Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/158 Esas
KARAR NO : 2024/613

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 11/03/2024
KARAR TARİHİ : 12/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 11/03/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketine ... ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi numarasıyla sigortalı ... plakalı aracın 19/12/2022 tarihinde müvekiline ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, kazanın oluşumunda ... plakallı aracın sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası davalı aracın ZMM sigorta şirketine başvurudu bulunulduğunu ve sigorta şirketince atanan eksperce müvekkiline ait araçta 79.465,15 TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini ve poliçe limiti dahilinde 79.465,15 TL hasar bedeli ve 20.624,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığını ve sigorta liminin dolduğunu, ancak müvekkilinin aracında ZMM şirketince belirlenenden daha fazla hasar meydana geldiğini ve araçta değer kaybı oluştuğunu, müvekkiline ait ... plakalı aracın 2017 model ...paket olup kaza tarihindeki ikinci el piyasa değerinin oldukça yüksek olduğunu, bu nedenle müvekkiline değer kaybı ödemesi yapılması gerektiğini, müvekkilinin aracında bağımsız eksper raporuna göre 138.500,00 TL değer kaybı oluştuğunu, ödenen 20.624,00 TL'nin tenzili ile 117.876,00 TL değer kaybı ödemesi yapılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik HMK 109. Maddesi gereğince 100,00 TL değer kaybı tazminatının poliçe limitleri dahilinde davalı şirketin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizinden aşağı olmamak üzere enflasyon faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 02/04/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlık konusu kaza nedeniyel davalı sigorta şirketine yöneltilebilecek tazminat taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu kazanın 19/12/2022 tarihinde meydana geldiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın 26/04/2023 başlangıç 26/04/2024 bitim tarihli ve ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile...Şirketi adına maddi ve bedeni zararlar ayrımı yapılmaksızın 500.000,00 TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarı davalı müvekkili sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, davaya konu araç hasarı talebi için davacı vekilinin müvekkili şirkete başvurusu üzerine ... kasko ... hasar dosyası açıldığını, değer kaybı tazminat talebinin ... kakso ... hasar dosyası kapsamında ise teminat harici olması sebebiyle ödeme talebi reddedildiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, her halde faize hükmedilecek ise müvekkili şirketin dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabiceğini belirterek açılmış davanın değer kaybı zararının trafik poliçesi teminat limitinin dolmuş olması ve ihtiyari mali mesuliyet teminatı haricinde olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi raporu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevabı, ... Sigorta Anonim Şirketi yazı cevabı, Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın ... Sayılı dosyası, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
17/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu olayda davacı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın % 100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, Davacı şirketin talep edebileceği değer kaybı zararının olmadığı," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybının tazmini davasıdır.
Davalı sigorta şirketine ... ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi numarasıyla sigortalı ... plakalı aracın 19/12/2022 tarihinde % 100 kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, mevcut kazada davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 asli kusurlu olduğunu ve araçta meydana gelen araç değer kaybının tazmini amacıyla açıldığı görülmüş, davalının ise davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.
Kaza tespit tutanağında, 19.12.2022 günü saat 07:55 sıralarında ...ilçesinde ... tersane köprüsünü 50 m geçe Kaynarca yönünde, hız sınırının 80 Km/s olduğu yerleşim yeri içinde, 2 şeritli 7 m genişliğindeki bölünmüş yolda, hava yağmurlu vakit gündüz, yol asfalt kaplama ve kuru iken, ... plakalı araç sürücüsü ... yönetimindeki aracıyla ... yolda seyrederken önünde aynı yönde ve aynı şeritte seyreden sürücü ... yönetimindeki ... plakalı profil yüklü kamyonetine arkadan çarpmış, çarpışmanın şiddetiyle araçtan kayarak düşen demir profiller ... plakalı aracın ön tampon ve ön cam kısımlarına çarparak saplanarak hasar vermiş, ... plakalı araç da aynı yönde önünde seyreden ...yönetimindeki ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Haksız fiillere dayalı tazminat davalarında mahkemece araştırılması ve hükme esas alınması gereken zarar "gerçek" zarardır. Bu tip kazalarda hasara uğrayan araç işleteni değer kaybı talebinde bulunabileceği gibi aracın pert olması durumunda da buna yönelik tazmin talebinde bulunabilir. Aracın değer kaybının hesaplanması yöntemi Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik ve istikrara kazanan içtihatlarında ayrıntılı şekilde belirtilmiştir. Buna göre aracın kazadan önceki 2. el değeri ile kazalı halindeki 2. el değeri arasındaki fark değer kaybına esas alınacaktır.
Mahkememizce dava konusu trafik kazasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı, araç sürücülerinin kusur durumunun tespiti ile aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle araçta varsa oluşan değer kaybının tespiti için dosyanın ...Kürsüsünde görevli akademisyen bilirkişiye tevdi edilmiş ve hazırlanan 17/09/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda; "Tutanağa göre bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... 2918 sayılı KTK'nın 56/c maddesinde belirtilen önündeki araçla arasında güvenli ve yeterli bir mesafe bırakmamaktan TAMAMEN KUSURLU bulunmuştur.
Sürücü ... ifadesinde, olay anında işyerine ait olen ... plakalı ... marka kamyoneti ile ... üzerinde sol şeritte seyir halinde olduğunu, trafiğin yavaş ilerlediğini, Tersane köprüsünü geçtikten hemen sonra sağ şeride geçmek istediğini, bu sırada arkasından gelen ... mark minibüsün kendi aracına çarptığını, çarpmanın etkisiyle kontrolü yitirerek önünde seyreden ... marka araca arkadan çarptığını,, kazada bir kastının veya kusurunun olmadığını belirtmiştir.
Yukarıda özetlenen kaza tutanağında, davacıya ait aracın sürücüsü ...'ın kaza anında sol şeritten sağ şeride geçtiği ve sağ şeritte seyreden davalı taraf aracının bu araca sağ arkadan çarptığı hususu yeterince dikkate alınmadığından kaza tutanağındaki eksik incelemeye dayalı hatalı değerlendirmeye itibar edilememiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre:
Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak:
Madde 52 – Sürücüler:
a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak,
b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak,
c) Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak,
Zorundadırlar.
Ayrıca:
Karayollarında trafiğin akışı :
Madde 46 – Karayollarında trafik sağdan akar.
Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler:
a) Araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek,
b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek,
c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek,
Zorundadırlar.
Davacı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ..., yönetimindeki aracıyla seyri sırasında aracının hızını yol, hava ve trafik şartlarına göre ayarlamamış, sol şeritten sağ şeride geçmeden önce sağ şeritte seyreden ve duramayacak kadar yaklaşmış olan davalı şirkete sigortalı ... plakalı aracın emniyetle geçişini beklemesi ve bu aracın geçişinden sonra sağ şeride geçmesi gerekirken bu kurallara uymadığından ve hatalı şerit değiştirme manevrası yaptığından sağ şeritte seyreden davalı aracının seyir şeridini yakın mesafeden kapattığından olayda % 100 oranında tamamen kusurludur.
Davalı şirkete sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ... ise aracıyla yoldaki sağ şeritte normal süratle seyrederken solundaki şeritten dikkatsizce ve yakın mesafeden kontrolsüz şekilde gelip şeridini kapatan davacı aracına çarpmak zorunda kaldığından ve kazayı önlemek bakımından alabileceği bir tedbir olmadığından olayda kusursuzdur.
Araçlarda oluşan değer kaybının, araçtaki kaporta ve şasi hasarıyla doğru orantılı olacağı tartışmasızdır. Kaporta saçlarının düzeltilip yeniden boyanma işlemleri sonucu bu parçalardaki orijinal boya kalınlığı değiştiğinden, şasi parçalarında yapılan düzeltmeler ise parçanın orijinal mukavemetine ulaşmasını sağlamadığından bu durum araçta kalıcı hasar izi oluşmasına neden olmakta ve aracın ikinci el değerini düşürmektedir. Araçta kalıcı hasara neden olmayan tampon, cam, far, gibi plastik parçaların ve radyatör, fan motoru, vb. gibi vidayla ve cıvatayla değiştirilen mekanik parçaların değer kaybı oluşturmadığı bilinmektedir.
Dava konusu ... plakalı ... marka ...Kamyonet tipi 2017 model ve 107.043 Km'deki araçta yapılan ve değer kaybına etki etmesi muhtemel işlemlerin:
Değiştirilen parçalar: motor kaputu, sol köşe sacı,
Düzeltilen parçalar: şasi,
olduğu hasar miktarının 79.465,15 TL olduğu tespit edilmiştir.
Araçta yapılan onarım işleminin, orijinal yedek parçalarla ve yetkili serviste yapıldığı tespit edilmiştir.
Yapılan TRAMER sorgulamasında, dava konusu aracın eski hasarının olduğu tespit edilmiştir.
23.05.2021 tarihinde ön kısmından araca çarpma kazası
Yargıtay yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere bir araçta değer kaybı oluşması için hasar gören parçaların eski kazasının olmaması, işlem görmemesi veya değiştirilmiş olmaması gerekmektedir. Bu durumda aracın eski kazasında hasar gören parçalarının dava konusu kazada hasar gören parçalarla aynı olduğu, bu nedenle davacıya ait araçta dava konusu kaza nedeniyle ilave değer kaybı oluşmadığı tespit edilmiştir.
2918 sayılı KTK’nın 90. Md. hükmüne göre ; “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.„ Şeklindeki düzenleme ile trafik kazasından kaynaklanan tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde BK haksız fiile ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır.
6098 sayılı TBK 49 ve müteakip maddeleri gereğince meydana gelen kaza sebebiyle zarar görenin mal varlığında meydana gelen eksilme zararlarını isteyebileceği gibi, dolaylı olarak uğradığı zararlar da zarar verenden istenebilecektir.
Davalı şirkete sigortalı araç maliki ve sürücüsü, KTK 85. mad. Düzenlemesi dikkate alındığında, tehlike sorumluluğu nedeniyle zarardan sorumlu olacaktır. Madde hükmüne göre; Değişik 1. fıkra: 4199 - 17.10.1996) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
KTK 85/5 maddesine göre; “(Değişik 4. fıkra: 4199 - 17.10.1996) İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” Düzenlemesi gereğince araç maliki ve işleticisi olanlar meydana gelen zarardan araç maliki olmasından dolayı tehlike sorumluluğu bulunması sebebiyle kusursuz olarak, firari araç sürücüsünün kusuru ile sebebiyet verdiği zarardan sorumluluğu bulunmaktadır.
Davalı ... Sigorta A.Ş., davalı taraf aracının, kaza tarihini kapsayan ... sigorta poliçesini düzenlemesi sebebiyle davada taraf olarak yer almaktadır. KTK 91 ve devamında araçlar için trafik poliçesi yaptırma zorunluluğu düzenlenmiştir. KTK 91. mad. gereğince sigorta şirketleri, işletenlerin KTK 85/1 maddesi gereğince olan maddi ve hukuki sorumluluklarını teminat altına almaktadırlar. Araç hasarına ilişkin talep sigortalının KTK 85/1 md. Kapsamında ödemekle yükümlü olduğu gerçek zarar olmakla, sigorta şirketi bu talep yönünden araç maliki ve sürücüsü ile birlikte, hasar tazminatından sonra bakiye poliçe teminatı limitine kadar sorumludur. (KTK 88/1. Md.)
Dosya üzerinde yapılan teknik inceleme sonucunda dava konusu olayda davacıya ait araçta eski kazasında oluşan değer kaybına ek olarak bir değer kaybı oluşmadığı belirlendiğinden davacının davalı şirketten talep edebileceği bir maddi zararı mevcut olmadığının," tespit edildiği anlaşılmaktadır.
Kaza tarihine göre Yeni Genel Şartlar yürürlükte olmakla birlikte, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereğince Yeni Genel Şartların " Ek 1. Değer Kaybı Hesaplaması" başlıklı kısmında açıklanan hesaplama yöntemi kullanılamayacaktır. Kaldı ki Yargıtay 4. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre hasara uğrayan aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, önceye ait hasarları, kazaya bağlı hasar durumu, hasarı, yapılan onarım işlemleri, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği gibi hususlar ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın onarımının ekonomik olup olmadığı, aracın olay tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki ikinci el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının belirlenmelidir.
Bilirkişi raporunda hasar ile kaza arasında illiyet bağının kurulduğu, aracın hasar gören tampon ve hava yastığının değer kaybı oluşturmayacağı tespit edilmiştir. Hasar bedelinin belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunun aracın fotoğrafları, hasarlı parçaları, onarım faturası dikkate alınarak konusunda uzman bilirkişi tarafından ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli olarak hazırlandığı anlaşıldığına ve aracın hasar gören tampon ve hava yastığı değer kaybı oluşturmayacağından değer kaybı hesaplanmaması yasaya uygun olmakla (İstanbul BAM 9. HD. 30/04/2024 Tarih, ... Esas ve ... Karar, İstanbul BAM 9. HD. 19/12/2023 Tarih, ...Esas ve... Karar, İstanbul BAM 13. HD. 23/03/2023 Tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı kararları) rapora yapılan itirazlar da Mahkememizce reddedilmiş, hazırlanan raporun usul ve yasaya uygun olduğu, Mahkememiz denetimine elverişli raporu kapsamında davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davadaki haklılık durumuna göre davacıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektici nedenlere göre;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13 ve 14. Maddeleri ile Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE irad kaydına,
4-Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 100,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/11/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır