Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/370
KARAR NO : 2024/295

DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 22/01/2014
KARAR TARİHİ : 10/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde; yayın hakları davacı Kurum tarafından ...A.Ş. Şirketinden alının ...adlı sinema filminin dublajı (Türkçe seslendirmesinin) Kurum tarafından 28.11.2011 tarihinde yapıldığını, dublajı yapılan filmin 06.12.2011 tarihinde ... kanalında yayınlandığını, Kurum tarafından dublajı yapılan sinema filminin davacıya ait çeviri ve dublaj ile 24.01.2013 tarihinde ... de yayınlandığının tespit ettiklerini, aynı şekilde ... adlı sinema filminin de dublajının 29.11.2011 tarihinde davacı tarafça yapıldığını, 08.12.2011 tarihinde ... kanalında yayınlandığını, aynı şekilde 23.03.2013 tarihinde davacının dublajıyla ...de yayınlandığının tespit edildiğini, her iki filme ilişkin olarak ... AŞ ile 12.08.2011 tarihli Yayın Hakları Sözleşmesi yapıldığını, seslendirme sanatçıları ile yapılan sözleşme ve ödeme dekontlarının sunulduğunu, filmin dublajının Kurum tarafından yapılması ve diyalogların çevrilmesi nedeniyle davacının 5846 sayılı FSEK kapsamında işlemelere ilişkin korumalardan yararlanacağını, Yargıtay kararlarında da yabancı eserlerdeki dublaj (diyalogların tercümesini) işlenme olarak kabul edildiğini, davalıya ait kanalda yayınlanan filmin logolu örneğini sunduklarını, davalıya ... 47.Noterliğinin ... tarihli ... ve 25818 sayılı ihtarnameleri ile durumu ihtar etmelerine rağmen taleplerinin ... 41.Noterliğinin ... tarihli ... sayılı ihtarnamesi ile reddedildiğini beyanla ... adlı film için 10.163,22 TL ve ... adlı film için 9.599,09 TL.nin FSEK 68.maddesi doğrultusunda üç katının ilgili kanaldaki yayın tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Cevap dilekçesi: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Dava konusu filmlerin ...Şti. ile akdedilen sözleşme kapsamında dublajı ile birlikte lisans alınarak yayınlandığını, kendilerine teslim edildiği şekilde yayına konulduğunu, her iki filmden ... adlı filmin dublaj çalışmasının ... Ltd. şirketi tarafından lisans veren şirket adına yapıldığını, davalı şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, sorumluluk yükleyeceği biran için kabul edilecekse, sorumluluğun Horizon şirketinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İhbar: Davalı vekilinin talebi üzerine, ...Ltd. Şti.'ne dava ihbar olunmuş vekil tarafından ibraz edilen dilekçede; davalı yanında fer'i müdahil olarak davaya katılma talebinde bulunmuş, davacı şirketin FSEK kapsamında lisans hakları müvekkiline ait eserlerin türkçe dublajını gerçekleştirerek filmi türkçe dublajlı halde umuma arz ettiğini, bunu müvekkili ile sözleşme yapmadan gerçekleştirdiğini, davacının FSEK 21.madde gereğince işleme hakkına sahip olmadığını, FSEK 52.maddesine göre işleme hakkının devredilmediğini, bu nedenle işleme eser hakkına dayanamayacağı, davacının tazminat isteminin fahiş olduğu, dava konusu film için yaptırılmış başka bir dublaj daha bulunduğunu, davacının orjinal dilinde aldığı film materyallerini Türkçe dublajlı olarak iade etmesinin onun rızası olarak yorumlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizden verilen ilk karar: Mahkememiz 2014/35 Esas- 2016/201 Karar sayılı ilamı ile; "Davacı ...Müdürlüğü tarafından davalı ...AŞ aleyhine açılan tazminat davasının Reddine, Feri müdahil ...Ltd Şti tarafından yapılan tercüme ücreti olan 2.100,00 TL nin HMK 328 maddesi uyarınca davacıdan alınarak ihbar olunana ödenmesine" karar verildiği anlaşılmıştır.
Bozma ilamı: İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi'nin ...Esas- ... Karar sayılı ilamı ile; "Dosyaya sunulan 12/08/2011 tarihli lisans sözleşmesinde davaya konu " ..." ve "..." isimli film ile birlikte toplam 18 adet filmin, ...A.Ş tarafından davacı ...'na bir yıl , üç gösterim hakkının ... kanalda yayınlanması için lisans verildiği ve mahkemece alınan bilirkişi raporu ve ek raporda, davacı Kurum tarafından, davaya konu filmlerin Türkçe seslendirmesinin (dublajının) yapılarak, seslendirme için teknik ekip ve ekipmanlarına ödeme yapıldığının beyan edildiği anlaşılmıştır. FSEK 6/1 maddesinde tarif edildiği üzere, işleme eser, asıl eserden yararlanılarak meydana getirilmiş ancak asıl eserden bağımsız nitelikte olmayan ve sahibinin hususiyetini taşıyan fikir ve sanat mahsulleridir. Davanın tarafları göz önüne alındığında, davacı tarafça Türkçe seslendirme (dublaj) için izin alınıp alınmamasının, somut uyuşmazlık yönünden etkisi bulunmamaktadır. Mahkemece, işin uzmanı bilirkişi heyetinden, her iki film yönünden, davaya konu yapılan dublajın, FSEK 6/1 maddesi kapsamında sahibinin hususiyetini taşıyan, işleme eser mahiyetinde olup olmadığının belirlenmesi, FSEK 10/son, 11 ve 12. Maddelerde düzenlenen karineler de dikkate alınarak, davacının işleme eser üzerinde mali hak sahibi olup olmadığının tespiti, davalı kanal yayınlarına ilişkin dosya kapsamına sunulan deliller incelenerek, davalı kanalda filmlerin davacı tarafça yaptırılan dublaj ile yayınlanıp yayınlanmadığının ve davacı tarafın FSEK 68. Madde gereğince, üç kat tazminat talep edip edemeyeceğinin değerlendirilmesi gerekirken, farklı gerekçelerle davanın reddi yerinde olmamıştır. Bu sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 355/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında işaret edildiği şekilde yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine" karar verildiği ve dosyanın mahkememiz yukarıda yazılı esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Deliller:
Müzekkere cevabı: ...'dan gelen müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
İhtarname: ... tarafından dava konusu edilen filmler için gönderilen ihtarnameler dosya arasına alınmıştır.
Celp edilen dosya: ... 3. FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyası fiziki olarak dosya arasına alınmıştır.
Bilirkişi raporu:
10/11/2024 tarihli bilirkişi raporu: Bilirkişi raporunda; "... kelimesinin ilgili ürünü nitelemek amacıyla diğer firmalar tarafından kullanılmasının hukuka uygun bir kullanım olduğu, bu kapsamda davalı kullanımı da tasviri nitelikte kullanım olup, davacının marka hakkına tecavüz oluşturmadığı ve bu suretle de haksız rekabet teşkil etmediği, davacı tarafın marka tescili altında korunan ürün ambalajı ve davalı kullanımı karşılaştırıldığında, ambalajlarda kullanılan unsurların farklı konumlandırıldığı ve ürün görseli gibi farklı bir unsurun da davalı ambalajında yer aldığı, davacı markasında yer alan kırmızı rengin güçlü bir ayırt ediciliğinin olmadığı, bu sebeple davalı ambalaj kullanımının davacının ... tescil numaralı markasından kaynaklanan marka hakkını ihlal etmediği ve bu suretle haksız rekabet oluşturmadığı" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
18/06/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı ve Davalı kanalda yayınlanan filmlerin ayrı: olduğu ve aynı dublaj ile yayınlandığı; Davacı'nın hak sahipliğini ispatlaması için ...A.Ş.'nin asıl hak sahibi olan yabancı firmalar ile yapmış olduğu sözleşmenin dosyaya sunulması gerektiği" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
24/06/2016 havale tarihli bilirkişi raporunda; "Davacı yanı eser sahibi olmayıp, lisans sahibi olduğunu iddia etmektedir. Bu yönüyle eser sahipliğinin ispatına yarayan hak karinelerinin olayda uygulama alanı mevcut değildir. Kaldı ki dosya içerisindeki belgeler kapsamında, davacıya işleme hakkı tanınmış değildir. Oysa işleme hakkı eser sahibine tanınmış bir hak olup, eser sahibinin rızası olmaksızın yapılan bir işleme hukuka uygun bir işleme değildir. Dosyaya mübrez ... A.Ş. tarafından düzenlenen 16.02.2016 tarihli yazıda ...'ye filmin Türkçe dublajlı olarak teslim edildiği fade edilmiştir. Davacı'nın ise herhangi bir nedenle izinsiz olarak yeni bir dublaj yaptırdığı anlaşılmaktadır. Böyle bir dublaj Fikri Hukuk bakımından talep hakkı bahşetmez, işleme eser sahipliği hakları bahşetmez. Burada belki haksız rekabet hükümleri akla gelebilir bununla birlikte Davacı talebini haksız rekabet temeline dayandırmış değlidir. FSEK. m. 68'e dayandırmıştır. Davacı'nın Fikri Hukuk temeline dayanan bir talebi olamayacağı" yönündeki görüş ve kanaatini bildirmiştir.
07/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "Davacının kullanım hakları silsilesi içinde işleme hakkını lisans yoluyla aldığı, yapılan dublajın işleme eser olması dolayısıyla davacının dublajlı eser üzerinde mali haklara sahip olduğu, davalının, davacının dublajını yaptığı eserleri kullandığının tespit edildiği, kullanımlar karşılığı ... için 113.000TL.... filmi 111.000 TL. rayiç bedel talep edilebileceği" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
15/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...ve ...isimli filmlere davacı tarafça yaptırılan dublajlar sonucu meydana gelen filmlerin FSEK md. 6 uyarınca işleme eser niteliğinde olduğu, Davacının hak sahibi olduğu dublajlı filmlerin, davalının TV kanalında yayınlanmasının davacının işleme eserler üzerindeki “işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim” haklarının ihlali niteliğinde olduğu" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dava ve uyuşmazlık: Taraflar arasındaki dava; davacının dublajı (Türkçe seslendirmesi) kendisine ait olduğunu ileri sürdüğü “...” (...) adlı sinema filmi ile "..." isimli filmlerin, davalının sahibi olduğu ... televizyon kanalında 24.01.2013 ve 23.03.2013 tarihinde yayınlanmak suretiyle, davacının eserden kaynaklanan mali hakkına tecavüz edildiğini beyanla, FSEK 68. madde gereğince üç kat tazminat tazminatın tahsilinin gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı taraf dava konusu edilen her iki film yönünden lisans sahibi olduğunu belirterek davanın kabulünü, davalı ise dava konusu filmlerin İhbar olunan şirketten yapılan sözleşme ile lisans alınarak yayınlandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; dava konusu edilen filmlerin davalı tarafa ait televizyonda yayınının gerçekleştiği davalı şirket ile ihbar olunan arasında lisans sözleşmesinin bulunduğu; Kültür Bakanlığınca düzenlenen ithal sinema eserlerine ilişkin kayıt-tescil belgesi (çoklu) belgelerinden, davaya konu filmlerin, yapımcı şirketten ... Ltd. Şti. Tarafından Türkiye'de kullanım haklarının satın alındığı (işleme, çoğaltma, yayma, temsil hakları dahil); ... şirketi ile ... şirketi arasındaki 05.05.2011 tarihli sözleşmenin bulunduğu, sözleşme gereğince Üreteam şirketine davaya konu filmlerinde yer aldığı 18 adet yabancı filmin | yıl 3 gösterim hakkının gayrı münhasır lisans hakkının verildiği; Dava dışı ... AŞ'nin 16.02.2016 tarihli cevabi yazısında; "...adlı filmlerin ... Kurumuna dublajlı olarak teslim edildiğini belirtmiştir. 12.08.2011 tarihli Sözleşme ile ... kurumuna 1 yıl 3 gösterimlik lisans hakkı verildiği görülmektedir. Bu hakkın ... şirketinin kendi lisans aldığı tarihler ve haklarla örtüştüğü anlaşılmakla dava konusu filmlerin ...şirketi tarafından ... şirketine bu şirketten de 05/05/2011 tarihinde ...Şirketine 12/08/2011 tarihinde ise...'ye silsile ile devredildiği anlaşılmıştır. Davacı ...'nin bu haliyle dava konusu filmleri dublaj yaptırıp işleme hakkını lisans alanlardan aldığı, dava konusu filmlerin dublajlı halinin işleme eser niteliğinde olduğu, davacının bu işleme eserlerin mali hak sahip olduğu ve davalı tarafça yapılan yayınların işleme eserin kullanılması niteliğinde olduğu ve davalının bu kullanımlarının umuma iletim hakkının ihlal niteliğinde olduğu, bu hususun dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile de tespit edildiği bu haliyle raporların hükme esas alınması gerektiği, bu ihlaller nedeniyle davacının talep edebileceği tazminat miktarının ...için 113.000,00 TL ... filmi için 111.000,00 TL olduğu, davacının FSEK 68. Madde gereğince bu bedellerin 3 katına kadar talep edebileceği anlaşılmakla ıslah edilen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan sebeplerle;
1-Davanın kabulü ile FSEK 68. Madde gereğince 3 katı tazminat da dikkate alınarak hesaplanan 672.000,00 TL 'nin 24/01/2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 45.904,32 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.012,50 TL peşin harç + 10.463,62 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 11.476,12 TL harcın düşümü ile kalan 34.428,20 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan 1.012,50 TL peşin harç+ 10.463,62 TL ıslah harcı + 25,20 TL başvuru harcı+ 6.490 TL bilirkişi ücreti+ 330,80 TL posta/ müzekkere gideri olmak üzere toplam 18.322,12 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 104.800,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın, karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır