mahkeme 2021/208 E. 2024/158 K.

T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/208 Esas
KARAR NO : 2024/158

DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/03/2021
KARAR TARİHİ : 27/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının davalı şirkete karşı 31/08/2015 tarihinden ticari ilişkinin sona erdiği tarihe kadar ... ili ... Şubesi ... yerel acentelik hizmetini yerine getirdiğini, bu yerel acentelik hizmetine ilişkin olan ticari ilişkinin taraflarca 19/01/2019 tarihinde sona erdiğini, davacı ile davalı arasında imzalanan acentelik sözleşmesi ek protokolünde ... finansal kiralama yoluyla zilyetliğinde bulundurduğu... plakalı ... aracın davacı ... lehine mülkiyetin devri, söz konusu araca ilişkin ödeme planıyla belirlenen ödemelerin zamanının davacı tarafından ... ödenmesini takip eden bir aylık süre içerisinde davacı lehine geçekleştirilmesi gerektiğini, davacı tarafın ödemelerin tamamını geçekleştirdiğini ancak bahse konu mülkiyet devrinin ...tarafından gerçekleştirmediğini, davalı taraf davacının 15/09/2018 tarihine kadar yapılan toplam 17.088,00 Euro araç bedelinin ve 4.197,00 Euro demirbaş bedelini uhdesine aldığını ve sözleşme kapsamındaki hiçbir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacının alacağının tahsili için davalı tarafa icra takibi başlattığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının itirazının iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde dayandığı delillerin davalı tarafa tebliğ edilmediğini, yasa gereği tebliğe muhtaç olan tüm delillerin içeriklerine dair cevap verme haklarını saklı tuttuklarını, taraflar arasında akdedilen acentelik sözleşmeleri gereğince davalı şirket ticari defter ve kayıtları kesin delil niteliğine haiz olduğunu, davacı tarafça ileri sürülen denkleştirme tazminatı isteminin 6102 sayılı TTK'nın 122/4.maddesi uyarınca zamanaşımına uğradığını, davalı şirket davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, davalı şirketin sözleşme hükümlerine uygun olarak edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, davacının ödemesi gerekip de davalı şirketin ödemek durumunda kaldığı bedeller nedeniyle davacının, davalı şirkete borçlu durumunda olduğunu, davacı tarafından aracın devrinin yapılmadığı belirtilmişse de davacının halihazırda davalıya borçlu olmasından dolayı olduğunu, davaya konu uyuşmazlığın davalı şirketin ticari defter kayıtları ve davacıya ait hak ediş tabloları ile faturaların uzman bilirkişilerce incelenmesi sonucu açıklığa kavuşacağını, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, davacı aleyhine %20' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Toplanan Deliller:
... 31. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP kayıtları,
... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı dosyasında yapılan herhangi bir ödeme olup olmadığı hususunda yazılan müzekkere yanıtı,
... tarafından hazırlanan 18/01/2022 tarihli bilirkişi raporu, ... ve ... tarafından hazırlanan 27/05/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu,
..., ... ve ... tarafından hazırlanan 01/02/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu,
..., ... ve ... tarafından hazırlanan 06/09/2023 tarihli bilirkişi heyet ek raporu,
..., ... ve ... tarafından hazırlanan 29/12/2023 tarihli bilirkişi heyet ek raporu, ayrı ayrı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklı mülkiyet devri yapılmadığından sebepsiz zenginleşme iddiası ile davalı aleyhine başlatılan ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
İtirazın iptali davası; 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu davanın açılabilmesi için:
1-İlamsız takip yapılmış olması,
2-Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,
3-Alacaklının, itirazın kaldırılması için İcra mahkemesine başvurmaması,
4-İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının bir arada gerçekleşmesi gerekir.
Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran, itirazla duran takibin devamınını amaçlayan bir dava olup yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.
Somut olayda, ... 31.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde; davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, 153.981,68-TL asıl alacak, 37.819,59-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 191.801,27-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının 14/01/2021 tarihli, 153.981,68-TL (17.088 Euro) tutarlı araç bedeli ile 14/01/2021 tarihli, 37.819,59-TL (4.197 Euro) tutarlı demirbaş bedeli olarak gösterildiği, ödeme emrinin borçluya 27/01/2021 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan 03/02/2021 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca ve fer'ilerine itiraz edildiği, taraflara buna ilişkin tebligat yapılmadığı, öyleyse eldeki itirazın iptali davasının hak düşürücü süre içinde olan 19/03/2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında 31/08/2015 tarihinde ... İli ... Şubesi'ne ilişkin acentelik sözleşmesi ve acentelik sözleşmesi ek protokolü imzalandığı, davacının, davalı ile acentelik sözleşmesi kapsamında süregelen ticari ilişkisinin, acentenin sözleşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi nedeniyle davalı tarafından feshedildiğinin ... 41.Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacıya ihbar edilmesiyle sona erdiği, davacının acente demirbaşlarında bulunması için finansal kiralama sözleşmesi ile tedarik ettiği ve davacının tüm kira ödemeleri yapılınca söz konusu aracı satın alma opsiyonuna sahip olduğu ... plakalı ... araç bedeli ile demirbaş bedelinin tahsili istemiyle iş bu davayı açtığı, taraflar arasında ödeme konusunda herhangi bir uyuşmazlığın olmadığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan ek protokol hükümleri incelendiğinde, protokolün imzalanmasını ve ekli cari hesap sözleşmesinde belirtilen peşinatın fiilen ödenmesi ve ... Kargo ile acente arasında düzenlenecek devir teslim tutanağının karşılıklı imzalanmasını takip eden 3 iş günü içerisinde araçların acentenin hizmetine sunulacağı, araçların mülkiyet devirleri konusunda ise; protokolün imza tarihinde ... Kargo' nun finansal kiralama yoluyla araçları zilyetliğinde bulundurduğu, araçların mülkiyet devirlerinin ise söz konusu araçlara ait finansal kiralama sürelerinin sona ermesi ve ... Kargo'nun mülkiyeti kazanmasını takip eden ve ekli cari hesap sözleşmesinde belirtilen ödeme planındaki ödemelerin tamamının ... Kargo'ya ödenmesini takip eden bir aylık süre içerisinde yine acente lehine gerçekleştirileceği, mülkiyet devirleri gerçekleştirilene kadarki dönemde acentenin söz konusu araçlar için ... Kargo'nun zilyed yardımcısı olacağı, acente sözleşmeyi kendisi feshederse veya haklı nedene dayalı olarak ... Kargo feshederse acentenin ödemiş olduğu peşinat ve aylık ödemelerin araç kira bedeli olarak kabul edileceği ve iade edilmeyeceği, bu durumda ... Kargo'nun mülkiyet devir yükümlülüğünün sona ereceği, acentenin hiçbir hak talebi olmayacağı, protokolün ve acentelik sözleşmesinin ... Kargo tarafından haklı nedenle feshi durumunda veya acentenin kendi isteğiyle acentelikten vazgeçmesi halinde, acentenin kazanmış olduğu mülkiyet ile isim hakkı ve araç ve demirbaş malzeme bedeli olarak ödediği bedellerin, devirler henüz yapılmamış olsa bile kısmen dahi iadesini isteyemeyeceği hususlarının kararlaştırıldığı görülmektedir.
Dosya kapsamında yapılan bilirkişi incelemeleri ile, tarafların ticari defterlerinin lehine delil niteliğini haiz olduğu, davalı şirket tarafından sözleşme ve protokol uyarınca süregelen ilişki kapsamında 29/10/2018 tarihli ... numaralı 93.319,86-TL bedelli, demirbaş kullanım bedeli açıklamalı fatura tanzim edildiği, faturanın kdvsi olan 14.235,23-TL tutarından 13.294,00-TL bedelin acente tarafından ödendiğine ilişkin delil sunulmadığı ve kayıt bulunmadığı, cari hesap sözleşmesinin ve protokol hükümleri uyarınca davacının kdvyi ödemekle yükümlü olduğu, bu nedenle sözleşmenin davalı tarafından haklı sebeple feshedildiği, öyleyse davalının mülkiyet devir yükümlülüğünün sona ereceği, davalı tarafından yürütülen icra dosyasına davacının yapmış olduğu kısmi ödemeler bulunsa da ödemelerin tamamının yapılmadığı da anlaşıldığından ...plaka sayılı aracın ruhsat devrine ilişkin 21/07/2020 tarihli işlemde herhangi bir sözleşmeye aykırılık bulunmadığı kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Taraf iddia ve savunmaları, bilirkişi heyet raporlarında yapılan tespitler, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eki mahiyetindeki protokol hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, her ne kadar davacı taraf araç bedeli ile demirbaş bedelinin tahsili istemiyle icra takibi yürütmüş ve iş bu itirazın iptali davasını açmış ise de, sözleşme ve protokol kapsamında belirlenen ödemelerin tamamını yapmadığı, sözleşmenin davalı tarafından haklı sebeple feshedildiği, bu durumda protokolde yer alan "haklı nedene dayalı olarak ... Kargo feshederse acentenin ödemiş olduğu peşinat ve aylık ödemelerin araç kira bedeli olarak kabul edileceği ve iade edilmeyeceği" düzenlemesi ile "protokolün ve acentelik sözleşmesinin ... Kargo tarafından haklı nedenle feshi durumunda acentenin kazanmış olduğu mülkiyet ile isim hakkı ve araç ve demirbaş malzeme bedeli olarak ödediği bedellerin, devirler henüz yapılmamış olsa bile kısmen dahi iadesini isteyemeyeceği" düzenlemesi karşısında davacının fatura bedellerine hak kazanmadığı değerlendirilmekle davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Açıklanan gerekçelerle, tüm dosya kapsamına göre, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri ile taraflar arasındaki sözleşme maddeleri dikkate alındığında, davacı tarafın sözleşme kapsamında alacak hakkının doğmadığı anlaşıldığından açılan davanın ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve davacının kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : İzah olunan nedenlerle;
1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan "itirazın iptali ile takibin devamına" yönelik davanın sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Davanın reddi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartlar oluşmadığından dolayı reddine,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 2.316,48 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan ‭1.888,88-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 1.240,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ve takdir olunan 30.688,20-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davacıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 (iki) hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf yoluna başvuru konusu edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde karara karşı istinaf yoluna başvurulmaması halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/02/2024

Katip

Hakim