mahkeme 2023/73 E. 2023/922 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/73 Esas
KARAR NO : 2023/922
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 02/02/2023
KARAR TARİHİ : 29/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 02/02/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müteveffa ... ... 04/05/2022 tarihinde İstanbul ili, ... ilçesi, ... mahallesinde gerçekleşen elim trafik kazası neticesinde hayatını keybettiğini, müvekkilinin müteveffa ... ...'ın yasal mirasçısı olduğunu, müteveffa ... ..., trafik kuralarına uygun şekilde yolda seyir halinde giderken davalı ... ...'ın sevk ve idaresinde olan... plakalı aracın Karayolları Trafik kanunu madde 59 ve devamı şartlarına uygun olmayan şekilde yolda durduğu sırada, ... ...'ın kullanmış olduğu ... plakalı araçla çarpışması neticesinde kaza gerçekleştiğini, savcılık dosyasından ve mahkemece yapılan yargılamada alınacak bilirkişi raporuyla kusur tespiti yapılacağını, yapılacak yargılama ve bilirkişi incelemesi sonucunda neticenin net olarak ortaya çıkacak olması ile birlikte, uygulamada gerçek kişinin 72 yaşına kadar işgücü olduğu kabul edildiğini, vefat nedeniyle, müvekkili maddi ve manevi olarak kayıplar yaşadığı ve destekten yoksun kaldığını, ... plakalı araç, davalı işleten ... Ticaret Limited Şirketine ait olduğunu, araç şirketin çalışanı tarafından kullanılmakta olduğunu, Trafik kazasına karışan davalılar idaresinde olan... plakalı araç için, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında ... acente kodu ile ... numaralı sigorta poliçesi düzenlendiğini, bu sigorta poliçesinin sigortacısı ... Sigorta Anonim Şirketi olduğunu, bu nedenlerden dolayı; HMK’nun 107/1 maddesi uyarınca, dava tarihi itibari ile destekten yoksun kalınan miktarın tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün olmadığı için davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile, belirlenecek destekden yoksun kalma tazminatının ve maddi tazminatın şimdilik 1.000 TL davalı ... ...'tan ve ... Ticaret Ltd. Sti. kaza tarihinden, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 07/11/2022 tarihinden işlemek üzere faiziyle müşterek ve müteselsil sorumlu davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 100.000 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve ... Ticaret Ltd. Sti.'den alınarak davacıya verilmesine, kötü niyetle yapılması muhtemel devir, temliklerin engellenmesi ve mal kaçırmanın engellenmesi ve müvekkillerinin telafisi zor hak kayıpları yaşamasının engellenmesi maksadıyla, davalı ... ... ve işleten ... Ltd. Sti.'nin üzerine kayıtlı taşınmazlara ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama gideri ve avukatlık ücretlerinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta vekili tarafından sunulan 15/02/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, müvekkili şirket bakımından husumetin dayanağı karayolları trafik kanunu kapsamında ihdas edilen zorunlu mali sorumluluk sigortası olduğunu, davacı talep edilen belgeleri müvekkili şirkete iletmediğini, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden olması gerektiğini, hesaplanacak olan zarardan müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğini, bu nedenlerden dolayı; saniyen ve davayı kabul anlamına gelmemek üzere; tüm dosyanın ve savcılık evraklarının da eklenerek Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınmasına ve hasıl olacak sonuca göre, aktüer sıfatına haiz bilirkişilerden seçilecek uzmana izah edilen metod doğrultusunda tazminat hesabı yaptırılmasına, davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... ... vekili tarafından sunulan 20/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 14.05.2022 tarihinde müteveffa ... ...'ın, sevk ve idaresindeki dava dışı ... Ltd. Şti.'ye ait ... plakalı aracın ... istikametinden ... istikametine seyri esmasında yolun en sağ şeridinde duraklamak mecburiyetinde olan müvekkil ... ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı çekicide takılı ... plakalı römorka arkadan çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile yerinden hareket eden çekici ve römorkun önünde park halinde bulunan başka bir araca çarpması neticesinde kaza meydana geldiğini, Müvekkili ... ...'ın, uluslararası tır şoförü olup söz konusu kaza esnasında da yurt dışına taşımacılık hizmetini gerçekleştirmek üzere sefer halindeyken gümrük işlemleri için gelen tırların bulunduğu ihracat sahası, ithalat sahası ve gümrüğün dış alanında yer alan park alanının yeterli olmaması nedeniyle zorunlutuk hali ile D-569 kara yolunun sağ şeridinde duraklamak durumunda kaldığını, Bu hususta müvekkil ... ...'a herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, davacı tarafından ... ...'ın Karayolları Trafik Kanunu'nun “duraklama ve park etme” başlıklı 59. maddesi hükmüne aykırı olarak gerekli önlemleri almaksızın kusurlu olarak durması neticesinde kazanın gerçekleştiği iddia edilmişse de söz/konusu madde hükmüne aykırı olarak davranıldığından bahsedebilmek için zori haller dışında taşıt yolu üzerinden duraklamak gerektiğini, müvekkilinin durumun koşullarına göre zorunluluk hali ile durakladığının tespit edildiğini, bu nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilerek yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... Tic. Ltd. Şti. Tarafından sunulan 23/02/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; 14.05.2022 tarihinde müteveffa ... ...'ın, sevk ve idaresindeki dava dışı ... Ltd. Şti.'ye ait ... plakalı araç ile ... istikametinden istikametine seyri esnasında yolun en sağ şeridinde duraklamak mecburiyetinde otan müvekkili şirkete ait ... plakalı çekicide takılı ... plakalı rörnorka arkadan çarpması ve bu çarpmanın etkisi ile yerinden hareket eden müvekkil şirkete ait çekici ve rörmorkun önünde park halinde bulunan başka bir araca çarpması neticesinde kaza meydana geldiğini, davacının meydana gelen kazada müvekkili şirkete ait araç sürücüsü ... ...'ın kusurlu olduğuna yönelik iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete ait araç sürücüsü ... ...'ın hiçbir kusuru bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş düzeyde olduğunu, müvekkili şirketin talep edilen tazminatlardan herhangi bir sorumluluğu bulunmamakla birlikte manevi tazminatın zenginleşmeye yol açmaması gerektiğini, tarafların kusur durumu doğrudan manevi tazminatın belirlenmesinde etkili bir faktör olduğunu, Müteveffa ... ...'ın kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olması nedeniyle manevi tazminata hükmedilebilmesinin mümkün olmadığını, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafından talep edilen maddi ve manevi tazminatları karşılar nitelikte müvekkil şirkete ait ve kazaya karışan ... ve ... plakalı araçlar kaza tarihirıde geçerli olmak üzere ... Sigorta A.Ş. nezdinde ...-7 ve ...-4 numaralı genişletilmiş kasko poliçeleri ile sigortalı olduğunu, kasko poliçesi kapsamında manevi tazminat ile zorunlu mali sorumluluk sigorta limitini aşan maddi tazminatın da teminat altına alındığı müvekkilince bildirildiğini, bu nedenlerden dolayı; davanın sonucunda ... Sigorta A.Ş.'ye rücu etmek ve müvekkil davalı aleyhine maddi ve manevi tazminat çıkması durumunda müvekkillerce ödenecek maddi ve mancvi tazminatı, yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri ile tatep hakkı doğacağından davanın ihbarını talep etmişlerdir.
DELİLLER :
Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Mirasçılık Belgesi, ... CBS 2022/... soruşturma dosyası, sigorta poliçesi, sigortaya başvuru yazısı, ölüm belgesi, otopsi raporu, araç ruhsat suretleri, hasar dosyası, adli tıp raporu ve tüm dosya kapsamı.
Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından alınan 02/11/2023 tarihli adli tıp raporunda özetle; Davalı sürücü ... ...’ın kusursuz olduğunun, Müteveffa sürücü ... ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunun kanaatine varmışlardır.
DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine yöneliktir.
Davacı desteği ... ...'ın, davalı sigorta şirketine 03/08/2021-03/08/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere zorunlu mali sorumluluk sigortalı... plakalı araç ile kendi adına kayıtlı ... plakalı araç ile çarpışması sonrasında kaza neticesinde vefat ettiği sabittir.
Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi tarafından alınan 02/11/2023 tarihli adli tıp raporunda; davalı sürücü ... ...’ın kusursuz olduğunun, müteveffa sürücü ... ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olup raporun incelenmesinde, davacı desteğinin dörtlü ikaz ışıklar açık vaziyette yolun en sağ kısmında beklemekte olan araca arkadan vurması sonrasında kazanın meydana geldiği sabit olduğundan müteveffa sürücü ... ...'ın tedbirsiz ve yola gereken dikkat ve önemi vermeksizin aracı sevk ve idare ettiğinden tam kusurlu olduğu kabul dilmiştir.
2918 sayılı KTK 91/1 maddesi gereği, işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı KTK'ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde düzenleme mevcuttur.
6102 sayılı TTK 1425 maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Yeni Genel Şartları 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartların C.10. maddesi ile 12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır.
Yeni genel şartların C.11. maddesine göre; yeni genel şartlar, genel şartların yürürlük tarihi olan 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır. Sigortacılık Kanunu 11. madde hükmüne göre ise, sigorta sözleşmesinin ana muhtevası müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir.
01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde "Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir" şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde "sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır" şeklinde düzenlenmiştir. Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde Destekten Yoksun Kalma (Ölüm) Teminatı "Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır" şeklinde ifade edilmiştir. Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde "İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri" ve (d) bendinde "Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatının dışında kalan hallerden sayılmıştır.
Somut olayda; davacı desteği müteveffa sürücü ... ...'ın işleten ve sürücüsü olduğu ... plakalı araçla seyir halindeyken 14/05/2022 tarihinde meydana gelen kazada vefat ettiği, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında müteveffanın tam kusurlu olarak değerlendirildiği, davalı aracının davalı sigorta şirketine, zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğu görülmekle, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamı 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'na göre belirlenecektir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre, ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Açıklanan bu maddi ve hukuksal olgulara göre somut olayda işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu araç sürücüsü olan murisin (destek) üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.
Yine Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, somut olayda tam kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü murisin destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında değildir. Poliçenin teminat başlangıcı tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanunu'nda sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin bir düzenleme de yoktur. Bu sebeplerle; desteğin davaya konu trafik kazasında tam kusurlu olduğu ve davacının desteğin idaresindeki aracın sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden destek tazminatı talep etme haklı bulunmadığı (Yargıtay HGK 2020/17-191 E-2021/514 K sayılı ilam, Yargıtay 4 HD 2021/11557 E-2022/4923 K sayılı ilam), ZMMS Genel Şartlarındaki yapılan düzenleme nedeniyle sigortalı araç sürücünün kendi kusuru nedeniyle meydana gelen destek zararları sigorta teminatı kapsamında olmamakla ve olayın meydana geliş şekli kusur durumu dikkate alınarak manevi tazminat talebininde yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Maddi Manevi Tazminat taleplerinin REDDİNE,
2-Alınması gereken harç maddi tazminat yönünden 269,85TL ve manevi tazminat yönünden 269,85TL olmakla peşin yatırılan 344,97TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 194,73TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... Lojistik tarafından yapılan toplam 330,80TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Diğer davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalılar yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
7-Davalı ... ... ve ... Lojistik şirketi yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... ... ve ... Lojistik şirketine verilmesine,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
9-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/12/2023

Katip ...
¸e-imzalı

Hakim ...
¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.