Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/626 Esas
KARAR NO : 2024/970

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/09/2022
KARAR TARİHİ : 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Dava dilekçesi özetle şöyledir;
" Müvekkil şirket tarafından sigortalı ... adına kayıtlı bulunan “... araç, 25.06.2013 başlangıç- 25.06.2014 bitiş tarihi ... no.lu KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigorta teminatı altına alınmıştır.Müvekkil sigorta şirketince sigortalı ... plakalı araç dava dışı ... sevk ve idaresinde iken 2. Nolu davalı ... LTd. Şirketine ait 1 No.lu davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından KTK ZMS poliçesi ile sigortalı dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 16.09.2013 tarihinde trafik kazasına karışmış ve yaya ... vefat etmiştir. Kaza sonrasında müteveffa ... mirasçıları müvekkil sigorta Şirketine 06.10.2013 tarihli dilekçe ile başvurarak maddi zararlarının karşılanmasını talep etmiş, müvekkil sigorta şirketi tarafından da iş bu başvuruya istinaden Trafik poliçesi kapsamında 21.11.2013 tarihinde 15.405,37 TL ödeme yapılmıştır. Yapılan ödeme sonrasında müteveffa ... mirasçıları tarafından davalılar, müvekkil sigorta şirketi, dava dışı sigortalı ve araç sürücüleri aleyhina ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile dava açılmış, 2015/81 karar sayısı ile 26.03.2015 tarihinde sonuçlanan dava neticesinde davalılar sigortalı ..., sürücü ... ve müvekkil ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Hasar bedelini ödeyerek TTK 1472 maddesi gereği sigortalısının haklarına halef olan müvekkil şirket tarafından sigortalının kusurunun bulunmaması nedeni ile ödenen tutarın iadesi amacıyla davalılara başvuru yapılmış, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından .... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dava dosyasından verilen kararın kesinleşmesi akabinde yapılacağı belirtilmiştir. Karar kesinleştikten sonra iş bu kez davalı şirketi tarafından haksız ve kötü niyetli bir yaklaşım ve talebin zamanaşımına uğradığı iddia edilerek ödeme yapılmamış, bu nedenle ... 32. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup davalıların itirazı üzerine takip durmuştur.
Davalılar tarafından yapılan itiraz sonrasında ... no.lu arabuluculuk sürecine başlamış ancak ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu edilen alacak konusunda anlaşma sağlanamamış, arabulucuk sürecinin de olumsuz neticelenmesi nedeniyle itirazın iptali ve takibin devamı için iş bu davayı açma gereği hasıl olmuştur.
Davalının ... 32. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, Davalı tarafından haksız ve mesnetsiz olarak yapılan itiraz sebebiyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
... Sigorta vekilinin 24/10/2022 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir;
"Davacı taraf ödemeyi 21.11.2013 tarihinde gerçekleştirdiğinden ödeme tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur. Kaza tespit tutanağında da belirtildiği üzere davacı tarafça sigortalı araç sürücüsüne %25 kusur izafe edilmiştir.
Anılan köklü yargıtay kararları ile maddi hasarlı trafik tespit tutanağının kazanın ne şekilde meydana geldiği hususunda somut delil niteliğinde olduğu vurgulanmaktadır. Yine yargıtay yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere kaza tespit tutanağının aksi, ancak aynı derecede kesin delillerle ispatlanabilir.
Sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen %100 kusur oranını kabul etmemiz mümkün değildir.
Zorunlu trafik sigortası sorumluluk sigortası olup, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlanır.Yukarıda sayılan bu sebeplerle ve kabul anlamına gelmemekle beraber kazaya sebep olan olayda öncelikle kusur durumunun net olarak tespiti gerekmektedir. Davacı, müvekkil şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsüne raci kusur ve zararı kanıtlamalıdır. Zararın kanıtlanamaması halinde müvekkil şirketin sorumluluğu yoktur.
Bu sebeple, öncelikle kusur oranı netleşmelidir. Huzurdaki davada müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu sebeple sayın mahkeme tarafından faize hükmedilmesi halinde bilirkişi raporunun hükmedilecek faiz dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizdir.
Asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla dava sonunda davanın kabulü halinde icra inkar tazminatına hükmedilemez.
Her ne kadar davacı tarafından icra inkar tazminatı talep etmişse de alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemez. aleyhe açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini..." talep etmiştir.
... Ltd. Şti. vekilinin 24.10.2022 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir;
"Davalı müvekkil ... Ltd. Şti.'nin yerleşim yeri adresi ...'dır. Nitekim dava dilekçesi de davalının bu adresinde tebliğ edilmiştir. HMK madde 6 ile müvekkilin adresi incelendiğinde mevcut davada yetkili mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sabittir. Bu nedenle öncelikle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisizliğinden dolayı davanın yetkisizlikten reddedilmesi gerekmektedir.
16.09.2013 tarihinde yaşanan trafik kazasında yaya ... vefat etmiştir. Kaza sonrasında müteveffa ... mirasçıları davacı sigorta şirketine 06.10.2013 tarihli dilekçe ile başvurarak maddi zararlarının karşılanmasını talep etmiştir. Davacı sigorta şirketi tarafından da iş bu başvuruya istinaden Trafik poliçesi kapsamında 21.11.2013 tarihinde 15.405,37 TL ödeme yapılmıştır. Yapılan ödeme sonrasında müteveffa ... mirasçıları tarafından davalı müvekkile, diğer davalıya, davacı sigorta şirketine ve dava dışı sigortalı araç sürücüleri aleyhine ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açılmış, ..Karar sayısı ile 26.03.2015 tarihinde sonuçlanan dava neticesinde davalı müvekkil, diğer davalı, sigortalı ..., sürücü ... ve davacı sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş. Aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir. Verilen bu kararla müvekkilin meydana gelen kazada kusuru olmadığı yargı kararıyla onaylanmıştır. Bu durumda davacının müvekkilden böyle bir talepte bulunma hakkı olmadığı da mahkeme kararıyla tespit edilmiştir. Davacı sigorta şirketi tarafından, davalı müvekkilden talep edilen alacak yukarıda belirtilen Yargıtayın ilgili kararında da açık bir şekilde görüldüğü üzre rucu istemli tazminat davalarında zaman aşımı süresi: Davanın niteliğine göre zaman aşımının başlangıç tarihi zarara neden olan haksız fiil tarihi olmayıp, haksız fiil sonucu doğan zararın zarar görene ödendiği tarihtir. Çünkü ortaya çıkan zararı ödeyen kişi ancak bu ödeme tarihinden sonra talep edebilme hakkına kavuşur ve bu süre 1 YIL'dır. Bu nedenle davacı sigorta şirketinin talep ettiği alacak zaman aşımına uğramıştır. Kanun gereği davanın reddi gerekmektedir. Son olarak da kabul etmemekle birlikte takip konusu yapılan borçtan müvekkilin Zorunlu Mali Trafik Sigortası olan ... Sigorta A.Ş. Sorumlu olduğundan da davanın bu yönüyle de müvekkil açısından reddi gerekmektedir. Davacı/alacaklı tarafın ihtiyati tedbir talebi de temelsiz olup reddine karar verilmesi gerekmektedir. Dava konusu alacak 27.048,03 TL dir. Müvekkil şirket ... ilinini en büyük yerel market zincirine sahiptir. Ayrıca ... ilindeki en önemli inşaat faaliyetini yürütmektedir. Müvekkil tüm bankalarla yoğun bir şekilde iş yapmaktadır. Dolayısıyla müvekkilin dava konusu alacak için mal kaçırmasını düşünmek mümkün değildir. Öncelikle işbu davanın yetkisizlikle reddedilmesini, eğer bu mümkün değilse davanını zamanaşımı nedeniyle reddedilmesini , bu da mümkün değilse haksız ve mesnetsiz olan davacının taleplerinin esastan reddine, davacı sigorta şirketi aleyhine %20 kötü niyet tazminatına ve tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.
DELİLLER:
30/09/2024 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir;
"Dosyada bulunan tüm belge ve bilgilerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda; Davacı ... Sigortaya ZMSS (TRAFİK) poliçesi ile sigortalı sürücüsü ...’ın karıştığı 16.09.2013 tarihli ve yaya ...’un Vefat ettiği kaza sonrasında müteveffanın mirasçılarının başvurusu üzerine 21.11.2013 tarihinde 15.405,37 TL tazminat ödenmesinde bulunduğu, Aynı mirasçılar tarafından 26.11.2013 tarihinde, Davacı ... Sigorta şirketi, dava dışı sigortalı ve araç sürücüleri aleyhine ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan dava 2015/81 karar sayısı ile 26.03.2015 tarihinde sonuçlanmıştır. Bu karar gereğince “... Ltd. Şti. işleten maliki olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.ye ZMMS (Trafik) poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracı sürücü belgesi olmadan kullanan ... tam %100 kusurlu, ...’ın maliki olduğu, ... sigorta A.Ş.ne trafik poliçesi ile sigortalı ... plakalı minibüsün sürücüsü davalı ... kusursuz olduğu, ... Ltd.Şti.nin maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olması nedeniyle aracın ZMMS (Trafik) sigortacısı olan ... sigortanın poliçe teminat limiti kadar sorumlu olacağı, artan kısım olursa Aracın maliki / İşleticisi ...Tic. Ltd. Şirketinin sorumlu olacağı Hususunda görüş ve kanaatine varılmak suretiyle değerlendirildiği..." rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ölümlü ve yaralamalı trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminat bedelinin , yargılama sonrasında sigortalısının kusurlu bulunmadığının tespiti üzerine kazada hukuki sorumluluğu bulunan davalıların sebepsiz zenginleştiğinden bahisle zenginleşilen bedelin iadesi yönünde başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce ... 32. İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Sigorta Anonim Şirketi Tarafından, Borçlusu ... Şirketi Ve ... Sigorta Anonim Şirketi aleyhine toplam 27.048,03 TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %9 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Davalılardan ... Sigorta, süresi içerisinde icra takibine yapılan itirazda zamanaşını defini ileri sürmüştür.
Dosya kapsamından, Davalı sigorta şirketince sigortalı ... plakalı araç dava dışı ... sevk ve idaresindeyken davalılardan ... Tic.Ltd.İti..ne ait olan diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı dava dışı ... sevk idaresindeki ... plakalı araç ile 16.09.2013 tarihinde trafik kazasına karışması nedeniyle ...'un vefat ettiği, müteveffanın mirasçılarının davacı sigorta şirketine başvurusu üzerine davacı sigorta şirketinin 21.11.2013 tarihinde 15.405,37 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır .
Dava dışı müteveffanın mirasçıları tarafından davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalı ve araç sürücüleri aleyhine ... 5.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile dava açılmış, davacı sigorta şirketinin kazada sigortalısının kusurlu bulunmadığı yönünde tespitler üzerine davacı hakkında davanın reddi diğer davalılar hakkında davanın kabulüne karar verilmiş , ilgili mahkeme dosyası 08.09.2018 tarihinde kesinleşmiştir.
Davada , sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak talep edilmiştir.
Sebepsiz zenginleşme,bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalmasıdır. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında, bir başkasının aleyhine bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir ne- dene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır. Geri verme borcunun konusu ve kapsamı; "Aynen Geri Verme İlkesi"ne göre düzenlenmiştir.
Davacının , davaya konu ödeme nedeniyle davalılar hakkında dava açmakta hukuki yararının bulunduğu , davalıların tazminat dosyasında davacı tarafından mirasçılara yapılan ödemenin tenzili nedeniyle ödenmesi gereken tazminattan daha azını ödediği anlaşılmış ve davacının aktif husumet ehliyeti olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiştir.
Dava tarihinde ve ödeme tarihinde yürürlükte bulunan sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 77 vd. maddelerine göre; mal varlığında azalma meydana gelen kişinin, zenginleşen kişiden bunun giderilmesini isteme hakkı hüküm altına alınmıştır.
Sebepsiz zenginleşmede TBK'nın 82/1. maddesine göre rücu halinde uygulanması gereken zamanaşımı süresi, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Tüm oluş ve dosya kapsamına göre ; davalıların davacı tarafından yapılan takibe ve sonrasında açılan davada usulüne uygun olarak zamanaşımı defiinde bulunulduğu , Takip tarihinin 19.04.2022, hukuk Mahkemesinin kararının Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşme tarihi ise 08.09.2018 olduğu , davacı sigortalının diğer davalı sigortaya mail yoluyla başvuru yaptığı tarihin 2015 yılı olduğu , davanın kesinleşmesininden sonra zamanaşımını durduran veya kesen bir sebebin bulunmadığı , davacının ödemesi ile davalıların sebepsiz olarak zenginleştikleri ve uygulanması gereken kanun maddesinin sebepsiz zenginleşme hükümleri olduğu, davalıların haksız fiil eylemi nedeniyle hukuken takibe konu alacaktan davacıya karşı sorumlu tutulamayacağı dolayısıyla davacının haksız fiillerde uygulanan zamanaşımı süresinden yararlanamayacağı anlaşılmakla her iki davalı bakımından mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 2 yıl içerisinde davalılara takip başlatılmadığı ve alacak zamanaşımına uğradığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın zaman aşımı nedeniyle reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL karar harcından, peşin alınan 597,16TL harçtan mahsup edilerek 169,56TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca gereği takdir ve tayin olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
5-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair tarafların yüzüne karşı kesin olarak karar verildi.

Katip
e-imza

Hakim
e-imza