mahkeme 2025/367 E. 2026/16 K.

T.C.
İSTANBUL
22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/367
KARAR NO : 2026/16

DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 09/09/2025
KARAR TARİHİ : 13/01/2026

Mahkememizde görülen kooperatif üyeliğinin tespiti davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin davalı kooperatifin 10.02.2010 tarihli yönetim kurulu kararı ile bir başka üyeden 2 pay devir almak suretiyle kooperatif üyesi olduklarını, aidat borçlarını da düzenli olarak ödediklerini, sahibi oldukları üyelikleri alacaklarından dolayı temlik yoluyla üye olan ...'dan devraldıklarını, üyelerin ilk üyelikte sahip oldukları her bir pay için taşınmazda 1.900 m2 hisselerinin bulunduğunu, 1.900 m2 lik pay Haraççı ... Belediye Başkanlığı’nın taşınmazın bulunduğu bölgede uyguladığı İmar Uygulamasında DOP kesintisinden sonra kalması gereken net miktarın olduğunu, kooperatifin toplam üye sayısı 16 iken usulsüz bir şekilde diğer üyelerin tamamının muvafakatı alınmadan ortak sayısında artış yapıldığını, bu ortaklık ile birlikte diğer ortakların kooperatifteki ve kooperatifin maliki olduğu Arnavutköy İlçesi Haraççı Mahallesindeki ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki kooperatif hisseleri usulsüz olarak üye yapılan 6 üyenin sahiplendiği hisse oranında azalmaya sebep olmuş ve diğer ortakların aleyhine bir zarar ortaya çıktığını, usulsüz olarak kooperatife üye yapılan bu şahısların kooperatif üyeliği için gerekli aidatları ve üyelerin pay sahibi olduğu pay miktarının karşılığı taşınmaz bedelinin karşılığını ödeyip ödemediğinin belli olmadığını, usulsüz olarak üye yapılanların büyük bir kısmı kooperatifiin yönetim kurulu başkanı ...’nın çocukları ve yakının olduğunu, aile üyelerin üye oldukları zaman 1.900 m2 olan pay miktarı usulsüz yapılan üyeliklerden sonra üyelerin pay oranı 1.400 m2 ye düştüğünü, 2022 yılında yapılan yeni İmar Uygulaması ile bir miktar daha Arnavutköy Belediye Başkanlığı tarafından yapılan DOP kesintisi ile bir miktar daha hisse miktarında azalma olduğunu, yapılan işlemlerin usulsüz olduğunu beyan ederek müvekkillerinin taşınmazdaki paylarının usulsüz olarak üye yapılmış olan üyelerden dolayı azalması sebebiyle hakları zarara uğradığından öncelikle usulsüz olarak üye yapılmış bulunan üyelerin üyeliklerine ilişkin yönetim kurulu kararının iptalini ve üyeliklerinin iptalini, kooperatif paylarına ihtiyati tedbir konulmasını, kayıtlı bulunan eski ... ada ... parsel ve yeni uygulaması ile bu parselden oluşan parseller üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacıların kooperatife kayıtlı üye olduklarını ve genel kurullara katılmadıklarını, üyeliklerinin tespitinde hukuki yararın bulunmadığını, bir kooperatif ortağının, diğer üyelerin üyeliklerinin iptalini isteme hakkı olmadığını, davacılar yönünden aktif husumet ve taraf sıfatı bulunmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi gereğince, organ kararlarına karşı dava açma süresi 1 ay olduğunu, davacıların bu süreyi açık şekilde geçirdiklerini, davacıların aktif husumet ve hukuki yarar yokluğu nedeniyle taleplerinin usulden reddi gerektiğini, hak düşürücü süreden dolayı davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, davacıların üyelik tespiti talebi, mevcut durumu yinelediğinden ve hukuki yarar yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davacıların pay oranlarının düşmesi iddiası İmar/DOP kesintisinden kaynaklandığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Dava; davacı tarafça davalı aleyhine açılan kooperatif üyeliğin tespiti ve usulsüz olarak üye yapılmış bulunan üyelerin üyeliklerine ilişkin yönetim kurulu kararının iptaline ilişkindir.
HMK 14/2 maddesinde "Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." şeklinde yetkiye ilişkin düzenleme yapılmıştır.
1163 sayılı kooperatifler kanununun 53 maddesi gereğince organ kararları aleyhine, toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilecekleri düzenlenmiştir.
Dava; kooperatif üyeliğin tespiti ve usulsüz olarak üye yapılmış bulunan üyelerin üyeliklerine ilişkin yönetim kurulu kararının iptaline ilişkin olup davaya bakmaya 1168 sayılı yasanın 53. Maddesi ve HMK 14/2 gereğince kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup, kesin yetki hali kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Davalı ... Kooperatifi'nin faliyet merkezinin ve iş yeri adresinin Merkezefendi Mahallesi Cevizlibağ ...Blokları ... Bolk No:..Zeytinburnu/ İstanbul olduğu açık olup, Kooperatif ile ortakları arasında görülen davalarda yetkili mahkeme HMK 14/2. m. maddesi uyarınca kooperatifin ikametgahı sayılan yer mahkemesidir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 29/04/2019 tarih, 2016/5619 E.-2019/1557 K. Sayılı içithadı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 20/09/2018 tarih, 2018/1307 E., 2018/1463 K. sayılı içtihadı da bu yöndedir. Anılan yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup kesindir. Bu durumda, dava tarihi itibariyle davalı kooperatifin ikametgahının Zeytinburnu ilçesi olduğu, Zeytinburnu ilçesinin Bakırköy adli yargı çevresinde bulunduğu, bu davaya bakmaya yetkili mahkemenin de Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, anlaşılmakla, mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili mahkeme olan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklanacağı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 14/2, 114/1-ç maddeleri gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2- HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili BAKIRKÖY ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Anadolu Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3-İhtiyati tedbir talebinin yetkili Mahkemece değerlendirilmesine,
4-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ...
E-imzalıdır

Hakim ...
E-imzalıdır