Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/454 Esas
KARAR NO : 2024/933

DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/01/2022
KARAR TARİHİ : 10/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin davalıya borcu bulunmamakla birlikte, taraflar arasında imzalanan konut/işyeri hasar onarım alt hizmet sözleşmesi hükümleri yerine getirilmiştir. Müvekkil ...Tic. Limited Şirketi ile ...Sigorta arasında konut / işyeri hasar onarım Hizmet sözleşmesi akdedilmiştir.
İşbu sözleşme gereği ülke genelinde ...Sigorta tarafından sigortalanan konut ve işyerlerinde doğan hasarların giderilmesi hususunda müvekkil yetkili kılınmıştır. Müvekkil ... Sigorta'dan gelen işleri, anlaşma yapmış olduğu ve hasarların olduğu lokasyona yakın bölgede faaliyet gösteren bayiilere yönlendirmekte; bu yönlendirme karşılığında hasarı gideren bayilerden komisyon alarak ticari kazanç elde etmektedir. Devamla; davalı ile müvekkil arasında herhangi bir anlaşmazlık söz konusu değilken; Sivas havalimanında meydana gelen hasar dolayısıyla müvekkil şirket, davalıya ulaşmış; işi üstlenip / üstlenmemesi hususunda görüşü alınmıştır.
Davalı işe başladıktan kısa bir süre sonra müvekkil ile arasındaki Konut/İşyeri Hasar Onarım Alt Hizmet Sözleşmesi'nde, gerçekleştirmekle yükümlü olduğu edimleri yerine getirmek için yeterli maddi yeterliliğe sahip olmadığından bahisle, müvekkilden avans istemiş ve müvekkil de avans için Bankadan kredi kullanarak davalıya 185.000,00 TL ve tutarlarında EFT yapmıştır.Sivas havalimanında yer alan hasar 388.586,68 TL'lik işlemler neticesinde giderilmiş, bayii müvekkile 28.08.2021 tarihli fatura keserek bu hususu bildirmiştir. Davalı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.ihtiyadi tedbir talebimiz bulunmaktadır. Davanın kabulü ile;
... 22. İcra Müdürlüğü’nün ... E.sayılı dosyası kapsamında müvekkilin, davalıya borçlu olmadığının tespitine,
3.Mahkemenizce takdir edilecek teminat mukabilinde yahut teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek yargılama sona erinceye ... 22. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı haksız kötü niyetli icra takibinin durdurulmasına,
davalı aleyhine haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle alacağın %20’sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya tahmiline.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacının iddiaları tamamen yersiz olup kabul edilmesi mümkün değildir. Tarafımızca alacaklı olarak ... 22. İcra Müdürlüğüne açılmış olunan ... esas sayılı dosya kapsamında her ne kadar davacı taraf borçlu olmadığını taraflar arasında sözleşme yapıldığını iddia ediyor olsa da söz konusu dosya tamamen belgelere dayanılarak açılmıştır, mahkemenizce incelendiğinde görülecektir ki davacının borçlu olduğu son derece nettir. 16/11/2021 Tarih ... Nolu KDV dahil 38.858,63 TL bedelli ve 16/11/2021 Tarih ... Nolu KDV dahil 15.004,50 TL bedelli 2 adet e-arşiv fatura tanzim edilmiş olunan faturalar müvekkil tarafından öğrenilmiş olup yasal süresi içerisinde söz konusu faturalara itiraz edilmiştir. Söz konusu faturalar ve taraflar arasında imzalanmış olunan Konut/İş Yeri Hasar Onarım Alt Hizmet Sözleşmesinin içeriği incelendiğinde mahkemenizce de görülecektir ki komisyon bedeli ve vade farkı bedeli adı altında müvekkil adına fatura tanzim edilebileceğine ilişkin herhangi bir madde söz konusu değildir . Bu bedellerin tamamen kötü niyet ile müvekkilimize yükletilmesi haksızdır ve davacı sözleşmeye aykırı bir şekilde hareket etmiştir. Söz konusu whatsapp konuşmalarına ve daha önce kesilmiş olunan 554,40 TL’lik faturaya neden itiraz edilmediği konusuna değinecek olursak; whatsapp konuşması davacı tarafından delil olarak sunulmuş ve komisyon bedeli üzerinde anlaşıldığı vurgulanmıştır ancak konuşmalarda da görülecektirDeğinmek istediğimiz bir diğer konu ise davacı müvekkilimize gönderdiği 2 adet ihtarın ikisinde de müvekkilimizden zaten kendisinden kesilmiş olan bedelleri tekrar istemiş ve ödenmediği halde yasal işlem başlatacağını belirtmiştir.davanın REDDİ ile davacının borçlu olduğunun tespiti ile söz konusu icra takibinin devamına , davacı aleyhine takip bedelinin %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine , vekalet ücreti ve her türlü masrafın davacı tarafça ödenmesine karar verilmesini.." savunmuştur.
DELİLLER :
Bilirkişiden alınan 09/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Mahkemenizin 2022/454 Esas sayılı dava dosyasında davacı ...Şti. ile davalı ... arasında görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden kaynaklanan) davası kapsamında taraf defterleri ve dosya muhtevası üzerinde yaptığım incelemeye göre davalı ... inceleme dönemi olan 2021 yılı ile ilgili işletme defter kayıtlarının GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı) bünyesinde oluşturulan defter-beyan sistemi elektronik ortamında oluşturulduğu ve saklandığını ,defterin açılış onayının defterin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk gününde Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından elektronik olarak yapıldığı,( Açılış onayı Vergi Usul Kanununda öngörülen Tasdik hükmündedir.) kapanış onayının ise defterlerin ait oldukları takvim yılını takip eden dördüncü ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılmış olduğu, ilgili defter kayıtlarının 6102 sayılı TTK.’nun ilgili maddelerine uygun yapıldığı uyuşmazlık dönemi işletme defterinin HMK 222 . Maddesindeki şartları taşıdığı, davacı ... Şti.ile davalı ... arasında 01/11/2020 Tarihinde konut/işyeri hasar onarım alt hizmet sözleşmesi yapıldığı, taraflar arasında itilafa konu olan işin ... havalimanında meydana gelen hasar dolayısıyla meydana hasarın giderilmesiyle ilgili işin ... ,... Tic.ltd.şti), tarafından , hizmet birimine (...) tevdi edildiği taraflar arasında düzenlenen konut/işyeri hasar onarım alt sözleşmesi kapsamında işin hizmet birimi (...) tarafından kabul edilerek işe başlandığı, işe başladıktan sonra davalının sözleşmede gerçekleştirmekle yükümlü olduğu edimleri yerine getirmek için maddi yeterliliğe sahip olmadığını belirtmesi üzerine davacının 185.000.000TL (kredi kullanılarak)avans verdiği, Sivas Havalimanında meydana gelen hasarın 388.586,68 TL'lik işlemler sonucu giderildiğini, davalının fatura keserek davacıya bu tutarı bildirdiğini , davacının da anlaşma gereği hasar bedelinin %10’unu 38.853,63TL komisyon faturası tanzim ettiğini, kullanılan avans giderine karşın 15.004,50TL fatura düzenlendiği, buna müteakip davalının ... 13. Noterliğinin ... Yevmiye numaralı ve ... tarihli ihbarnamesiyle Konut/İşyeri Hasar Onarım Alt Sözleşmesi kapsamında bu bedellere dair fatura düzenlenemeyeceğini buna ilişkin bir maddenin söz konusu olmadığını iddia ettiği ve faturaları davacıya iade ettiği , taraflar arasında düzenlenen Konut/İşyeri Hasar Onarım Alt Sözleşmesine istinaden söz konusu avans işleminin ilişkili kişiler arasında yapılan bir işlem ve finansman desteği olduğu olarak kabul edilip TCMB’nın açıkladığı avans faiz oranı ile faizin hesaplanması ve faturalandırılması gerektiği, taraflar arasında düzenlenen Konut/İşyeri Hasar Onarım Alt Sözleşmesine konu olan işlerin yönlendirilmesi karşılığında hiçbir menfaat elde etmemesinin beklenmesi yapılan sözleşmeye ve genel ticari teamüllerle uygun olmadığı, ...Şti’nin 1280.02TL eksik ödeme yaptığı hesaplanmıştır. Eksik ödendiği hesap edilen ,1.280,02TL 6 farklı parametreye göre hesaplanmış, hesaplanan değerlerin ortalaması alınmıştır. Hesaplamalarda ,Borsa İstanbul tarafından açıklanan Kıymetli madenler altın (24 ayar/ grm)referans fiyatları, türkiye merkez bankası Tarafından açıklanan döviz alış kurları ,türkiye merkez bankası tarafından açıklanan avans faiz oranları,tuik tarafından yayınlanan TÜF,Yİ-ÜFE ,kullanılmıştır.Eksik ödendiği hesap edilen 1.280,02TL altın cinsinden hesaplanmış günümüzdeki değeri 2.486TL Eksik ödendiği hesap edilen 1.280,02TL Usd cinsinden hesaplanmış günümüzdeki değeri 2.701,33TL eksik ödendiği hesap edilen 1.280,02 tl. Avro cinsinden hesaplanmış günümüzdeki değeri 2.726,52 TL eksik ödendiği hesap edilen 1.280,02TL Tüfe cinsinden hesaplanmış günümüzdeki değeri 2.752,45TL eksik ödendiği hesap edilen 1.280,02TL Yİ-ÜFE cinsinden hesaplanmış günümüzdeki değeri 3.249,17 TL eksik ödendiği hesap edilen 1.280,02TL yasal faiz uygulanmış hesaplanmış günümüzdeki değeri 1.567,31TL ortalama değer 2.580,46TL eksik ödendiği hesap edilen 1.280,02 tl.nin günümüzdeki değerinin 2.580,46TL olduğu.." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 11/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Tüm dosya ve davacıdan alınan belgeler çerçevesinde mali açıdan yapılan inceleme sonucunda inceleme ve değerlendirme bölümünde anlatıldığı üzere davacının davalıdan alacaklı olduğunun ispata muhtaç olduğu ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediği, sözleşmenin 12'inci maddesinin yorumlanmasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu, hükmün damga vergisi başlığını taşıdığını, Güven teorisi çerçevesinde davalı tarafın hükmün sözleşmeyle bağlantılı vergi, harç vb mali yükümlülükler olduğunu anlamakta haklı olduğunu, hükümde komisyon oranı veya avans faiz bedeli alınacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığını, ayrıca sözleşmede açık olmayan bir düzenleme olması halinde düzenleyen aleyhine yorum ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, Bu çerçevede; Delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK'nın 266/c.2 hükmü gereği tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğu.." rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağının davalı tarafından komisyon ücreti kesilmek suretiyle eksik ödenmesi nedeniyle davalının davacı aleyhine başlattığı icra takip dosyasında borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davalı taraf takipte haklı olunduğunu , haksız dava nedeniyle kötü niyet şartlarının oluştuğundan bahisle davanın reddi ile lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... 22. İcra Dairesi ...Esas dosyasının incelemesinde davalının ile ilamsız takipte ... fatura numaralı 28.08.2021 tarihli fatura alacağından kalan alacak şeklinde ilamsız takip başlattığı , alacak miktarının 53.863,13 TL olduğu , davacının süresinde itiraz etmedi ve takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında 01.11.2020 tarihli alt hizmet sözleşmesi imzalandığı konusunda ihtilaf bulunmamaktadır . Sözleşmenin 1. Maddesi gereği sözleşmenin konusunu "HİZMET BİRİMİ'nin,...'ın portfoyünde bulunan konut, işyerleri ve bu rizikolarda meydana gelebilecek hasarlar nedeniyle komşu kıymetlerde oluşan zararların giderilmesine İlişkin olarak hasar onarım. servisi organizasyonunun düzenlenmesi " şeklinde olduğu 4. Maddesinin yapılan iş karşılığında ücretin ne şekilde ödeneceği konusunda düzenlemenin ise "Ödeme tarifesi ve şekilleri ...'nın anlaşmış olduğu sigorta şirketleri'ne ve aralarında yapılan sözleşmeye göre değişkenlik gösterecektir. Sigorta Şirketleri ile yapılan sözleşmelerde yer alan ödeme şartı HİZMET BİRİMLERİ için de geçerli olacaktır.Sigorta şirketleri ile ... arasındaki sözleşme gereği ödemenin alınmasından en geç 5 GÜN sonrasında ...'ne ödeme yapılacaktır. Ödeme günleri ve her anlaşma yapılan sigorta şirketleri HİZMET BİRİMLERİ'ne mail olarak bildirilecektir. İşbu ödeme şartlarına HİZMET BİRİMİ itiraz etmeyeceğini kabul beyan ve taahhüt etmiştir" şeklinde olduğu görülmektedir.
Somut olayda taraflar arasında tanzim edilen alt hizmet sözleşmesi nedeniyle davacının üstlendiği işleri alt taşeron olarak davalının yerine getirdiği, yapılan hizmet karşılığında faturaları davacıya gönderdiği davacının ise hizmet bedelleri tahsil ettiği fakat bedel üzerinden komisyon ücreti tahsil ederek davalı aleyhine fatura tanzim ederek tebliğ ettiği , davalının faturaları ise kabul etmeyerek iade ettiği, tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde davalının faturaların ticari deftere kayıtlı olmadığının anlaşıldığı , taraflar arasında düzenlenen sözleşmede davacının komisyon ücreti alacağı yönünde bir düzenleme olmadığı gibi taraflar arasında ise komisyon alacağına ilişkin ticari teamülün de oluşmadığı , tacir olan tarafların ücret alacaklarını sözleşmede açıkça yazmaması nedeniyle sözleşme hükümlerine dayanarak alacak talep edemeyeceği, davalının takipteki alacak kaleminde haklı olduğu , takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi nedeniyle davalının icra inkar tazminatı talebinde haklı olduğu mahkememizce anlaşılmakla davanın reddi ile icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Reddine,
2-Yasal şartları oluşmakla alacağın %20 si oranındaki 10.772,6TL icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL harçtan peşin alınan 919,85TL'nin mahsup edilerek bakiye 492,25‬TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir masraf bulunmamaktadır,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 53.863,13TL üzerinden hesaplanan 30.000,00TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tarafların yüzüne karşı karar verildi. 10/12/2024

Katip
¸E-imzalıdır

Hakim
¸E-imzalıdır