Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/6
KARAR NO : 2024/293

DAVA : Marka (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 15/01/2021
KARAR TARİHİ : 10/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 1986 yılında yayıncılık hayatına başladığını, daha sonra "..." ve "..." markaları adında Türkiye'nin en çok satan kitap ve dergilerini yayınlamaya başladığını, davacıya ait bilgilere ... internet adresinden ulaşılabileceğini, davacının markalarını eğitim ve öğretim alanında da kullandığını, "..."nin ülke çapında 81 ilde yaygın olarak bilindiğini, ayrıca davacıya ait dershanelerin hâlen okula dönüştürüldüğünü, davacının ... ile öğrencilere burs verdiğini, davacının "..." markasını Türk Marka ve Patent Kurumu nezdinde ...sayı ile tanınmış marka olarak koruma altına aldığını, davalının faaliyetlerine "..." markası ile devam ettiğini, davalının "..." isimli eğitim kurumunda davalı ile aynı sektörde (eğitim) davacının bilgisi ve izni olmadan tescilli "..." markasını kullanarak faaliyet gösterdiğini, davalı aleyhine ... 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, davalının "..." ibareli tabela görüldüğü şeklindeki tespiti, bina giydirmeleri, tabelalar, kartvizit, 500 adet el broşüründe "..." ibaresinin aslî unsur olarak haksız kullanımından kaynaklı tespitler yapıldığını, delil tespiti neticesinde davacının müseccel "..." markasına iltibas yaratacak birebir aynı ibareli mal ve hizmetlerden haberdâr olduğunu, davalı yetkilisi ...'ın "..." olduklarını ikrar ettiğini, davacının "..." markasını ... başvuru ... tescil sayısı ile tescil ettirdiğini, devamında "...", "...", "..." seri markalarını tescil ile koruma altına almaya devam ettiğini, "..." şeklindeki markanın 27.10.2020 tarih ve ... sayı ile tescil edildiğini, dershanelerin zorunlu olarak kapatılmasından sonraki tarihli "...", "... " ve "..." markalarını tescil ettirdiğini, davacıya ait tescilli seri markalarda ortak ve esaslı unsurun "... " ibaresi olup 1992 yılından itibaren davacı tarafından eğitim sektöründe kullanılan tanınmış "..." markasının bilinirliğinden aldığı destek ile büyüyen bir marka olduğunu, tarafların aynı sektörde faaliyet göstermekte olup davalının anılan keyfiyeti bilmeyeceğini iddia edemeyeceğini, davalının marka hakkına tecavüz nedeniyle davacının yoksun kaldığı kazancın Sınaî Mülkiyet Kanunu'nun 151'inci maddesi kapsamında belirlenmesi gerektiğini, davacının markasına yönelik ayırdığı zaman, emek, ve bütçe sonucu davacı markasının tercih olunan bir marka hâlini aldığını, Sınaî Mülkiyet Kanunu'nun 151/4'üncü maddesi hükmü gereğince davacı lehine kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesini talep etmeleri gerektiğini, davacının teşebbüsünün itibar, güven ve imaj kaybının giderilmesi için Sınaî Mülkiyet Kanunu'nun 149/1/ç maddesi hükmü uyarınca 10.000 Türk Lirası manevî tazminat talep etmeleri gerektiği, Türk Ticaret Kanunu'nun 55/4'üncü maddesi hükmü uyarınca davalının eğitim sektöründe faaliyetinde hiç bir teknik zorunluluk olmadığını, sonsuz seçeneği olduğu hâlde davacının markası ile karıştırılacak, iltibas ve iktibasa yol açacak şekilde "..." ibaresini kullanarak haksız rekabete yol açtığını belirterek ihtiyatî tedbir istemi ile birlikte davalı eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, davacıya ait müseccel markaya yönelik fiilin tecavüz olduğunun tespitini, tecavüzün önlenmesini, durdurulmasını, kaldırılmasını 1.000 Türk Lirası maddî ve 10.000 Türk Lirası manevî tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının iş bu davayı süresinde açmadığını, davacının davalıya 23.11.2018 tarihinde ihtar çektiğini, markaya tecavüz hâlinde açılacak davanın zamanaşımının açıkça belirtildiğini, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 70'inci maddesi hükmünde zamanaşımı hususunda Borçlar Kanunu'nun zamanaşımı sürelerinin uygulanacağını belirttiğini, Borçlar Kanunu'nun 72'nci maddesi uyarınca tazminat istemi zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağını, bu sebeple davacının "..." olarak 2011 yılından itibaren varlığını sürdürmekte olup kursun ismini seçerken bu ismi araştırmış, bu isme ilişkin koruma rastlanmadığını, davacının ihtarına yazılı olarak cevap verirken de bunu belirttiklerini, davalının gerek tabelaları gerek web sitesinin "..." diye geçtiğini, marka hakkına tecavüz söz konusu olmadığını, davalının bu dava açılmadan önce husumetin oluşmaması için ruhsatını iptal ettiğini, bu isimdeki ticari faaliyetini sonlandırdığını, "..." ibaresinin bir çok eğitim kurumunda kullanıldığını, davalının dava konusu kelimeyi tek başına kullanmadığını belirterek davanın usul bakımından reddini, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise esas bakımından reddini diğer talepleri ile birlikte istemiştir.
Cevaba cevap dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle, Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla Davanın kabulünü, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Islah Dilekçesi: Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle; Dosya kapsamında alınan 21.11.2023 tarihli kök bilirkişi raporunda "Davacı, FSHHM 151/2-c maddesine göre tazminat talebinde bulunduğu, dosyaya emsal olarak sunmuş olduğu sözleşmenin somut olaya uygun olduğu, Davacının 25.423,73+39.355,65 = 64.779,38 TL tazminat Talebinde bulunabileceği," şeklinde tespitte bulunulduğunu, davalının müvekkili şirkete ait tescilli ‘...’ ve ... esas unsurlu seri markalarına ilişkin tecavüz yaratan ve haksız rekabet teşkil eden eylemleri açıkça ispatlandığını, 1.000-TL maddi tazminat 10.000-TL manevi tazminat üzerinden açmış oldukları davalarına talep artırım dilekçesi sunma gereği hasıl olduğundan dava değerini 63.779,38-TL arttırarak 64.779,38-TL üzerinden maddi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. bilirkişi raporunda davalının söz konusu markayı kullanmakla elde ettiği kazancın 64.779,38-TL olabileceği değerlendirilmiş olup MADDİ TAZMİNAT taleplerinin tayininde bu tespitin dikkate alınarak 64.779,38-TL maddi tazminata, 10.000-TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. Fiilin tecavüz olduğunun tespitini ,Muhtemel tecavüzün önlenmesini, Tecavüz fiillerinin durdurulmasını, Tecavüzün kaldırılması ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla tecavüz tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte 64.779,38-TL Maddi tazminata, 10.000-TL Manevi tazminata hükmedilmesini, Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınmasını, Haklı sebebin ve menfaatin bulunduğu kabul edilerek masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi ile ilgililere tebliğ edilmesini Gerek huzurdaki işbu davanın gerekse işbu dava dosyasının eki niteliğinde olan ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası kapsamındaki her türlü yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini,
Deliller:
TPMK Kayıtları:
Davacı adına kayıtlı markalara ait tescil kayıtları celp edilmiştir.
Dosya Celbi:
... 1.FSHHM'nin ... Değişik İş sayılı dosyası celp edilmiştir. Dosyanın incelenmesinde delil tespiti talebi ile davalının faaliyet gösterdiği adreste tespit işlemi yapıldığı, tespit sonrası alınan bilirkişi raporunda davalının "..." şeklindeki kullanımlarının davacı markasına tecavüz niteliğinde olduğuna ilişkin kanaat bildirmiştir.
İTO Kayıtları:
Davalı adına kayıtlı ticaret sicil dosyaları celp edilmiştir.
Bilirkişi Raporu: 14/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Yukarıda açıklanan nedenlerle, Sınaî Mülkiyet Kanunu'nun 7 ve 29'uncu maddeleri ile Türk Ticaret Kanunu'nun 54 ve 55'inci maddeleri hükümleri uyarınca davalı ...'nun fiillerinin davacı ...Şirketi'nin tescilli "..." ibareli markalarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin kabulünün Sayın Mahkeme'nin takdirinde bulunduğu." kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi Raporu: 21/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda " Davacı ve dava dışı şirkete ait ticari defterlerini açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, e-deftere tabi olan davacı şirketin beratlarını süresi içinde gelir idaresi sitesine yüklediği, defterlerin sahipleri lehine delil taşıdığı, Davalı tarafın resmi defter ve belgeleri tarafımıza sunmadığından inceleme yapılamadığı, Davacı, FSHHM 151/2-c maddesine göre tazminat talebinde bulunduğu, dosyaya emsal olarak sunmuş olduğu sözleşmenin somut olaya uygun olduğu, Davacının 25.423,73439,355,65 — 64.779,38 TL tazminat Talebinde bulunabileceği," kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi EK Raporu: 08/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda "Esas mahiyette kök raporda yer alan görüşlerimize ilave olarak terditli hesaplama yapılmış olup, diğer sözleşmenin giriş bedeli olan Franchise giriş bedelinin 50.847,45 TL olduğu, davalı defter incelemesi yapılamadığından sözleşmede karar altına alınan yıllık cironun *6 5 Franchise alan tarafından franchise verene ödenecektir hükmüne göre tespitin imkansız olduğu, Kök raporda tapılan ... firması ile hesaplamanın 25.423,73439.,355,65- 64.779,38 TL Takdirin Sayın Mahkemede olduğu," kanaatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava davalının eylemlerinin marka hakkına tecavüz niteliğinde olup olmadığının tespiti, maddi ve manevi tazminat ile hükmün ilanının gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf "..." ve "..." ibareli markaların davacı adına tescilli olduğunu, ... markasının... tescil numarası ile tanınmış marka mahiyetinde oluğunu, davalının "... " isimli eğitim kurumunda davacı ile aynı sektörde hizmet verdiğini belirterek davalının "..." ibareli kullanımlarının ... tescil numaralı "..." ibareli marka ile ... tescil numaralı "..." ibareli markaya tecavüz niteliğinde oluğunu ayrıca davalının eylemlerinin haksız rekabet niteliğinde olduğunu belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalı ise davanın zaman aşımı yönünden reddinin gerektiğini, davacının markasına herhangi bir tecavüz niteliğinde olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında ... 1.FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan tespit sonucu davalının faaliyet göstediği adreste " ..." ibareli tabela kullandığının tespit edildiği, dosya arasına alınan TPMK kayıtları dikkate alındığında TPMK nezdinde davacı adına "..." ticaret markası ... sayı ile 16'ncı sınıf emtiada (dergi, kitap, broşür, gazete) kullanılmak üzere (ilk defa 09.07.1992) 08.07.2012 tarihinden itibaren ;"..." markası ... sayı ile 16'ncı sınıf emtiada kullanılmak üzereilk defa (06.11.1992) 05.11.2012 tarihinden itibaren; "..." markası ... sayı ile ... ve ...'inci sınıf (eğitim hizmetleri, üniversite, lise, dershane, dergi, broşür, kitap, eğitim amaçlı yarışmalar ve devamı) emtiada kullanılmak üzere (ilk defa 11.06.1998) 10.06.2018 tarihinden itibaren ;"..." ticaret hizmet markası ... sayı ile ...inci sınıf emtialarda (basılı evraklar, yayınlar, gazete, dergi, eğitim ve öğretim hizmetleri ve devamı) kullanılmak üzere (ilk defa 16.03.2006) 15.03.2016 tarihinden itibaren; "..." ticaret hizmet markası ... sayı ile ... ve...'inci sınıf emtiada kullanılmak üzere (ilk defa 28.03.2006) 27.03.2016 tarihinden itibaren;"..." ticaret hizmet markası ... sayı ile ... ve ...'inci sınıf emtiada kullanılmak üzere 23.11.2011 tarihinden itibaren;"... " ticaret hizmet markası... sayı ile ... ve ...'inci sınıf emtiada kullanılmak üzere 22.11.2017 tarihinden itibaren;... sayı ile "...", ...sayı ile "....", ... sayı ile "...", ...sayı ile "... İlkokulu", 2017/39678 sayı ile "...", ... sayı ile "...", ... sayı ile "...", ... sayı ile "... ", ...sayı ile "..", ... sayı ile "..., ... sayı ile "...", ... sayı ile "şekil + ..." markaları...ve ...'inci sınıf emtialarda kullanılmak üzere 2016, 2017, 2018, 2020 tarihlerinden itibaren on yıl süre ile tescil edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporu ve alınan ek raporlar ve değişik iş dosyasında alınan raporlar incelendiğinde "..." ibareli markanın davacı adına tescilli olduğu tescil edilen sınıfların ise eğitim ve öğretim hizmetlerini kapsadığı, davalının davacı adına kayıtlı markanın tescil edildiği alanlarda faaliyet gösterdiği, değişik dosyasında yapılan tespit sırasında davacının "..." ibaresini işletme adı içerisinde ve kartvizitte markasal olarak kullandığı, bu haliyle davalının eylemlerinin marka hakkına tecavüz niteliğinde olduğu, davacı markası ile davalının kullanımlarının nihai tüketici nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verdiği anlaşılmakla davalının eylemlerinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Maddi tazminat yönünden davacının talebinin SMK. 151/2-c maddesinde belirtilen lisans bedeline ilişkin olduğu, dosya kapsamında davacı tarafça dosyaya ibraz edilen franchising sözleşmelerinin emsal olarak dosyaya ibraz edildiği ve bu sözleşmeler doğrultusunda mali müşavir bilirkişi tarafından 21/11/2023 tarihli raporda hesaplanan toplam 64.779,38 TL tazminatın dosya kapsamına uygun oluğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden maddi tazminata hükmetmek gerekmiştir.
Manevi tazminat talebi yönünden yapılan incelemede davalının eylemleri, tarafların ekonomik sosyal durumları dikkate alınarak takdiren 10.000,00 TL manevi tazminat hükmetmek gerekmiştir.
Yapılan yargılama sonucunda açılan davanın kabulü ile davalı eylemlerinin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespitine, maddi ve manevi tazminat taleplerinin kabulüne ve hükmün ilanına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın kabulü ile davalının eylemlerinin davacı adına TPMK nezdinde tescilli marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunun tespitine; tecavüz eylemlerinin durdurulmasına, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına,
2- Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile hesaplanan 64.779,83-TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3- Davacının manevi tazminat davasının kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine
4- Karar kesinleştiğinde masrafları davalıya ait olmak üzere kesinleşmiş kararın Türkiye genelinde yayın bir gazetede özet olarak ilanına
5-Alınması gereken 5.108,21 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 187,86 TL peşin harç+ 1.090 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.277,86 TL harcın düşümü ile kalan 3.830,35 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Davacı tarafından yapılan 187,86 TL peşin harç+ 1.090 TL ıslah harcı + 59,30 TL başvuru harcı+ 4.250 TL bilirkişi ücreti+ 467,35 TL posta / müzekkere gideri olmak üzere toplam 6.054,51 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Tecavüz davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T' ye göre hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Haksız rekabet davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T' ye göre hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Maddi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T' ye göre hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Manevi tazminat davası yönünden; davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T' ye göre hesaplanan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-... 1. FSHHM'nin ... D.iş sayılı dosyasında yapılan; 89,60 TL peşin harç+ 54,40 başvuru harcı+ 1.000 TL bilirkişi ücreti+ 54,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.198,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.10/12/2024

Katip ...

Hakim ...