Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/923 Esas
KARAR NO : 2026/69

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/12/2025
KARAR TARİHİ : 06/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davalı ... adına kayıtlı ... plaka numaralı araç tarafından, davacı şirket tarafından işletilen otoyolda muhtelif zamanlarda ihlalli geçişler yapıldığını ancak işbu ihlalli geçişlerinden kaynaklanan ücret ödeme yükümlülükleri yerine getirmediğini. geçiş ücretlerini ödemeksizin geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrası uyarınca, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş gün içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeme imkânı tanındığını, ancak işbu davaya konu ihlalli geçişlere ilişkin ücretlerin, kanunda öngörülen süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davacı şirket tarafından; davalı aleyhine, ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası uygulanarak, işbu toplam alacağının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibinin başlatıldığını, işbu icra takibi dosyasından gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiği ve davalı tarafından takibe olarak itiraz edildiğini, bu itiraz üzerine de icra müdürlüğünce icra takibi durdurulduğunu, davalı tarafından yapılan işbu itiraz, davacı şirketin alacağının tahsilini geciktirmek amacıyla haksız ve kötüniyetle yapıldığını, işbu itiraz sonrası takip konusu borcun tahsil edilebilmesi ve takibin devamı için itirazın iptali davası açma zorunluluğu hasıl olduğunu, icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için gerekli şartlar somut olayın da gerçekleştiğini, davalı aleyhine takip asıl alacağının %20'den az olmamak oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davanın kabulünü davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptalini, takibin toplam alacak tutarı olan 12.127,06-TL üzerinden icra masrafı, avukatlık ücreti ve %49,25 avans faizi ile birlikte tahsiline imkân verecek şekilde takibin devamını, davalı borçlunun itirazının kötüniyetli olması sebebiyle, takip asıl alacak tutarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacı şirkete ödenmesini, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve arabuluculuk vekalet ücretini davalı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacının davalıdan alacağına dayalı .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına ilişkindir.
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.
Görev hususundaki ihtilafın çözümü için, mülga 4077 sayılı Kanunla 5464, 6102 ve 6502 sayılı kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca bir sözleşmenin, tüketici işlemi olarak nitelendirilebilmesi için öncelikle bu sözleşmenin bir tarafının Kanun'un tanımladığı şekilde tüketici kavramı içerisinde kalması gerekmektedir. Kanun'un 3. maddesinde tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi; satıcı ise Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi şeklinde tanımlanmıştır.
Bir kişinin ticaret sicil ve/veyahut vergi mükellefiyet kaydının olmaması tacir olmadığını, esnaf olduğunu göstermediği gibi işletme hesabına göre defter tutuyor olması da esnaf olduğunu göstermemektedir. Bir kişinin esnaf sayılabilmesi için vergiye esas hasılat/satış unsuru yanında, iktirasdi faaliyetinin sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayanması ile esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil(berber, terzi gibi) olması gerekmektedir.
Uyuşmazlık, davalıya ait aracın ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yapmış olduğu iddiasından kaynaklanmaktır.
Otoyoldan kaçak geçiş yaptığı iddia olunan davalıya ait olan aracın hususi olduğu , davalının tacir kaydının bulunmadığı , vergi mükellefiyet kaydına göre davalının esnaf düzeyini aşar nitelikte ticari faaliyette bulunan tacir olmadığı ihtilafın ticari dava olarak kabul edilemeyeceği, tüketici işleminden kaynaklı alacak olduğu anlaşılmakla görevsizlik kararı verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2- HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL TÜKETİCİ MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Tüketici Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3- Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 06/02/2026
Katip ...
e-imza*

Hakim ...
e-imza*