mahkeme 2021/316 E. 2024/286 K.

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/316 Esas
KARAR NO : 2024/286

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/05/2021
KARAR TARİHİ : 16/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Dava dilekçesi özetle şöyledir :
"Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 26.09.2019 tarihinde TEDARİKÇİ sözleşmesinin yapıldığını, buna göre davalı şirketin davacı müvekkil şirketten üretimini istediği ürünlerle ilgili sipariş verecek ve davacı müvekkil ise sipariş edilen ürünleri kalite standartlarına uygun şekilde ve uygun sürede yapıp teslim edeceğini, yine belirtilen sözleşmenin 24. Maddesine göre, Tedarikçinin sözleşme kapsamında doğacak alacakları için ... ( ...) yolu ile ödemenin yapılacağı ve ödeme vadesinin 120 gün olduğu konusunda tarafların anlaştığını, davacı müvekkili sözleşmede belirtilen yükümlülüklerine uyarak davalı tarafından sipariş edilen ürünleri kalite standartlarına uygun şekilde yapıp teslim ettiğini, davacı müvekkilinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerine uyarak ürünleri teslim etmesine rağmen davalı taraf , sözleşmeye aykırı davranarak aşağıda detaylıca gösterilen faturaların ödeme vadesini 360 gün ( sözleşmede 120 gün olarak kararlaştırılmıştır) olarak bankaya yüklemiş ve müvekkilin 132.902,82 TL alacağının kesintiye uğramasına sebep olduğunu, bakiye 132.902,82 TL'nin borçlu şirket tarafından ödenmeyince, taraflarınca ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas numaralı dosyası ile ilamsız icra takibinin başlatıldığını, ancak davalı şirketin herhangi bir borcu olmadığından bahisle icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, 06.04.2021 tarihinde arabulucuya başvurulduğunu, ancak ekte sunulan son tutanaktan da anlaşılacağı üzere davalı ile uzlaşmaya varılamadığını, Sonuç ve istemle; Davanın kabulüne, davalı borçlunun ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasına vaki İTİRAZININ İPTALİ ile takibin devamına ve borçlunun en az 9620 icra inkâr tazminatına mahküm edilmesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talebinde bulunduğunu..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"Davacının aktif husumet ehliyeti yoktur. bu sebeple davanın reddi gerekir. davacı, takip ve dava konusu ettiği faturalardan kaynaklanan alacaklarını, dava dışı ... bankası a.ş.'ye gayrıkabilirücu olarak devir ve temlik etmiştir. temlik edilen işbu alacaklar, müvekkil defacto tarafından, vade tarihinde, temlik alan banka'ya ödenmiştir. buna göre, bahse konu faturalardan kaynaklanan alacaklar, davacıya ait olmadığı gibi, müvekkil şirket tarafından, temlik alan banka'ya ödenmiş durumdadır. davacının aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır. aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesini davacının, müvekkil şirketten herhangi bir alacağı bulunmamaktadır. davacı, tedarik sözleşmesi tahtındaki alacaklarını, vadesinden önce iskonto ettirmek suretiyle, banka'dan tahsil etmiştir. tacir olan davacı tedarikçi, hangi faturalarını, hangi iskonto şartlarında iskonto ettireceğine karar verirken, takip ve dava konusu faturaların tüm vade, tutar ve iskontolu tutar bilgilerini görmüş; tüm bu bilgileri görerek ve bilerek, iskonto ettireceği faturaları belirlemiş ve bankadan iskonto talebinde bulunmuştur...
" talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizde görülmekte olan işbu dava, davacının, davalıdan ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasında takip tarihi itibariyle şirket ile davalı şirket arasında 26/09/2019 tarihinde yapılan tedarikçi sözleşmesinden kaynaklı olarak, davacı tarafından davalı tarafa tedarik edilen ve teslim edilen ürünlerin, faturalarının vadesi geçmiş olmasına rağmen ödenmediğinden bahisle başlatılan icra takibinde alacaklı olup olmadığı, alacaklıysa alacağın miktarı konularında yoğunlaştığı, davanın davalının itirazının İİK.67.maddesine göre iptali davası ve %20 icra inkar tazminatı talebinden ibarettir.
10/11/2022 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:
"Davacı tarafın E-Defter mükellefi olup, bu yıllara ait beraatların ilgili hükümler doğrultusunda süresinde gönderilmiş olduğu; ilgili yıllara ait envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin TTK ve VUK hükümleri çerçevesinde süresinde yaptırılmış olduğu; defterlerin tamamının VUK'un kayıt nizamı ile ilgili hükümlerine uygun olarak sene sonuna kadar yazdırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit ettiği; netice itibariyle davacı defterlerinin sahibi lehine delil niteliğine haiz olduğu, davacı tarafından sunulan ticari defterlere göre davacının davalıdan 132.878,84 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın E-Defter mükellefi olup, bu yıla ait beraatların ilgili hükümler doğrultusunda süresinde gönderilmiş olduğu; ve VUK hükümleri çerçevesinde süresinde yaptırılmış olduğu; defterlerin tamamının igili yıllara ait envanter defterinin açılış tasdiklerinin TTK VUK'un kayıt nizamı ile ilgili hükümlerine uygun olarak sene sonuna kadar yazdırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit etti; delil niteliğine haiz olduğu, sahibi lehine haiz olduğu, davalı tarafından sunulan ticari defterlere göre davalının davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığı, Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında vadenin 120 gün olması gerektiği kanaatine ulaşması halinde, davalı sözleşmeye aykırı davranmış olacağı için ; bu bedelin davacının uğradığı zararın tazminini de 132.903,27-TL olarak hesaplandığı, davalıdan talep edebileceği Davalının 365 gün vadeli işlem yapmış olmasının sözleşmeye aykırılık olmadığı kanaatine ulaşması halinde, davacının davalıdan talep edebileceği bir zararın bulunmadığı sonucuna ulaşılabileceğini..." rapor etmiştir.
21/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporu özetle şöyledir:
"Sayın Mahkemeni, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca vadenin 120 gün olması gerektiği kanaatine ulaşması halinde; davalının 365 günlük vade tayininin sözleşmeye aykırı olacağının değerlendirilebileceği, davacının, davalı ile arasındaki sözleşmeden doğan fatura alacağını dava dışı bankaya devrettiği, davacının tacir olduğu dikkate alındığında, davalı ile dava dışı banka arasındaki sözleşme hükümlerini bildiği/bilmesi gerektiği; davacının, faturaları herhangi bir ihtirazi kayıt koymaksızın iskonto ettirdiğini değerlendirilebileceği, bu kapsamda Sayın Mahkeme tarafından; davalının sözleşmeye aykırı davrandığı sonucuna ulaşılması halinde sözleşmeye aykırı davranılması sebebiyle davacının uğradığı zararı tazmin etmesi gerekeceği, davalının 365 gün vadeli işlem yapmasının davacının fatura alacağını devretti; bilgisi dahilinde olduğu/olması gerektiği: davacının ihtirazi kayıt koymaksızın 365 gün vadeli faturayı dava dışı bankaya iskonto ettirdiği sonucuna ulaşılması halinde davacının davaya konu bedeli davalıdan talep edemeyeceğinin değerlendirilebileceğini..." rapor edilmiştir.
Davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi;
Davalı tarafından aşamalarda davacının bahse konu faturalara ilişkin haklarını dava dışı bankaya temlik etmiş olması nedeniyle davacının aktif husumetinin bulunmadığı savunulmuştur. Öncelikle davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Somut olayda davacının iddiasının özeti; davalı ile akdetmiş olduğu sözleşme uyarınca tedarik ettiği ürünleri davalının bildirmiş olduğu adreslere sevkini sağladığı, sipariş formlarına göre 120 gün vadeli ödeme yapılması gerekirken davalı tarafından dava dışı bankanın sistemine vade tarihinin 365 gün olarak girilmesi nedeniyle esasında dava dışı bankaya iskonto ettirmemesi gereken alacaklarını iskonto ettirmek zorunda kaldığından bahisle uğramış olduğu zararın tazminini talep etmektedir. Davacının iddiası doğrultusunda dava değerlendirildiğinde davalı tarafından sisteme olması gerekenden uzun bir vade tarihinin işlenmiş olması nedeniyle doğrudan zararının oluşabileceği anlaşılmakla her ne kadar faturaları temlik etmek zorunda kalsa da fazlaya ilişkin kısma dair mahkememizde açmış olduğu davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davanın esası bakımından yapılan değerlendirmede;
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli taraflarca akdedilen sözleşmenin vadesinin 120 gün mü yoksa 365 gün mü olduğu noktasında toplanmaktadır. Davacı tarafından sunulan sipariş formlarında vade süresinin 120 gün olarak belirlendiği davalı tarafından sunulan sipariş formlarında ise vade süresinin 365 gün olarak belirlendiği görülmektedir. Her iki tarafça sunulan sipariş formlarının imzalı olmadığı anlaşılmıştır. Ancak davacı tarafından davalının düzenlemiş olduğu 120 günlük vadeli sipariş formlarına istinaden ürünlerin temin edilip sevkinin sağlandığı ve buna ilişkin faturaların düzenlendiği anlaşılmıştır. Davalı tarafça söz konusu faturalara itiraz edilmemiş olmakla birlikte bahse konu sipariş formlarının davacı tarafından sahte olarak düzenlendiğine ilişkin herhangi bir başvuru da yapılmamıştır. Dolayısıyla bilirkişilerce de tespit edildiği üzere davalı ile dava dışı banka arasında düzenlenen sözleşme hükümlerinin sözleşmenin tarafı olmayan davacıyı bağlamayacağı da dikkate alınarak; sözleşmenin vadesinin 120 gün olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Netice itibariyle davalı tarafından dava dışı bankanın ödeme sistemine söz konusu faturaların vadesinin 120 gün olarak girilmesi gerekmesine rağmen 365 gün olarak girilmesi nedeniyle davacının faturaları iskonto ettirmek zorunda kalmış olduğu anlaşılmakla bu bakımdan bilirkişilerce hesaplanan zararının davalı şirket tarafından karşılanması gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
1-... 37. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına davalının yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile takibin 132.878,84 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlar ile aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alacağın % 20'si olan ‭26.575,76 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.076,95TL karar harcından, 2.269,65TL peşin harç ve icraya yatırılan tamamlanma harcı toplamının mahsubu ile geriye kalan 6.807,30TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-2.269,65TL peşin harç ve icraya yatan harç toplamı ile 59,30TL başvuru harcının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 21.260,61TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca gereği takdir ve tayin olunan 23,98TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan 6.000,00TL bilirkişi ücreti, 173,70TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 6.173,70 TL'nin kabul ve red oranına göre 6.111,96 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/04/2024

Katip
E-imzalıdır

Hakim
E-imzalıdır