mahkeme 2023/408 E. 2024/376 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/408 Esas
KARAR NO : 2024/376
DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ : 10/07/2023
KARAR TARİHİ : 17/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 10/07/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı sigorta şirketine ... numaralı poliçe ile sigortalı bulunan ... ve Ticaret Anonim Şirketine ait ... plakalı araç 27.04.2022 tarihinde saat 19:20 sıralarında sürücü ... ... ... sevk ve idaresinde ... 0-7/141004 kilometresinde seyir halinde iken bir anda yolun sol tarafında bulunan bariyer içinden çıkan sahipsiz başıboş bir köpeğin yola çıkması ve araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sigortalı araçta meydana gelen hasarın aracın güncel değerine göre oldukça yüksek olmasından dolayı kasko sigortalı araç pert işlemine tabii tutulduğunu ve sigortalı aracın hasar tarihindeki hasarsız emsalinin piyasa peşin rayiç değerinin 1.300.000,00 TL olduğu, sigortalı aracın hasarlı vaziyetteki değerinin 880.000,00 TL olduğu tespit edilerek sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarı 420.000,00 TL olarak belirlendiğini, bu doğrultuda sigortalı aracın güncel rayiç değeri ve KDV tevkifat kesintisi dahil toplam 1.304.130,00 TL sigortalıya ödendiğini, bu tazminat tutarından 880.000,00 TL sovtaj tahsilatı düşülmekle bakiye 424.130,00 TL alacak için zarar sorumlusu davalıya karşı rücu hakkına sahip olduğunu, davalı şirketin sorumluluğu gerek Karayolları Trafik Kanunu hükümleri kapsamında kanundan, gerekse ücret karşılığı sürücülere güvenli ve hızlı bir sürüş taahhüt eden davalının ücret karşılığı verdiği hizmet sözleşmesi hükümlerinden kaynaklandığını, kazanın gereken önlemlerin alınmaması nedeniyle meydana geldiğini, açıklanan nedenlerle davalının sebebiyet verdiği zarardan dolayı ödenen 424.130,00 TL sigorta rücu tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 22/08/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Çevrede fazla sayıda bırakılan sahipsiz köpek ve yabani hayvan bulunduğu ormanlık alanda yer alan otoyolda davalı her türlü önlemi almış olmasına rağmen yola hayvan çıkması sonucu davalıya hizmet kusuru yükletilmesi mümkün olmadığını, davalı şirket sorumluluğundaki otoyolun kilometrelerce uzandığı düşünüldüğünde davalının her an her noktaya müdahale edebilir olmasının kendisinden beklenemeyeceğini, canlıların otoyola girmesinin engellenmesi için davalı tarafından otoyol boyunca çitler döşendiğini, her ne kadar engellenmeye çalışılsa da bir şekilde engellenemediğini, ülkede bulunan her türlü yolda araç sürücülerinin önüne her an sahipsiz bir canlı çıkabileceği tüm vatandaşların malumu olduğunu, bu sebeple araç sürücülerinin ekstra dikkat etmeleri ve kurallar uymaları gerektiğini, kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağında sürücünün hız kurallarına uyup uymadığı, trafik kurallarına riayet edip etmediği dahi belirtilmediğini, normal hızda seyreden ve yoldan başka herhangi bir unsur ile ilgilenmeyen sürücünün ilerde olan köpeği fark ederek kazanın gerçekleşmesini önleyebileceği izahtan vareste olduğunu, davacı tarafından talep edilen tazminat tutarı kabul edilebilir nitelikte olmayıp uzman bilirkişilerce yeniden hesaplanması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, Hasar dosyası, Sigorta poliçesi, Ödeme dekontu, Fotoğraflar, Ekspertiz raporu, Kazaya ilişkin tutanaklar, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Mali müşavir bilirkişi ... , Trafikçi bilirkişi ... ve Makine mühendisi bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre; Dava konusunun, davacı şirketin sigortalısı ... ... Şirketine ait ... plakalı araç 27.04.2022 tarihinde saat 19:20 sıralarında sürücü ... ... ... sevk ve idaresinde İstanbul,, ... kilometresinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı şirketin sorumluluğu bulunduğu iddiası ile sigortalıya ödenen bedelin 424.130,00 TL kısmının davalı şirketten rücuen tahsili talebinden ibaret olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ... ...'ın kusur ve etkisinin olmadığı, ... Yapımı İşletimi Kontrolü Açısından Sorumlu Olan Kurum Kuruluşun %100 oranında tam derecede etkili olduğu, Dava konusu ... plakalı aracın hasar tespitinin 29.06.2022 Rapor tarihli ve 25.05.2022 Kayıt Tarihli ... Dosya Nolu Kasko Kesin Ekspertiz Raporunda belirtildiği hali ile ve dosya münderecatında yer a alan Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki bilgi ve krokiye göre kaza ile uyumlu olduğu, dava konusu ... plakalı aracın pert -total olarak Kabul edilebileceği onarımının ekonomik olmayacağı, 1.300.000,00TL rayiç değerinden 880.000,00TL sovtaj bedelinin tenzili ile hasar tutarı 420.000,00TL'nin serbest piyasa şartlarına göre makul ve kadri maruf olacağı dava konusu somut olayda uyuşmazlığın, davacı şirketin sigortalısı ... ve Tic. Anonim Şirketine ait ... plakalı araç 27.04.2022 tarihinde saat 19:20 sıralarında sürücü ... ... ... sevk ve idaresinde ... kilometresinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davalı şirketin sorumluluğu bulunduğu iddiası ile sigortalıya ödenen bedelin 424.130,00 TL kısmının davalı şirketten rücuen tahsili talebi noktasında toplandığı, söz konusu maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı şirket tarafından dava dışı sigortalısına toplamda KDV tevkifat kesintisi de (315,00 TL) dahil edildiğinde 1.304.130,00 TL ödeme yaptığı, davacı şirket tarafından sigortalı aracın ... Noterliğinin 29.06.2022 tarihli Araç Satış Sözleşmesi ile 880.000,00 TL bedelle çekme belgeli olarak dava dışı ... A.Ş.'ne satıldığı, bu satışa ilişkin banka dekontu dosyaya ibraz edildiği, bu bağlam davacı tarafından sigortalısına ödenen tutardan sovtaj bedeli düşüldüğünde (1.304.130,00 TL - 880.000,00 TL =) 424.130,00 TL rücu edilebilecek bedel olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, davalının işlettiği otoyolda başıboş köpeğin sebep olduğu kazadan kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde, ''Erişme kontrollü karayolu (otoyol): özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı yaya, hayvan ve motorsuz taşıtların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.'' şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun Karayolları Genel Müdürlüğünün Görev Yetkileri başlıklı 7/1-a bendine göre; ''Kara Yolları Genel Müdürlüğü'nün yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmakla'' yükümlü olduğu belirlenmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un tanımlar başlıklı 2. maddesinin (k) bendinde ise ''Otoyol: yüksek standartlara sahip trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolünün uygulandığı karayolu'' olarak tanımlanmış olup, aynı kanunun görev ve yetkiler başlıklı 4. maddesinin (b) bendinde, ''hazırlayacağı programlar uyarınca karayollarını yapmak, yaptırmak, emniyetle kullanılmalarını sağlayacak şekilde sürekli bakım altında bulundurmak, bakımını yapmak, onarmak, onarımını yaptırtmak, işletmek işlettirmek.'' davalı idarenin görev sorumlulukları arasında sayılmıştır.
Davaya konu trafik kazası, 27/04/2022 tarihinde, saat 19.20 sıralarında, sürücü ... ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile ... üzerinde Kocaeli ilinden Edirne istikametine doğru seyir halindeyken olay mahalli yere geldiğinde, idaresindeki otomobilin ön kısımlarıyla seyir istikametine göre sol tarafından kaplamaya giren başıboş köpeğe çarpması sonucu meydana gelmiştir.
Alınan kusur raporunda, kaplama içerisine giren başıboş köpeğin meydana gelen olayda %100 oranında etken olduğu dolayısı ile yolun bakım ve onarımından sorumlu kişi, kurum olan davalının %100 oranında kusurlu olduğu, davacının alabileceği bir önlem bulunmadığından atfı kabil bir kusurunun bulunmadığı raporlanmıştır.
Dava dışı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 24.04.2023 tarihli cevabi yazısında; ilgili Sözleşmenin "29.2 Sorumluluk" maddesinin 1.bendinde, "Görevli Şirket'in yapım ve işletme süresinde üçüncü kişilere vereceği her türlü zararlar ile sözleşme süresince meydana gelebilecek kazalar sonucu ortaya çıkan zararlardan İdare hiçbir şekilde sorumlu olmayıp, Görevli Şirket bu zararları İdare'ye rücu etmeyecektir" denilmektedir. İlgi yazı ekinde gönderilen kaza tespit tutanağında bahsi geçen kazanın meydana geldiği kesimin bakım ve işletme sorumluluğu yukarıda bahsi geçen iş kapsamında Görevli Şirket sıfatıyla ... ... A.Ş.' ye ait olduğundan söz konusu rücu talebinin muhatabı İdaremiz değildir. Bilgi ve gereğini rica ederim. "şeklinde açıklamalara yer verilerek, dava konusu hasarın, davalı Şirketin bakım ve işletme sorumluluğu bulunduğu yolda meydana geldiği açıklanmıştır. Şeklinde cevap verildiği ve otoyolun davalı şirketin işlettiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında somut olayda, 27/04/2022 tarihinde, saat 19.20 sıralarında, sürücü ... ... ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile Kuzey Marmara otoyol üzerinde Kocaeli ilinden Edirne istikametine doğru seyir halindeyken olay mahalli yere geldiğinde, idaresindeki otomobilin ön kısımlarıyla seyir istikametine göre sol tarafından kaplamaya giren başıboş köpeğe çarpması sonucu maddi hasarlı kazanın meydana geldiği, alınan bilirkişi raporu ile aracın pert-total işlemine tabi tutulduğu ve araçta meydana gelen gerçek hasarın 424.130,00TL olduğu, davacı tarafından talep edilen miktarın kadri maruf olduğu raporlanmıştır. Sunulan kayıtlardan davacı sigortanın sigortalısına hasar, kdv ve çekici ücreti olmak üzere 1.304.130,00TL ödeme yapıldığı, sigortalısı ile ibraname ve temlik sözleşmesi yapıldığı görülmüştür. Dosya kapsamından kazanın yaşandığı otoyolun davalı şirketin işlettiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde, ''Erişme kontrollü karayolu (otoyol): özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı yaya, hayvan ve motorsuz taşıtların giremediği, ancak izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur.'' şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun Karayolları Genel Müdürlüğünün Görev Yetkileri başlıklı 7/1-a bendine göre; ''Kara Yolları Genel Müdürlüğü'nün yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmakla'' yükümlü olduğu belirlenmiştir. Davalı şirket fotoğraflardan görüldüğü üzere kaza yerindeki otoyola köpeğin girmesini engelleyecek bir önlem almadığı anlaşılmaktadır. Dava konusu olayda; kazanın oluşumunda birinci derece etkili olan sebebin otoyola giren köpek olduğu, yukarıda yer alan mevzuat hükmünde de tanımlandığı üzere söz konusu otoyolda köpek ve yabani hayvan bulunmaması gerektiği tartışmasız olduğundan, otoyolun bakım, onarım, trafik güvenliği hususların sağlanması konusunda davalı şirketin görevli ve sorumluluğunun bulunduğu ancak bunu sağlayamayarak trafik kazasına neden olduğu anlaşıldığından olayda davalı şirketin kusuru bulunduğu sonucuna varılmış olup alınan bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın Kabulü ile; 424.130,00TL tazminatının 18.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 28.972,32-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 7.243,09-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 21.729,23-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan toplam 15.227,54-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 65.378,20-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.680,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/05/2024

Katip ...
e-imza *

Hakim ...
e-imza *

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.