mahkeme 2023/309 E. 2024/315 K.

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/309 Esas
KARAR NO : 2024/315

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 09/05/2023
KARAR TARİHİ : 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 09/05/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ... no.lu Nakliyat Emtia Blok Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ...Tic. A.Ş. tarafından 78 kap oto aksam ve parçaları cinsi emtianın İngilterede yerleşik ...şirketine gönderimi konusunda davacı şirkete sigortalı emtianın ...taşınması işi için davalı şirketle anlaşıldığını, taşıma işlemi için davalı şirket tarafından 20.11.2021 tarih ve ... no.lu nakliye faturasının düzenlendiğini, sigortalı emtianın 03.12.2021 tarihinde alıcı şirket tesisine vardığını, burada yapılan tahliye öncesi yapılan kontrollerde 2 kap emtianın hasara uğradığının CMR belgesiyle tespit edildiğini, hasarın sigortalı emtianın davalı taşıyıcının sorumluluğunda nakliyesi sırasında meydana geldiğinin belirlendiğini, oluşan hasar sonucu davacı şirketin hasar dosyası açtığını ve eksper incelemesi yaptırıldığını, 12.01.2022 tarihli raporda belirlenen 15.330,00 TLlik hasarın 17.01.2022 tarihinde dava dışı sigortalıya ödendiğini, emtianın hasarlı şekilde teslim noktasına getirildiğinin açık olduğunu, TTK 875/1 maddesine göre "Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyaından, hasarından veya teslimdeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur" hükmü ve TTK 877/1 "Taşıyıcı, taşıma aracındaki arızaya, taşıtı kiraladığı kişinin onun temsilcilerinin veya çalışanlarının kusuruna dayanarak sorumluluktan kurtulamaz" hükmü gereğince davalının sorumluluğunun sabit olduğunu, TTK 887 ve 888 hükümleri ve BK 66-70 maddeleri kapsamında "her türlü dikkat ve itinayı göstermesi, yapılan işin gerektirdiği nitelik ve yetenekleri gerektiği şekilde kullanması" şeklinde belirtilen kusursuz sorumluluk hallerinden olan özen sorumluluğunun varlığının davacı şirketin doğan zarardan dolayı rücu imkanını oluşturduğunu, davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, davalı aleyhine ... 8. İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile yapılan ilamsız takibe davalının itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek, davanın kabulü ile ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki takibin davamını ve davalının en az % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 31/05/2023 tarihli cevap dilekçesinde özele; Davacı şirketin aktif husumet ehliyetinin ve davalının pasif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, hasarın iddia edilen şekilde meydana geldiğine yönelik bir delil olmadığını, sigortalının sorumluluğunda olan ambalajlama, yükleme ve sabitleme işlemlerine bağlı olarak hasarın poliçe genel ve özel şartları uyarınca teminat dışında kaldığını, süresi bakımından geçerli bir sigorta sözleşmesi olmadığını, teminat dışı hasarlar için ödeme yapan davacının hatır ödemesi yaptığını, bu nedenle rücu hakkının olmadığını, dolayısıyla aktif husumet ehliyetinin olmadığını, davacının bu hususları ispatlaması gerektiğini, aksi halde davanın reddinin gerektiğini, CMR Konvansiyonu 30. Maddesi uyarınca davalıya usulüne uygun bir ihbar yapılmadığını, açıkça görülebilen hasarlarda teslim anında, açıkça görülemeyen hasarlarda 7 gün içinde taşımacıya yazılı ihbar yapılması gerekirken yapılmadığını, bu nedenle zarardan sorumlu tutulamayacaklarını, dava ve taleplerin zamanaşımına uğradığını, CMR konvansiyonunun 32. Maddesine göre teslim tarihinden itibaren 1 yıl içinde veya kötü hareketli hasarlarda 3 yıl içinde dava açılması gerekirken açılmadığını, dava dilekçesinin emtianın 20.06.2019 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiğini ancak davanın 07.10.2020 tarihinde açıldığını, davanın taşıma sırasında hasarlandığına ilişkin CMR uzmanı bilirkişiler tarafından incelenmesi gerektiğini, gerçek zararın da bilirkişiler tarafından belirlenmesi gerektiğini, olaya CMR Hükümlerinin uygulanması gerektiğini, hasardan davalının sorumlu olmadığını, CMR Konvansiyonunun 17/2 maddesinin "Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan veya taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse, taşımacı sorumlu tutulamaz" denildiğini, davacının kaza sonucu meydana gelen yangının dava dışı sigortalısının hatalı yükleme, istifleme ve ambalajlama yapması nedeniyle meydana gelmediğini ispat edici hiçbir delili sunmadığını, ekspertiz raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, sovtaj bedelinin hesaplanması gerektiğini, haksız faiz taleplerine ve icra inkar tazminatına itiraz ettiklerini belirterek davanın reddi ile davacının en az % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER: Bilirkişi raporu, ... 8. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın ... Esas sayılı dosyası, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
18/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Türkiye - İngiltere arasında karayolu ile uluslararası eşya taşıması söz konusu olduğu, CMR konvansiyonu hükümlerine göre sorumluluk tespit ve değerlendirmesi gerektiği, Davacı ödemesinin 17.01.2022 tarihi itibarı ile 15.330,00 TL olup, bu tutarı dayanak sigorta poliçesi ve eksper raporu gözetildiğinde yasal halefiyete dayanarak davalı yana rücu edebileceği, Dava konusu hasar zararı nedeniyle taşıyıcı davalı şirketin CMR m.23 hükümleri gözetildiğinde davacının ödediği tazminatın tamamından sorumlu olduğu, Davacı şirketin davalıdan talep edebileceği tazminat miktarının faizsiz anapara olarak 1.224,16 Euro karşılığı 15.329,91 TL hesaplanmasına karşın ödemenin 15.330,00 TL asıl alacak olarak rücu konusu edilebileceği, Huzurdaki davaya konu somut olayda yağmurda ıslanmak sonucu oluşan hasarın, kendi taşıması sırasında ortaya çıkmasından dolayı davalı şirketin zararın tamamını üstlenmek zorunda (CMR 37/I-a) olduğu, Davacı şirket alacağına temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebileceği," sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE: Dava, sigorta ödemesinden kaynaklı alacağın rücuen tazmini için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı sigorta şirketi tarafından ... no.lu Nakliyat Emtia Blok Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı ...Tic. A.Ş. tarafından 78 kap oto aksam ve parçaları cinsi emtianın ... taşınması işi için davalı şirketle anlaşıldığı, taşıma işlemi için davalı şirket tarafından 20.11.2021 tarih ve ... no.lu nakliye faturasının düzenlendiğini, sigortalı emtianın 03.12.2021 tarihinde alıcı şirket tesisine vardığını, burada yapılan tahliye öncesi yapılan kontrollerde 2 kap emtianın hasara uğradığının CMR belgesiyle tespit edildiğini, bu kapsamda dava dışı sigortalıya ödenen 15.330,00 TL hasar ödemesinin tazmini amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali amacıyla işbu davanın açılmış olduğu anlaşılmaktadır.
Taşıma belgelerinden anlaşıldığı üzere; dava dışı ...Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 10.01.2022 tarihli belgede, 19.11.2021 tarihinde yüklenen ... plakalı araç boşaltıldıktan sonra 2 palet (64 adet) otomotiv koltuk metal aksamının ıslak odluğu aracı teslim alan müşteri tarafından tespit edilip fotoğraflandırılmıştır. Mal cinsi: Otomobil Koltuk Karkası (metal aksam); hasarlı ürün adedi: 64, Hasarlı ürün ağırlığı: 364 Kg.; ürün referansları ...23.12.2021 tarihli belgede, ... plakalı aracın 06.12.2021 tarihinde boşaltıldığı ... fatura muhteviyatı 2 palet malımız tetkik edilmiş olup aşağıda dökümü verilen ürünler hasarlı olarak teslim alınmıştır. Hasarımız 1.296,96 Eurodur. Tarafınızdan talep ediyoruz. Hasar kırılım detayı: Otomotiv koltuğu metal aksamı, 1.296,96 Euro, 364 Kg., sigortacımıza hasar ihbarında bulunulduğu görülmektedir.
Dava dosyasının uyuşmazlık kapsamında, emtianın taşınması hususunda somut olaya uygulanacak hukukun tespiti, dosyada bulunan eksper raporu ve belgeler de dikkate alınarak, hasarın taşımanın hangi aşamasında gerçekleşmiş olabileceğinin tespiti, emtianın taşınmasında sorumluluğun tespiti, davalının sorumluluğunun başladığı ve bittiği aşamanın tespiti, ayıp ve kusur ihbarının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, davacının kusurunun bulunup bulunmadığı ile davacının alacak hakkı-nın bulunup bulunmadığı ile davacının varsa alacağının tespiti için dosyanın Otomotiv alanında uzman Makine Mühendisi, Sigorta Hukuku ve Kara Taşıması alanında uzman bilirkişiden oluşacak 3 kişilik heyete tevdiine, karar verilmiştir.
18/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "... tarihli faturada alıcının ...Tic. A.Ş. olduğu, brüt ağırlığın 13.736,00 Kg, komple 53.926,88 Euro olduğu, navlun ücretinin 5000 Euro karşılığı 62.614,00 TL olduğu, gümrükleme yer farkının 75 Euro karşılığı 939,21 TL olduğu, toplam fatura değerinin 63.553,21 TL olduğu belirtilmiştir.
...Tic. A.Ş. tarafından ... adına düzenlenen 19.11.2021 tarihli fatura içeriğinde toplam fatura bedelinin 53.926,88 Euro olduğu belirtilmiştir. Gümrük Beyannamesi Ekli Listesinde, 4. Maddede belirtilen emtia aynen yazılıdır.
... Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen 19.11.2021 tarihli gümrük beyannamesinde ... Marka ... olan ... metal structure 60 Pattern2 Assy tescilsiz markasız 327.337,77 TL olan emtia yazılıdır. ... A.Ş.nin temsilci olduğu belirtilmiştir. Çıkış yeri Türkiye teslim yeri İngiltere olarak belirtilmiştir.
12.01.2022 tarihli NAKLİYAT SİGORTASI EKSPERTİZ RAPORUnun incelenmesinden, sigortacının ... Sigorta A.Ş., sigortalının ... Tic. A.Ş., poliçe düzenlenme tarihinin 22.11.2021 sigorta bedelinin 675.315,54 TL, alıcı şirketin ..., nakliyeci şirketin ...A.Ş., sevk tarihinin 19.11.2021, hasar nedeninin emtianın taşıma sırasında ıslanması, hasar tespit yerinin ve tarihinin 03.12.2021 Alıcı firma tesisi, hasar tanımının ıslak ve paslı/ 64 adet, alıcıya teslim tarihinin 03.12.2021, sovtaj olmadığı, hasar miktarının 15.329,91 TL olduğu, hasara konu emtianın saç malzemeden üretilmiş oto koltuk karkası olduğu, emtia muhteviyatının karton kutu içine konularak ambalajlandığı, her bir kolide 32 adet oto koltuk karkası olduğu, yalpan incelemede 2 karton kolinin ıslanmak suretiyle deforme olduğunun ve yırtıldığının görüldüğü, metal parçaların ıslanması nedeniyle paslandığı ve hasara uğradığı, hasarın toplam 64 adet karkas olduğu, parasal değerinin 1.296,96 Euro olduğu, hasarın taşıma sırasında oluştuğu, bu nedenle taşıyıcı şirkete rücu edilebileceği, sovtaj bedelinin 72,80 Euro olduğu, toplam hasar miktarının 1.224,16 Euro olduğu, TL karşılığının 12,5628 TL/Euro kurundan 15.329,91 TL olduğu, hasarın... plakalı TIR ile taşıma sırasında dorse içine sızan yağmur sularının emtianın bir kısmına sirayet etmesi sonucu oluştuğu belirtilmiştir.
Anılan ekspertiz raporu ekinde bulunan fotoğraflarda ıslanmak suretiyle paslanmış ve kullanılamaz halde oto koltuk karkası görülmüştür.
...Dava konusu metal emtiasının 19.11.2021 tarihinde taşıyıcı davacı şirketin sorumluluğundaki ... plakalı TIR aracına sigortalının ...abrikasında yüklenmek suretiyle davalıya ait araca sağlam teslim edildiği, dolayısıyla tüm hasarın emtianın davalının uhdesindeyken meydana geldiği anlaşılmaktadır.
Emtia ambalajının yola ve yüke uygun olduğu, taşımanın yapıldığı TIR dorsesi içine yağmur suyunun girmemesi gerekirken bakımsız ve taşımaya uygun olmayan bir dorse kullanılması nedeniyle girdiği, dolayısıyla hasarın tamamen taşıyıcı dorsenin yüke ve yola uygun olmamasından dolayı meydana geldiği kanaatine varılmıştır. CMR m.17/3 gereği davalı yan meydana gelen zararı tazmin etmek durumundadır. Islanma hasarı açıkça kapalı taşıtla taşıma yükümlülüğünü ihlal edecek taşıtın kusurlarından kaynaklandığı değerlendirilmektedir.
Bu nedenle CMR konvansiyonunun 17/1 maddesine göre dava konusu 64 adet metal emtianın yağmur sularından paslanarak kullanılamaz hale gelmesi olayında davalı şirket oluşan zararın tamamından davacıya karşı sorumludurlar.
Dosyada bulunan ve yukarıda özetlenen NAKLİYAT HASARI EKSPERTİZ RAPORUnda, hasar toplamı, dosyadaki faturalara uygun şekilde belirlenmiş ve toplam parasal değerinin 1.296,96 Euro olduğu, sovtaj bedelinin 72,80 Euro olduğu, toplam hasar miktarının 1.224,16 Euro olduğu, TL karşılığının 12,5628 TL/Euro kurundan 15.329,91 TL olduğu belirtilmiştir.
Anılan hesaplama, dosyadaki faturalarla ve olay tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun bulunmuştur. CMR m.23 hükümlerine göre hesaplanan tazminatın davalı sorumluluğunda olduğu değerlendirilmektedir.
Rücu bakımından davacının ödemesi, TL cinsinden ve 17.01.2022 tarihli 15.330,00 TL tutarında olup, bu miktarın tamamı sorumlu olunan tazminat miktarı olan 1.224,16 EURO zarar bakımından tazmin edilmesi gereken miktar olarak hesaplanmaktadır. Davacı ödemesinden fazlasını rücu edemeyeceği için ancak ödediği asıl alacak tutarı üzerinden rücu hakkını kullanabileceği," tespitinin yapıldığı görülmektedir.
Davalı yanca bilirkişi raporuna itiraz edilmiştir. Davalı yanca taşımada herhangi bir kusurunun bulunmadığı belirtilmiş ise de; CMR 17/1 maddesine göre;"Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. CMR 17/3. Md. düzenlemesine göre; "Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur." hükümleri kapsamında emtianın sağlam olarak davalı aracına yüklendiği açıkça ortaya konulmuş olmakla, davalı kendi kusuru olmaksızın hasarlandığını ispat etmekle yükümlü olmasına rağmen bu hususta herhangi bir delil ortaya konulamamıştır. Bu kapsamda bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporun uyuşmazlığı çözmeye yeterli olduğu, davalının itiraz ve beyanlarını da kapsar teknik değerlendirmeler olmakla hükme esas alınmış olmakla davanın kabulü gerekmiştir.
Davalının icra takibine kabul edilen kısmına haksız yere itirazda bulunmaları ve kabul edilen alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;
1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KABULÜNE,
Davalının ... 8.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itira-zın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına,
2-İİK mad. 67/2 uyarınca alacak likit ve itiraz haksız olduğundan 16.061,74 TL toplam alacağın %20'si olan 3.212,35 TL icra inkâr tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 1.097,18 TL peşin harçtan peşin yatırılan 193,99 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 903,19 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye İrad Kaydına,
4-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 16.061,74 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 193,99 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı, 25,60 TL vekalet harcı, 9.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 70,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 9.469,49 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
6-Kullanılmaya ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.21/05/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır