Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/685 Esas
KARAR NO : 2025/108

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/10/2023
KARAR TARİHİ : 11/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava şartı olarak arabuluculuk yoluna başvurulmasına rağmen anlaşmaya varılamaması nedeniyle davanın ikame edilmesi zorunluluğu hasıl olduğunu, KTK 110.maddesine göre mahkemenin görevli ve yetkili olduğunu, müvekkili adına kayıtlı ... plakalı araca davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait ... plakalı aracın çarpması sonucu 10/10/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, SBM kayıtlarında müvekkiline ait aracın %100 kusurlu bulunduğunu, kusur oranını tespiti amacıyla yapılan müracaat üzerine düzenlenen ekspertiz raporunda ... plakalı araç sürücüsünün %25 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, hazırı düşürmediğini, kaza fotoğraflarından da anlaşıldığını, bağımsız sigorta eksperleri tarafından hazırlanan raporların delil niteliğinde olduğunu, Sigorta Eksperleri İcra Komitesi Kuruluş ve Çalışma Usul ve Esasları Yönetmeliği'nin 4. Sigortacılık Kanunu'nun 22/17., TTK'nın 1426., KTK'nın 88/1. Maddelerine ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ilamına atıf yapıldığını, olay nedeniyle oluşan hasar ve değer kaybı zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, hasar bedeli ve değer kaybının teminat kapsamında yer aldığını, sigorta şirketlerinin haksız fiil failleri ile birlikte müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, şimdilik 10,00 TL hasar tazminatı ile 10,00 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı yandan tahmiline, kaza ile bağlantılı olarak alınan ekspertiz raporuna ilişkin olarak ödenen yargılama gideri niteliğindeki 354,00 TL kusur raporu ücretinin davalıdan tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın aynı taleplerine ilişkin müvekkili şirket aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu'nun ... sayılı dosyası ile başvuruda bulunduğunu, başvurunun reddine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, kesin hüküm nedeniyle davanın usulden reddini talep ettiklerini, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMS (Trafik) sigorta poliçesi ile sigortalı, maddi zarardan sorumluluğun poliçe teminat limitiyle sınırlı, taleplerin haksız olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı aracın kusuru bulunmadığını, tramerde kusurun davacıya verildiğini, sigortalı aracın %25 kusurlu olduğunu, beyanın gerçeği yansıtmadığını, haksız taleplerin reddine talep ettiklerini, müvekkili şirketin sigortalı aracın kusurlu olması halinde kusur oranında sınırlı sorumlu, aracın 1989 model ve kaza tarihinde 33 yaşında, eş değer parça ile tamirinin mümkün olduğunu, bilirkişi raporunda bu hususun dikkate alınmasını talep ettiklerini, değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan hesaplama yöntemine göre belirlenmesi gerektiği diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın usulden ve esastan reddine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 19/11/2024 tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle; 28/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda kaza neticesinde müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybının 8.000 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, bilirkişi raporu uyarınca değer kaybı miktarının kusur oranına göre 2.000 TL'sinin davalı sigorta şirketi sorumluluğunda olduğunu, dava dilekçelerinde değer kaybı tazminatına ilişkin 10,00 TL üzerin fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalması koşulu ile ikame edilen dava dosyasındaki işbu miktarı bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere 2.000 TL arttırdıklarını, aynı raporda kaza neticesinde müvekkile ait araçta meydana gelen hasar onarım bedelinin 10.384 TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, bilirkişi raporu uyarınca hasar onarım bedelinin kusur oranına göre 2.596,00 TL'sinin davalı sigorta şirketi sorumluluğunda olduğunun aşikar olduğunu, dava dosyasındaki işbu miktarı bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere 2.696,00 TL arttırdıklarını, talep etmiş oldukları tutar yönünden talep artırım dilekçesi doğrultusunda 2.000,00 TL değer kaybı ve 2.596,00 TL hasar tazminatı olmak üzere toplamda 4.596,00 TL tutarındaki maddi tazminat talebinin temerrüt tarihinden itibaren (24/10/2022) avans faizi ile birlikte, mahkeme aksi kanaatte olması halinde yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, talepleri doğrultusunda davanın kabulüne, yargılama gideri niteliğindeki ekspertiz rapor ücretinin davalı üzerine bırakılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... ve ... tarafından hazırlanan 28/10/2024 tarihli bilirkişi raporu,
... Şirketi'nden... nolu hasar dosyası, ... nolu TZMMS poliçesi,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden 10/10/2022 tarihini kapsayan ve öncesine ait Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) hasar bilgisi, Kasko Sigortası hasar bilgisi, Ekspertiz Rapor bilgisi, Kaza Tespit Tutanağı ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, 10/10/2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta oluşan değer kaybının ve onarım bedelinin karşı araç sigortacısından tahsiline ilişkindir.
Haksız Eyleme ve Somut Olaya İlişkin;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır.
Görüleceği üzere haksız fiil sorumluğundan bahsedilebilmesi için; fiil, hukuka aykırılık, illiyet bağı ve zarar unsurlarının tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.
Somut uyuşmazlıkta, 10/10/2022 tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki, ... adına tescilli, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 19/12/2021-19/12/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 43.000,00-TL iken 01/07/2022 tarihinden itibaren 100.000,00-TL'ye yükseltilmiş limitli ... numaralı ZMS (Trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış, ... plaka sayılı ticari otomobil ile seyir halinde iken olay mahalline geldiği sırada seyir halinde olan sürücü ...'in sevk ve idaresindeki, davacı ... adına tescilli, ... (...) Sigorta A.Ş. tarafından 30/05/2022-30/05/2023 vadeli ... numaralı ZMS (Trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış, ... plaka numaralı hususi otomobile çarpması sonucu iki taşıtın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.
Aktif Husumete İlişkin;
Davaya konu trafik kazasının gerçekleştiği 10/10/2022 tarihinde kazayı yapan ... plaka sayılı aracın malikinin davacı olduğu, aracın 01/03/2023 tarihinde dava dışı ...'e noter satışı yolu ile devredildiği, 18/10/2023 tarihinde ise davacı tarafça eldeki davanın açıldığı, dava konusu alacağın 6098 sayılı TBK'nın 183. maddesi uyarınca dava dışı yeni malik tarafından devralındığına dair herhangi bir temliknamenin dosyaya sunulmadığı, bu hususta herhangi bir iddianın da bulunmadığı, tazminat davasında davacı olma ehliyetinin malvarlığı doğrudan zarar gören kişiye ait olduğu, bu kişinin ise hasara uğrayan aracın kaza tarihindeki maliki olan davacı olduğu anlaşılmakla davacının aktif dava ehliyetinin (dava hakkının) mevcut olduğu değerlendirilmiştir.
Kusura ve Davalının Sorumluluğuna İlişkin;
Toplanan deliller ışığında tanzim edilen kusur raporu ile, olayda aksine davranarak sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı hususi otomobil ile seyir halinde olduğu orta refüj ile bölünmüş, üç şeritli cadde yolunda düz seyir halinde iken tehlike bölgesi olan dönel kavşak kesiminde dik istikamette ilerlemeden önce kendisine hitap eden trafik levhalarına riayet edip kavşak noktasında veya ada etrafında fren tedbiri ile tamamen durup sol tarafından dönel kavşak adası etrafındaki taşıt trafiğini gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, tehlikeleri ön görmeyen, solundan emniyetle duramayacak mesafede yaklaşmış ve ada etrafında dönüş manevrasına başlamış durumdaki diğer otomobili, konumunu, hız ve mesafesini dikkate almayan, geçişini ve manevrasını tamamlamasını beklemeyen, ilerlemesine devam ederek ilk geçiş hakkını engelleyen, geçiş için tehlikesiz ve uygun anı kollamayan, trafikte seyir, can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürerek tehlikeli ve engel yaratan durumu ortaya çıkaran, dik istikamette kontrolsüz ilerlemesine devam ederek otomobilin sol yan kesimleri ile önünü ve şeridini kapattığı diğer otomobili ön kesimlerinin çarpışmasına neden olan, dalgın, kontrolsüz, dikkatsiz, özensiz ve tedbirsiz davranan sürücü ...'in önlenebilir nitelikteki olayın meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında %75 (yüzde yetmişbeş) oranında asli kusurlu olduğu; sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı ticari otomobil ile orta refüj ile bölünmüş cadde yolunu takiben düz seyir halinde iken dönel kavşak kesiminde ada etrafında dönüş veya geçiş manevrası sırasında sağ tarafından düz yaklaşan ve henüz dönel kavşak adasına ulaşmamamış durumdaki diğer otomobil sürücüsüne nazaran kavşak kesiminde ilk geçiş hakkına sahip olmasına rağmen aksine davranarak bu hakkını kullanırken tehlikeleri ön görmeyen, ortak alan kavşak kesimine mevcut hızını koruyarak yavaşlamadan ön tedbirsiz yaklaşan, ada etrafında ilerlemeden önce taşıt trafiğini gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, sağından emniyetle duramayacak mesafede yaklaşmış durumdaki diğer otomobili, konumunu, hız ve mesafesini dikkate almayan, işitsel korna veya görsel selektör donanımlarını kullanarak varlığı hususunda uyarılarda bulunmayan, olası kaza tehlikesini savuşturmak adına zamanında etkili fren ve uzaklaşacak direksiyon manevra tedbiri uygulayamayan, ilerlemesine devam ederek otomobilin ön kesimleri ile üzerine doğru yönelip önünü ve şeridini kapatan otomobilin sol yan kesimlerine çarpmak durumunda kaldığı anlaşılan, kısmen dikkatsiz, özensiz ve tedbirsiz davranan sürücü Kerem Bozkurt'un önlenebilir nitelikteki olayın meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında %25 (yüzde yirmibeş) oranında tali kusurlu olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, bilirkişi raporunda kusura ilişkin yapılan tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 15.6.2011 tarih ... Esas ... Karar, 22.2.2012 tarih ...Esas ... Karar, 16/1.2013 tarih ... Esas ... Karar, Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 20/05/2013 tarih ... Esas ...Karar). Dolayısıyla, trafik kazası nedeniyle davacının zararından davalı sigorta şirketinin, sigortalı sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğunu amirdir. Zararın poliçe kapsamı dışında kaldığı hususunda ispat külfeti davalı sigorta şirketi üzerinde olup, sigorta şirketinin zararın poliçe kapsamı dışında kaldığını somut deliller ile ispat etmesi gerekir. Ancak buna yönelik bir iddia ve ispat söz konusu olmadığından davalı sigorta şirketinin de zarardan tam sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, açıklanan hükümler uyarınca, davalı sigorta şirketinin, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortaladığı ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusuru nispetinde yani %25 oranında meydana gelen zarardan sorumluluğu bulunduğu, davalı sigorta şirketinin poliçedeki araç başı maddi hasar sorumluluğunun 100.000,00-TL sınırlı olduğu açıktır.
Değer Kaybı Hesabına ve Hasar Bedeline İlişkin;
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 07.03.2016 tarih ... Esas ... Karar).
Dosya kapsamında anılan ilkeler ve yerleşik kararlar dikkate alınarak tanzim edilen bilirkişi raporu ile, aracın kazadan önceki kazasız ikinci el piyasa rayiç değerinin 90.000,00-TL olduğu, kaza sonrası ise onarılmış haliyle değerinin ise 82.000,00-TL olduğu, bu durumda değer kaybının 8.000,00-TL olması gerektiği, ancak davalının %25 kusuru nispetinde hesaplama yapıldığında talep edilebilir değer kaybı miktarın 2.000,00-TL tutarında olduğu, kaza nedeniyle oluşan zarar miktarının ise iskontosuz ve KDV dahil 10.384,00-TL olduğu, davalının %25 kusuru nispetinde hesaplama yapıldığında talep edilebilir onarım bedeli miktarın 2.596,00-TL tutarında olduğu, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi yanıtı, aracın eski tramer kaydı göz önünde bulundurularak, bilirkişi raporunda yapılan tespitlerin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu ve nisbi metoda göre hesaplama yapıldığı, bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davacının maliki olduğu araçta kaza nedeniyle meydana gelen, illiyet bağı bulunan ve davalının sigortalısının kusuru oranında olan değer kaybının 2.000,00, onarım bedelinin ise 2.596,00-TL olarak dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiştir.
Temerrüde ve Faize İlişkin;
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacının gerek dava dilekçesi içeriğinden gerekse talep kısmında açıkça davanın 6100 sayılı HMK'nın 107.maddesi gereği belirsiz alacak davası olduğu ifade edilerek, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak açıldığından 20/11/2024 tarihli dilekçenin değer artırım dilekçesi olarak kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 98/1, 99/1.maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2-b.maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, öyleyse 09/12/2022 tarihinde başvurulduğuna göre temerrüt tarihinin 22/12/2022 olduğu, bununla birlikte, dava dilekçesinde talep edilen faiz türü gösterilmediğinden yasal faize hükmedilmesi gerektiği (Yargıtay 6.Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar) anlaşılmıştır.
Tüm Dosya Kapsamına İlişkin;
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22/03/1976 tarih ve ...Esas ... Karar sayılı kararında da delillerin tespiti işleminin davadan önce veya davadan sonra yapılmış olmasına bakılmaksızın davanın bir parçası ve davanın içinde sayılacağı, delil tespiti giderlerinin dava giderlerinden sayılmasının zorunlu olduğuna işaret etmiştir (Uyuşmazlık Mahkemesi 29/04/2019 tarih ve 2019/287 Esas 2019/305 Karar, Yargıtay HGK 01/11/2017 tarih ve ... Esas ... Karar, Yargıtay 17. HD 15/03/2021 tarih ve ...Esas ... Karar, 11/10/2018 tarih ve ... Esas ... Karar, İstanbul BAM 8. HD 24/01/2019 tarih ve ... Esas... Karar, 14/02/2019 tarih ve ... Esas...Karar vb.). Açıklanan nedenlerle ekspertiz ücreti yargılama gideri olarak kabul edilerek, dava dilekçesi ekinde sunulan fatura ile tespit edilen miktar olan 354,00-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmesi gerekmiş ve yukarıda izah olunan gerekçelerle, taraf iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu, taraflarca ibraz edilen ve mahkememizce celp edilen deliller ile tüm dosya kapsamı nazara alınmak suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
Davanın KABULÜ ile,
1-Araç değer kaybı olan 2.000,00-TL ile hasar bedeli olan 2.596,00-TL toplamı 4.596,00-TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 22/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Anonim Şirketi'nden alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Ekspertiz gideri dahil olmak üzere sair hususların gerekçeli kararda değerlendirilmesine,
3-Kabul edilen dava değeri (4.596,00-TL) üzerinden alınması gereken 615,40-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 269,85-TL peşin harç ile 157,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 427,60-TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 187,80‬-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 269,85-TL peşin harç ile 157,75-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 427,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 3.105,00-TL yargılama gideri ile 354,00-TL ekspertiz masrafı olmak üzere toplam 3.459,00-TL giderin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından herhangi bir yargılama yargılama gideri yapılmadığından bu hususta değerlendirmeye yer olmadığına,
7-Davacı taraf dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 4.596,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davalıdan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 341/2.maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 11/02/2025

Katip
¸ e-imzalıdır

Hakim
¸ e-imzalıdır