mahkeme 2024/796 E. 2025/459 K.

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/796 Esas
KARAR NO : 2025/459

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/12/2024
KARAR TARİHİ : 24/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Taraflar arasında 28.09.2020 tarihli Pronet Yetkili Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, Sözleşmenin 13. Maddesinde taraflar arasında bir cari hesap sözleşmesi olduğunun düzenlendiğini, Sözleşmenin imzalanmasının akabinde ek olarak Bayi Destek Sözleşmesi imzalandığını, Destek Sözleşmesi ile taraflar, davalı şirketin büyümesi amacı ile müvekkil tarafından davalıya sözleşme şartlarına uygun olarak elaman alınması, yetiştirilmesi ve 3. kişilerle müvekkil adına sözleşmeler düzenlenmesi için Destek Primi şeklinde bir tür kredi sağlanması hususunda anlaşma sağlandığını, Sözleşme hükümlerinde, destek priminin 6 ay boyunca devam etmesi için gerekli olan şartlar ile verilen bu desteğin davalı tarafından müvekkile geri ödenmesine ilişkin usul ve esaslar belirlendiğini, bu kapsamda, davalı tarafından en fazla 4 personel alınması kaydıyla, davalının mevcut çalışan sayısı baz alınarak, bu sayı üzerine yeni istihdam ettiği personel sayısı ile doğru orantılı bir destek ödemesi yapılması, destek kapsamında işe yeni alınacak saha satış personellerinin çalışma gün sayısına bağlı olarak bayiye aylık maksimum 12.000-TL destek primi ödeneceği hususunda anlaşma sağlandığını, yine Sözleşmenin 3.5. maddesinde de davalı şirkete altı ay boyunca verilen destek tutarının 7. aydan başlamak üzere 12 eşit taksit ile müvekkile iade edileceğinin düzenlendiğini, bu itibar ile Sözleşme hükümleri gereğince, müvekkil tarafından davalının mevcut çalışan sayısı baz alınarak, bu sayı üzerine yeni istihdam ettiği personel sayısı ile doğru orantılı bir destek ödemesi yapılmış ve destek paketi kapsamında davalıya 17.06.2021 tarihinde 3.000-TL; 29.06.2021 tarihinde 6.000-TL; 03.08.2021 tarihinde 16.500-TL; 03.09.2021 tarihinde 7.100-TL; 30.09.2021 tarihinde 2.100-TL; 19.10.2021 tarihinde 33.750-TL; 20.12.2021 tarihinde 47.000-TL; 24.01.2022 tarihinde 35.750-TL; 17.02.2022 tarihinde 33.750-TL olmak üzere toplam 184.950-TL destek ödemesi yapıldığını, maddesinde müvekkili tarafından sağlanan bu desteğin davalı tarafından iade usulü olup söz konusu hükümde destek bu tutarının destek sağlanması akabinde 7. ay akabinde 12 taksit ile iade edileceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasındaki anlaşma gereği davalının konu tutarları son ödenen destek tarihinden itibaren 12 taksit ile iade etmesi gerekir iken bugüne değin hiçbir şekilde müvekkile ödeme yapılmadığını, neticeten davalının destek paket ödemesi kapsamında müvekkiline toplam 184.950,00-TL borcu bulunduğunu, destek prim ödemesi alacağının yanında müvekkilinin taraflar arasında süregelen ticari ilişki nezdinde de 11.799,80-TL daha alacağı bulunduğunu, yani müvekkilinin cari hesapta davalı şirketten toplam 196.749,80-TL alacaklı konumda olduğunu, arz ve izah edilen sebeplerle; davanın kabulüne, 196.749,80 TL'lik alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş, davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, 28/09/2020 tarihli ... yetkili bayilik sözleşmesi ve bayi destek sözleşmesi kapsamında taraflarca edimlerin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ve miktarı hususunda toplanmaktadır.
Mahkememizin 25/02/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 20/05/2025 tarihli raporda özetle;
"Davacı yönünden defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulmuş olduğu, ibraz edilen defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, ihtilafa konu olan destek prim ödemelerine ilişkin 184.950,00 TL; ticari ilişkiye bağlı olarak ise 11.799,80 TL olmak üzere davacının toplam 196.749,80 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
Taraflar arasında 28.09.2020 tarihli ...Yetkili Bayilik Sözleşmesi ve ek olarak Bayi Destek Sözleşmesi imzalandığını, Destek Sözleşmesi ile taraflar, davalı şirketin büyümesi amacı ile davacı tarafından davalıya sözleşme şartlarına uygun olarak elaman alınması, yetiştirilmesi ve 3. Kişilerle davacı adına sözleşmeler düzenlenmesi için Destek Primi şeklinde bir tür kredi sağlanması hususunda anlaşma sağlandığı, Sözleşme hükümlerinde, destek priminin 6 ay boyunca devam etmesi için gerekli olan şartlar ile verilen bu desteğin davalı tarafından davacıya geri ödenmesine ilişkin usul ve esaslar belirlendiği, bu kapsamda, davalı tarafından en fazla 4 personel alınması kaydıyla, davalının mevcut çalışan sayısı baz alınarak, bu sayı üzerine yeni istihdam ettiği personel sayısı ile doğru orantılı bir destek ödemesi yapılması, destek kapsamında işe yeni alınacak saha satış personellerinin çalışma gün sayısına bağlı olarak bayiye aylık maksimum 12.000-TL destek primi ödeneceği hususunda anlaşma sağlandığı, yine Sözleşmenin 3.5. maddesinde de davalı şirkete altı ay boyunca verilen destek tutarının 7. aydan başlamak üzere 12 eşit taksit ile davacıya iade edileceğinin düzenlendiği, destek paketi kapsamında davalıya 17.06.2021 tarihinde 3.000-TL; 29.06.2021 tarihinde 6.000-TL; 03.08.2021 tarihinde 16.500-TL; 03.09.2021 tarihinde 7.100-TL; 30.09.2021 tarihinde 2.100-TL; 19.10.2021 tarihinde 33.750-TL; 20.12.2021 tarihinde 47.000-TL; 24.01.2022 tarihinde 35.750-TL; 17.02.2022 tarihinde 33.750-TL olmak üzere toplam 184.950-TL destek ödemesi yapıldığı, bu tutarların destek sağlanması akabinde 7. ay itibariyle 12 taksit ile iade edileceğinin kararlaştırıldığı, ancak davalının herhangi bir ödeme yapmadığı, bununla birlikte ticari ilişki kapsamında da davacının cari hesaba bağlı olarak 11.799,80 TL alacağının da kaldığı ve toplamda 196.749,80 TL alacaklı olduğu, davalının herhangi bir ödeme yapmadığı, bunun üzerine davacının huzurdaki alacak davasını açtığı, davalı ya da vekili tarafından huzurdaki davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi verilmediği görülmüştür.
Bu doğrultuda alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; raporda yapılan tespitlere göre, davacı tarafın defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, lehe ve aleyhe delil vasfını haiz olduğu, davalı tarafça yapılan ihtarata rağmen inceleme gün ve saatinde ticari defterlerinin ibraz edilmediği, yerinde inceleme talebinde bulunulmadığı görülmüş, davacı kayıtlarına göre davacının alacakları için tanzim ettiği faturaların borç kaydının yapıldığı, davacı tarafından yapılan ödemelerin alacak kaydı yapılarak davacı borcundan mahsup edildiği, davaya konu olan destek prim ödemelerinin de cari hesapta kayıtlı olduğu, bu kapsamda davacının cari ilişkiye göre süre gelen ticari ilişkiden kaynaklı olarak 11.799,80 TL, destek prim ödemelerine bağlı olarak 184.950,00 TL olmak üzere toplam 196.749,80 TL alacaklı olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasında imzalanan Yetkili Bayilik Sözleşmesi ve onun eki konumunda olan Çözüm Ortağı Destek Sözleşmesinin 4. maddesinde davacı Pronet tarafından yapılan destek prim ödemelerinin 6 aylık dönemin sona ermesinden itibaren 12 eşit taksitte ...'e geri ödeneceğinin hüküm altına alındığı, davalı tarafça faturalara 8 günlük yasal süresi içerisinde itiraz edildiği veya faturalara karşılık iade faturası düzenlendiğine ilişkin dosyaya sunulan herhangi bir belgenin bulunmadığı, davalı tarafça defterleri sunulmayarak ticari defterlerinde davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulünün gerektiği anlaşıldığından (Ankara BAM 27. HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı) HMK'nın 222.maddesi de nazara alınarak davacının alacak isteminde haklı olduğu kanaatiyle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile 196.749,80-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın kabulü ile, 196.749,80-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 13.439,98 TL harçtan, 3.360,00-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 10.079,98 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 31.479,97 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80-TL vekalet harcı, 3.360,00-TL peşin harç, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 80,00 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 10.928,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliyesi ( İstinaf Mahkemesi ) nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 24/06/2025

Katip Hakim
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır