mahkeme 2022/220 E. 2023/648 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/220 Esas
KARAR NO : 2023/648
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 06/04/2022
KARAR TARİHİ : 29/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 06/04/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biris olduğunu, Müvekkilinin, ... Anonim Şirketi'ni Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalının taşıyıcı, aracı, komisyoncu, forwarder sıfatları ile taşımasını üstlendiği emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyan neticesinde doğabilecek sorumluluklarına karşı teminat altına aldığını, Türkiye'de mukim bulunan ... Ticaret Anonim Şirketi unvanlı dava dışı satıcı şirket tarafından 11.10.2019 tarihli ve ... numaralı mal faturası tahtında Almanya'da mukim bulunan ... unvanlı dava dışı alıcı şirkete cinsi emtia satıldığını, satılan emtianın 11.10.2019 tarihli ve 19/10/130/00158 - ... no'lu ve ... no'lu ... Belgeleri tahtında Türkiye'den Irak'a ... plakalı araca yüklenerek taşınması işi sigortalı tarafından üstlenildiğini, sigortalının yetkilendirmesi ile fiilen 1 no'lu davalı ... ... Limited Şirketi ile davalı ... Limited Şirketi tarafından gerçekleştirildiğini, ... Nakliyat, aynı zamanda ... plakalı araçların ruhsat ve yetki belgesi sahibi olduğunu, dava konusu taşıma için özel yük taşıma izin belgesinin de davalı şirket ... Nakliyat tarafından alındığını, davaya konu taşımada toplam 6.740 kg brüt ağırlığındaki 1 ünite hazır monte çelik prefabrik yapı 7 paket VRF üniteleri ve 1 koli topraklama ve aydınlatma sistemleri cinsi emtia ... plakalı araca yüklenerek taşındığını, ... Sigorta'nın ise, 11.02.2019 tanzim tarihli, 01.02.2019 başlangıç, 01.02.2020 bitiş tarihli, ... no'lu ... Sigorta Poliçesi ile 1 no'lu davalı ...'ı karayolu üzerinden gerçekleştirdiği uluslararası taşımalardan doğacak sorumluluklarına karşı teminat altına aldığını, emtia yüklü aracın ... 'ya ... sınır kapısına vardığında ... plakalı yabancı çekiciye takılarak; Musul'a doğru yola devam ettiğini, emtia yüklü araç güzergah üzerinde İsmailliye gümrüğüne vardığında, gümrük kapısından geçerken taşınan emtiadan 10 modül no'lu prefabrik yapı emtiası gümrük kapısına çarptığını ve sürtünmek suretiyle hasarlandığını, davalı taşıyıcıların ağır kusur ve ihmaline bağlı olarak meydana gelen emtia hasarı usulüne uygun olarak ihbar ve ihtar edildiğini, bu nedenlerden dolayı; .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı sayılı dosyasına davalı/borçlular tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına; davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı/borçlulara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından sunulan 19/04/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı araç içerisinde yapılan taşıma sigorta teminatı dahilinde olmadığını, davacı tarafa da bildirildiğini, davacı tarafın teminat dahilinde olmadığını bildiği halde işbu davada müvekkilini de taraf gösterdiğini, Müvekkili Şirketin 01.12.2019-01.02.2020 tarihleri arasında sigortalısı adına ... Sorumluluk Poliçesi düzenlediğini, sigorta kapsamına giren araç plakalarının belirtilmesi amacıyla Poliçe Zeyilnamesi düzenlendiğini, 2019 yılı Ekim ayına ait sevkiyatların gerçekleşeceği araç plakaları zeyilnameye düşüldüğünü, ancak ... plakalı araç zeyilnamede bulunmadığından ve bu araç için sigorta primi tahakkuk ettirilmediğinden Müvekkili Şirketin ... plakalı araç içerisinde taşınan yüke ilişkin sigorta himayesi yapmadığını, davacının hazırlatmış olduğu ekspertiz raporunda gümrük memurunun ilgili gümrük kapısına yönlendirdiği ifadesi yer aldığını, özel yük taşıma izin belgesinin zaten temin edildiği ve taşıyanın üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiği işbu taşımada taşıyana ve Müvekkiline sorumluluk atfedilemeyeceğini, davacı tarafın dava talep konusu işbu taşıma nedeniyle iddia olunan hasar ile uyumlu olmadığını, zarar talebi fahiş olduğunu, bu nedenlerden dolayı; Davanın aktif husumet eksikliği nedeniyle usulden reddine, zaman aşımı def'imiz kapsamında davanın reddine, talepleri kabul görmez ise teminat kapsamında olmayan bu davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER :
20.08.2021 tarihli 2021/... Arabuluculuk Numaralı ve 2021/... Büro Dosya Numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, ... numaralı 29.08.2019 düzenleme tarihli ve 01.09.2019 başlangıç tarihli 01.09.2020 bitiş tarihli Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi, Sigorta Sözleşmeleri ve Zeyilnameler, mal faturaları, çeki listesi, ... Sigorta ... no'lu ... Sigorta Poliçesi, hasar dosyası, davalı ile hasara ilişkin olarak yapılan yazışmalar ve ret yazısı, taşıma talimatı ve ilgili yazışmalar, ... belgesi, navlun faturası, Gümrük Beyannamesi, ATR Belgesi, Tır Karnesi, Transit Refakat Belgesi, Transit Kalem Listesi, Gümrük Belgeleri, Mahsup fişi, Temlik ve İbra Belgesi, İbraname, Ekspertiz Raporları ve Fotoğraflar, Hasar İhbarı, Rücu İhtarnamesi, Ruhsat, Ehliyet, Kimlik ve Pasaport suretleri, Hasar Bildirim Yazısı, hasar tutanakları, talep yazısı, yazışmalar, .... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı takip dosyası, müvekkilin hasar dosyası , her türlü belge, içtihat, ticari defterler ve kayıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
.... İcra Dairesinin 2021/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlular hakkında 17/04/2021 tarihinde 3.718,09EURO asıl alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliğ edildiği, davalı borçluların süresi içinde (26/05-31/05-01/06/2021) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettikleri, itiraz ile birlikte davalı borçlular hakkında takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... , tarafından hazırlanan 08/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu sevkiyatın davalı ... Ltd. ġti ile ... Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğini, Davalı ... Sigorta A.ġ nezdinde ... Ltd. Şti.'nin ... Sorumluluk poliçesinin bulunduğu, poliçede, poliçe ekinde yer alan araç listesine kayıtlı araçlar için teminatın geçerli olduğu özel şartının yer aldığı ve poliçe ekinde yer alan araç listesinde davaya konu taşımayı gerçekleştiren ... plakalı araçların yer almadığı ve bu nedenle ... Sigorta A.Ş nezdinde mevcut poliçenin teminatına girmediği, davalı ... Sigorta A.Ş’nin sorumluluğunun oluşmadığını, Meydana gelen hasarın 4.099,20 USD olduğu, Euro karşılığı olarak davacı şirket tarafından 3.718,09 Euro ödeme yapıldığının, Davalılar ... Tic. Ltd. Şti ile ... Ltd. şti’nin meydana gelen hasardan dolayı, ....İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası ile talep edilen asıl alacak ve faiz yönünden müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarının sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalıların itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz davanın konusu nedeniyle görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
Davacı alacaklı, dava dışı ... şirketine ... sigorta poliçesi kapsamında hasar gören emtia karşılığı ödediği bedeli halefiyet gereği kusurlu ve sorumlu davalılardan tahsili amacıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçlulara tebliğ edilmiş olup davalı borçlular yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, davacı sigorta tarafından dava dışı ... şirketine ... sigorta poliçesi kapsamında hasar gören emtia karşılığı ödediği bedeli halefiyet gereği kusurlu ve sorumlu davalılardan tahsiline yönelik icra takibine davalı taraflarca yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davalı tarafların sorumluğu bulunup bulunmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
6102 sayılı TTK m. 1472(1) hükmüne göre, Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Anılan yasal düzenleme gereği, sigortacı sigortalı mal sahibinin hak ve yetkilerine sahip olur. Davacı sigorta şirketinin yasal halefiyet hakkından yararlanabilmesi için sigortalısına, sigorta bedeli veya tazminatını ödemesi gerekir. Başka bir anlatımla, sigortacının sigorta ettirenin dava hakkına halef olabilmesi için herşeyden önce tazmin edilen ziyan ve hasarın, sigorta kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesinden ileri gelmiş olması icap eder.
... uluslararası karar taşımalarına uygulanacak hükümleri düzenleyen uluslararası bir sözleşmedir. Dava konusu taşıma işlemi Türkiye-İrak arasında uluslararası olarak gerçekleştiği ve Türkiye söz konusu konvansiyon ve ek protokolüne 31 Ekim 1995 tarihinde taraf olduğu için söz konusu uyuşmazlığa ... Konvansiyon hükümleri uygulanacaktır.
... Konvansiyonu Madde 17/1: “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” şeklinde, ... Konvansiyonu Md. 3 “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır.” Yine ... Konvansiyonu Md. 34 “Tek bir mukaveleyle düzenlenen taşıma, karayolu taşımacıları tarafından ortaklaşa yapıldığında, tüm taşımanın yapılmasından her biri sorumludur. Ikinci taşımacı ile onu takip eden taşımacılar, malları ve sevk mektubunu kabul etmiş olmaları dolayısıyla ve sevk mektubundaki koşullar altında anlaşmaya katılmış olurlar.” şeklinde, ... Md. 32 “Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigorta tarafından, taşınan emtianın gümrük kapısına çarpıp sürüklenmesi ile hasarlanması neticesi Nakliyat Aracısı Yasal Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında emtiada oluşan hasara istinaden, ... bankası aracılığı ile 22.10.2020 tarihinde 3.718,09 Euro ödeme yapmış olup dava dışı emtia sigortacısı bulunan ... Sigorta A.Ş'ne ödeme yapan davacı sigorta şirketi TTK 1472 madde kapsamında sigortalısının haklarına halef olarak davalılar hakkında gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı takip başlatmış olup araç sürücüsünün beyanlarından ve 17.09.2020 tarihinde düzenlenen ekspertiz raporunda, hasarın gümrüğe girişte kapıya sürtme sebebi ile konteynerde burkulmalar oluştuğu anlaşılmıştır. Yük taşıması yapan tır şoförünün aracın geçiş yapabileceği genişlik ve yüksekliğin farkında olması ve tereddüt edilen durumlarda yavaş ve yardımcı kullanarak geçişini yapması gerekmekte olup anılan hasarın meydana geldiği olayda sürücü tarafından gerekli azami özen ve dikkatin verilmediği anlaşılmış olup zamanaşımı süresi üç yıl olarak kabul edilmiştir. Yine ... Konvansiyonu Md. 34 maddesi gereğince taşımaya katılan tarafların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını düzenlendiğinden, davaya konu taşımaya taraf olan davalı ... Nakliye Şirketi ve davalı ... şirketi oluşan hasardan birlikte sorumlu oldukları anlaşılmıştır. ... sigorta yönünden yapılan incelemede ise, ... sigorta tarafından düzenlenen ve ... şirketinin sigortalı olarak yer aldığı, ... Sigorta Poliçesi incelendiğinde, “sigorta teminatının yalnızca plakası veya şase numarası ile poliçe ekinde yer alan araç listesine kayıtlı araçlar için gereçerli olduğu” özel şartının yer aldığı ve poliçe ekinde yer alan ve poliçenin hangi araçlar için teminat sağladığını belirten araç listesinde ise davaya konu taşımayı gerçekleştiren ... plakalı aracın yer almadığından davaya konu edilen ... plakalı araçlar ile yapılan taşımaya ilişkin hasar ... Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen sigorta poliçe teminatı kapsamı dışında olduğundan davalı ... Sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığından ... sigorta yönünden davanın reddine karar verilmiş olup toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile meydana gelen hasarın 3.718,09 euro olduğu tespit edilmiş olup davacı sigortanın halefiyet gereği banka aracılığı ile yaptığı ödemeye ilişkin olarak sorumlular aleyhine takip yapabileceği anlaşılmakla davalıların, davacıya toplamda 3.718,09 -€(Euro) tutarında asıl alacak yönünden borçlu olduğu, dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalılar aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile;
1-a) Davacı tarafın başlattığı ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 3.718,09-€(Euro) asıl alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin, takip talebindeki şartlarla davalı ... Nakliye Şirketi ve davalı ... Uluslararası Nakliyat şirketi yönünden kaldığı yerden devamına,
b) Hükmolunan asıl alacağın %20'si olan 7.248,04TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-)Davanın ... sigorta yönünden REDDİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 4.109,29TL nispi karar harcından peşin yatırılan harcın mahsubu ile bakiye kalan 3.263,16TL harcın davalı ... Nakliye Şirketi ve davalı ... Uluslararası Nakliyat şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri toplam 2.165,33TL olmakla davalı ... Nakliye Şirketi ve davalı ... Uluslararası Nakliyat şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalı ... Nakliye Şirketi ve davalı ... Uluslararası Nakliyat şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı ... sigorta kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 17.900,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... sigortaya verilmesine,
7-Davalı ... sigorta tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Diğer davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerlerinde bırakılmasına,
9-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00TL nin davalı ... Nakliye Şirketi ve davalı ... Uluslararası Nakliyat şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
10- Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar usulen okundu, anlatıldı. 29/09/2023

Katip ...
E-İmzalıdır

Hakim ...
E-İmzalıdır