mahkeme 2023/770 E. 2025/509 K.

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/770 Esas
KARAR NO : 2025/509

DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 30/11/2023
KARAR TARİHİ : 17/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davacı ile müvekkili şirket arasında taşıma hizmetlerinden kaynaklı cari şekilde işleyen hesap ilişkisi mevcut olup davacı müvekkili şirket tarafından muhtelif tarihlerde davalı yan talimat ve onayı ile tam ve eksiksiz bir şekilde hizmet sunulmasına, buna ilişkin faturalar davacı müvekkili tarafından davalı firmaya gönderilmesine ve söz konusu faturalara itiraz edilmemesine rağmen; davalı şirketin işbu tarihe kadar kötü niyetli bir şekilde cari şekilde işleyen hesap ilişkisinden kaynaklanan borcunu ödemekten imtina ettiğini, müvekkili şirket, borcun ödenmesine ilişkin müteaddit defa davalı şirkete davalı şirkete yazılı bildirimde bulunduğunu, davalı taraf birçok kez borcu ödeyeceğini belirterek süre talep ettiğini, ancak; davaya konu borç davalı şirket tarafından ödenmediğini, bu sebeplerle müvekkili şirketin faturalardan ve cari şekilde işleyen hesap bakiyesinden kaynaklı olarak davalı şirketten olan 2.285,80USD * 2.855,60TL tutarlarındaki asıl alacakları için davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını, itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkili adına fatura düzenlediğini iddia eden davacının, taraflar arasında akdi ilişki bulunduğunu dava konusu faturaların taraflar arasındaki akdi ilişkiye uygun olarak düzenlendiğini dava konusu faturalardaki gibi müvekkili adına taşıma hizmetini gerçekleştirdiğini faturalarda yazılı nakliye işlemini gerçekleştirdiğini ürünleri müvekkili firmadan alıp alıcılara teslim ettiğini yazılı deliller ispat etmesi gerektiğini, davacı dava konusu faturalara ilişkin herhangi bir ürün teslimi yapılmadığını, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının taraflar arasında akdi ilişki olduğunu ve bu akdi ilişkiye uygun şekilde mal teslimi yaptığını ispat ettiği varsayımında dahi davacının alacak kalemlerinden bazılarının döviz cinsinden faturalandırılmasının hiçbir hukuki dayanağı olmadığını, fatura konusu mal veya hizmet karşılığı olarak kararlaştırılan bedelin cinsi sözleşmede belirtilmesi gerektiğini, döviz cinsinden alacağı olduğunu iddia eden tarafın bunu yazılı delille ispatlaması gerektiğini, davanın reddine, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine" Karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizde görülmekte olan işbu dava, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye istinaden davacı tarafından yapılan taşıma iş ve işlemlerine karşılık fatura düzenlendiği ancak davalının borcunu ifa etmediği iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir.
Mahkememiz ara kararı gereği alanında uzman mali bilirkişiden rapor aldırtıldığı ve bilirkişinin mahkememize sunmuş oldukları 01/08/2024 tarihli raporda özetle: "Dava ve icra takip dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacıya ait ticari defterler üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle yüce mahkemenin kabulü halinde, Davacının ibraz olunan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında ve eksiksiz yaptırıldığı görülmekle sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalının ticari defterlerinin ibraz edilmediği, Davacının kaydi olarak 2.285,80USD ve 2.855,60TL davalıdan alacaklı göründüğü göründüğü, Davacının alacağının aşağıdaki tabloda arz edilen toplam tutarı 2.285,80USD olan 3 adet USD cinsinden faturaya ve toplam tutarı 2.855,60TL tutarında Türk Lirası cinsinden 3 adet faturaya dayandığı, Faturalar istinaden davalının ödeme yaptığına dair davacının defterlerinde kayıt olmadığı, Davacının takip ve dava konusu alacağını oluşturan faturalar dışında, taraflar arasındaki ticari ilişkiye dair başkaca bir kayıt olmadığı, Takip konusu alacağın dayanağı olan fatura içeriği taşıma/navlun hizmeti taşıma irsaliyesi, navlun belgesi vb. evraklarla destekleninceye kadar davacı faturalarının davalı aleyhine borç doğurduğu hususunun ispata muhtaç olduğu, Davacının ticari defter kayıtlarına göre 20.01.2023 takip tarihi itibariyle davacı 2.285,80USD ve 2.855,60TL davalıdan alacaklı görünmekle birlikte kaydi alacağa dayanak faturalar içeriği hizmetin davalıya teslim edildiğine dair taşıma irsaliyesi veya navlun belgeleri sunuluncaya kadar davacının alacak iddiası bu aşamada ispata muhtaç, Sayın Mahkemece davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda, Merkez bankası verilerinden, 20.01.2023 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %16,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen 2.855,60TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren 16,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi, 2.285,USD asıl alacağına takip tarihinden itibaren %9 ve değişen oranlarda kademeli olarak Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz yürütülebileceği" şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Yine mahkememiz ara kararı gereği mali bilirkişiden ek rapor aldırılmış olduğu ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 24/01/2025 tarihli ek raporda özetle: "Davacının ibraz olunan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında ve eksiksiz yaptırıldığı görülmekle sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Davalının ticari defterlerinin ibraz edilmediği, Davacının kaydi olarak 2.285,80USD ve 2.855,60TL davalıdan alacaklı göründüğünü, Davacının alacağının toplam tutarı 2.285,80USD olan 3 adet USD cinsinden faturaya ve toplam tutarı 2.855.60TL tutarında Türk Lirası cinsinden 3 adet faturaya dayandığı, dayandığı, Faturalar istinaden davalının ödeme yaptığına dair davacının defterlerinde kayıt olmadığı, Davacının takip ve dava konusu alacağını oluşturan faturalar dışında, taraflar arasındaki ticari ilişkiye dair başkaca bir kayıt olmadığı, Kök rapordan farklı olarak, takip konusu alacağın dayanağı olan fatura içeriği hizmetin davalıya sağlandığı, taşıma/navlun hizmeti taşıma irsaliyesi, navlun belgesi vb. evraklarla ispatlanmış olmakla davacı faturalarının davalı aleyhine borç doğurduğu, Yine kök rapordan farklı olarak, davacının ticari defter kayıtlarına ve faturaların davalı aleyhine borç doğurması sonucuna göre 20.01.2023 takip tarihi itibariyle davacı 2.285,80USD ve 2.855,60TL davalıdan alacaklı olduğu, Sayın Mahkemece davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda, Merkez bankası verilerinden, 20.01.2023 takip tarihi itibari ile avans faizi oranının %16,75 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen 2.855,60TL asıl alacağına takip tarihinden itibaren 16,75 ve değişen oranlarda kademeli olarak avans faizi, 2.285,USD asıl alacağına takip tarihinden itibaren 69 ve değişen oranlarda kademeli olarak Devlet Bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz yürütülebileceği" şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereği alanında uzman mali ve taşıma bilirkişilerinden rapor aldırtıldığı ve bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları 28/04/2025 tarihli raporda özetle: "Dava dosyasında taraflar arasında imzalanmış herhangi bir taşıma sözleşmesinin mevcut olmadığı, tüm teklif alma ve sipariş verme işlemlerinin kurumsal e posta ile yapıldığı, Davacı taşıma firmasının davaya konu taşımacılıklarla ilgili Gümrük Beyannamesi, sevkiyata ait ... Belgesi, ..., ... firmasına ait müşteri faturası, ... firmasına ait paket listesinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, Davacı taşıma firması tarafından uluslararası hava yolu taşımacılığında taşımacılığın yapıldığına dair güçlü kanıt olarak kabul edilen ... Belgelerini sunduğu, Davacı taşıma firması tarafından dava dosyasına sunulan 3 adet farklı taşımacılık hizmetinin davacı taşıyıcı tarafından davalı göndericiye verilmiş olduğu kanaatine varıldığı, Davaya konu 3 farklı uluslararası hava yolu taşımacılığı için davacı taşıyıcı firmanın davalı gönderici firmaya düzenlediği 6 adet taşıma faturasının 2.285,80 USD ve 2.855,60 TL olarak hesap edildiği" şeklinde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 222/3. Maddesinde; "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Mahkememizce taraf vekillerinin huzurunda yapılan 02/04/2024 tarihli duruşmanın 3 numaralı ara kararı ile defter inceleme günü tayin edilmiş ve defterlerin sunulmaması hâlinde defter ibrazından kaçınmış sayılacağı hususu ihtar edilmiştir. Mahkememizce belirlenen defter inceleme gününe davalı tarafça iştirak edilmemiş, ticari defter ve belgeleri ibraz edilmemiş ve verilen süre içerisinde de herhangi bir mazeret ileri sürülmemiştir. Dolayısıyla HMK 222/3 gereğince davacının ticari defter ve kayıtları kendi lehlerine delil olarak kabul edilmiştir. Bilirkişi tarafından davacının usulüne uygun tutulan ticari defter ve kayıtlarına göre davalı taraftan 2.285,80 USD ve 2.855,60 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Akabinde taşıma hukuku alanında uzman bilirkişi ile mali bilirkişiden alınan ek rapor ile davacı tarafça sunulan...Belgesi, ...ile davalı şirkete ait müşteri faturası ve paket listeleri birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından davalı şirket için üç ayrı taşımacılık hizmeti verildiği ve bu hizmetler için keşide edilen altı adet faturanın toplamının 2.285,80 USD ve 2.855,60 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda mahkememizce belirlenen defter inceleme gününde davalı tarafından ticari defter ve belgelerin ibraz edilmemesi ve mazeret dâhi bildirilmemesi, davacı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve davacı lehine HMK 222/3 uyarınca delil vasfında bulunduğu, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının ... Belgesi ve ... ile desteklendiği dikkate alınarak davacı tarafından taşıma hizmetlerinin gerçekleştiği ancak davalı tarafından ödemenin yapılmamış olduğu kanaati mahkememizde hâsıl olduğundan davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca vekalet ücretine ilişkin emsal mahiyette bulunan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamında; "Davacı vekili tarafından Mahkemece vekalet ücretinin karar tarihindeki kur dikkate alınarak hesaplanan TL dava değeri üzerinden takdirine karar verilmesi gerekirken takip talebindeki kur dikkate alınarak hesaplanan TL dava değeri üzerinden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Mahkemece vekâlet ücretine hükmedilirken dava tarihindeki kur esas alınarak TL dava değerinin belirlenmesi ve belirlenen bu bedel üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca vekâlet ücreti hesaplaması yapılması gerekmekte olup, Mahkemece dava tarihindeki Merkez Bankası USD efektif satış kuru dikkate alınarak hesaplanan TL dava değeri üzerinden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin karar tarihindeki kurun esas alınması gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir." şeklinde karar verilmiştir. Bu doğrultuda mahkememizce dava tarihi itibariyle TCMB efektif satış kuru dikkate alınarak hesap edilen dava değeri üzerinden davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
Davanın KABULÜNE,
1-Davalı tarafından ... 18. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla aynen DEVAMINA,
2-Alacağın % 20'si olan 9.169,38 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.716,17 TL harçtan peşin alınan 949,54 TL'nin mahsup edilerek bakiye 3.766,63 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 949,54 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.219,39‬ TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükte olan A.A.Ü.T. gereğince dava değeri olan 68.952,02 TL üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 274,50 TL tebligat, posta gideri ile 5.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.774,5‬ TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/06/2025

Katip
e-imzalıdır

Hakim
e-imzalıdır