a ait 02.08.2021 Tarihli ... no tescilli 8 nolu masa örtüsü desen tasarımı ile karşılaştırmalı incelenmiş, desen masa örtüsü modeli öne çıkaran desen olduğu, sonuçta benzer olarak algılanacağı , satın alıp kullanmış veya almaya niyetli olarak araştırma vapan kişilerin yanı sıra; ev tekstili / tuhafiye satış mağazalarının reyonlarından sorumlu satış elemanları bu tasarım için bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde masa örtüsünde seçimde çeşitlilik ve tercih unsur olan desen ; tarafların Showroom ve Internet eTicaret üzerinden, kendi ortalanma algıdaki tüketici kitlesince iltibasa ve aldatmaya yol açacak şekilde tescilli tasarım görsellerinin taklit yolu ile mağazada satış girişimi ile piyasaya sunularak haksız rekabet şartlarının oluştuğu, karşı davada ; "..." ve "..." adlı Instagram hesaplarının 2017-2018 yılı paylaşımlarına atıfta bulunduğu, “...”, “...", “...” vs. gibi muhtelif hesap isimleri taşıyan müteaddit sayıda Instagram sayfalarının linklerde Karşı Dava konusuna yönelik sunulan ilgili adreslerdeki ürün görselleri ve yayımlama tarihleri incelendiğini, davalı/karşı davacı taraf hükümsüzlük talepli “...” Instagram adresinde tanıtım yapılan ürün görseli görselin ilgili instagram adresinde paylaşım trh: 24.11.2017 ile; davacı taraf ... 'a ait 20.01.2021 başvuru tarihli ... no Tescilli 3 nolu masa örtüsü desen tasarımı nın karşılaştırmalı olarak raporun 15.sayfasında inceleme ve ayniyet derecede benzerlik gerekçesi ile hükümsüzlük koşulları oluştuğu, davalı/karşı davacı taraf hükümsüzlük talepli sunulan delil niteliğinde "..." ınstagram adresinde tanıtım yapılan ürün görseli, görselin ilgili İnstagram adresinde paylaşım trh: 21.07.2020 ile; davacı taraf ... 'a ait 02.08.2021 Tarihli...no Tescilli 1 nolu masa örtüsü desen tasarımının karşılaştırmalı olarak raporun ...sayfasında inceleme ve ayniyet derecede benzerlik gerekçesi ile hükümsüzlük koşulları oluştuğu, dolayısıyla davacı tasarımı olan “...” açısından seçenek özgürlüğünün geniş olduğu düşünüldüğü, bu bağlamda davacı tasarımlarının davalı tarafın ve/veya sunulan bu delil niteliğinde sosyal medya Instagram adreslerinde tanıtımı yapılan ürünler ile benzer olması ve SMK m. 56'da aranan ayırt edicilik kriterini sağlayamaması gerekçeleriyle SMK m. 77 uyarınca Hükümsüz kılınmasının mümkün olabileceği düşünüldüğü, tespit edilen benzerlikler bakımından tüketici/bilgilenmiş kullanıcı tarafından bu iki ürünü katalogda yada rafta yanyana görüldüğünde, üzerlerinde marka ibareleri olmadan ilk bakışta ürünü gördüğünü varsayarak, kişi üzerinde bakacağı algı ne olacağı, tüketici/satın alacak kişinin bu ürünü “rafta/katalogda” gördüğü esnada; aynı ürün olduğunu düşündürtebilecek benzerlik mevcut olduğu, tescilli tasarım/ ürüne karşın ile benzer olması ve SMK m. 56'da aranan ayırt edicilik kriterini sağlayamaması SMK m. 77 uyarınca Hükümsüz kılınmasının mümkün olabileceği ve hükümsüzlük koşullarının oluştuğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür .
Mahkememize sunulan 07/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ; Kök raporda ürünler tasarım olarak karşılaştırmalı analiz edilmiştir, benzer ve farklılıkları irdelenerek değerlendirildiği, tasarım analizinde tecavüz koşullarının oluştuğunun tespit edildiği, ..., ..., ... sayılı tasarımların hükümsüzlüğünü ispatlamak amacıyla davalı/karşı davacı tarafından sunulan deliller ; Davalı/Karşı Davacı ..., ..., ... sayılı tasarımların hükümsüzlüğünü ispatlamak amacıyla karşı dava dilekçesinde ; "...” ve "..." adlı Instagram hesaplarının 2017-2018 yılı paylaşımlarına atıfta bulunduğu gibi, ayrıca karşı dava dilekçesi ekinde liste halinde “...”, “...", “...” vs. hesap isimleri taşıyan müteaddit sayıda Instagram sayfalarının linkler kıyaslanan örtü tasarımlarının ve kullanılan küpür desenlerinin birbirleri ile aynı olma derecesinde benzer oldukları, küpürde ve örtünün genelinde yer alan öğelerin form ve ebatlarının, birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan konumlarının benzer oldukları marka bilirkişisi atayarak hükümsüzlük koşulunun oluşup oluşmadığı konusunda kararın mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
KANAAT VE GEREKÇE :
6769 Sayılı SMK 55. Maddesi “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür. Ürün, bilgisayar programları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra birleşik bir ürün veya bu ürünü oluşturan parçaları, ambalaj gibi nesneleri, birden çok nesnenin bir arada algılanan sunumlarını, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri ifade eder. Birleşik ürün, sökülüp takılma yoluyla değiştirilebilen veya yenilenebilen parçalarda: oluşan üründür. Tasarım; bu Kanun hükümleri uyarınca tescil edilmiş olması hâlinde tescilli tasarım, ilk kez Türkiye 'de kamuya sunulmuş olması hâlinde ise tescilsiz tasarım olarak korunur.” demektedir.
SMK 56. Maddesi “Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur. Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:
a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.
b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.
Bir tasarımın aynısı;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;
a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,
b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.
Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgi derecesi dikkate alınır.”
SMK 57. maddesi “Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.
Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.”
SMK 77/. Maddesi, “Aşağıdaki hâllerde tasarımın hükümsüz sayılmasına mahkeme tarafından karar verilir:
a) 55 inci maddenin birinci ve ikinci fikralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fikrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse.
B) Hak sahipliğinin başka kişiye veya kişilere ait olduğu ispat edilmişse." hükümlerini içermektedir.
SMK 78.maddesi "1) Tasarımın hükümsüzlüğü, ikinci fıkrada sayılan hâller dışında menfaati olanlar tarafından istenebilir.(2) Tasarımın hükümsüzlüğü, 77 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre sadece önceki hak sahibi; 70 inci ve 73 üncü maddelere göre ise ancak tasarım hakkına sahip kişiler tarafından ileri sürülebilir.(3) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin olarak koruma süresince veya tasarım hakkının sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava açılabilir.(4) Hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde tasarım sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılır. Tasarım üzerinde sicilde hak sahibi olarak görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için ayrıca bu kişilere bildirim yapılır.(5) Tescilsiz tasarımlarda hükümsüzlük davası, hak sahibi olduğunu iddia eden kişiye karşı açılır." belirtilmiştir.
SMK 79.maddesi "(1) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma bu Kanunla sağlanan koruma hiç doğmamış sayılır.(2) Tasarım sahibinin ağır ihmali veya kötüniyetli hareket etmesinden zarar görenlerin tazminat talepleri saklı kalmak üzere, hükümsüzlüğün geçmişe dönük etkisi aşağıdaki durumları etkilemez:a) Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce tasarımın sağladığı haklara tecavüz nedeniyle verilen kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar.b) Hükümsüzlüğe karar verilmeden önce yapılmış ve uygulanmış sözleşmeler.(3) İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin hakkaniyet gereğince kısmen veya tamamen iadesi talep edilebilir.(4) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar herkese karşı hüküm doğurur. Hükümsüzlük kararının kesinleşmesinden sonra mahkeme bu kararı Kuruma resen gönderir. Hükümsüz kılınan tasarım, Kurum tarafından sicilden terkin edilir ve Bültende yayımlanır." belirtilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin... Esas ... Karar sayılı kararında "mahkemece karşı davada davacı - karşı davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir. Hükümsüzlük kararı geriye etkili sonuç doğurduğundan, davalı-karşı davacının üretip satışını yaptığı ürünler nedeniyle davacı -karşı davalıların dayanabilecekleri bir hakları bulunmadığından mahkemece asıl davanın (tasarım haklarına tecavüzün tespiti, durdurulması ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat) reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, her iki taraf vekilinin istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir." belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ...,..., ... numaralı masa örtüsü ve deseni olan çoklu tasarımların davacı karşı davalı adına tescilli olduğu, davacı karşı davalı vekilince sunulan dava dilekçesinde davalı karşı davacının davacı karşı davalı adına tescilli ..., ..., ...,... sıra numaralı tasarımlar yönünden tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturan kullanımlarının bulunduğunun beyan edilerek bu asıl davanın açıldığı, asıl dava açılmadan önce tecavüz iddiaları yönünden ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında delil tespiti talebinde bulunulduğu, değişik iş sayılı dosyasında mahkemece delil tespiti kabul edilerek davalılara ait olduğu anlaşılan iş yerlerinde kullanımların tespiti yönünden inceleme yapılarak bilirkişi heyetinden 16/11/2021 tarihli raporun alındığı, raporda davacı karşı davalı adına tescilli ..., ..., ... sıra numaralı tasarımların koruma kapsamında bulunan kullanımların bulunduğunun tespit edildiğinin belirtildiği, davalılar karşı davacılar vekilince sunulan cevap ve karşı dava dilekçesinde davacı karşı davalı adına tescilli asıl davaya konu tasarımların yeni ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığının beyan edilerek davacı karşı davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesi talepli bu karşı davanın açıldığı, davalılar karşı davacılar vekilince karşı dava ile asıl davaya dayanak tescilli tasarımlar yönünden hükümsüzlük talepli dava açıldığından öncelikle hükümsüzlük talebinin değerlendirilmesi gerektiği, davalı karşı davacı tarafça davacı karşı davalının asıl davaya konu tasarımlarının yeni ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığı iddiası yönünden delil olarak dava dışı üçüncü kişilerin sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımların sunulduğu, davacı karşı davalı tasarımları yönünden hükümsüzlük koşullarının bulunup bulunmadığının teknik yönden tespitine ilişkin iki farklı bilirkişi heyetinden raporlar alındığı, raporlarda davalı karşı davacı tarafça sunulan deliller ile davacı karşı davalının tasarımlarının detaylı, kapsamlı ve teknik yönden karşılaştırıldığı, iki farklı heyetten alınan raporda da hükümsüzlüğü talep edilen tasarımların dava dışı üçüncü kişilerin sosyal medya hesaplarındaki paylaşımlar yönünden ayırt edilemeyecek kadar benzer olduklarının belirtildiği, bu hususta bilirkişi raporlarında çelişki bulunmadığı, raporların mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu, dava dışı üçüncü kişilerin sosyal medya hesaplarındaki paylaşımların tarihlerinin, davacı karşı davalının başvuru ve tescil tarihinden daha önce olduğu, bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacı karşı davalı adına tescilli karşı davaya konu tasarımların ayırt edilemeyecek kadar benzerlerinin başvuru tarihlerinden önce dava dışı üçüncü kişiler tarafından kamuya sunulduğu, davacı karşı davalının karşı davaya konu tasarımlarının yeni ve ayırt edicilik niteliğinin bulunmadığı, bir tasarımın SMK kapsamında korumadan yararlanabilmesi için yeni ve ayırt edici vasfının bulunması gerektiği, bu vasıfların bulunmadığı tespit edilen tescilli tasarımlar yönünden SMK madde 77 kapsamında hükümsüzlük kararı verilmesi gerektiği, somut olayda da karşı dava yönünden hükümsüzlük koşullarının bulunduğu bu nedenle karşı davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, asıl dava yönünden yukarıda belirtilen istinaf ilamında da açıklandığı üzere 6769 sayılı SMK'nun 79/1 maddesi kapsamında hükümsüzlük kararının geriye etkili sonuç doğuracağı, hükümsüzlük kararıyla birlikte Kanun korumasının hiç doğmamış sayılacağı, davacı karşı davalının dayanabileceği bir hakkı kalmadığından tasarım hakkına tecavüz, haksız rekabet, maddi ve manevi tazminat talep edemeyeceği anlaşıldığından asıl davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karşı davanın kabulü ile, davacı karşı davalı adına TPMK nezdinde tescilli ..., ..., ...,...sıra numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine,
3-Asıl dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 427,60 TL karar harcının peşin yatırılan 546,48 TL'den mahsubu ile fazla yatırılan 118,88‬ TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı karşı davalıya iadesine
4-Asıl dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet talepleri yönünden davalılar karşı davacılar yararına hesap olunan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılar karşı davacılara verilmesine,
5-Asıl dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat talepleri yönünden davalılar karşı davacılar yararına hesap olunan 2.000,00 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılar karşı davacılara verilmesine,
6-Asıl dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden davalılar karşı davacılar yararına hesap olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılar karşı davacılara verilmesine,
7-Davacı karşı davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Karşı dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca hesap olunan 427,60-TL karar harcının davalılar karşı davacılar tarafından peşin yatırılan 484,2‬0-TL'den mahsubu ile fazla yatırılan 56,6‬0 -TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalılar karşı davacılara iadesine
9-Karşı dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalılar karşı davacılar yararına hesap olunan 40.000,00-TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılar karşı davacılara verilmesine,
10-Davalılar karşı davacılar tarafından yapılan 120,00-TL posta gideri, 427,60-TL peşin harç, 80,70-TL başvurma harcı, 23,00-TL vekalet harcı olmak üzere olmak üzere toplam 651,3‬0-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak karşı davalılara verilmesine,
11-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, HMK'nın 341 ve 345 maddeleri gereğince, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2024

KATİP
¸e-imzalıdır

HAKİM
¸e-imzalıdır