Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/687 Esas
KARAR NO : 2024/865

DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 24/10/2023
KARAR TARİHİ : 20/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil ...'da bulunan müvekkil şirket ...yetkilisi olup, yetkilisi olduğu şirketi için 2022 Aralık ayında Türkiye'den mermer siparişi vermiştir. Söz konusu mermer siparişini Türkiye'de bulunan ve davalı olan ... AŞ ile anlaşarak vermiş ve işbu firmaya şirketi adına sipariş vermiş olduğu mermerlerin karşılığı olan ve davalı şirketin kendisinden talep ettiği 3072 EURO bedeli banka yolu ile ödemiştir. Ancak davalı firma söz konusu mermerleri müvekkil şirkete göndermiş ise de tüm mermerler kırık bir halde teslim edilmiş olduğundan müvekkilin zararı oluşmuştur. Söz konusu durum üzerine müvekkil, davalı...AŞ adına mail atarak kırık gelen mermerlerin video ve fotoğraf görüntülerini paylaşmıştır. Şirket adına kendisine yine mail yolu ile geri dönen ... isimli kişi ilgili mermerlerin sipariş ve taşınma süreci ile ilgili dönüş yapacağını söylemiş ise de müvekkile olumlu anlamda herhangi bir dönüş yapılmamıştır. Daha sonrasında üç ay sonra, 21 Mart 2023'te müvekkile davalı firma tarafından müvekkile tekrar mail gönderilmiş ve sigortanın yolculuktan önce kamyondaki mallar kırıldığı için hasarı ödemeyi reddettiğini belirtmiştir. Akabinde kamyondaki kırılan eşyaların resimlerini kendisine göndermiştir. Müvekkil 3 ay boyunca davalı şirket ile iletişime geçmeye çalışmış ise de davalı şirket ...tarafından adeta oyalanmış ve sigorta şirketinin çok yoğun olduğu için kendilerine geri dönüş yapmadıklarını belirtmiştir. Müvekkilimizin sipariş vermiş olduğu ve kırık gelen mermerlere ilişkin ödediği 3072 Euro maddi zararı ile şimdilik 50 Euro yoksun kaldığı karının TL karşılığı olan (toplamda 3122 Euro , güncel kur 29,82 TL) 93.108 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile haksız eylemin gerçekleştiği günden itibaren ticari faiz uygulanmasına ,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar...Şti. ve ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; "Dava konusu taşımacılıkta, Türkiye'de bulunan ...Şti. isimli şirket tarafından, Bulgaristan’da bulunan ...isimli şirkete 5 palet, net 10.980,00 kg., brüt 11.280,00 kg mermer cinsi emtia satılmıştır.Göndericisi ...Ltd. Şti. (.../ Tr.) ve alıcısı ...(...) olan 5 palet, net 10.980,00 kg., brüt 11.280,00 kg mermer cinsi emtiası, ...' a taşınması üzere,... A.Ş. ile anlaşma yapılmış, ... tarafından davacı - alıcı şirkete navlun bedeli faturası kesilmiştir. ... de taşıma işini yapması için müvekkil şirket ...Ltd. Şti. 'ni görevlendirmiştir. Müvekkil şirket ise CMR taşıma belgesinin 16. ve 23. Kısımlarında da görüleceği üzere ... şirketini görevlendirmiştir. Dava konusu emtia 23.12.2022 tarihinde, alıcı şirketin tesislerine vardığında tahliye esnasında yapılan kontrollerde emtiaların kırılarak hasarlandığı tespiti yapılmıştır.
Davacının sipariş vermiş olduğu ve kırık gelen mermerlere ilişkin diğer davalı ...'e ödediğini iddia ettiği 3.072,00-Euro maddi zararı ile şimdilik 50,00-Euro yoksun kaldığı karının karşılığı olan (toplamda 3.122,00-Euro, güncel kur 29,82-TL) 93.108,00-TL'ye ilişkin dosyaya herhangi bir ödeme dekontu sunulmamıştır.
-Davacı alıcı olarak emtia bedelini gönderici olan satıcıya ödemiş olması gereklidir. Satış şeklinin ... olduğu emtia faturasında görülmüştür. ..., ...teriminin kısaltılmış şeklidir. Alıcı taraf, satıcı ile imzaladıkları sözleşme uyarınca malın tüm bedelini öder. İthalat ile ilgili gerekli olan tüm izinleri alarak ve belgeleri toplayarak, malın tabi olduğu gümrük vergilerini ve diğer masrafları öder. Lojistik firması ile anlaşma sağlayarak, malın navlun ücretini karşılar. Sonrasında, sözleşme gereği önceden belirlenen yerde ve tarihte mallarını teslim alır. Bu sayede mallarla ilgili tüm sorumluluğu ve riskleri satıcıdan devralmış olur. Yani davacı öncelikle dava ehliyetini ispatlamak için satış bedelinin satıcıya ödendiğini ispatlamalıdır.Davacı dava dilekçesinde CMR Konvansiyonu hükümleri ile TBK ve TTK hükümlerine yer vermiş ve taşıma sözleşmesinde yüklemenin kim tarafından yapılacağına ilişkin hükümlerden bahsetmiştir. Devamında davalı şirketler arasında yapılan mail görüşmelerinde davalı ... şirketinin emtiaları palet ile kendisinin yüklediğini söylediğine değinmiştir. Bu nedenle dava konusu hasardan dolayı taşıma işini organize eden ...'i, müvekkil şirket ...'nu ve diğer müvekkil şirket ...'yı sorumlu tutarak dava açtığını söylemiştir. Ancak taşınan ve hasara uğrayan mermer emtiası, gönderici satıcı şirket tarafından ambalajlanmış, yükleme - istiflemesi ise diğer davalı ...tarafından yapılmıştır. Müvekkil taşıyıcı ...' nun emtianın ambalajlamaya, yüklemeye ve istiflemeye herhangi bir müdahalesi olmamıştır.Müvekkil ... A.Ş, diğer davalı ... şirketinin ... sorumluluk sigortacısıdır. Müvekkil ... Sigortanın sorumluluğu poliçe teminatı ile sınıdırlıdır. Davacı tarafın delillerini asılları ile birlikte sunmasına, tarafımıza tebliğden sonra karşı delil ve ek cevap hakkımızın saklı tutulmasına,
Husumet itirazımızın kabulüne,3-Haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkillerimizin kusuru bulunmayan fahiş talepli, icra inkar tazminatı talepli ve faiz tutarlı davanın esastan reddine,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
Davalı... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; "Öncelikle davacının dava dilekçesindeki beyan ve iddialarını kabul etmediğimizi belirtmek isteriz. Davacı her ne kadar Türkiye'den mermer siparişi için davalı müvekkille anlaştığını ve sipariş edilen mermerlerin karşılığı olarak müvekkile ödeme yaptığını beyan etmişse de davacının bu beyanı gerçek dışıdır. Davacı mermer siparişi verip satın aldığı ve ödeme yaptığı şirket dava dışı ... Şti.'dir. Söz konusu satın almaya ilişkin faturayı dilekçemiz ekinde sunmaktayız. Davacının bu yanlış beyanını düzeltmek gerekmiştir. Davacı ile müvekkil firma, mermerlerin satılması konusunda değil, satın alınan mermerlerin Türkiye'den Bulgaristan'a taşınması konusunda anlaşmaya varmışlardır. Bu anlaşmaya istinaden müvekkil firma tarafından taşıma bedeline ilişkin olarak fatura düzenlenmiştir. Müvekkil de bu taşıma işinin yapılması için diğer davalı ...Ltd. Şti. şirketi ile anlaşmaya varmıştır. Bu anlaşmaya ilişkin olarak da ... firması tarafından müvekkil firmaya navlun bedeli faturası kesilmiştir. Anlaşmalara istinaden davacı tarafından satın alınan mal, müvekkil tarafından dava dışı satıcı yani göndericinin ...'deki fabrikasından onun hazırladığı şekilde teslim alınarak İstanbul'a getirilmiştir. Mal, İstanbul'a getirilmek üzere teslim alındığında yükleme ve istifleme işlemleri satıcı-gönderici tarafından gerçekleştirilmiştir. İstanbul'a getirilen mal, ....'a gönderilmek üzere diğer davalı ... Uluslararası Nakliyat firması aracına yüklenmiştir. Daha sonra da mallar ...'da alıcı-davacıya teslim edilmiştir. Ancak davacı malları teslim aldıktan sonra müvekkille iletişime geçerek malların hasarlı olduğunu iletmiştir. ...'den ...'a getirilene kadar mallarda herhangi bir hasar oluşmamıştır. Mail yazışmalarından da görüleceği üzere malların ...firması aracına yüklenmesi esnasında hasar almaması için vinç kiralanarak yükleme vinç yardımıyla yapılmıştır. Şayet taşınan mal, ... firması aracına yüklenmeden önce hasar almış olsaydı diğer davalı, malı ya bu şekilde teslim almazdı ya da malın hasarlı olarak teslim alındığı tutulacak bir tutanak ile belirtildi. Ancak böyle bir tutanak da bulunmadığına göre malın hasarsız bir şekilde ... firması aracına yüklendiği anlaşılmaktadır. Bu bakımdan kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla; mallarda taşıma sırasında bir hasar oluşmuşsa bu hasar, ... arasındaki taşıma sürecinde meydana gelmiştir.
Davacı tarafından malın hasarlı olduğuna dair yapılan bildirim sonrasında müvekkil firma da bu durumu mail yoluyla derhal taşımayı gerçekleştiren ... firmasına bildirerek cmr sigortasının devreye sokulmasını beyan etmiştir. Gerekli belgelerin taraflara iletilmesi ve mail yazışmaları süreci sonucunda diğer davalı sigorta şirketi, zararın karşılanması talebinin reddedildiğini 27.01.2023 tarihli yazısı ile... firmasına bildirmiştir. Davacı hasar nedeniyle maddi zararı olduğunu ve yoksun kaldığı karı bulunduğu beyan etmişse de buna ilişkin herhangi bir somut delil ortaya koyamamıştır. Bununla birlikte davacı, dava dilekçesinde malın bir kısmının hasar gördüğünü beyan ettiğinden malın ne kadarının hasarlı olduğu, hasarlı olmayan kısmın tespiti gerekmektedir. Ayrıca sovtaj bedelinin de hasar bedelinden mahsup edilmesi gerekmektedir. Davanın reddine,
Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taşıma işlemi sırasında zarar gören mallara ilişkin olarak tazminat talebine ilişkindir.
Bilirkişi heyetinden alınan 05/06/2024 tarihli kök raporda özetle; davacı şirketin Türkiye'den satın aldığı mermer emtiasının ... taşıması sürecinde kırılması nedeniyle uğradığı zararları, davalılar ..., davalı ... ve davalı ... Sigorta A.Ş'den tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı ve mümkün ise miktarının ne olduğu, faiz türü konularında olduğunun anlaşıldığı; davanın esasının CMR hükümlerine tabi olduğunun değerlendirildiği; Davalı ... şirketi akdi taşıyıcı olarak, diğer davalı ... şirketi fiili taşıyıcı olarak, davalı ... Sigorta ise ... şirketinin sorumluluk sigortacısı olarak işbu davaya muhatap olabileceği (TTK m.850,921, 927 ve 888); 3) CMR belgesinde hasar şerhinin bulunmasına göre dava konusu hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiği (CMR m.30); 4) Yükün gönderen tarafından ...'de yüklenen araçtan...'da davalı ... firması tarafından tahliye edilerek davalı ... Nakliyata ait aracına yüklendiği ve ... taşımasında yükün hasar görmediği ve hasarın ... taşıma sürecinde meydana gelmiş olabileceğinin davalılar vekili tarafından beyan edilmesine göre gerek iki taşıma süreci arasındaki mesafe karşılaştırması gerekse yol şartları gözetildiğinde, hasarın ambalaj hatasından değil (ki fotoğraflardan ambalajın muntazam olduğu anlaşılmaktadır) yükleme, istifleme ve sabitleme hatasından kaynaklandığı; bu işlemleri de davalı ... şirketi yaptığına göre asli kusurlu olduğu, davalı ... şirketinin ise mermer emtiasının tamamının kırılmasıyla sonuçlanan yükleme hatasında gözetim yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı tali dereceden kusurlu olduğu ve %25-45 arasında kusur takdirinin Mahkemede olduğu; bakiye kusurun ise ... şirketine ait olduğunun değerlendirildiği (CMR m.8/1-b; 17/4-c); Taşıma hukukunda hasar durumunda sadece doğrudan taşıma konusu emtianın gördüğü zararın tazmin edilmesi nedeniyle hasarlı emtia bedeli (navlun bedeli ilave edilmiş olan birim fiyat üzerinden) 2.252,36 Euro karşılığı olarak (2.252,36x29,82(dava tarihindeki TCMB 1 Euro kuru))- 67.288,13 TL olduğu, fotoğrafların incelemesine göre sovtaj hesaplamasına yer olmadığı, davalı taşıyıcıların bu bedelden müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduklarının değerlendirildiği; Davalıların kendi aralarındaki iç ilişkide sorumluluklarının Sayın Mahkemenin müterafik kusur paylaşımındaki takdirine göre değişebileceği, Heyetimiz tarafından örnekleme nevinden davalı ... şirketinin asli yönden %65 oranında kusurlu olduğu ve davalı ... Nakliyat şirketinin tali yönden %35 oranında kusurlu olduğu varsayımında; a. Davalı ... şirketinin sorumluluğunun 43.737,28 TL, b. Davalı ... ve sorumluluk sigortacısı ... Sigortanın ise kendi içinde müteselsil olmak üzere 23.550,85 TL'den sorumlu olduklarının değerlendirildiği; Davacı vekilinin dava tarihinden itibaren avans faizi talebinin, tazminat talebinin TL üzerinden olmasına göre talebin 3095 sayılı Kanuna uygun olduğunun değerlendirildiği..." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 10/09/2024 tarihli ek raporda özetle; "Davacı yanın itirazları yönünden a) Sayın Mahkemenin görevlendirme kapsamında da olan davacının kar kaybı hesabı talebi; taşıma hukukunda zıya ve hasar tazminatının doğrudan eşyanın değerindeki azalmayı telafi etmeye dönük olması, kar kaybı ve ödenen cezai şartlar gibi dolaylı zararların ancak teslimde özel menfaat beyanında bulunulması halinde mümkün olması, somut olayda CRM belgesinde davacının teslimde özel menfaat beyanında bulunmamış olması (CMR m.26) karşısında davacının kar kaybı yönünden talebinin yerinde olmadığı; davacı vekilinin müvekkilinin karlılığının %35 olduğu yönündeki beyanın soyut olduğu, ticari defterlere veya resmi ya da resmi nitelikteki kurumlar tarafından hazırlanmış belgelere dayandırılmadığı; ayrıca ticari defter incelemesinin — Heyetimizin uzmanlık alanının — dışında — kaldığının değerlendirildiği; Davacının hasar miktarının belirlenmesinde maddi hata olduğu yönündeki itirazı Kök raporda kur değerinin yanlış girilmesi dışında yukarıdaki gerekçelerle yerinde olmadığı, kur farkından kaynaklanan maddi hata düzeltilere yapılan hesaplamaya göre davacının doğrudan emtia zararının 70.755,96 TL, 2) Davalı yanın itirazlarının irdelenmesinde yukarıda ayrıntılı olarak arz edilen gerekçelerle Kök Rapordaki tespit ve değerlendirmeler üzerinde bir değişiklik yapılmasının yerinde olmayacağının değerlendirildiği..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin Türkiye'den satın aldığı mermerlerin ...'den ...'a taşınması sürecinde kırılması nedeniyle uğradığı zararlardan davalıların sorumlu olup olmadığı hususuna ilişkin olduğu, davalılardan... Şirketinin taşıma sözleşmesinde akdi taşıyıcı olarak, diğer davalı .... Şti'nin ise fiili taşıyıcı konumunda olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş'nin ise... Şti'nin sorumluluk sigortacısı konumunda bulunduğu, mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi heyeti raporuna göre, meydana gelen hasarın ambalaj hatasından deği yükleme, istifleme ve sabitleme hatasından kaynaklandığı; bu işlemlerin davalı ... Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketinin tarafından yapılması nedeniyle davalı ...'ın hasarın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu, davalı ...Ltd. Şti'nin ise yükleme esnasında gözetim yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı tali dereceden kusurlu olduğu, CMR belgesine göre de dava konusu hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiği, davacı yanın emtialarında doğrudan meydana gelen zararın 70.755,96 TL olduğu, davalı taşıyıcıların ve ... Ticaret Ltd. Şti'nin sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş'nin meydana gelen hasar nedeniyle davacı yana karşı müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 70.755,96 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.833,33TL harçtan peşin alınan 1.590,06TL'nin mahsup edilerek bakiye 3.243,27TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 768,21TL'sinden davacı tarafın, 2.431,79TL'sinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.590,06TL peşin harç, 269,85TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.859,91TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 70.755,96TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar ... Şti.... Şirketi ve ... Sigorta A.Ş. vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen red edilen 22.352,04TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 22.532,04TL'nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 316,50TL tebligat, posta gideri ile 18.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 18.316,50TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 13.919,34TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
20/11/2024

Katip
¸e-imza

Hakim
¸e-imza