mahkeme 2019/311 E. 2024/395 K.

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/311 Esas
KARAR NO : 2024/395

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/11/2018
KARAR TARİHİ : 21/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Dava dilekçesi özetle şöyledir:
"taraflar arasında imzalanan 30/03/2017 tarihli sözleşme ile davacıya ait ... için 1 adet ve iskele evleri için 1 adet olmak üzere toplam 2 adet asansör alındığını, asansörlerin ayıplı çıktığını, bu durumun ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...sayılı dosyasıyla ispatlandığını, kesin kabulü yapılmayan asansörler sebebiyle davacının ticari kayba uğradığını belirterek, 30.000Euro asansör bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini... " talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
15/11/2018 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"taraflar arasındaki sözleşmede yetki şartı bulunup yetkili Mahkemelerin İstanbul yetkili Mahkemeleri olduğunu, dava tarihindeki dolar kuruna göre hesaplama yapıldığından harcın eksik olduğunu, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin... D.iş sayılı tespit dosyasındaki raporlara itiraz ettiklerini, kullanıcı hatası bulunduğunu, asansörlerin tam ve çalışır vaziyette 27/12/2017 tarihli tutanaklarla teslim edildiğini, her 2 asansör için asansör ruhsatı verildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere süresinde yapılmış ayıp ihbarı olmadığını, davacının bedel iadesini isteyebileceğini, davacının sözleşme bedellerinin tamamını ödemediğini belirterek davanın reddini..." talep etmiştir.
10/12/2018 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"Davalının sözleşme aşamasında kendilerini temsilen yetkili bir servis istasyonunun derhal hayata geçirileceğini beyan etmiş olmalarına rağmen halen bu sorunun başka servisler aracılığı ile giderilmeye çalışıldığı, asansörlerin çalışmadığı ve malın ayıplı olduğu gerçeği ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Değ. İş Dosyasıyla da ispatlanmıştır. Davalının sair tüm itirazları hukuki mesnetten ve iyi niyetten yoksundur. Söz konusu malın ayıplı olmaması halinde pek çok masraf ve zaman kaybına neden olan bir işlem için ihatr, tespit vb işlemleri gerçekleştirsin, yargılama esnasında dava dilekçemizdeki tüm hususları ispat edeceğiz.
Yetki itirazına ilişkin olarak, özel yetki genel kuralını ortadan kaldırmaz, İşin sözleşme kayaklı olması, sözleşmenin imzalandığı, ,ifa edildiği yer'in ... olması nedeniyle dava ve usul ekonomisi de dikkate alınarak davalının yetki itirazının reddi ile davanın kabulüne mahkeme masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.
19/03/2019 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"Müvekkil Şirket ile davalı Şirket arasında imzalanan 30.03.2017 Tarihli sözleşmelerle 1 adet ..., 1 adet ... vilları için satın alınmış ve asansör bedelleri olan 30.000, EURO KDV hariç müvekkil tarafından ödenmiştir. Asansörler 27. 12.2017 Tarihinde geçici kabul belgesi ile müvekkile teslim edilmiş ise de bu tarihten sonra hiç çalıştırdamamış ve sürekli arıza vermiştir: Defalarca servis gelmesine rağmen sorun giderilememiş, müvekkil Şirketin,inşaat işleriyle uğraşıyor olması ve proje tanıtımlarında ve alacaklılara dairelerin tanıtımında gelen misafir ve müşteriler asansörde sürekli olarak kalmış ve durum defalarca davalı şirkete bildirilmesine rağmen sorun giderilmemiştir . Davalının sözleşme aşamasında kendilerini temsilen yetkili bir servis istasyonunun derhal hayata geçirileceğini beyan etmiş olmalarına rağmen halen bu sorunun başka servisler aracılığı ile giderilmeye çalışıldığı, asansörlerin çalışmadığı ve malın ayıplı olduğu gerçeği ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Değ. İş Dosyasıyla da tespit edilmiştir. Kesin Kabulü dahi yapılamamış olan asansörler hakkında sayısız şikayetler olmuş bunların bir kısmına ilişkin arıza servis fişleri müvekkille teslim edilmiş bir kısmına ilişkin evrak dahi düzenlenmemiş olup müvekkil mağdurdur. Tüm bu sorunları davalıya ileten ve çözüm arayışı içinde olan müvekkil30.05.2018 tarihinde ... Noterliğinin ... yevmiye numarasına kayıtlı ihtarnamesi (EK 4) ile bedelin iadesini talep , etmesine rağmen davalı tarafça müvekkilimize herhangi bir dönüş yapılmamıştır. Sözleşme koşulları yerine getirilmediği gibi davacı firmaya ait servis dahi bulunmamaktadır. Tüm bu ticari ilişkiden kaynaklanan mağduriyet ... Asliye Ticaret Mahkemesi .. E. sayılı dosyasında dile getirilmiş ve bu dosyada ayıplı malın iadesi ile bedelinin tahsili davası açılmıştır. Bu dava devam etmektedir. ve bu noktada yetki itirazımız kabul edilirse davanın samsun mahkemelerinde görülmesini..." talep etmiştir.
17/04/2019 tarihli cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"davalının yetki itirazı yersizdir. davamız yetkili istanbul ticaret mahkemesinde açılmıştır. kaldı ki davalının müvekkil şirkete karşı aynı sözleşmeye dayanarak samsunda açtığı davada, samsun ticaret mahkemesince yetkisizlik kararı verilmiştir. dayacının talebi haksız olup, müvekkilimiz sözleşmelerde üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiştir. asansörler ayıpsız olup, davanın reddini..." talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA:
Birleşen dava dilekçesi özetle şöyledir;
"Davalı Akçınar hakkında ... 28.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası İle takip başlatıldığını, Haksız itiraz ile karşılaştıklarını, Sözleşmelerde yetkili mahkeme ve İcra Dairelerinin İstanbul olarak kararlaştırıldığını, aralarında yetki sözleşmesi olduğunu, Müvekkilin sözleşmelerde belirlenen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, ancak bedellerinin tam ödenmediğini, Her iki asansörde Davalı/Davacıya imzasına havi tutanakla teslim edildiğini, ilgili kurumlarca asansörlerin yürürlükteki mevzuata uygun olarak yapıldığı ve çalıştığının tespit edildiğini, Alacağın ticari defterlerde de kayıtlı olduğu ve fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla ... 28. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, 020 den aşağı olmamak üzere İcra inkar tazminatı ile yargılama gider ve masrafların vekalet ücretinin davalı/borçluya yükletilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Birleşen cevap dilekçesi özetle şöyledir;
"Yetki itirazlarının mevcut olduğunu, sözleşmelerle yaptırılan 2 adet asansörlerin bedeli KDV hariç ödendiğini, 2.2. 27.12.2017 geçici kabul belgesi ile teslim alınmış ise de bu tarihten sonra çalıştırılamadığını, beyan edip diğer dosyalardaki iddialarını yinelemiştir..." talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizde görülmekte olan esas dava bakımından davacının davalıdan aldığı iki adet asansörün ayıplı olması nedeniyle tazminat istemi, birleşen dava bakımından ise birleşen davacının birleşen davalı şirketten alacaklı olduğu iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir.
04/02/2020 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir;
"Mahkeme heyeti ile birlikte yapılan ilk keşifte asansörlerin çalışır durumda olmadığı görülmüştür. Bunun üzerine 11.01.2020 tarihinde ...asansörü için ikinci bir keşfe gidilmiştir. Keşif neticesinde asansör çalıştırılmış|ve katlar arasında seyir yapılmıştır. Bu seyir esnasında asansörün komutları geç algıladığı tespit edilmiştir. Yani kabin içerisinde iken kata çıkış veya iniş butonuna basıldığında hareket geçmesi norma cü uzun bir zaman almıştır. Otomatik kapının açılıp kapanması da uzun süre almakladır. 1. ve 2.kat arasında raylarda aşırı bir sürtünme sesi geldiği tespit edilmiştir. Yine istenilen kata gelindiğinde kapının açılması için normal sürenin dışında uzun süre beklenilmiştir. Kapının kabin içerisindeki manuel açma kapama tuşları da komut olarak geç algılanmaktadır Ölçülen voltaj değeri normal olarak ölçülmüştür. Asansör bilgisayar bağlantısı yapılarak oluşan arızalar incelenmiştir. Genel olarak çok sayıda ani stop ve resetleme olduğu görülmüştür. Bu arızalar asansörün baştan beri kullanılmasına engel teşkil edecek arızalardır. Dolayısıyla keşif sonrasında asansörün çalışması ve mekaniği problemli ve ayıplıdır..." rapor edilmiştir.
09/08/2021 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir;
"Tarafların Davacı/ birleşen dosya davalısı ... Ltd. Şti nin yapımını üstlendiği İskele evleri ve ... villarına toplam 39.500 Euro bedel karşılığında 2 adet asansör yapımı ve montajı hususunda 30.03.2017 tarihli sözleşme imzaladıkları, Söz konusu asansörlerin 27.12.2017 tarihli geçici kabul tutanağı ile teslim edildiği, Her iki asansörün arıza yaptığı ve İskele evlerine yapılan asansörde meydana gelen arızaların ayıp niteliğinde olmadığı, Bu nedenle iş bu asansör nedeniyle Davacı/birleşen dosya davalısının talep edebileceği her hangi bir bedel bulunmadığı, Buna karşılık Carpediem evlerine yapılan asansördeki arızların ise imalattan kaynaklanan gizli ayıp niteliğinde olduğu, Ayıp ihbarın süresinde yapılıp yapılmadığının ve bu bağlamda sözleşmenin haklı feshedilip edilmediğinin sayın mahkemenin takdirinde olduğu, Sayın mahkemece ayıp ihbarının süresinde olduğu ve bu bağlamda sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin kabul edilmesi halinde asıl dosya da Davacı/birleşen dosya davalısının ... vilları için davalı/birleşen dosya davalısına ödediği 4.920.00 Euronun iadesini talep edebileceği, Buna karşılık sayın mahkemece ayıp ihbarını süresinde olmadığı ve bu bağlamda sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin kabul edilmesi halinde ise , Birleşen dosya da yapılan takip nedeniyle , iş bu dosyanın davacısı/ birleşen asıl dosya davalısının , davalı/birleşen asıl dosya davacısından takip tarihi itibari ile taleple bağlılık ilkesi gereğince 12.301.49 Euro asıl alacağının bulunduğu, tespit edilmiştir..." rapor edilmiştir.
26/05/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir;
"Dosyada mevcut bilgi ve belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde tespit edilen hususlar topluca değerlendirildiğinde; Davaya konu 2 adet asansör için imalat ve montajdan kaynaklı ayıplı hizmet olmadığı, asansörlerin aylık bakımlarının düzgün yapılması ve arızaların teknik servis müdahalesi ile giderilebilecek arızalar olduğu, Davacının 23.05.2017 ve 30.03.2017 tarihli sözleşmeleri haksız feshettiği sonucuna varılması halinde birleşen dava kapsamında; Birleşen davanın davacısı ... A.Ş. (Eski Unvan:...Tic.A.Ş)'nin birleşen davanın davalısı ...Tic. Ltd. Şti.'den 12.301,49 Avro alacaklı olduğu..." rapor edilmiştir.
Esas dava bakımından yapılan değerlendirmede;
Davacı tarafından davalıdan satın almış olduğu 2 adet asansörün arızalı olduğu, sürekli arıza vermesi nedeniyle düzgün bir şekilde kullanılamadığı iddiasıyla ayıplı malların bedelinin iadesi istenilmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesinde; "(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.
(2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta bahse konu asansörlerin ayıplı olduğunu ispat külfeti davacı üzerindedir. 26/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda dosya kapsamında alınan tüm bilirkişi raporları da değerlendirilerek; "Davaya konu asansörlerin inşaat aşamasında olan bir binaya montajının yapıldığı, inşaatın devam etmesi sürecinde yük taşıması amaçlı kullanılmaları, asansörlerin beslemesi şantiye elektriği ile yapılması, binanın tozlu bir ortam olduğu, bu tozlu ortam nedeniyle asansörün ray ve patenlerinde, kapı ve kapı otomatik kapama mekanizmalarının toza maruz kalmasına neden olduğu, bu nedenle asansör sistemindeki kılavuz rayların yağlaması düzgün sağlanamamasına neden olduğu, dolayısıyla kabinin yukarı aşağı hareketinde patenlerin yeteri derecede yağlanması sağlanamadığından kaynaklı ve tozun etkisi ile titreşimli çalışmaya maruz kaldıkları, ayrıca tozlu ortamın kapı açma kapama esnasında sıkışmaya neden olması ile arıza konumuna geçmesi, şantiye elektriğinin kullanılması veya elektrik akımının dalgalanması nedeni ile elektronik kart sistemlerinde akım değişmesinden kaynaklı arıza moduna geçmesi de sık rastlanan arızalar oluşabileceği, katlar arasında kalmaların bir nedeni de bu akım dalgalanmalarından kaynaklı olacağı kanaati oluşmuştur.
Dava dosyasına bakıldığında asansörlerin ... standardına uygun olarak yapıldığı bu standart ve yönetmelik gereği, asansörler aylık bakımlarının yapılması zorunlu olduğu, bu sorumluluğun da bina sahibi veya bina yöneticisi uhdesindedir. Mevcut her iki asansör için aylık bakımlarını gösterir herhangi bir belge dava dosyasında bulunmadığı, bina sahibi veya bina yöneticisinin bakım sözleşmesi yaptırması gerektiği, ayrıca Belediyeler tarafından onaylanmış akredite kuruluşlar tarafından yapılmış yıllık asansör periyodik kontrol raporu da bulunmadığı tespit edilmiş olup bunun sorumluluğunun davacı tarafa ait olduğu kanaati oluşmuştur." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Tüm bilirkişi raporlarını da değerlendirecek şekilde hazırlanan 26/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, bahse konu asansörlerin aylık bakımlarının davacı tarafından yapılması gerektiği, buna ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı anlaşılmakla birlikte tarafların da kabulünde olduğu üzere söz konusu asansörlerin inşaat halindeki binalara montajının gerçekleştiği, bir çok arızanın şantiye elektriği kullanılmasından kaynaklandığı ve ayrıca inşaat halindeki binaların tozlu ortamına istinaden asansörlerin patenlerinin tozlanacağı ancak bu patenlere ve asansörlere ilişkin aylık bakımlarının yapılmadığı ve yeterli derecede yağlanmasının davacı tarafından sağlanmadığı dikkate alınarak davaya konu asansörlerin ayıplı olmadığı anlaşılmış olduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Birleşen dava bakımından yapılan değerlendirmede;
Mahkememizde görülmekte olan ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasına konu davanın; taraflar arasında 23/05/2017 tarihli sözleşme akdedildiği, sözleşmede belirtilen tüm yükümlülüklerin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi rağmen davalı tarafından 12.301,49 Euro ile damga vergisinin ödenmediği iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda da izah edildiği üzere davacı şirket tarafından davalı şirkete satışı yapılan ve montajı gerçekleştirilen asansörlerde herhangi bir ayıp bulunmadığı, meydana gelen arızaların davalının bakım yükümlülüğünü ve standartlara uygun olarak asansörlerin işletilmemesinden kaynaklı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde de belirtildiği üzere taraflarca her iki asansör bedeli olarak 39.500,00 EUR belirlendiği, davalı tarafından 26.750,00 EUR ödeme yapıldığı ve davacının bakiye alacağının 12.750,00 EUR olduğu ancak davacı tarafından icra takibinin 12.301,49 EUR üzerinden başlatıldığı anlaşılmakla davalının haksız itirazının iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
A-) Esas davanın REDDİNE,
A-1)Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL karar harcından, 3.202,06TL peşin ve tamamlama harcı toplamının mahsubu ile geriye kalan 2.774,46TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
A-2)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 30.037,92-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
A-3)Davalı tarafından yapılan 10.500,00TL bilirkişi ücreti, 2.427,35TL tebligat ve posta ücreti, 150,00TL taksi ücreti olmak üzere toplam 13.077,35 TL'nin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
B-)Birleşen ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı davasının KABULÜNE,
B-1)Birleşen davalı tarafından ... 28. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla aynen DEVAMINA,
B-2)Alacağın % 20'si olan 14.961,60 TL icra inkar tazminatının birleşen davalıdan alınarak birleşen davacıya verilmesine,
B-3)Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.110,13TL karar harcından, 1.277,54TL peşin harç ve icraya yatırılan tamamlanma harcı toplamının mahsubu ile geriye kalan 3.832,59TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
B-4)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 17.900,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
B-5)Davacı tarafından yapılan 35,90TL başvuru harcı, 1.277,54TL peşin ve icraya yatan harcı, 5,20TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.318,64TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
C-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 03/06/2024

Katip
E-imzalıdır

Hakim
E-imzalıdır