mahkeme 2025/488 E. 2025/14 K.

T.C.
İSTANBUL
22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/488 Esas
KARAR NO:2025/14

DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:10/09/2025
KARAR TARİHİ:12/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket alacaklarına karşılık olarak aşağıda vade ve miktarı belirtilen çek rızası dışında elinden çıktığını, davacı ... Teks. Ltd. Şti. 'den almış olduğu 4 adet çek ; ... Teks. Ltd. Şti. ... ... Şubesi ... ait H1-... Seri Nolu 30.11.2025 keşide Tarihli ... San Ve Dış Tic. Ltd. Şti lehtarı olan 150.000 TL bedelli, ... Teks. Ltd. Şti ... ... Şubesi ... ait H1-... Seri Nolu 23.12.2025 keşide Tarihli ... San Ve Dış Tic. Ltd. Şti lehtarı olan 150.000 TL bedelli, ... Teks. Ltd. Şti. ... ... Şubesi ... ait H1-... Seri Nolu 28.01.2026 keşide Tarihli ... San Ve Dış Tic. Ltd. Şti lehtarı olan 350.000 TL bedelli, ... Teks. Ltd. Şti ... ... Şubesi ... ait H1-... Seri Nolu 28.02.2026 keşide Tarihli ... San Ve Dış Tic. Ltd. Şti lehtarı olan 350.000 TL bedelli çek davacının alacakları için verilmiş olup davacı şirket muhasebesi tarafından yapılan araştırmalar neticesinde çeklerin bulunamadığını, davacı şirket vadesi yaklaştığında çeki aradığını ancak çeklere ulaşamadığını, çeklerin çekilmiş görüntüsünü ek olarak Mahkememiz dosyasına sunduklarını, Mahkememiz tarafından çeklere ilişkin davacıya bilgi veya belge istenilmesi durumunda dosyaya sunulacağını, ilgili firma ile ticari ilişkilerini kanıtlar faturalar dosyaya ek olarak sunduklarını, davacı tarafından çek bulunamadığından ve ibraz edilemeyeceğinden ötürü alacağını talep edebilmesi için çeklerin iptal edilmesinin gerektiğini, ayrıca çeklerin bankadan ödenmemesi için teminatsız, bunun mümkün olmaması halinde teminatlı olarak tedbir kararı verilmesini talep ettiğini, işbu çeklerin dava sonuna kadar ödenmemesi için ödeme yasağı kararı verilerek ilgili bankaların şubelerine müzekkere yazılmasını, çek vade tarihleri yakın olduğundan dolayı istem sahibi vekiline elden takip yetkisi verilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 729/s maddesinin yaptığı yollama ile çekler hakkında da uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunun 757/1 maddesindeki “ İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir” hükmü dikkate alındığında, davacı tarafından mahkememize TTK 729/s maddesi delaletiyle 757.vd. maddelerine istinaden açılmış zayi nedeniyle çek iptali ve ödeme yasağı verilmesi istekli iş bu davanın ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerekir. Bu düzenleme ve yerleşik uygulamaya göre ödeme yeri ve hamilin yerleşim yerindeki mahkemesinin yetkisi kesindir. Türk Ticaret Kanunun 781/2 maddesinde “Çekte açıklık yoksa muhatabın ad ve soy adının yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır...” hükmü gözetildiğinde dava konusu çeklerde muhatap bankaların şubelerinin bulunduğu yerin ödeme yeri sayılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır.
Diğer yandan davacı tarafın adresi "Sakızağacı Mah. ...Cad. No: ... Bakırköy/İSTANBUL" adresi olup, yargı yetkisi bakımından Bakırköy Adliyesi yetki alanındadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükümü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki " Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri dikkate alındığında, HMK.nun 114/1-ç bendi uyarınca; dava şartı olan bu hususun sonradan giderilmesi de mümkün olmamakla, davanın saptanan dava şartı noksanlığı nedeni ile HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, talep halinde dava dosyasının görevli ve yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 14/2, 114/1-ç maddeleri gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere Bakırköy Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3- Harç, yargılama giderleri ve gider avansı hususunun yetkili mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; talep edenin yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/09/2025

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır