mahkeme 2025/472 E. 2025/515 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/472 Esas
KARAR NO :2025/515

DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/07/2025
KARAR TARİHİ:04/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 09/07/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... ... adresinde ikamet eden ...Otomotiv ve Turizm Ticaret A.Ş. ... ..., 28.09.2018 tarihli 5 yıl süreli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşmenin olağan sona erme tarihi 28.09.2023 olduğunu, ..., ...ve ... Turizm arasında ... ili, ... ilçesi, ... Mah. ... ada, 1 parsel, pafta ... no'da kayıtlı 2.224,28-m2'lik yüzölçümlü ve ... ... adresindeki akaryakıt ve LPG istasyonunda ... ...'ün ... ile Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi akdederek İstasyon'da bayilik sözleşmesinin konusunu ifa edeceği kararlaştırıldığını, bu husus 01.10.2018 tarihli Protokol'e bağlandığını, ...’in bu açık beyanına ve muvafakatine güvenerek ...ile bayilik ilişkisi kurduğunu ve ...ile akdedilen 28.09.2018 tarihli Çatı Protokol kapsamında ciddi yatırımlar yaptığını ve ... ...’e peştemaliye ödemesinde bulunduğunu, bayilik sözleşmesi kapsamında ... ...’e ariyet olarak ekipmanlar tahsis edilmiştir: 1 adet tank ve pompa otomasyon sistemi, 1 adet market rafı, 1 adet hava ve su saati, Güneş kırıcı dikey paneller, Otogaz LPG Tes. A tipi dispanser + 10 M3 Tank, ... Turizm, Protokol’ün 3.1. maddesinde üstlendiği taahhütlere aykırı olarak İstasyon’u üçüncü kişilere devrettiğini ve yeni malik tarafından ...'nun söz konusu taşınmazdan tahliye edilmesine sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin ...ile olan bayilik ilişkisini fiilen sona erdirdiğini, ... 6. Noterliği’nin 28.02.2020 tarihli ihtarnamesi ile, ... Ltd. Şti. Vekili tarafından ... ...’e yöneltilen talepler doğrultusunda, ariyet olarak bırakılan ekipmanların sökülmesi talep edildiğini, ihtarnameye karşılık, .... Noterliği’nin 05.03.2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflarınca cevap verildiğini, Protokol’den kaynaklanan taahhütlerin yeni malike bildirilmesinin ... Turizm’in yükümlülüğü olduğu hatırlatıldığını ve bu yükümlülüğe aykırılık sebebiyle doğabilecek zararlardan ... Turizm’in sorumlu olacağı ihtar edildiğini, ... Turizm, istasyonun kullanımına ilişkin olarak ...lehine ve dolayısıyla ... lehine bağlayıcı nitelikte bir muvafakat beyanında bulunduğunu; ... da bu muvafakate istinaden ilgili istasyonda bayilik ilişkisini tesis ettiğini, peştemaliye bedeli ödediğini, ekipman tahsis etmiş ve istasyona yönelik ticari yatırım gerçekleştirdiğini, ... tarafından istasyona monte edilen ekipmanların kurulumu ve gerektiğinde sökümü, alanında uzman teknik ekiplerce gerçekleştirildiğini, bu işlemlere ilişkin tüm maliyetler ... tarafından karşılandığını, söz konusu ekipmanların kullanımı sırasında teknik yıpranma ve değer kaybı da oluştuğunu, ... Turizm’in protokole aykırı davranışları nedeniyle, ..., sözleşme süresi sona ermeden istasyonu tahliye etmek zorunda kaldığını, bu süreçte tahsis ettiği ekipmanları da yerinden sökmek zorunda kaldığını, davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin, 01.10.2018 tarihli Protokol’den kaynaklanan taahhütlerine aykırı davranması neticesinde müvekkili şirketin uğramış olduğu menfi zararın tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasını ve bu kapsamda belirlenecek tazminat miktarı artırılmak kaydıyla, şimdilik 50.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve masraf ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 20/08/2025 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ticari merkezi ... İli olduğunu, işbu davada, ... Mahkemeleri yetkili olduğunu, dava konusu Protokol 01.10.2018 tarihli olduğunu, yeni malik tarafından ekipmanların sökülmesi talebi 2020 yılının 2. ve 3. ayına ilişkin olduğunu, dava zamanaşımına uğradığını, davacı şirket ile dava dışı ...Otomotiv Ve Turizm Ticaret A.Ş. arasında bayilik ilişkisi bulunduğunu, davacı şirketin, bayisi ve muhatabı, ...Otomotiv Ve Turizm Ticaret A.Ş. Olduğunu, davalı şirketi ile davacı şirket arasında herhangi bir bayilik anlaşması bulunmadığını, Davacı şirket tarafından ödendiği iddia edilen peştemaliye bedeli, müvekkili şirkete değil, bayisi olan ...Otomotiv Ve Turizm Ticaret A.Ş.'ne ödendiğini, müvekkili şirketin, davacı şirket tarafından dava dışı bayisi olan ...A.Ş.'ye peştemaliye bedeli ödendiğinden ve ariyet olarak ekipman teslim edildiğinden bilgisi bulunmadığını, müvekkili şirket, ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... ada 1 parsel sayılı taşınmazın maliki iken, 11.03.2019 tarih ve 5312 yevmiye numaralı Resmi Senet ile, anılan taşınmazı ... Ltd. Şti.'ne sattığını, 01.10.2018 Tarihli Protokolde, müvekkili Şirketin Anayasal Güvence Altındaki Mülkiyet Hakkını Kullanmasına Engel Bir Durum bulunmadığını, 01.10.2018 tarihli Protokolde, müvekkili şirketin Anayasal hakkı olan mülkiyet hakkını ve mülkiyet hakkının en doğal sonucu olan taşınmazı satma hakkını kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığını, müvekkili şirketin, mülkiyet hakkını kullanarak, maliki olduğu taşınmazı satmasında, hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından, 01.10.2018 tarihli Protokole aykırı bir davranış sergilenmediğini, müvekkili şirketin Maliki Evveli Olduğu, Davacı Şirket İle Dava Dışı ...A.Ş. Arasında Bayilik Sözleşmesi Akdedilen Akaryakıt İstasyonunun İşyeri Açma Ve Çalıştırma Ruhsatı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tarafından İptal edildiğini ve Akaryakıt İstasyonu Mühürlenerek kapatıldığını, müvekkili şirketin maliki iken dava dışı ... Ltd. Şti.'ne sattığını ve yine davacı şirket ile dava dışı ...A.Ş. arasında Bayilik Sözleşmesi akdedilen akaryakıt istasyonunun, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 03.10.2019 tarih ve 39212 sayılı Oluru ile iptal edildiğini, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 04.10.2019 tarih ...-... sayılı yazısı ile; Akaryakıt İstasyonunun 10.10.2019 tarihinde saat 13:30 da mühürlenerek kapatılacağını, dava dışı ...A.Ş.'ye bildirildiğini, dava dışı ...A.Ş. tarafından, İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı'nın iptali kararına karşı, ... 3. İdare Mahkemesi'nin... Esas sayılı iptal davası açıldığını, anılan dava reddedildiğini ve Danıştay denetiminden de geçerek kesinleştiğini, davacı şirket ile dava dışı ...A.Ş. arasında Bayilik Sözleşmesi; müvekkili şirketin eylemleri sebebi ile değil, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatını iptal etmesi ve akaryakıt istasyonunu mühürleyerek kapatması sebebi ile hukuken ve fiilen sona erdiğini, davacı şirket ile dava dışı ...A.Ş. arasında Bayilik Sözleşmesi'nin devam etmemesinde, müvekkili şirkete yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, yetki itarazlarının kabulü ile Yetkisizlik kararı verilmesini ve talep halinde dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, davanın usulden ve esastan reddini ve yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan bayilik sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davalı taraf yetki itirazında bulunarak ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu ve davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yetkiye ilişkin yasal düzenlemelere bakılacak olursa; 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesinde, genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu açıklanmıştır. Para borçları götürülecek borç niteliğinde olduğundan alacaklının ikametgahı mahkemeleri de yetkili mahkemedir. Ayrıca sözleşmeden doğan davalarda HMK 10. Madde gereği sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi yetkilidir. Tarafların tacir olması nedeniyle aralarında yetki sözleşmesi olması halinde bu sözleşme ile belirlenen mahkemede davaya bakmaya yetkilidir.
Eldeki davada davacının adresi "Ataşehir/İSTANBUL" olup, yine davalı şirketin faaliyet adresi ise "..." dur. Davacı tarafça açılan dava yetkisiz olan Mahkememizde açılmıştır. Davalı tarafından süresinde yetki itirazında bulunarak yetkili mahkemenin ikametlerinin bulunduğu ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu belirtmiştir.
Dava konusu itibariyle yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde davalı şirketin adresi itibariyle yetkili mahkeme ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olup davacı tarafça yetkisiz bir mahkemede dava açılmıştır. Bu halde somut olayda mahkememizin her yönden yetkisiz olduğu açık olup, süresinde yetki itirazında bulunarak doğru yetkili mahkemeyi belirten davalı şirketin yetkiye yönelik itirazı haklı olduğundan mahkememizin yetkisizliğine ve dosyanın görevli ve yetkili mahkeme olan ... Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-ç maddesi gereğince mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere ... Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine,
3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip ...
e-imzalı

Hakim ...
e-imzalı