mahkeme 2022/161 E. 2024/115 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/161 Esas
KARAR NO : 2024/115

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/03/2022
KARAR TARİHİ : 09/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 14/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı borçlu ile davacı kurum arasında tarafların serbest iradeleri ile ... Sözleşmesi ve ... Taahhütnamesi imzalandığını ve davacı kurum tarafından davalıya hatlar tahsis ve hizmet sunulduğunu, davalı tarafa sunulan hizmetlerin karşılığı olarak davacı kurum tarafından faturalar düzenlendiğini ancak davalı tarafın fatura borcunun ödenmesini süresinde gerçekleştirmediğini, davacı kurum alacağının tahsilini teminen Merkez Takip Sistemi ... sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun borca ve tüm ferilerine itiraz ettiğini ve icra takibinin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlandığını, borçlu tarafından takibe yapılan itiraz hususunda, davacı kurum ile borçlu arasında imzalanan sözleşmeler gereğince davalı kurumun defter ve kayıtlarının geçerli, bağlayıcı ve kesin delil olacağının ayrıca ve açıkça borçlu davalı tarafından kabul ve taahhüt edildiğini, bu kayıtlar doğrultusunda yapılan hesaplar gereği takibe geçildiğini, davalının itirazlarının serbest iradesi ile imzalamış olduğu sözleşmelere aykırı olduğunu, takip konusu borcunu ödemediğini, yapılacak yargılama sonucu sabit olacağını, Merkezi Takip Sistemi ... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili tarafından sunulan 30/03/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava dosyasının yetkili mahkemede açılmadığını, davalının ve sözleşmenin imzalandığı bayi adresinin Konya sınırlarında olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesini, dosyanın Konya Mahkemelerine gönderilmesini, davalı her ne kadar ticari işletme olsa da ticari işletmelerin her yaptıkları işin ticari iş niteliğinde olmadığını, yapılan işteki hukuki işlem iradesinin incelenmesi gerektiğini, taraf ile kurduğu abonelik sözleşmesinin tüketici işlemi sayılmak için gerekli şartlara haiz olduğunu, davalının TTK md.864/5 ve TKHK md. 3/1-k bahsedilen tüketici kavramına uygun olarak sözleşmeyi ticari veya mesleki olmayan amaçlarla kurduğunu, hukuki işleme konu olan mal ve hizmetin, tüketici sıfatına haiz davalının kaldığını, tekrardan ticari amaçla başka birine verilmediğini ve ödenen ücretin tekrar elde edilmediğini, davacının mal ve hizmetleri nihai kullanım için aldığını, İK md 67 uyarınca açılan davanın asliye hukuk tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiğini, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, 12 ayın sonunda davalının yeni bir sözleşme kurmayı beklerken davacı tarafın sözleşmenin aslında 24 ay için kurulmuş olduğunun iddia ettiğini ve davalıdan ortada bir sözleşme kalmamışken daha yüksek tutarlı ödemeler talep edildiğini, sözleşme incelendiğinde de istenen ödemelerin sözleşmeye aykırı olduğunun görüleceğini, sözleşmeye aykırı bu bedelleri davalının ödemek istediğini, sonrasında ise davalının haksız bir biçimde cayma bedelleri yansıtılmak istendiğini, sözleşme ile alınan cihazlar için ekstra ücretler çıkarıldığını, davalının ise mesnedi olmayan bu faturaları iade faturası keserek sürekli olarak iade ettiğini, sonrasında ise davacının haksız olarak icra takibi başlattığını, takibe itiraz ettiklerini, izah edilen nedenlerle davanın reddinin gerektiğini, davalının iddia edildiği üzere herhangi bir şekilde davacı tarafın defter ve kayıtlarını geçerli, bağlayıcı ve kesin delil olarak kabul ve taahhüt etmediğini, dava konusu olan sözleşmelerin hiçbirinde böyle bir hususun bulunmadığını, davalının ile davacı taraf arasında düzenlenen sözleşmenin, davacı tarafın hazırlamış olduğu ve bir çok kimseye aynı, matbu şekilde teklif ettiği bir sözleşme olduğunu, tarafların anlaştığı abonelik sözleşmesinin genel işlem şartlı sözleşme olduğunu, davalıya sözleşme düzenlenirken sözleşme şartları üzerinde uzlaşma hakkı tanınmadığını, sözleşmenin 5. maddesinin 6 .fıkrasında Uygulanacak faiz oranları düzenlenen faturalarda ve ilgili hizmet kanallarından bilgi verilir. hususunun yer aldığını, davalıya sözleşme imzalanmadan önce ne kadar faiz uygulanacağı konusunda bilgi verilmediğini, sözleşme imzalandıktan sonra gelen faturalarda ise gecikme faizinin aylık % 4 olduğu hususunun belirtildiğini, davacı tarafın sözleşme imzalanırken belirsiz bir husus olan gecikme faizi hususunu kendisine bir aşırı yarar yaratacak şekilde sözleşme sonrası düzenlediğini ödeme emirlerine konu olan abonelik sözleşmesinin faiz hususunun yıllık % 48 oranlı gecikme faizinin tüketiciyi koruyan mevzuata aykırı olması, ticari hayatta alışa gelmiş uygulamalara kıyasla fahiş nitelikte olması ve sözleşme sonrası tek taraflı olarak değiştirildiği için geçersiz sayılmasını talep ettiklerini, davalı şirketin ...'da sektöründe uzun yıllardır hizmet vermekte, 50 çalışanı bulunan kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere bir çok kesime hizmet veren dürüst ticareti ile bilinip devlete borcu olmayan, itibar gören bir firma olduğunu, davanın usulde ve esastan reddini, art niyetli olduğu görülen davacının İİK md.67 uyarınca %20 'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir
DELİLLER :
Arabuluculuk son tutanağı, Sözleşmeler ve taahhütnameler, Merkezi takip sisteminin ... sayılı takip dosyası, Faturalar, Cari ekstresi, Talimat bilirkişi raporu, Talimat bilirkişi ek raporu, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Merkezi takip sisteminin ... sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 07/06/2021 tarihinde 18.842,63 TL asıl alacak, 2.210,87 TL işlemiş yıllık faiz, 124,14 TL İşlemiş faizin KDVsi, 48,19 TL İşlemiş faizin OIVsi olmak üzere toplam 21.225,83 TL alacağının tahsili amacıyla icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya (30/07/2021) tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (06/08/2021) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği görülmüştür.
Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... tarafından talimat kanalıyla alınan bilirkişi raporuna göre; Mahkememizin dosyasının incelenmesinde davalı ...Şirketinin 2021 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun açılış tasdikinin yapıldığı, Notere görüldü ibaresi ile kapanış tasdikinin yaptırıldığı, 2022 yılı ticari defterlerinin E-Defter olarak usulüne uygun açılışının yapıldığı, süresi içinde Gelir İdaresi Başkanlığından beratlarının alındığı, ticari defterlerin birbirini teyit ettiği, TTK ve VUK hükümlerine uygun tutulduğu. özellikle dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu faturaların Davalı ... Şirketinin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturaların ticari defterlere açık fatura olarak cari hesaplara kaydedildiği. taraflar arasında 2021 ve önceki yıllara ait cari hesap ilişkisi bulunduğu, davalı tarafından davacının düzenlemiş olduğu iletişim Hizmeti Faturalarını süresi ve zamanında iade Faturası düzenleyerek iade ettiği, davalının ticari defterlerinde 2021 yılı sonu itibari ile Davacıya 21.840,43 TL borçlu olduğu, 31/05/2022 tarihi itibari ile 2.997,80 TL olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.
Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... ve Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ...tarafından talimat kanalıyla alınan 26/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; Davalının herhangi bir taahhüdünün olmadığı kabul edilirse, davalının davacıya borcu bulunmadığının, davalının taahhüdünün varlığı kabul edilirse, davalının davacıya 18.842,63 TL borcu söz konusu olacağının görüş ve kanaatine varılmıştır.
Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ...tarafından hazırlanan 14/09/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; Davacı defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, e-defter beratlarının GİB sistemine yasal süresinde yüklendiği, defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu, sahibi lehine Mahkemenin takdirinde olmak üzere takdiri delil niteliğine haiz olduğu, davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturalar toplamının davacının cari hesap alacağının 18.842,63 TL olduğu, davacı faturasında “Faturanızla İlgili Açıklamalar” kısmında gecikme faizinin aylık % 4 olarak uygulanacağı, Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin geçerliliğinin takdiri halinde dava tarihi itibariyle davacının asıl alacak yönünden 18.842,63 TL, işlemiş faiz olarak 9.245,45 TL olmak üzere toplam 28.088,08 TL alacaklı olabileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.
HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE
Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.
İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).
Davacı alacaklı abonelik sözleşmesine dayanarak düzenlenen fatura nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 30/07/20212 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiği, itirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.
Uyuşmazlık, taraflar arasında abonelik sözleşmesine dayanarak düzenlenen faturadan dolayı borçlu olup olmadığı, taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve taahhüdün 12 aylık mı yoksa 24 aylık mı olduğu, icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.
Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.
Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.
Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.
Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ...Sözleşmesi ve Yeni İştecep Kampanya Taahhütnamesi Yenileme Talebi Ek Taahhütnamesi imzalandığı, davacı tarafından ... abone nolu, 23/05/2021 tarihli, 18.842,63 TL bedelli faturadan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; tarafların incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, davacı ve davalı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda davacı şirket tarafından düzenlenen 18.842,63TL bedelli faturaları davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ ettiği, davalı şirketin bu faturaları süresi içerisinde iade faturası düzenleyerek iade ettiği, (18.842,63.-TL bedelli davacının düzenlemiş olduğu 31.12.2021 tarih ... numaralı Hizmet faturasını davalı süresi içinde 07/01/2022 tarihinde ... nolu 18.842,63.-TL tutarlı Hizmetin İadesi Faturası ile iade ettiği) iade faturaları sonrasında davalının davacıya defter ve kayıtlarına göre 2.997,80TL borçlu göründüğü anlaşılmış olup taraflar arasında asıl uyuşmazlık ... Tip Abonelik Sözleşmesi ve ... Taahhütnamesi Yenileme Talebi Ek Taahhütnamesinin 12 aylık mı yoksa 24 aylık mı olduğu hususunda toplandığı, HMK 190. Maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğundan davacı tarafından sözleşme ve taahhütnamenin 24 aylık olduğuna dair ispata yarar yazılı bir delil sunulamaması sebebi ile bu husus ispatlanamamış olup sözleşme ve taahhütnamenin 12 aylık olduğu kabul edilerek yapılan incelemede, davalının kayıtlara göre 2.997,80TL borçlu olduğu tespit edilmiş ise de sunulan ... banka kanalı ile ödendiği anlaşılan 1.428,70TL ve 1.569,10TL nin mahsubu sonrasında davalının davacıya borcunun kalmadığı anlaşıldığından ispatlanamayan davanın ve kötüniyet tazminat taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Koşullar oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3- Alınması gereken 427,60TL harçtan peşin yatırılan 362,49TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 65,11-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.560,00TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
Dair; miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 09/02/2024

Katip
¸e-imzalı

Hakim
¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.