mahkeme 2023/512 E. 2025/100 K.

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/512 Esas
KARAR NO : 2025/100

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 08/08/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: " Davalı ...Şirketi Adına kayıtlı, 02.09.2022 tarihinde saat 02:30 sularında ... ili, ... İlçesi, ... Mah. Yeni ... Sok. Üzerinde seyir halinde olan; olay yeri terk sürücü sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı aracın KTK m.56/1-A gereği şerit izleme ve değiştirme kurallarına uyumaması neticesinde ... plakalı araç ile arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.Bu kapsamda kazanın meydana geldiği yerde ve aynı gün tutulan ekte sunmuş olduğumuz kaza tespit tutanağından anlaşılacağı üzere davalıya ait ve kimliği belirlenemeyen sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 2918 Sayılı KTK m.56/1-A uyarınca şerit izleme kuralını ihlal etmek sureti ile kusuru ile kazaya sebebiyet verdiği açıkça anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında davaya konu kazada ... plakalı aracın uğramış olduğu hasar müvekkilimizce karşılanmıştır. Bu kapsamda yukarıda arz ve izah edilen sebepler ile müvekkilin sigortalıya rücu hakkı doğmuşturBu kapsamda trafik sigortasından kaynaklanan rücuen tazminat isteminde başvurulacak kimse, uzun süreli kiralama sözleşmesinin mevcut olduğu hallerde işleten sıfatını taşımasa dahi sadece sigorta sözleşmesinin tarafı(akidi) olan sigorta ettirendir.
Müvekkil şirket tarafından... plakalı araç sahibine 02.09.2022 tarihinde hasar tazminatı ödemesi yapılmış olup, 34,322.77 TL hasar tazminatının tahsili amacı ile ... 34. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile takibe geçilmiş, davalının itiraz etmesi üzerine işbu takip durmuştur. Tarafımızca 10.03.2023 tarihinde ... Arabulucuk Bürosu'nun ... Büro Dosya Numaralı ve ... Arabuluculuk Numaralı dosyası ile arabuluculuk yoluna başvurulmuş ancak bu aşamada da anlaşma sağlanamamıştır davalının yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun bu itiraz başvurusu bakımından kötü niyeti sabit olduğundan yasa gereği takip konusu alacağın %20’ sinden az olmamak üzere hakkında icra inkâr tazminatına/kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, vekâlet ücreti ve sâir yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "6361 sayılı Kanun kapsamında finansal kiralama şirketi olarak faaliyet gösteren müvekkil ... A.Ş. aleyhine davacı ... Sigorta A.ş. tarafından müvekkil şirketin mülkiyetinde olan ... plakalı araç sürücüsünün, 02/09/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonrasında olay yerini terk etmesi nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen hasara istinaden rücuen tazminat alacağının varlığı dayanak gösterilerek İstanbul 34. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatılmış, müvekkil şirketçe aşağıda belirtilen hususlar ile sair hususlar kapsamında takip konusu asıl alacağa ve tüm fer'ilerine yasal süre içerisinde tümden itiraz edilmiştir. Davacı tarafından itiraz neticesinde yapılan arabuluculuk görüşmeleri kapsamında anlaşma sağlanamaması üzerine huzurdaki dava açılmıştır. Öncelikle ve önemle belirtmek isteriz ki; gerek icra takibine itiraz dilekçemizde gerekse arabuluculuk görüşmeleri kapsamında yasal dayanakları ile birlikte ileri sürdüğümüz hususlar gözardı edilerek kötü niyetli olarak huzurdaki dava ikame edilmiştir. Dava konusu kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen... plaka numaralı aracın, müvekkil şirket ile ... Şirketi (VKN: ...) arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin konusunu oluşturduğu tespit edilmiştir. Müvekkil şirket ile ... Şirketi (VKN: ...) arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... numara ile tescilli, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin 6.9, 11.h maddesi ile diğer ilgili maddeleri gereği, kiralananın kullanım ve usulüne uygun şekilde korunmasındaki her türlü sorumluluk ile kiralanan nedeniyle 3. kişiler nezdinde doğacak her türlü zarardan ve ödenmesi gereken bedelden kiracı ... Şirketi (VKN: ...) sorumlu olacaktır. (Taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin bir örneği dilekçemiz ekinde yer almaktadır.) Bu kapsamda; Kiracı ... Şirketi (VKN: ...) taraflar arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi dikkate alınarak muhatap gösterilmesi gereken, husumet yönetilmesi gereken kişidir. müvekkilimiz ... A.Ş., ... Şirketi'nin talebi ve seçimi üzerine satın aldığı ... plakalı aracı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında satın alarak kiracı ... Şirketi kiralamış ve teslim etmiştir. Dava konusu olaya karıştığı iddia edilen ve finansal kiralama sözleşmesine konu... plakalı araç, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na tabi bir araçtır. Söz konusu aracın finansal kiralama sözleşmesine konu olması ve uzun süreli olarak müvekkil şirketçe kiralanması sebebi ile müvekkil şirkete işbu davada husumet yöneltilemez.Davacı tarafça, sigorta şirketleri ile sigorta ettirenler arasındaki davalar kapsamında verilen kararlara ilişkin içtihatlara yer verildiği, huzurdaki davada davacı ile müvekkil şirket arasında sigorta eden ve sigorta ettiren ilişkisinin bulunmadığını ve davanın, davacının sigorta ettiği araca müvekkil şirketin maliki olduğu araç tarafından verildiği iddia edilen hasar kapsamındaki tazminatın konu olduğunu da önemle vurgulamak isteriz. Bu kapsamda, davacının dilekçesinde yer verdiği içtihatların huzurdaki uyuşmazlıkla ilgisi bulunmadığını ve Sayın Mahkemenizi yanıltma gayesi taşıdığını arz ve beyan ederiz.
Anılan nedenlerle; işleten sıfatı bulunmayan müvekkil şirket aleyhine açılan davada müvekkil şirketin pasif husumeti bulunmadığı açıktır. H.M.K.'nın 114/d maddesine göre "tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu oldugu hâllerde, temsilcinin gerekli nitelige sahip bulunması" dava şartıdır. Dava şartları mahkemece, yargılamanın her asamasında re'sen göz önüne alınır. Bu durumda somut uyusmazlıkta müvekkil şirketin pasif taraf ehliyeti (husumeti) bulunmadıgına göre müvekkil şirket hakkında yasaya ve hukuka aykırı gerekçelerle açılan icra takibine vaki itirazımız üzerine açılan işbu itirazın iptali davasının reddi ile davacının haksız ve kötü niyetli itirazları sebebi ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.
İhbar olunan ...Ltd. Şti.'nin mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle: "... 34. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına yapılan itirazların iptali istemli açılan işbu dava, davalı tarafından ... plakalı aracın müvekkil şirkete kiralandığı, davalının araç işleten sıfatının bulunmadığı belirtilerek tarafımıza ihbar olunmuşsa da müvekkil şirketin araç işleten sıfatı bulunmadığından iddiaların kabulü mümkün değildir. Bu doğrultuda, davaya ve davanın müvekkil şirkete ihbarına ilişkin beyan ve itirazlarımızı sunma zorunluluğu hasıl olmuştur.... plakalı araç, 30.12.2019 tarihli Otomobil Kiralama Filo Yönetimi Hizmet Sözleşmesi (“Sözleşme”) kapsamında 36 AY süreli (UZUN SÜRELİ) olarak ... A.Ş.'ne ("... A.Ş.") kiralanmış ve 08.02.2020 tarihinde kiracı şirkete teslim edilmiştir. Sözleşme örneği, ilgili Kiralama Bedeli fatura örneklerini ve bununla birlikte Sözleşme’nin imzalandığını, yürürlükte olduğunu kanıtlamak adına damga vergisinin beyan edilerek ödendiğini gösterir tahakkuk fişini ve Damga Vergisi Beyannamesini dilekçemiz ekinde sunmaktayız.
Bununla birlikte ... plakalı araç, Kiralık Araç Bildirim Sistemi’ne (KABİS) kayıtlı olup buna ilişkin sistem kaydını gösterir bilgisayar ekran görüntüsünü de ekte sunmaktayız. Araç hali hazırda ... A.Ş firması tarafından kullanılmaktadır. Aracın işleten sıfatının ... A.Ş'ye ait olduğunu ispat etmek amacı ile mahkemenizce ilgili Emniyet Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak KABİS üzerinde sorgu yapılmasının, kazanın gerçekleştiği tarihinde aracın kim tarafından kiralanmış olduğunun ve kimin adına kayıtlı olduğunun istenilmesini talep ederiz.
Taraflarca ileri sürülen talepler tarafımızca kesinlikle kabul edilmemekle birlikte ve müvekkil şirketin husumete ve araç işleten sıfatına yönelik itirazlarının kabul edilmemesi halinde esasa ilişkin tüm beyan ve delil sunma hakkımız saklı kalmak kaydıyla davanın esasına ilişkin beyan ve itirazlarımızı aşağıda sunarız;
Öncelikle müvekkil şirketin araç işleten sıfatını haiz olmadığını, aracın kullanma ve yararlanma hakkına kazanın gerçekleştiği esnada sahip olmadığını yeniden belirtmek isteriz. Müvekkil şirket kazaya karışmamış, kazaya sebep olmamıştır.
Müvekkil şirket basiretli tacir olarak gerekli tüm sigortaları yaptırmışsa da davalı tarafın davacı ile aralarında sigortalılık ilişkisi bulunmadığı iddiasının kabulü mümkün değildir. Zira ZMM poliçesi ile de sabit olduğu üzere sigortalı konumunda olan davalı taraftır.
Asla kabul anlamına gelmemekle bir an için aksi kabul halinde dahi, davacı dava dilekçesinde yer alan iddialarını ispata yarar hiç bir belge sunmamıştır. Davacının dava dilekçesinde talep ettiği işbu bedeli talep edilebilmesi ve hesaplama yapılması için delil ve belgelerini sunması gerekmektedir.
Yargıtay kararlarına göre asla kabul anlamına gelmemekle sürücünün olay yerini terk etmesi tek başına kazayı kapsam dışı yapmamaktadır. Açılan davada sürücünün alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde olduğu, sürücünün olay yerinden uzaklaşarak şoför değişikliği yaptığı, sürücünün sırf olay yerini terk etmesi sebebiyle maddi hasarın ağırlaştığı gibi sebepler ortaya koyulmalı ve bunlar mahkeme önünde ispatlamalıdır. Yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın Mahkemenizce re’sen göz önünde bulundurulacak sebeplerle haksız ve mesnetsiz açılan işbu davanın reddine,hakkımızda hüküm kurulmamasına,
Yasalar ve sözleşme uyarınca, davanın araç işleten sıfatını taşıyan dava dışı ... A.ş.'ne ihbar edilmesine,
İlgili Emniyet Müdürlüğü’ne yazı yazılarak ... plaka sayılı aracın olay tarihindeki Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS) kaydının istenmesine, Tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına,
karar verilmesini" talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davalı şirket çalışanının %100 kusuru ile sebebiyet verdiği 02.09.2022 tarihli trafik kazası neticesinde davacı şirket tarafından poliçe limiti kapsamında ödenen bedelin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin davadır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f Maddesinde; "Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. Kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında özetle; "Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta ilişkisinden kaynaklanan rücu davasıdır.
Bu tür davalarda sigortacı 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 95/2. maddesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B-4 .maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.
Araç maliki ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince sürücünün ağır kusuru, yeterli ehliyete sahip olmaması veya alkollü olması sonucu zarara neden olduğu takdirde sigortacı kendi akidine rücu hakkına sahiptir.
Davacı vekili, davalı tarafından sigorta ettirilen aracın davacı şirket tarafından düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında ödediği tazminatın sigortalısından tazminini talep etmiştir.
Sigortalı ve sigorta şirketi arasındaki sigorta sözleşmesi gereğince sürücünün alkollü olması sonucu zarara neden olduğu takdirde sigortacı kendi akidine rücu hakkına sahiptir.
Dosya kapsamında bulunan poliçe örneğine göre sigorta sözleşmesinin tarafı olarak davalı şirketin ismi yer almaktadır. Buna göre taraflar arasında sigortalılık konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davalı, davacının sigortalısı olup, sigorta sözleşmesinin tarafı olduğundan ve ZMMS tarafından açılacak rücu davaları da akide karşı açılacağından işin esasına girilerek kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediğinin araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde karar verilmiştir.
Mahkememiz ara kararı gereğince alanında uzman bilirkişiden rapor aldırtıldığı ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu 09/08/2024 tarihli raporda özetle: "Davacı şirkete sigortalı ... plaka sayılı ... marka otomobilde gerçekleşen hasar onarımının nitelik ve nicelikler yönünden tespit edilen hasar ile uyumlu olduğuna, Onarımda kullanılan yedekparça ve işçilik bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğuna, Aracın hasar onarım bedelinin 34.322,76. TL olduğuna dair" görüş ve kanaat bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; Dava konusu kazanın gerçekleşme şekli incelendiğinde; kolluk görevlilerince tutulan kaza tespit tutanağına göre sürücüsü tespit edilemeyen ... plaka sayılı aracın park halinde bulunan ... plakalı araca çarptığını, ... plakalı aracın da çarpmanın etkisiyle arka tarafında park halinde bulunan ... plaka sayılı araca çarptığı akabinde ... plaka sayılı aracın kaza mahallinde ayrılarak uzaklaştığı ve sürücüsü tespit edilemeyen ... plaka sayılı aracın KTK'nın 56/1-A maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda kolluk görevlilerince tutulan kaza tespit tutanağı da dikkate alındığında davalıya ait aracın park hâlinde bulunan dava dışı araca çarparak olay yerinden ayrıldığı anlaşılmıştır. Bu sebeple davalıya ait araç sürücüsünün gerçekleşen kazada %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafından 34.322,77 TL asıl alacak bakımından davalı aleyhine takip başlatılmış olsa da makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan raporda; kaza ile hasar arasında uygun illiyet bağı bulunduğu tespit edilmiş ve ancak dava dışı araçta oluşan hasar 34.322,76 TL olduğu hesap edilmiştir.
Ayrıca her ne kadar davalı şirket dava konusu kazaya karışan aracı 37 ay süre ile ihbar olunan şirkete kiraya verdiğini, bu sebeple aracın işleteni olmadığından bahisle davacı sigorta şirketinin kendisine rücu hakkı bulunmadığı ve bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş olsa da davacı ile davalı şirket arasında akdi ilişki bulunmaktadır. Bu sebeple yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda Sigorta Genel Şartları'nın B-4 maddesinde düzenlenen rücu şartlarının oluşması halinde davacı sigorta şirketinin kendi akidine rücu etme hakkı bulunmaktadır. Bu kapsamda kolluk görevlilerince tutulan kaza tespit tutanağına göre kimliği tespit edilemeyen ... plaka sayılı araç sürücüsü kazanın gerçekleşmesinden sonra kaza mahallinden ayrılarak olay yerini terk etmiştir. Bu sebeple Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.f maddesi doğrultusunda davacı sigorta şirketinin davalı sigortalıya rücu etme hakkı bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalı tarafından ... 34. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 34.322,76 TL asıl alacak, 296,21 TL işlemiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlarla aynen DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacağın % 20'si olan 6.923,79 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.364,82 TL harçtan peşin alınan 418,12 TL'nin mahsup edilerek bakiye 1.946,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 418,12 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı gideri toplamı olan 687,97 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 3.119,99 TL'sinden davalı tarafın, 0,01 TL'sinden davacı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kısmen kabul edilen 34.618,97 TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereği takdir olunan 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kısmen red edilen 0,01 TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi gereği takdir olunan 0,01 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan 241,75 TL tebligat, posta gideri ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.741,75 TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 2.741,74 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 11/02/2025

Katip
e-imzalıdır

Hakim
e-imzalıdır