mahkeme 2022/550 E. 2024/66 K.

T.C.
İSTANBUL
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/550 Esas
KARAR NO : 2024/66

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/08/2022
KARAR TARİHİ : 13/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Taraflar arasında 21/02/2018 tarihli prefabrike betonarme öngermeli kiriş elemanlarının üretimi ve teslimi konulu sözleşme imzalandığını, sözleşme gereği müvekkilinin, davalı firmaya 1.650.000,00 TL ödeme yapacak olup davalı firma tarafından da prefabrike betonarme öngermeli kiriş elemanlarının üretimi yapılarak müvekkili firmaya ait iş yerine teslim edileceğini, müvekkili tarafında davalı firmaya 180.000,00 TL havale yoluyla ödeme yapıldığını, bakiye ödemeler içinde 7 adet 210.000,00 TL'lik çek ödeme yapıldığını, Davalı firmanın vaat ettiği ürünleri üretmediği gibi müvekkiline herhangi bir şekilde teslimat da yapmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin feshine karar verilmesini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin feshinden dolayı müvekkili tarafından davalıya yapılan 1.650.000,00 TL'lik ödemenin şimdilik 1.000,00 TL'sinin ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, sözleşmenin feshine karar verilmemesi halinde ürünlerin üretilmemesi ve müvekkiline teslim edilmemesinden dolayı müvekkilinin uğradığı zarar için şimdilik 1.000,00 TL'nin ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, zararın bilirkişi marifetiyle tespitini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalı şirkete yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; Müvekkili şirketin ihtilafa konu sözleşme kapsamında gereken tüm edimlerini ifa ettiğini, iyi niyetli bir şekilde ihtilafa konu beton kirişleri davacı tarafça teslim alınmasa dahi deposunda muhafaza ettiğini, ... 8. İcra Dairesi ... E. ve ... 22. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyalar kapsamında davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, her iki dosyadan da davacının en güncel ...Gazetesi ("'...") ilanında güncel adresi olan "..." adresine fiili hacze gidildiğini ve ilgili adreste hacze kabil mal bulunamadığını, davacının dava dilekçesinde adresi bilerek ve kötü niyetli bir şekilde yanlış ve hatalı yazıldığını, davacının adresini usule uygun ve doğru bir şekilde bildirmesi dava dilekçesinin şartlarından olup söz konusu şartı sağlamamış olan davacı tarafın evveliyat ile usulden reddi gerektiğini, davacı aleyhine açılan icra dosyalarının kambiyo senetlerine özgü başlatıldığını, icra takiplerine ödeme yapmayan, bildirdiği son adreste hacze kabil malı bulunmayan, sözleşme kapsamında müvekkili tarafından üretilen kirişleri teslim almayan davacı tarafın işbu yargılamayı ikame etmesinin de kötü niyetli olduğunu, kirişlerin tamamlanması ile davacı tarafça ilgili kirişler teslim alınmadığı gibi sözleşmeye konu ... seri numaralı ve ... seri numaralı çeklerin ödemesinin yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı tarafa ... tarihinde ... 26. Noterliğinden ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiğini, ilgili ihtarnamede karşı tarafın adresi olarak en güncel ... ilanındaki adresi gösterilmiş olup ihtarnamenin iki kez tebliğe çıkmış olsa da tebliğinin gerçekleşmediğini, sözleşmeye ilişkin kirişlerin üretildiği gibi 46 aydır Müvekkili Şirketin deposunda muhafaza edildiğini, söz konusu muhafazadan kaynaklı ardiye ve depo masrafının bulunduğunu, bu bilgiler ışığında müvekkili şirketin adresine gelinerek sözleşmeye konu kirişlerin tespitinin yapılması durumunda bilirkişi tayini ile ... standartlarına göre 46 aylık ardiye ve depo bedelinin hesaplanmasını, hesaplama neticesindeki alacaklarına ilişkin sonradan dava açma imkanlarının saklı kaldığını, açıklanan ve re'sen gözetilecek sebeplerle ve fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, usuli eksiklik nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, Mahkeme usuli itiraza ilişkin aksi kanaatte ise, ihtilafa konu sözleşmenin evveliyat ile müvekkili Şirket tarafından çekilmez hale geldiğinin tespitine, davacı tarafından sözleşme kapsamında edimlerini ifa etmediğinden ve müvekkili şirketin sözleşme kapsamında tüm edimlerini ifa ettiğinden bahis ile nihayetinde haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, bu dava kapsamında itirazları baki kalmak kaydı ile bir an için davacının alacaklı çıkması ihtimalinde, davacının alacakları ile sınırlı kalmak ve müvekkili Şirketin alacaklı çıkacağı tutara ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile takas mahsup definin dikkate alınmasına, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, alacak ve tazminat istemine ilişkindir.
Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen 21/02/2018 tarihli sözleşmede belirtilen edimlerin taraflarca gereği gibi yerine getirilip getirilmediği, davacının sözleşmenin feshinden dolayı ödenen bedelin iadesi talebi ile davalının takas def'inin yerinde olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
Taraflarca bildirilen delillerin toplanmasının ardından Mahkememizin 27/01/2023 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere mali müşavir, Ekonomi ve Finans alanında uzmanı bilirkişi ve İnşaat Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 04/09/2023 tarihli raporda özetle;
"Defterlerin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı Yönünden: Tarafların 2018-2022 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapıldığı, TTK ve VUK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu,
Heyetimizce yapılan incelemeler ve keşif neticesinde montaj vincinin çalışma platformunun davacı tarafından uygun bir şekilde hazırlanmamış olması sebebiyle kirişlerin tümünü sahaya getirememiş olduğu, sadece 26 adet Tip-1 kirişini getirerek yerine montajını yapmış olduğu,
Hazırlık hareketlerinin gerçekleştirilmesi her ne kadar alacaklı açısından teknik anlamda bir borç teşkil etmese de alacaklının kendisi için doğacak yararlı sonuçlara ulaşması için bu davranışları yerine getirmesi gerektiği; aksi takdirde TBK m. 106 kapsamında düzenlenen alacaklı temerrüdünün şartlarının sağlanmış olacağı ve böylece alacaklının temerrüde düşeceği,
Her ne kadar alacaklının temerrüdü halinde alacaklı, alacak hakkını kaybetmese de alacaklı aleyhine birtakım sonuçların doğduğu, buna göre; öncelikle borçlunun alacaklıya karşı sorumluluğunun hafiflemesi söz konusu olmakta ve mütemerrit alacaklının, borçluya karşı ödemezlik def'ini ileri sürememesi sonucunun ortaya çıktığı, zira alacaklı, borçlu tarafından edimin gereği gibi ifasının teklif edilmesine rağmen haklı bir sebep olmaksızın edimin ifasını reddettiği, bunun yamı sıra alacaklı temerrüdünün, hasarın alacaklıya geçmesi, masrafların talep edilmesi, ödemezlik def'i, sözleşme faizi, borçlu temerrüdünün ortadan kalkması gibi sonuçları da beraberinde getirdiği,
Somut ihtilafta davalının sözleşme konusu kirişleri teslim ve montaja hazır olmasına rağmen davacının, yer teslimini yerine getirmediği ve kirişleri teslim almaktan imtina ettiğinin müşahede edildiği, bu durumda davacının alacaklı temerrüdüne düştüğünün düşünüldüğü, uyuşmazlıkta davalının yaptığı işin giderlerini talep edebileceği; davacının ise sözleşme bedelinin iadesini değil, davalı tarafından üretilen kirişleri teslim alması gerektiği" yönünde tespitlerde bulunulduğu, raporun ayrıntılı, gerekçeli, dosya kapsamına uygun nitelikte düzenlenmiş olduğu, hüküm kurmaya elverişli tespit ve değerlendirmeler içerdiği görülmüştür.
Davacı vekilince dava dilekçesine yemin deliline dayanıldığı anlaşıldığından Mahkememizin 03/10/2023 tarihli celse ara karar gereği, davacı vekiline yemin teklifinde bulunup bulunmayacağı, yemin teklif edilecek ise yemin metnini hazırlayıp sunmak üzere süre verilmiş ancak süresi içinde yemin metni sunulmamıştır.
Eldeki davada davacı tarafça, ödeme yapılmasına rağmen davalı tarafın sözleşme gereği vaat edilen ürünleri üretmediği ve herhangi bir teslimat yapmadığından bahisle ödenen bedelin şimdilik 1.000,00 TL sinin iadesinin talep ve dava edildiği, davalı tarafça sözleşme konusu ürünlerin üretildiği, ancak davacı tarafından teslim alınmadığı beyan edilerek davanın reddinin savunulduğu, sözleşme konusu kirişlerin bulunduğu yer olduğu bildirilen davalıya ait depoda ve davacı şirket şantiyesinde inşaat mühendisi bilirkişisince yapılan inceleme sonucunda mali müşavir ve ekonomi ve finans alanında uzman bilirkişilerle birlikte hazırlanan raporun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, raporda yapılan tespitler de nazara alındığında somut olayda, davalının sözleşme konusu kirişleri teslim ve montaja hazır olmasına rağmen davacının, yer teslimini yerine getirmediği ve kirişleri teslim almaktan imtina ettiği, bu durumda davacının alacaklı temerrüdüne düştüğü, sözleşme bedelinin iadesi talebinin yerinde olmadığı, yemin deliline de başvurulmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye göre;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihine göre alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭ 346,9‬0 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri gereğince hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı ve davalı tarafından yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usülen anlatıldı. 13/02/2024
Katip ...
✍e-imzalı

Hakim ...
✍e-imzalı