mahkeme 2024/105 E. 2024/694 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/105 Esas
KARAR NO : 2024/694
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 19/02/2024
KARAR TARİHİ : 25/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 19/02/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete ... numaralı Nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı Şişe ve ... A.Ş. ye ait ... emtiasının, davalı şirketinin taşıyıcı olduğu ...- Romanya nakliyesi sırasında hasara uğradığını, hasarın mübrez poliçe, konşimento, gümrük beyannamesi, fatura, mal faturaları, beyan yazıları, fotoğraflar ve siper belgelerle sabit olduğunu, dava konusu hasar nedeni ile yapılan araştırma ve görevlendirilen bağımsız eksper raporu dahilinde, taşınan emtiada oluşan maddi zararının 368,03 Euro olarak tespit edildiğini ve dava dışı sigortalıya 02/10/2023 tarihinde ödendiğini, taşıyıcının işbu zarardan sorumlu olduğunu, sigortalısına halef olan sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı rücuen tahsili amacıyla işbu davanın ikame edilmesi zorunluluğunun oluştuğunu belirterek, 368,03 Euro tazminatın ödeme tarihi olan 02/10/2023 tarihinden itiabren işleyecek Devlet Bankalarının Euro ile açılmış | yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranıyla davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 26/03/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacı dilekçesinde "davacı şirkete ... nolu Nakliyat emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Şişe ve ... A.Ş ye ait ... emtiası " denildiğini, ancak davacı taraf delil listesinin 1.maddesinde "... nolu Nakliyat emtia Blok Sigorta Poliçesi" dendiğini, bu iki farklı numaranın açıklanması gerektiğini, davacının dosyaya ibraz ettiği CMR hamule senedi okunaklı olmadığını, araç plaka bölümü okunamadığını, talep konusu yapılan alacak bedelinin dahi nasıl oluşturulduğu, şayet var ise hasarlı emtianın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığının anlaşılamadığını, davalı firmanın forwarder şirket olduğunu ve ... A.Ş.nin taşıma işlerini organize ederek sürekli şekilde mal nakliyelerini yaptığını, davalı firmanın yükleme yapan taraf olmadığını, mal yüklemesi ... A.Ş. nin kendi personeli tarafından yapıldığını, davacı tarafın bahsettiği hasarın ise ambalaj hatasından kaynaklanan bir hasar olduğunu, ekte sunulan fotoğraflardan bu durumunun net şekilde görüleceğini, kusur anlamında bu hasarın davalı firma ile hiç bir ilgi ve alakası olmadığını ve hatta ... A.Ş. Yetkilileri hatalarının ne olduğunu öğrenmek amacıyla davalı şirketten kendilerine bu konuda yardımcı olmalarını istediğini, dava konusu olayda fiili taşıyıcı şirketin veya şoförünün önlemesine imkan olmayan bir durum olduğunu, CMR Konvansiyonu 17.2 md” Şayet kayıp, hasar veya gecikme taşıyıcının önlemesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşıyıcı mesuliyetten ibra edilir” dendiğini, yine TTK 876 md.” Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur” denildiğini, bu durumda ambalaj hatasından oluşan hasardan davalı şirketin ve diğer taşıyıcı şirketlerin hiçbir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, ayrıca davacı tarafça talep edilen faiz ve oranına da itiraz ettiklerini belirterek, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, Hasara ilişkin görüntüler, Dekont, Poliçe, Yazışmalar, Banka kayıtları, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Taşımacılık alanında uzman bilirkişi ... ve Sigortacı bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu taşımacılık; ... - Romanya arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaıma ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu sevkiyat evraklarına emtianın göndericiden teslim alınması sırasında, üründe yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu, CMR Konvansiyonunun yapılan komple taşımacılıkta genel uygulama ve kabulün; araç yükleme, indirme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlerin gönderici tarafından yapılması gerektiği, araç Sahibinin/sürücüsünün veya taşıma firması tarafından görevlendirilecek kişinin yükleme, indirme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlerinin gözetim denetleme işinin de taşıyan firmaya ait olduğu yönünde olduğu, davaya konu hasarın istifleme, yükleme, boşaltma esnasında meydana geldiği kanaatimiz oluştuğundan meydana gelen hasardan Dava Dışı Sigortalı Firma ile Davalı Taşıyıcının müterafik kusurlarının %50'şer olduğu kanaatinin hasıl olduğu, dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde Ve usulüne uygun yapıldığı, dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde meydana gelen hasarla ilgili davanın açılma tarihinin zaman aşımına uğramadığı kanaatine varıldığı, Sigorta Poliçesi; Davacı ... Sigorta Şirketi ile dava dışı ... ve ... A.Ş. firması arasında 26/01/2023-2024 vadeli ... numaralı “Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi "'nin 30/01/2023 tarihinde tanzim edildiği, poliçenin dövizli poliçe olduğu, EURO para birimi ile teminat ve prim hesaplaması yapıldığı, Karayolu Taşımacılığında Vasıta başına Maksimum limitin (Euro) 2.500.000,00 verildiği, Tahmini yıllık Taşıma kapasitesi 100.000.000,00 Euro üzerinden binde fiyatı uygulanarak toplam net primin 240.000,00 EURO olarak hesaplandığı, davacı tarafın olay tarihine geçerli ve yürürlükte olan poliçe kapsamında dava dışı sigortalısına tazminat ödemesinde bulunduğu, davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği, alıcısına kısmen hasarlı olarak teslim edilen yükte hasarlı olarak alıcısına teslim edilen emtianın brüt ağırlık bilgisinin dava dosyasında tespit edilememesinden dolayı davaya konu taşımacılığı yapan taşıma firmasının “Taşıyıcının Sınırlı Sorumluluk Üst Sınırının “ hesaplanamadığı, davacının takip tarihi itibariyle (heyetimizce benimsenen görüşle müterafik kusuru nazara alındığında) toplam alacağının 184,02 Euro olarak hesaplandığı; Sayın Mahkemece, davaya konu emtianın ambalajlanması ve/veya istiflenmesinde dava dişi alıcının sorumlu olmadığı, tüm sorumluluğun taşıyıcıya ait olduğu kanaatine, ulaşılması halinde ise, davacının takip tarihi itibariyle alacağının; 368,03 Euro olacağı; CMR m-27 gereği %5 faiz talep edilebileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, davacı sigorta tarafından dava dışı sigortalısına ödenen hasar bedelinin tazminine ilişkindir. Mahkememiz davanın konusu nedeniyle görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen belgelere göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
Davacı alacaklı, dava dışı ... şirketine CMR sigorta poliçesi kapsamında hasar gören emtia karşılığı ödediği bedeli halefiyet gereği kusurlu ve sorumlu davalıdan tazminine dair iş bu davayı açmış olup zarar gören emtia sebebi ile taşıyıcının kusurlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
6102 sayılı TTK m. 1472(1) hükmüne göre, Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Anılan yasal düzenleme gereği, sigortacı sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Davacı sigorta şirketinin yasal halefiyet hakkından yararlanabilmesi için sigortalısına, sigorta bedeli veya tazminatını ödemesi gerekir. Başka bir anlatımla, sigortacının sigorta ettirenin dava hakkına halef olabilmesi için herşeyden önce tazmin edilen ziyan ve hasarın, sigorta kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesinden ileri gelmiş olması icap eder.
CMR uluslararası karar taşımalarına uygulanacak hükümleri düzenleyen uluslararası bir sözleşmedir. Dava konusu taşıma işlemi ...-İrak arasında uluslararası olarak gerçekleştiği ve ... söz konusu konvansiyon ve ek protokolüne 31 Ekim 1995 tarihinde taraf olduğu için söz konusu uyuşmazlığa CMR Konvansiyon hükümleri uygulanacaktır.
CMR Konvansiyonu Madde 17/1: “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” şeklinde, CMR Konvansiyonu Md. 3 “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır.” Yine CMR Konvansiyonu Md. 34 “Tek bir mukaveleyle düzenlenen taşıma, karayolu taşımacıları tarafından ortaklaşa yapıldığında, tüm taşımanın yapılmasından her biri sorumludur. Ikinci taşımacı ile onu takip eden taşımacılar, malları ve sevk mektubunu kabul etmiş olmaları dolayısıyla ve sevk mektubundaki koşullar altında anlaşmaya katılmış olurlar.” şeklinde, CMR Md. 32 “Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta tarafından, taşınan emtianın araç içerisinde istiflemeden kaynaklı olarak taşıma esnasında hasarlanması neticesi Nakliyat Emtea Blok Sigorta poliçesi kapsamında emtiada oluşan hasara istinaden, İş bankası aracılığı ile 02.10.2023 tarihinde 368,03 Euro ödeme yapmış olup dava dışı şirkete ödeme yapan davacı sigorta şirketi TTK 1472 madde kapsamında sigortalısının haklarına halef olarak davalılar hakkında gerçekleşen zarardan dolayı sorumluya karşı dava açmıştır. CMR Konvansiyonu Md. 34 maddesi gereğince taşımaya katılan tarafların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını düzenlendiğinden, davaya konu taşımayı yapan davalı şirket oluşan hasardan sorumludur. Somut olayda, sevk aracına gönderen tarafından emtianın güzergâha ve aracın mutat salınımlarına uygun bir şekilde dorseye sabitlenmemesi ve yanlardan takoz destekle takviye yapılmaması halinde devrilip, zarar görebileceğini, emsal türdeki yük için bağ halatlarının sabitlemede kifayetsiz kalacağını araç sürücüsünün nezaret görevi esnasında basit bir değerlendirmeyle öngörüp yapılan yüklemeye ve sabitleme şekline karşı çıkması, göndereni uyarması, netice alamaması
durumunda da taşıma senedine çekince koyması gerektiği halde bu konuda taşıyıcının taşıma senedine (CMR md.8 ve md.9`a göre) herhangi bir çekince koymadan yükü teslim aldığı, yüke, ambalajına, istif
şekline çekince koymadan teslim aldığı eşyayı, alıcısı emrine “hasarsız teslim edememiş olmasına” bağlı araç sürücüsünün yüke olan “özen yükümlülüğünü ihlalden” doğan kusuru, “taşıyıcının kendi kusuru”
hükmünde olduğundan; “teknik yönden yapılan inceleme ile”, davalı taşıyıcının somut olayda %50 oranında müterafik kusuru bulunduğu kabul edilmiş ve toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile meydana gelen hasarın 368,03 euro olduğu tespit edilmiş olup davacı sigortanın halefiyet gereği banka aracılığı ile yaptığı ödemeye ilişkin olarak sorumlular aleyhine dava açabileceği anlaşılmakla davalının, davacıya kusuru oranında 184,02-€(Euro) tutarında sorumlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (KABUL ORANI: % 50)
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 184,02 euro tazminatın 02.10.2023 tarihinden itibaren Euro döviz cinsine kamu bankalarınca uygulanan en yüksek yıllık mevduat faizi ile birlikte ( fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 427,60 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil marifetiyle temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 6.133,21TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan bilirkişi gideri, tanık gideri ve posta giderinden ibaret toplam 9.668,40TL yargılama giderinin kabul oranına göre 4.834,20TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmının üzerinde bırakılmasına,
6-Dava kısmen reddedildiğinden ve davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 6.133,21TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Arabuluculuk başvuru dosyasından yapılmış olan 3.600,00-TL yargılama masrafının 1.800,00TL sinin davalıdan, 1.800,00TL sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
9-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran resen iadesine,
Dair, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 25/10/2024

Katip ...
E-İmzalıdır

Hakim ...
E-İmzalıdır

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.