Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/90 Esas
KARAR NO : 2026/68

DAVA : Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/04/2019
KARAR TARİHİ : 30/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan dosya üzeri incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, davalılardan ... AŞ. (“...”) ile şehir tiyatrolarına gelen misafir ve izleyicilere sıcak ve soğuk içecek ile atıştırmalık ürünler hizmetlerinin sağlanması için 01/01/2013 tarihli İçecek Makineleri Ariyet Sözleşmesini imzaladıklarını, 2018 yılının Temmuz ayında Şehir Tiyatroları Müdürlüğü yetkililerinin davacıyı arayarak otomatlarla ilgili görüşmek istediklerini beyan etmiş olduklarını, bahsi geçen görüşmede şehir tiyatrolarındaki hizmeti sona eren ...’un bu durumu davacıya bildirmediği ve makineleri iade yükümlülüğünü yerine getirmediğinin öğrenilmiş olduğunu, Şehir Tiyatroları Müdürlüğü ile yapılan görüşme neticesinde otomat hizmetinin Şehir Tiyatroları ile devamı hususunda anlaşmaya varılamamış olduğunu, bu nedenle davacının tablodaki nitelikleri ve bulundukları yerler belirtilen makinelerin kendisine iadesini talep ettiğini, Ancak Şehir Tiyatroları Müdürlüğü'nün makinelerin tesliminden imtina etmiş olduğunu, makineleri halen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde bünyesinde muhafazaya devam ettiğini, açıklanan nedenlerle ...’ne gönderilen ... 8. Noterliği’nin ... yevmiye numaralı ... tarihli ihtarnamesi ile yukarıda belirtilen makinelerin teslime hazır hale getirilmesi ve ihtarnamenin tebliğ edildiği haftayı takip eden hafta içinde olmak kaydıyla makinelerin hangi gün davacı tarafından teslim alınabileceğinin yazılı olarak (cevabi yazı, e-mail, fax) bildirilmesinin talep edildiğini, Şehir Tiyatroları Müdürlüğü'nün söz konusu ihtarnameye cevap vermediğini, ....'un ise ... 12. Noterliği’nin ... Tarihli, ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile verdiği cevabında; makinelerin iadesinden sorumlu olmadığını ve makinelerin iadesinin Şehir Tiyatroları Müdürlüğü’nden istenebileceğini belirttiğini, ...'un, söz konusu Şehir Tiyatroları’na verdiği hizmetin son bulduğunu ve makinelerin teslim alınmaya hazır olduğunu davacıya bildirmediğini, makineleri geri verme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, makinelerin iadesi istenildiğinde ise iade etmeyeceğini bildirdiklerini, Şehir Tiyatroları Müdürlüğü'nün de makinelerin iadesi için gönderilen ihtarnameye cevap vermeyerek söz konusu otomat makinelerini haksız olarak uhdesinde tutmaya devam ettiğini, Şehir Tiyatroları ve ...’un makineleri teslim etmemeleri neticesinde taraflarınca arabuluculuk yoluna başvurularak, makinelerin tüm malzeme ve ekipmanları ile birlikte hasarsız ve eksiksiz olarak iadesini, aksi halde makinelerin rayiç ikinci el bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 121.163,00 TL’nin ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilinin talep edildiğini, tarafların arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlayamadıklarını, ...'nın bahsi geçen ihtarnamemizden ve 18/01/2019 tarihli arabuluculuk başvurularını öğrendikten sonra henüz arabuluculuk görüşmeleri dahi tamamlanmadan 22/01/2019 tarihinde ... 1 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile makinelerinden yapılan içecek satışı cirosunun %20’sini ve otomat makineleri için ödemiş oldukları elektrik faturalarının bedelini talep ederek alacak davası açmış olduklarını, davanın halen yerel mahkemesinde derdest olduğunu, makineleri uzun süre uhdesinde tutup, iade etmeyen ve durumu davacıya bildirmeyen...nın kötü niyetli davrandığının açık olduğunu, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça yahut sonradan izin verilmedikçe, davalılardan ...’un söz konusu otomat makinelerini başkasına kullandırmasının mümkün olmamasına rağmen davalı ...'un otomat makinelerini Şehir Tiyatroları’na bırakarak satış noktalarından çekilmiş olduğunu ve bu durumu davacıya bildirmediğini, davalıların uhdesinde bulundurdukları taşınır malları, elde ettiği ve elde etmeyi ihmal ettiği semereleriyle birlikte, taşıma giderleri kendisine ait olmak üzere davacının bulunduğu yere iade etmekle yükümlü olduklarını, tiyatrolardaki hizmeti sona ermesine rağmen durumu davacıya bildirmeyen ve makineleri iade etmeyen ... ve davacı ile arasında herhangi bir anlaşma mevcut olmamasına rağmen makinelerin tesliminden kaçınan Şehir Tiyatroları Müdürlüğü'nün, makinelerin hasarsız ve eksiksiz olarak davacıya tesliminden, makinelerin çalıştırılmasına izin verilmeyen süre zarfında davacının uğradığı kazanç kaybından, mahrum kaldığı kârdan ve makinelerin uğradığı değer-model kaybından birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını bu nedenlerle davalıların otomat makinelerinin tüm malzeme ve ekipmanları ile birlikte hasarsız ve eksiksiz olarak iadesine, söz konusu makinelerin taraflarına iade edilmemesi halinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, makinelerin rayiç ikinci el bedeli olan 121.163,00 TL’nin ihtarnamenin davalılara tebliğinden itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Tic AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... A.Ş ile davacı şirket arasına yapılan "İçecek Makineleri Ariyet Sözleşmesi" 01/01/2013 ile 30/06/2013 tarihleri arasını kapsayacak şekilde 6 aylık süre için yapılmış olduğunu, yani sözleşme süresi ve bitim tarihinin kesin olduğunu, sözleşme gereğince hiçbir ihtara gerek olmaksızın süre bitiminde sözleşmenin de sona ereceğini, sözleşmenin 5.2 maddesi mucibince de yapılacak satışlardan 520 oranında komisyonun ... A.Ş'ye ödeneceğini, sözleşme süresinin kesin bir tarih içermesi sebebiyle süre bitiminde sözleşmeye konu edilen makineleri davacının sökerek alması gerektiğini, makineleri kuran davacı şirketin sözleşmenin bitimi ile bu makineleri söküp götürmesinin de kendi görevi ve münhasıran kendisine ait bir hak olduğunu, kaldı ki bu makinelerin sökülmesi ve taşınmasının özel ve teknik bilgi gerektirdiği için başka birisinin bu sökme ve taşıma işini yapmasının da söz konusu olamayacağını, makineleri sökmek için teknik adam masrafı ve taşımak için de nakliye masrafını yapmak gerektiğini, böyle bir yükün altına girmeyi ... A.Ş'den beklemenin mümkün olmayacağını, dava dilekçesinde sözü edilen şartnamenin 3. maddesinde yer alan "... A.Ş ariyeten teslim aldığı bütün makine, ekipman ve malzemeyi özenle koruyacak ve sözleşmenin sona ermesi durumunda ... derhal ve aynen iade edecektir" hükmünün sözü edilen emtianın ... A.Ş tarafından sökülüp, taşınması manasında olmadığını, sadece sözü edilen malzemelerin iadesi için şartsız muvafakati bulunduğunu ve herhangi bir sebeple iadeye itiraz etmeyeceğini ifade ettiğini, bunun da ariyet kavramının doğal bir sonucu olduğunu, davacı şirketin sözleşmenin sona ermesine rağmen makinelerini alıp götürmediğini, bu konuda hiçbir talebi ve teşebbüsünün olmadığını ve de makineleri kullanmaya devam ettiğini, sözleşme bittikten sonra da davacı şirketin makineleri ve bütün malzemeyi söküp götürmek yerine bu makineleri çalıştırmaya ve para kazanmaya devam ettiğini, bu andan itibaren davacı şirketin muhatabının da makinelerin kurulu olduğu Şehir Tiyatroları Müdürlüğü ve dolayısıyla bu müdürlüğün bağlı olduğu ... Başkanlığı olduğunu, davacı şirketin Şehir Tiyatroları Müdürlüğü'nün kendisinden bir para ve kar payı istemediği için sessiz kalmış olduğunu, makineleri söküp götürmeyerek para kazanmaya devam ettiğini, davacı şirketin sözleşmenin bitiminden sonra sözleşmede yer alan %20'lik komisyon ödemesini de artık ... A.Ş'ye yapmadığını, aradan yıllar geçtikten sonra davacı şirketin makinelerini ... A.Ş'den talep etmesinin de hiçbir şekilde söz konusu olamayacağını, sözleşmenin bittiği tarihten bu yana beş yıldan fazla bir zamandır makinelerin faal olduğu ...'nden iadesini talep etmesi gerektiğini, sözü edilen makinelerin ... Tiyatroları Müdürlüğü'nün binalarında bulunduğunu bu nedenlerle davanın esastan ve ayrıca ... A.Ş adına husumetten reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş ile .... Ltd. Şti arasındaki sözleşmenin 28/03/2014 tarihi itibariyle sona ermiş olduğunu, 28/03/2014 tarihinden itibaren ilgili firmanın ... A.Ş veya idareleri ile hiçbir sözleşmesi olmadan ..... sahnelerinde on yedi adet sıcak-soğuk içecek ve yiyecek otomat makineleri ile işletme faaliyetini 15/10/2018 tarihine kadar devam ettirmiş olduğunu, bu tarihte durumun fark edilmesi üzerine firma ile ilişiğin kesildiğini, 28/03/2014 tarihi ile 15/10/2018 tarihi arasındaki zaman diliminde kira bedeli, yaptığı cironun faturaları ve icmalinin istenerek idarenin alacağının talep edildiğini, ilgili firmanın 15/10/2018 tarihinden hemen önce altı adet sıcak-soğuk içecek ve yiyecek otomat makinelerinin sahnelerinden alındığını, geriye kalan on adet soğuk içecek ve yiyecek otomat makinelerini ise idare ile mahsuplaşmadığı için alamamış olduklarını, idarenin bünyesinde boşta bekletilmekte olduğunu, hiçbir ödeme yapmayan firmadan 110.107,21 TL tutarındaki alacağın tahsil edilmesi hususunda dava açma zaruretinin hasıl olduğunu bu nedenlerle başkaca cevap verme ve delil- ilk itirazları sunma hakları saklı kalmak kaydıyla; ... 1. Asliye Hukuk Mahkeme'sinde görülmekte olan davanın bekletici mesele yapılmasını, davanın tümden reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya aidiyetine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.
GEREKÇE: Dava, ödünç verme sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E,...karar sayılı dosyası ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın ... 8. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına kaydının yapıldığı, 8 Sulh Hukuk Mahkemesi'nden ayrılan ... 29. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas, ...Karar, 17/10/2025 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, İş bu kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ... Karar numaralı sayılı kararı ile; "Sözleşmenin salt kira ilişkisi değil başka hizmetleri de içerdiği, davaya konu sözleşmenin tacirler arası ariyet sözleşmesi olduğu ve hizmet ilişkisi içerdiği, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca tacir olan her iki yanın ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayıldığı, bu durumda; Sulh Hukuk Mahkemesince, ariyet sözleşmesinin salt kira ilişkisini değil başka hizmetleri de içerdiği ve tarafların tacir olduğu hususu gözetilip davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu belirtilerek görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı" gerekçesiyle kaldırıldığı, ... 29. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sırasına kaydının yapıldığı, ... 29. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar, 27/01/2026 tarihli görevsizlik kararı ile davanın ilk açıldığı Mahkeme olan ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmesi gereken dosyanın sehven Mahkememize tevzi edildiği anlaşılmakla aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dosyanın ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, esasın bu şekilde kapatılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi.30/01/2026

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır