mahkeme 2022/383 E. 2023/643 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/383 Esas
KARAR NO : 2023/643
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/06/2022
KARAR TARİHİ : 28/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 15/06/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketi ile Davalı şirket arasında muz meyvesinin konu edildiği bir ticari iş ilişkisi bulunduğunu, müvekkilinin davalı şirkete muz sattığını ve davalı şirketin bu muzların satış bedelini ödediğini, davalının, müvekkiline satmış olduğu muzların bedelini ödememesi nedeniyle 17.06.2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun itiraz dilekçesi sebebiyle 29.06.2021 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, Müvekkili şirketin muzları Kolambiya'nın ... Limanı'ndan, davalının tuttuğu gemi ile FOB olarak ... Limanı'na gönderdiğini, davalı şirketin de limandan teslim aldığını, 2020 yılının 4,5,6 ve 7.haftalarında (20 Ocak 2020 - 16 Şubat 2020 tarihleri arasında) taraflar arasında teslimatlar ve ödemeler sorunsuz şekilde gerçekleştirildiğini, 8 ile 9.haftalarda (17 Şubat 2020 - 01 Mart 2020 tarihleri arasında) müvekkili şirketin muz teslimatı yapmasına rağmen davalı şirketin ödeme yapmadığını, bu nedenlerden dolayı; haksız olan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 05/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf ile müvekkilinin 2018 yılında muz dönemi ile süreli olmak üzere 10 konteyner muz satışı konusunda yazılı bir sözleşme yaptıklarını, taraflar arasında akdedilen ticari nitelikteki sözleşme süresi dolduktan sonra, bitmiş ve bir daha yazılı bir sözleşme imzalanmadığını, müvekkilinin şirket ortağı ... 'un davacı şirkete sadece 10 konteyner muz gönderilmesi konusunda mail attığını, taraflar arasında başlayan ticari ilişki pandeminin ilk zamanına kadar kesintisiz bir şekilde hatırı sayılır bir miktarda olduğunu, pandemi başladığı zaman müvekkili şirketin gerek ticari faaliyette bulunduğu iş adamları, gerekse de ... Gümrük Müşavirliği Derneği gibi kuruluşlar Covid-19 isimli virüs nedeniyle sınırların kapatılacağını belirttiklerini, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile bütün sınırların kapatıldığını, ülkemize giriş çıkışlar yasaklandığını, bu duruma rağmen davacı şirket sınırlar kapanmadan tek taraflı olarak, müvekkili şirketle arada herhangi bir yazılı sözleşme ve anlaşma olmamasına rağmen muz gönderdiğini, davacı tarafından gönderilen muzlar gerekli ısı değerleri ayarlanmadığı için de çürüdüğünü, karardığını ve sulandığını, muzların 13 C derecede gelmesi gerekirken çok yüksek ısı değerlerinde geldiğini, dekontların bir kısmına bakıldığı zaman 916.878,00 USD müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını ve müvekkili şirketin zarara uğratıldığını, bu nedenlerden dolayı %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLER: .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyası, faturalar, konişmentolar, ihtarnameler, ihtarname tebliğ şerhi, Vergi Dairesi kayıtları, Gümrük kayıtları, ticari defterler, bilirkişi raporu, arabulucu tutanağı, arabuculu sarf kararı ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... Ltd.Şti. aleyhine mal satımı nedeniyle mal bedelinin ödenmemesinden dolayı faturadan kaynaklanan alacağa ilişkin toplam 939.209,29-$(USD) alacak için adi takip yoluyla icra takibi başlatıldığı, borçlu davalı tarafından takibe süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, icra takibinin derdest olduğu, takibi sırasında alacaklı tarafın 534.698,36-$(USD) alacağından feragat ettiği ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 25/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin 2020-2021 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve
usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğunun, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli
ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz
olduğunun, Davacı ... şirketinin merkez adresinin Kolombiya olduğu ve Türkiye`de vergi mükellefiyetinin olmaması nedeni ile ticari defterleri üzerinde inceleme
yapılamadığının, Davacı ... Tarafından Davalı ... . Ltd. Şti. 30.10.2020 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin
konusunun 3 adet toplam tutarı USD 921.120,00 tutarındaki faturanın ödenmesine ilişkin olduğunun, Davacının davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2021/... Esas sayılı dosyasının
incelenmesinden, 17.06.2021 tarihinde (1 USD= 8,54) 921.120,00 USD asıl Fatura alacağı, 18.089,29 USD
işlenmiş faiz olmak üzere toplamda 939.209.29 USD (8.020.847,34 TL) tutarında icra takibi başlattığı Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davacı şirketten 3.759.502,63 TL alacaklı olduğunun, Davacının icra takibine konu ... no 396.720,00 USD tutarındaki faturanın Davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun, Davaya konu ... numaralı, 396.720 USD tutarlı faturadan kaynaklı 06.11.2020 temerrüt tarihinden 17.06.2021 icra takip tarihine kadar toplam 7.329,54 USD faiz talep edebileceği, icra takip
tarihinde faiz toplamı ile birlikte 3.454.583,16 TL olduğu hesaplandığının, Davalı şirket, teslim edilen muzlarda ayıp olduğunu iddia etmekteyse de ayıptan doğan sorumluluk
hükümlerince muayene ve ihbar külfetlerini yerine getirmediğinin, 01.07.2022 tarihli yazı dikkate alındığında, borcun ödenmesi için süre tanınmasını talep ettiği, gecikmeye ilişkin ileri sürdüğü gerekçelerin ise gümrük
mevzuatı açısından inceleme kısmında kabul görmediği, bu nedenlerle, takdir Mahkemenin olmak
üzere, davalı şirketin ödemeden sorumlu olduğunun sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine muz alım satımından kaynaklı ticari ilişki nedeniyle fatura ve cari hesaptan kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yönelik İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı taraf müvekkil ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında davalıya satılan ve teslim edilen muzların bedeline yönelik alacaklarına ilişkin başlattıkları icra takibine yönelik borçlu davalı yönünden yapılan haksız itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.
Davalı taraf ise muzların tek taraflı gönderildiğini, gönderilen muzlar taşınma koşullarına uyulmadığından yüksek ısı nedeniyle bozulduğunu, müvekkilin davacı şirkete borcu olmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
.... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından borçlu ... Ltd.Şti. aleyhine mal satımı nedeniyle mal bedelinin ödenmemesinden dolayı faturadan kaynaklanan alacağa ilişkin toplam 939.209,29-$(USD) alacak için adi takip yoluyla icra takibi başlatıldığı, borçlu davalı tarafından takibe süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, icra takibinin derdest olduğu, takibi sırasında alacaklı tarafın 534.698,36-$(USD) alacağından feragat ettiği ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 10/09/2021 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ihtilaf taraflar arasında muz alım satımından kaynaklı davacı tarafın davalı taraftan icra takibine konu 396.720,00-$(USD) fatura ve 7.790,93-$(USD) işlemiş faiz alacağı olup olmadığı, varsa alacak miktarı ve faiz miktarı, oranı hususundan kaynaklıdır.
Davacı tarafın yabancı şirket olması ve bulunduğu Kolombiya ülkesi ile Ülkemiz arasında ikili anlaşma bulunmaması nedeniyle davacı taraftan MÖHUK 48 gereği teminat alınmıştır.
Mahkememizce taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları ile gümrük kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen bilirkişi raporuna göre; Davalı şirketin sahibi lehine delil niteliğine haiz ticari defterlerine göre Davacı şirketten 3.759.502,63 TL alacaklı olduğunun, Davacının icra takibine konu -... no 396.720,00 USD tutarındaki faturanın Davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun, Davaya konu ... numaralı, 396.720 USD tutarlı faturadan kaynaklı 06.11.2020 temerrüt tarihinden 17.06.2021 icra takip tarihine kadar toplam 7.329,54 USD faiz talep edebileceği, icra takip
tarihinde faiz toplamı ile birlikte 3.454.583,16 TL olduğu hesaplandığının, Davalı şirket, teslim edilen muzlarda ayıp olduğunu iddia etmekteyse de ayıptan doğan sorumluluk
hükümlerince muayene ve ihbar külfetlerini yerine getirmediğinin, 01.07.2022 tarihli yazı dikkate alındığında, borcun ödenmesi için süre tanınmasını talep ettiği, gecikmeye ilişkin ileri sürdüğü gerekçelerin ise gümrük
mevzuatı açısından inceleme kısmında kabul görmediği, bu nedenlerle, takdir Mahkemenin olmak
üzere, davalı şirketin ödemeden sorumlu olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf davalıya sattığı muzlarının bedelinin ödenmediğini, bu nedenle başlattıkları icra takibine davalı tarafça haksız itiraz edildiğini ileri sürmüş, davalı taraf ise muzların gönderildiği tarihte covid pandemisi nedeniyle sınırların kapandığını, davacıdan muz sipariş etmemesine rağmen davalının muz gönderdiğini, muzların gemide saklama koşullarına uyulmadığından bozulduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. Davacı taraf dava konusu icra takibinde talep ettiği miktarın bir kısmından takip sırasında vazgeçerek eldeki davada 26/03/2020 tarihli ... numaralı 396.720,00-$(USD) bedelli fatura ve bu fatura yönünden işlemiş faiz alacağının dava konusu etmiştir. Taraflar arasında muz alım satımına ilişkin ticari ilişki mevcut olup, Davalı tarafça davacıdan muz gönderilmesi talebi olmadığı yönünde savunmada bulunulmuş ise de buna ilişkin davacı tarafa gönderilmiş yazılı bir belge bulunmadığından soyut kaldığı, taraflar arasında devam ede gelen muz ithalatına ilişkin tacir ilişki bulunduğu, davacı adına düzenlenen konişmentolara ilişkin ödemelerin taşıyıcı firmaya yapıldığı, davacı tarafça davalıya hitaben gönderilen borcun ödenmesi hususundaki ihtara davalı tarafça verilen cevapta aradaki ilişkinin inkar edilmediği ancak pandemi nedeniyle sınırların kapatılmasından bahsedildiği, ürünlerin gönderildiği tarihin pandeminin başladığı tarih olması nedeniyle sevkiyat kısıtlaması bulunmadığı gibi gıda ürünlerinin sevkini ve satışını yasaklayan bir engel bulunmadığı, bu nedenle davalı tarafın pandemiden dolayı mücbir sebep savunmasına itibar edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış, davalı taraf muzların saklama koşullarına uyulmadığından bozuk geldiği yönünde ayıp iddiasında bulunmuş ise de taraflar arasındaki ticari ilişkin kapsamında düzenlenen faturaya göre ürünlerin teslim şekli FOB (gemi bordasında teslim) olarak belirlendiğinden muzlardaki bozulmanın gemiye yüklenmesine kadar gerçekleştiği yönünde bir iddia ve ispat olmadığından bu hususta davacının sorumlu tutulamayacağı, mevcut satış teslim yöntemi itibariyle sorumluluğun alıcı davalıya ait olduğu, kaldı ki basit kontrolle tespit edilebilecek nitelikte ayıp iddiasına ilişkin davalı tarafça ürünlerin bozuk teslim edildiğine yönelik davacı tarafa süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı da bulunmadığı anlaşıldığından davalının ayıp savunmasına da itibar edilemeyeceği bu haliyle davalı tarafın davacıdan satın aldığı muzların bedeline ilişkin davacı tarafa borçlu olduğu, dava konusu faturanın davalının ticari kayıtlarında da yer aldığı bu nedenle düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporundaki asıl alacak hesabına göre davacının davaya konu ... numaralı 396.720 USD tutarlı faturadan dolayı davalıdan alacaklı bulunduğu, bilirkişi raporunda her ne kadar ihtarname tebliğ şerhi bulunmadığı belirtilerek hatalı temerrüt tarihi üzerinden işlemiş faiz hesaplaması yapılmış ise de dosya kapsamında bulunan ihtarname tebliğ şerhine göre davacı tarafından davalıya gönderilen borcun ödenmesi hususundaki ihtarnamenin davalıya 03/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği ve ihtarnamede verilen 7 günlük ödeme süresi ile davalının 11/11/2020 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmakla, 396.720-$ (USD) yönünden 11/11/2020 tarihinden takip tarihi olan 17/06/2021 tarihine kadar işlemiş faiz miktarının 7.249,51-$(USD) olduğu tespit edildiğinden icra takibine dava konusu miktar yönünden haksız itiraz eden davalı yönünden davanın kısmen kabulü ile, Davacı tarafın başlattığı .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından 396.720,00-$ (USD) asıl alacak, 7.249,51-$(USD) işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 403.969,51-$(USD) alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin belirtilen miktarlar yönünden takip talebinde belirtilen şartlarla kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, asıl alacağın likit ve takibe itirazın haksız olması nedeniyle asıl alacağın (396.720,00-$(USD)x17,3138-TL= 6.868.730,74-TL'nin) %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Dairesi'nin 2021/... Esas sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından 396.720,00-$ (USD) asıl alacak, 7.249,51-$(USD) işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 403.969,51-$(USD) alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin belirtilen miktarlar yönünden takip talebinde belirtilen şartlarla kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
b) Asıl alacağın (396.720,00-$(USD)x17,3138-TL=6.868.730,74-TL'nin) %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2- Karar kesinleştiğinde davacı tarafça yatırılan teminatın kendisine iadesine,
3- Davacı tarafça dava açılırken yatırılan peşin harcın alınması gereken 477.777,03-TL harçtan mahsubu ile bakiye 393.301,19-TL karar harcının borçlu davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
4- Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.360,00-TL'nin davadaki haklılık durumuna göre 1.358,18-TL'sinin davalıdan, geri kalan 1,82-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
5- Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 84.475,84-TL peşin harç olmak üzere toplam 84.556,54-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan 24 adet tebligat-posta masrafı 235,25-TL, bilirkişi ücreti 7.500,00-TL olmak üzere toplam 7.735,25-TL yargılama giderinin davadaki haklılık durumuna göre 7.724,90-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen nispi 373.942,47 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8- Davalı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 9.374,03-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
9- Taraflarca yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının yatıran ilgili tarafa resen iadesine,
Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/09/2023

Başkan ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Üye ...
e-imza*
Katip ...
e-imza*

*Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.