Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/185 Esas
KARAR NO : 2025/101

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/04/2019
KARAR TARİHİ : 12/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket ... A.Ş'ye ait aşağıdaki çekler, müvekkil tarafından merkez şubeye gönderilmek üzere verilen ... şirketi nezdinde hırsızlığa maruz kalmıştır. Hırsızlığa konu ... seri numaralı ... Bankası ... Şubesi çeki olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma numarası ile şikayet yapılmıştır.Bu akıbeti yaşayan ve müvekkil şirkete ait olan başka çekler de mevcuttur. Tüm bu çeklerin iptali amacı ile .... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... E. Numarası ile tarafımızca dava ikame edilmiş olup dosya derdesttir.Bu çekler için ödeme yasağı kararı verilmiştir.Bu dava devam ederken ... A.Ş ... şubesine ait 6.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin ve ... A.Ş ... Şubesine ait 3.000,00 TL bedelli ... seri numaralı çekin davalı ...Ş'de olduğu bilgisi edinilmiş yukarıda seri numaraları ve çekin ibraz günü geldiğinden müvekkil şirketin aksi bir durumda zor durumda kalacak olması nedeni ile bu çekler için ödeme yapılmıştır.Bu sebeplerle davalı şirkete karşı istirdat davası açmak zorunluluğumuz doğmuştur. Fakat ticari davalar için getirilen zorunlu arabuluculuk gereğince öncelikle davalı ... şirketine karşı dava konusu 2 adet çekin istirdatı için başvuru yapılmıştır. Müvekkil şirket baskı altında ödeme yapmak zorunda kalmıştır. Davacı müvekkil ...A.Ş bu çeklerin borçlusu değildir. Ciro silsilesindeki şirket/şahıslar ile hiçbir ticari ilişkisi yoktur. Müvekkil adına çekin arkasındaki ciro zincirinde mevcut ... A.Ş'ye aitmiş görüntüsü oluşturulmuştur. Ne şekilde kim tarafından yapıldığı bilinmemektedir. Her iki çek arkasındaki... A.Ş kaşesine ve kaşe üzerindeki imzaya itiraz ediyor imza incelemesi yapılmasını talep ediyoruz. İmza incelemesi sonucunda bu imzaların şirket yetkilisi tarafından atılmadığı dolayısıyla da davamızın haklılığı ortaya çıkacaktır. İmzalar müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığından ciro silsilesine atılan imza müvekkili borçlu olarak bağlamayacaktır. ciro silsilesindeki kopukluk, sahte imza ile müvekkil şirketin borçlandırılması nedeniyle müvekkilin anılan çekler nedeniyle davalıya borçlu olduğu kabul edilemez. Dava konusu çekler üzerindeki ciro silsilesinin geçerli olup olmadığının tespiti bakımından silsile sırasına göre taraflar arasındaki ticari ilişkilerin ve silsiledeki şirket/şahıslar ile müvekkil şirket arasında bir ticari ilişki olmadığının bilirkişi marifeti ile tespitine,
çek arkasında ciro silsilesinde mevcut ...A.Ş'ye aitmiş gibi atılan imzalara tarafımızca itiraz edildiğinden imza incelemesi yapılmasına, imzanın sahte olması halinde öncelikle sahte imza ile borçlandırılan müvekkil şirketin istirdat talebinin kabulüne,
geçersiz ciro silsilesi ve sahte imza vasıtasıyla müvekkil şirketin borçlu hale getirilmesi nedeni ile ödeme yapmak zorunda kaldığı çek bedeli olan 9.000 TL'nin ticari işlere uygulanan en yüksek ticari temerrüt faizi ile -fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla- davalından istirdatına,yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Somut olayda ortada bir icra takibi olmadığı gibi, ...2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasıyla ödeme yasağı kararı alınmıştır. Davacı İİK madde 72 kapsamında teminatsız durdurma kararı alarak menfi tespit davası açabilecekken açmayıp kendi isteğiyle ödeme yapmıştır. Yani bir cebri icra baskısı olmadan, dava konusu çekler davacı tarafından imza itirazı dâhil hiçbir ihtirazı kayıt ileri sürülmemekle ve kendi isteğiyle ödenmiş olmakla; davacının İİK madde 72 hükümlerine dayanarak dava açması mümkün değildir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, davacı dava konusu çekleri, imzaların kendisine ait olmadığına dair hiçbir ihtirazı kayıt koymadan, bir defi ileri sürmeden tarafımıza kendi isteğiyle ödeme yaparak çekleri teslim almıştır ki kendisine bir baskı olduğundan söz etmesi mümkün değildir. Bizzat davacı tarafın dava dilekçesindeki anlatımlarına göre, somut olayda “Bir kısım çeklerinin... ile kendilerine gönderildiği, çeklerin çalınmış olduğu, şirketlerine ait kaşe ve imzaların taklit edildiği, çekleri taşıyan kargo firmasının personelinin sahte imza atmış olabileceği, çeklerde kendilerinden sonra gelen bir sonraki cironun sahibi .... İnş. Dış Tic. A.Ş. ile müvekkili şirket arasında herhangi bir ticari ya da hukuki ilişki olmadığı” kabullerindedir. Buna göre;
B.Davacı, çekteki imzanın kendilerine ait olmadığını, yani borçlu olmadığını ödemeden önce bildiğini kendisi kabul ettiği halde, bile bile bu ödemeyi yapmıştır. Bu yüzden kendisini borçlu sanarak yaptığı bir ödeme yoktur.
C.Zaten dava dilekçesinde de borçlu sandığı için ödemeyi yaptığına ilişkin bir iddiası da yoktur. D.Davacının dava konusu çeklerle ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığına ... soruşturma sayılı dosya ile suç duyurusunda bulunduğu sabit olmakla, davacı kendisini borçlu sanarak ödeme yaptığını ileri sürmesi mümkün değildir..
3-Çeklerdeki imzaların velev ki davacı şirkete ait olmaması da bu durumu değiştirmez. Zira icra takibi yapılmadan önce rızaen yapılan bir ödeme vardır. Dava konusu ...bankası ...Şubesine ait ... seri nolu 6.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde; çekin keşidecinsin ... Ltd. Şti olduğu ve ...bank ... Şubesine ait ...seri nolu 3.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde; çekin keşidecisinin ...olduğu lehtarının ...A. Ş. olduğu, ciro silsilesinde ... A. Ş., ... İnş. Dış Tic. A.Ş., ...Tic. Ltd. Şti, ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti olduğu görülmektedir. Somut olayda çeklerdeki ciro silsilelerine bakıldığında, bir kopukluk olmadığına göre müvekkil TTK 702.maddesine göre yetkili ve yasal hamil olduğu açıktır.
haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına, davanın kabulü halinde çeklerin borçlulara müracaat hakkımız kapsamında tarafımıza iadesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER:
Çek asılları, imza incelemesine esas mukayese belgelere, 17/06/2020 tarihli ve 14/12/2024 tarihli bilirkişi raporları, 01/08/2023 tarihli İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Kurulunun 27/07/2023 tarihli raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava: çalıntı ve sahte imzalı olduğu iddia edilen çeklere ilişkin olarak davalıya yapılan ödemenin faizi ile birlikte istirdatı talebine ilişkindir.
Davaya konu çek örneklerinin incelenmesinde; ...bank A.Ş ...Şubesine ait 25/10/2028 keşide tarihli, ... seri numaralı, 6.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin ...Şti, lehdarın ... A.Ş , birinci cirantanın ... A.Ş olduğu ve arada 3 ciranta daha bulunduğu ve en son olarak davalıya ciro edildiği, ...bank A.Ş ... Şubesine ait 31/10/2018 keşide tarihli, 3.000,00 TL bedelli ...seri numaralı çekin hamiline yazılı bir çek olduğu, ilk cirantanın ...A.Ş olduğu ve arada 3 ciranta daha bulunduğu ve en son olarak davalıya ciro edildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişiden alınan 17/06/2020 tarihli raporda özetle; "Dosya, davacı ve davalı kayıtları incelenmiş olup; Davacı kayıtlarında, söz konusu çekleri kayıtlarında görülen ticari ilişki kapsamında çekleri keşide eden müşterisinden aldığı ve çekteki görünen cirosundan sonraki cirantalar ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Davalının sunulan belge ve kayıt dökümlerinin incelenmesi neticesinde davaya konu çeklerin dava dışı Şahgül firması ile yapmış olduğu faktöring sözleşmesi kapsamında 29.06.2018 tarihli faktöring işlemi ile fatura kapsamında çeklerin alınmış olduğu, ... firmasına faktoring işlemi karşılığı ödeme yapmış olduğu, Davaya konu iki adet çekin davacı tarafından 06.11.2018 tarihinde yapmış olduğu ödeme ile iade alındığı ve davalı kayıtlarında ödeme ve iadelerin kayıtlanmış olduğu, Sayın Mahkemece dosya mevcudu uyarınca davalının kötü niyetli olup olmadığı hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı, Aynı zamanda davacının dava dilekçesinde borçlu olunmama sebeplerinden biri olarak da çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü, İmza inkarının mutlak defi ve senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebileceğinin değerlendirilmesi neticesine göre, İspatı açısından ödemeyi yaparak çeki iade aldığı belirlenen davacının imzasının kendisine ait olmadığına dair çek asıllarının sunulması ve incelenmesinde takdirin takdir Sayın Mahkemeye ait olacağı, Dosyada bir imza incelemesi ve davacıya ait olup olmadığının tespitine yarar hususların bulunmadığı, İspatı açısından ödemeyi yaparak çeki iade aldığı belirlenen davacının imzasının kendisine ait olmadığına dair çek asıllarının sunulması ve incelenmesinde ve bu inceleme neticesi ile birlikte yukarıdaki değerlendirmelerin mahkemeye ait olacağı..." rapor edilmiştir.
İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Kurulu'ndan alınan 01/08/2023 tarihli raporda özetle; "İnceleme konusu çeklerdeki 1. ciro imzalarının teşhise götürecek önemli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen, tersimi basit, taklidi kolay imzalar olması nedeniyle söz konusu imzaların aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere Ali Kemal Kopuz'un eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği..." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 14/12/2024 tarihli raporda özetle; "İnceleme konusu 2 adet çek aslı arka yüzündeki 1. Ciro imzalarının mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacılar ...ve ...'un eli ürünü olmadıkları..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça dava konusu çeklerdeki 1. cirodaki imzaların davacı tarafa ait olmadığı iddiasıyla istirdat talepli iş bu davanın açılmış olduğu, bilirkişi heyetinden alınan 14/12/2024 tarihli raporlarda çeklerdeki 1. ciranta imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edilmiştir. Sahtecilik def’i mutlak def’ilerden olup, kambiyo senedinde imza inkarında bulunandan sonra gelen herkese karşı ileri sürülebilir. Yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda cirolardaki imzaların davacı şirketin yetkililerine ait olmadığı tespit edildiğinden davacının borçlu olmadığı çek bedelleri nedeniyle davalının sebepsiz olarak zenginleştiği, davacının bu bedelin istirdatı için dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, davacı tarafın üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getirdiği, benzer mahiyetteki davalarda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında da ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ...karar sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ...karar sayılı kararı) belirtildiği üzere istirdat koşullarının gerçekleştiği anlaşılmakla davanın kabulü ile çek bedellerinin davalıdan alınarak davacıya iadesine (istirdatına) dair karar verilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 9.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 153,70TL'nin mahsup edilerek bakiye ‭461,7‬0TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 153,70TL peşin harç, 44,40TL başvuru harcı gideri toplamı olan ‭198,1‬0TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 9.000,00TL üzerinden hesaplanan 9.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 6,40TL vekalet harcı gideri, 234,80TL tebligat, posta gideri ile 14.200,00TL bilirkişi ücreti , 3.645,00 TL ATK fatura bedeli olmak üzere toplam ‭18.086,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.12/02/2025

Katip
...
¸e-imza

Hakim
...
¸e-imza