mahkeme 2021/711 E. 2023/921 K.

T.C.
İSTANBUL
20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/711 Esas
KARAR NO : 2023/921

DAVALI
BİRLEŞEN İST. ... ATM'NİN ...ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVAx
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/12/2021 BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 20/12/2021
KARAR TARİHİ : 29/12/2023
KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Asıl davada Davacılar vekili tarafından sunulan 10/12/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin eski hissedarı ve yetkilisi olan davalı ... Köylü 23.08.2021 tarihinde şirketteki hisselerini devrederek şirketten ayrıldığını ve yetkisinin sona erdiğini, bu tarihten sonra davalı ... Köylü, kendi yetkili olduğu döneme ilişkin 15.04.2021 keşide tarihli, 30.05.2021 vade tarihli 16.500,00 Euro bedelli senedi geçmişe dönük olarak tanzim ettiğini, mezkur bono incelendiğinde; bononun keşidecisinin müvekkili şirket olduğunu, müvekkili şirket kaşesinin üzerindeki imzanın ... Köylü'ye ait olduğunu, bononun lehdarının da keşideci şirket temsilcisi olarak bonoyu tanzim eden ... Köylü olduğu anlaşıldığını, davalı ... Köylü, kendisi lehine eski yetkilisi olduğu şirketi borçlandırdıktan sonra bonoyu diğer davalı ...'a ciro ettiğini, davalı ... tarafından söz konusu bonoya istinaden ihtiyati haciz kararı alındığını ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, ihtiyati haciz kararı doğrultusunda müvekkili şirketin adresine Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası ile fiili hacze gelindiğini, haciz, muhafaza tedbiri ve işlerinin engellenmesi baskı ve korkusu altında Müvekkili Şirket tarafından alacaklıya 50.000,00 TL ödeme yapmak zorunda kalındığını, Müvekkili Şirket yetkilisi ...tarafından görünen borca istinaden de 30.11.2021 keşide tarihli, 15.12.2021 vade tarihli 154.000,00 TL bedelli bono tanzim edilerek davalı ...'a verildiğini, bu nedenlerden dolayı; dava konusu icra takibinin, Müvekkilinin tamamen mağdur olması nedeniyle teminatsız olarak veya Mahkemenin uygun göreceği teminat mukabilinde durdurulması ve başkaca art niyetli borçlandırıcı işlemlerin önlenmesi mahiyetinde ihtiyat-i tedbir kararı verilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise; İİK 72/3 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesine, işbu tedbir kararında her ne kadar davada harca esas değer olarak takip çıkışı belirtilmişse de müvekkilinir hiçbir borcu olmadığını beyan ederek, davalı...vekili tarafından fiili haciz esnasında Müvekkili ile yapılan protokol doğrultusunda alacak miktarı 204.000,00 TL olarak belirtildiğinden hesaplanacak teminatın bu bedel üzerinden hesaplanmasına, 30.11.2021 keşide tarihli, 15.12.2021 vade tarihli 154.000,00 TL bedelli senede yönelik icra takibi başlatılmaması, icra takibinin durdurulması, bedelin ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Menfi Tespit davasının kabulüne, Müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, Müvekkili Şirket yetkilisi davacı ...tarafından haciz baskısı altında düzenlenen 30.11.2021 keşide tarihli, 15.12.2021 vade tarihli 154.000,00 TL bedelli senedin iptaline, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli davalıların yüzde yirmiden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Birleşen davada davacı vekili tarafından sunulan 20/12/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkein eksi hissedarı ve yetkilisi olan dava dışı 3. Kişi ... Köylü'nün 23/08/2021 tarihinde şirketteki hisselerini devrettiğini ve şirketten ayrıldığını yetkisinin sona erdiğini bu tarihten sonra davalı ... Köylü'nün kendi yetkili olduğu döneme ilişkin 15/04/2021 keşide tarihli 30/05/2021 vade tarihli 16.500,00 Euro bedelli senedi geçmişe dönük olarak tanzim ettiğini, bononun keşidecisinin müvekkil şirket olduğunu, müvekkil şirket kaşesinin üzerindeki imzanın ... Köylü'ye ait olduğunu, bononun lehdarının da keşideci şirket temsilicili olarak bonoyu tanzim eden ... Köylü'nün olduğunu mezkur bonoda yetkilisi olduğu şirketi kendisine borçlandırıldığını, dava dışı 3. Kişi ... Köylü, kendisi lehine eski yetkilisi olduğu şirketi borçlandırdıktan sonra bonoyu davalı ...'a ciro ettiğini, davalı ... tarafından söz konusu bonoya istinaden ihtiyati haciz kararı alındığını ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, ihtiyati haciz kararı doğrultusunda müvekkil şirketin adresine polis eşliğinde Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası ile fiili hacze gidildiğini, müvekkil şirket tarafından alacaklıya 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkil şirket yetkilisi ...tarafından görünen (aslında olmayan) borca istinaden de 30.11.2021 keşide tarihli, 15.12.2021 vade tarihli 154.000,00 TL bedelli bono tanzim edilerek davalı ...'a verildiğini, somut olayda şirket eski yetkilisi ... Köylü'nün müvekkil şirketi icra takibine konu bono ile kendisine borçlandırdığını, bu durumun açıkça kendi ile işlem yapma yasağına aykırı olduğunu ve bononun batıl olduğunu, Müvekkilin ... Köylü'ye hiçbir borcu bulunmadığını, ... Köylü'nün şirketten ayrılmadan evvel şirket hesaplarından kendi hesabına para aktardığını, şirket üzerine olan araçları kendi üzerine devrettiğini buna ilişkin müvekkil şirket tarafından ... Köylü'ye Bakırköy... Noterliği'nde ihtarname gönderildiğini bu hususlarda müvekkilin dava haklarını saklı tuttuklarını, söz konusu bono geçersiz olduğundan müvekkilin, son hamil davalı ...'a da herhangi bir borcu bulunmadığını, davanın İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davanın kabulü ile müvekkil tarafından haciz baskısı altında 30.11.2021 tarihinde ödenmek zorunda kalınan 50.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı...vekili tarafından sunulan 03/01/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; İşbu dava ile ne kadar İst. ... İcra Müd. ... E. Sayılı icra dosya borcuna istinaden 50.000-TL nakit ödeme yapıldığı ve 30.11.2021 keşide tarihli 15.12.2021 vade tarihli 154.000-TL bedelli senet verildiği iddiasında bulunulmuşsa da, takip borçlusu olmayan ...tarafından ikame edilen menfi tespit ve istirdat davasının husumet yokluğu nedeniyle usulden reddi gerektiğini, takibe konu bono açısından davacı borçlular önce diğer davalı ... Köylü'ye Karşı işbu dava ile ileri sürdüğü senedin bedelsiz olduğu iddialarını ispat etmesi, ardından müvekkilinin de kötü niyetli hamil olduğunu, senedi bilerek ve isteyerek zarara uğratmak kastıyla aldığını ispat külfetini yerine getirmesi gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu, aksini iddia eden yasal delillerle ispat yükümlülüğü altında olduğunu, Müvekkilinin davacı şirketin veya şahsi borçlunun SSK'lı bir çalışanı veya ortağı veya akrabası olmadığını, takibe konu kambiyo senet metninden ... Köylü'nün keşideci şirketin ortağı veya yetkilisi olduğuna dair yazılı bir delil olmadığını, zira kambiyo senedi birbirlerine kefil olarak düzenlendiğini, davacı şirket keşideci, lehtar ise şirket ortağı olduğu iddia edilen ... Köylü olduğunu, müvekkilinin senedi keşide tarihinde almış olmadığını, müvekkilinin bonoyu ciro aldığı tarihte diğer davalı ... Köylü davacı şirketin ortağı veya yetkilisi olmadığını, takip borçlusu olmayan üçüncü kişi ...takip borcuna istinaden yaptığı ödemeden dolayı haciz baskısı iddiasında bulunamayacağını ve haciz baskısı gerekçesine dayanarak verdiğini geri isteyemeyeceğini, bu nedenlerden dolayı; davacılardan ...yönünden takip borçlusu olmaması nedeniyle husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davacılardan ...yönünden 30.11.2021 tarihli 15.12.2021 vade tarihli 154.000-TL bedelli bononun haciz baskısı altında tanzim edildiğinden söz edilemeyecek olması, dava dilekçesinde herhangi bir şekilde irade sakatlığı iddiasında bulunulmamış olduğu dikkate alınarak borcun kabul edilerek ödeme taahhüdünde bulunulması nedeniyle işbu senet yönünden menfi tespit ve tedbir taleplerinin reddine, davacılardan ... Uluslararası Taşımacılık ve Dış Tic. Ltd. Şti. Yönünden menfi tespit ve istirdat taleplerinin esastan reddine, Müvekkili...yönünden iyi niyetli hamile karşı temel ilişkiden doğan geçersizliğin ileri sürülemeyecek olması nedeniyle açılan menfi tespit davasının reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... Köylü tarafından sunulan 15/02/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu senet, davacı şirketin yetkilisi olduğum döneminde düzenlenmiş hukuka uygun bir senet olduğunu, 04.01.2019 tarihinde Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği üzere şirkette 650 pay sahibi ortak olarak münferiden yetkili müdür seçilmesi ile birlikte yetki ve görevleri 23.08.2021 tarihinde hisselerinin ...'e devrine kadar devam ettiğini, davacıların şahsının şirketi temsil yetkisi sona erdikten sonra senet düzenlendiğine dair iddiaları gerçeği yansıtmadığını, 04.01.2019 tarihli TTSG ilanı ile sabit olmak üzere şirketin tek ortaklığı ...'in şahsına 4000 adet hisse payını devretmesi ile sona ermiş ve 050 hisse sahibi..., 50 hisse sahibi şahsı olduğunu, şirketi münferiden temsil yetkisi ise yalnızca kendisine verildiğini, araçlar şirkete satılarak ya da ortaklık devam ederken ortaklar tarafından ayrı ayrı yeni alınan araçlar şirketin malvarlığında gösterilse de, davacı ... ile aramızda kurulan iş ilişkisine göre kimin aracı ile iş yapılıyor ise kazancı da ona ait olduğunu, bu nedenle sürekli olarak şirket hesaplarından gerek davacı ... ve babası ... hesabına gerek şahsım hesabına para çıkışları olduğunu, bu nedenlerden dolayı; davacıların haksız ve hukuka aykırı olarak tarafıma yönelttiği menfi tespit davasının esastan reddine, münferiden şirket yetkilisi olarak gerçek bir alacağa ilişkin düzenlenen senedin TMK md. 2 gereği davacılar tarafından geçersizliği ileri sürülemeyecek olup, tarafların banka kayıtları ve şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına, tanıklarımın dinlenmesine, davacının tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : İst. ... İcra Müd. ... E., 30.11.2021 tarihli Haciz Zaptı, 30.11.2021 tarihli Protokol, İstanbul Anadolu ...Asliye Ticaret Mah. ... E. Sayılı dosyasına sunulan Bilirkişi Raporu, devire ilişkin ilanlar, araç satış sözleşmesi, taahhütname, hizmet dökümleri, whatsapp yazışmaları, banka ekstreleri, mali yazışmalar, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi ... tarafından sunulan 16/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu alacağın; Davacı ... şirketinin eski ortağı Davalı ... Köylü'nün, şirket ortaklığından ayrıldıktan sonra kendi adına, yetkili olduğu döneme ait geçmişe dönük tanzim ettiği iddia edilen Davalı ... Köylü'nün işbu senedi diğer Davalı ...'a ciroladığı, ...'ın işbu senet alacağına ilişkin Davacı ... şirketi adına icra takibi başlattığı ve alacağın tahsil edilememesi sebebiyle Davacı şirkete hacze gidildiği, bu kapsamda imzalanan protokole istinaden Davacı ... şirketinin Davalı ...'ın vekiline 50.000,00 TL ödeme yaptığı ve kalan 154.000,00 TL bakiye için senet düzenlediği görülmüştür. Dava konusu edilen 30.05.2021 vadeli 16.500,00 Euro tutarındaki senedin keşide tarihi 15.04.2021 tarihinde, 331 Ortaklara Borçlar hesabında Davalı ... Köylü'nün Davacı ...şirketinden bir alacağı bulunmadığı aksine borçlu olduğu, davaya konu senedin Davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığı ve davacı şirketin icra takibine konu senetten dolayı borçlu olmadığının sonuç ve kanaatine varmıştır.
Bilirkişi Meryem Tüfekçi tarafından hazırlanan 04/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı ... Köylü'nün dava ve itiraz dilekçesinde iddia ettiği şirket gelir dağılımına dayanak evrak belge ibraz etmediği, Davacının şirkete kayıtlı araçların sahibine verileceğine dair sözleşme dosya kapsamında görülmediğini, Davalının cevap dilekçesinde iddiasını dayandırdığı ticari defterler incelenmiş ve kök raporda da bu borç alacak bakiyesi kök raporda özetlendiğini, Dosya kapsamında 2019-2020-2021 yılları ...Hizmet Dökümlerinde araç plakaları ve taşıma ücretleri mevcut olup, işbu hizmet dökümlerinde el yazısı ile notların bulunduğu görülmüştür. Ancak sunulan SGS hizmet dökümlerinin uzmanlık alanım dışında olması sebebiyle detaylı incelemesi yapılamadığını, Davalının bu hizmet dökümleri ile gelirin paylaştırıldığı ve araç sahibine verildiğini iddia etmekle birlikte bu dökümlerin incelemesi uzmanlık alanı dışında olduğunu, davalının itirazlarının değerlendirilmesi açısından şirketin ortaklık döneminde elde ettiği gelirlerin araçlar bakımından Taşımacılık alanında uzman bilirkişi tarafında... Hizmet Dökümlerinin incelenmesi ile plakalar bazında ayrıştırılıp Davalının iddia ettiği araçlardan elde edilen gelirler ve şirketten Davalıya yapılan ödemelerin karşılaştırılması ile mümkün olacağını, Ancak Davalının alacağına yönelik iddia ettiği şekilde taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin dosya kapsamında mevcut olmadığı ve itiraz dilekçesinde de sunmadığı, yapılan defter incelemesinde kök raporumdaki görüşümü değiştirecek bir husus bulunmadığının sonuç ve kanaatine varmıştır.
Bilirkişiler tarafından sunulan 22/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı ... Köylü'nün 2019-2020-2021 yıllarındaki ortaklık süresi boyunca toplamda (4.876,594 13.978,604 -15.008,03) 3.847,16 TL faaliyet karı elde etmiş olduğu, menfi tespite konu olan 30.05.2021 vadeli 16.500,00 Euro tutarındaki senetten kaynaklı davacı şirketten senet tutarı kadar alacağının olmadığı, Davalı ... Köylü'nün, davacı şirket ile arasındaki temsil il kötüye kullanmak suretiyle kendisi ile işlem gerçekleştirmiş olduğu, zira davalının alacak miktarının 3.847,16 TL olmasına rağmen, alacak miktarını aşacak şekilde 16.500,00 Euro bedelli bir bonoyu kendi lehine düzenlemiş olduğu, Mezkur bononun davalı ... Köylü tarafından diğer davalı ...'a ciro edildiği, bir kambiyo senedine karşı senet metninden anlaşılan defiler mutlak defi olarak herkese karşı ileri sürülebilecek iken, şahsi defilerin sadece kötü niyetli hamile karşı ileri sürülebileceği, Davacı tarafından ileri sürülen bedelsizlik iddiasının bir şahsi defi olduğu, davacı tarafından davalı ...'ın, bedelsiz olan bonoyu kötü niyetli olarak iktisap ettiğinin ileri sürüldüğü, ancak davacı şirketin davalı ...'ın kötü niyetli olduğunu ve bu nedenle bonodan dolayı borçlu olmadığı iddiasını usulüne uygun olarak ispat edemediği, Temsil yetkisinin kötüye kullanılmasının da bir yetkisiz temsil hali olduğu, bu itibarla TTK m. 678 hüküm uyarınca düzenlenen bononun geçersiz olmadığı, yetkisiz temsilcinin ilgili bonodan bizzat sorumlu olduğu, temsil olunan tarafından yetkisiz temsil defisinin mutlak defi olarak herkese karşı ileri sürülebileceği, Somut olayda mezkur bononun çifte temsil yetkisi kapsamında düzenlenmiş olduğu, davalı ... Köylü'nün, davacı şirket ile arasındaki temsil ilişkisini kötüye kullanmak suretiyle kendisi ile işlem gerçekleştirmiş olduğu, zira davalının alacak miktarı 3.847,16 TL olmasına rağmen, alacak miktarını aşacak şekilde 16.500,00 Euro bedelli bir bonoyu kendi lehine düzenlemiş olduğu, bu halde temsil yetkisinin aşılmış olduğu, Somut olayda davacı temsil olunanın, davalının kendisinden alacak miktarı olan 3.847,16 TL için mezkur bonodan sorumlu olacağı ve geriye kalan bedel bakımından sözleşme ile borçlanma ehliyetine sahip olduğunun belirlenmesi halinde davalı ... Köylü'nün sorumlu tutulması gerektiği, davacının, mezkur bononun 3.847,16 TL bedeli aşan kısmı bakımından sorumlu olmadığını mutlak defi olarak herkese, burada davalı...karşı da ileri sürüp ödeme yapmaktan kaçınabileceğinin sonuç ve kanaatine varmışlardır.
HUKUKİ NİTELENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, davacı şirketin eski ortağının, eski tarihli, şirketi keşideci olarak kendi lehine borçlandırıcı senet düzenlediği iddiasına dayalı borçlu olunmadığının tespiti ile haciz baskısı altında düzenlenen 30/11/2021 düzenleme tarihli, 15/12/2021 vade tarihli, 154.000,00TL bedelli bononun istirdatı ve yine birleşen dosyada haciz baskısı altında ödenen 50.000,00TL nin istirdatı istemine ilişkindir. Mahkememiz görev ve yetkili olup incelenen belge ve takip dosyasına göre taraf ve dava ehliyetleri vardır.
Öncelikle, menfi tespit davası ile ilgili genel bir açıklama yapılmasında ve ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır: Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu (İİK)'nun 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.
Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Başka bir deyişle hukuki bir yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığının tespiti amaçlanır. Dayanılan hukuki ilişkinin gerçekten mevcut olmadığı icra takibine maruz kalmadan önce ileri sürülebileceği gibi icra takibinden sonrada ileri sürülebilir. Borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması şarttır. Buna rağmen, borçlunun, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunabilir. Bu tür bir yararının bulunması halinde borçlu, borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir. Bunun dışında, icra takibi taraflar arasındaki maddi ilişkiyi tespit edecek nitelikte olmadığından, alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istemesi mümkündür.
Borçlu, belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açar; bu davayı kazanırsa, hakkındaki icra takibi iptal edilir ve borcu ödemekten kurtulur.
Uyuşmazlık konusu hususun, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında 15/04/2021 düzenleme tarihli, 30/05/2021 vade tarihli, 16.500Euro bedelli bononun eski tarihli olarak düzenlenip düzenlenmediği, davalı ... Köylü'nün davacı... şirketi adına kendi lehine senet düzenleyip düzenleyemeyeceği, düzenlediği bu senet sebebi ile davacı şirketin borçlu olup olmadığı ve 30/11/2021 düzenleme tarihli, 15/12/2021 vade tarihli, 154.000,00TL bedelli bono ile 50.000,00TL lik ödemenin haciz baskısı altında olup olmadığı, istirdatının istenip istenemeyeceğine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunun Özen ve Bağlılık Yükümü, Rekabet Yasağı başlıklı 626.maddesinde: (1) Müdürler ve yönetimle görevli kişiler, görevlerini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini, dürüstlük kuralı çerçevesinde, gözetmekle yükümlüdürler. 202 ilâ 205 inci madde hükümleri saklıdır. (2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı olarak izin vermemişse, müdürler şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamazlar. Şirket sözleşmesi ortakların onayı yerine ortaklar genel kurulunun onay kararını öngörebilir. (3) Müdürler de ortaklar için öngörülmüş bulunan bağlılık borcuna tabidir. şeklinde,
Türk Ticaret Kanunun Temsil Yetkisinin Kapsamı, Sınırlandırılması başlıklı 629.maddesinde: (1) Müdürlerin temsil yetkilerinin kapsamına, yetkinin sınırlandırılmasına, imzaya yetkili olanların belirlenmesine, imza şekli ile bunların tescil ve ilanına bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin ilgili hükümleri kıyas yolu ile uygulanır. (2) Sözleşmenin yapılması sırasında şirket tek ortak tarafından ister temsil edilsin ister edilmesin, tek ortaklı limited şirketlerde, bu ortak ile şirket arasında yapılan sözleşmenin geçerli olması, sözleşmenin yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır. Bu zorunluluk, piyasa şartlarına göre günlük, önemsiz ve sıradan işlemlere ilişkin sözleşmelere uygulanmaz.(3) Müdürler tarafından şirkete hizmet akdi ile bağlı olanların sınırlı yetkiye sahip ticari vekil veya diğer tacir yardımcıları olarak atanması hususunda 367 nci madde ile 371 inci maddenin yedinci fıkrası kıyasen limited şirketlere de uygulanır. şeklinde,
Türk Ticaret Kanunun Yetkisiz İmza başlıklı 678.maddesinde:(1) Temsile yetkili olmadığı hâlde bir kişinin temsilcisi sıfatıyla bir poliçeye imzasını koyan kişi, o poliçeden dolayı bizzat sorumludur; bu poliçeyi ödediği takdirde, temsil olunduğu kabul edilen kişinin haiz olabileceği haklara sahip olur. Yetkisini aşan temsilci için de hüküm böyledir. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.
Dosya kapsamında toplanan delillerden somut olayda; davacı taraf davalı ... Köylü'nün 23.08.2021 tarihinde şirketteki hisselerini devrederek şirketten ayrıldığını, yetkisinin sona erdiğini ancak davalı ... köylünün geçmişe dönük senet tanzim ederek yetkilisi olduğu şirketi kendisine borçlandırdığını, söz konusu senedin ciro ile davalı ...'a verildiğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini talimat dosyası ile fiili hacze gelindiğini şirket yetkilisi... tarafından 30/11/2021 düzenleme tarihli, 15/12/2021 vade tarihli, 154.000,00TL bedelli bono tanzim edilerek davalı ...'a verildiğini ayrıca 50.000 TL ödeme yapılmak zorunda kaldığını beyan ederek açıkça temsil etkisinin kötüye kullanılarak kendi ile işlem yapmak yasağına aykırı olarak ... Köylü tarafından düzenlenen bononun geçersiz olduğunu iddia etmiş olup davalı ... Köylü; senedin yetkilisi olduğu dönemde ve ...'in bilgisi dahilinde senedin düzenlendiğini, davacı ile kendisinin işleri ayrı yürüttüğünü ödemelerin ayrı ayrı yapıldığını davaya konu senedinde alacağına istinaden düzenlendiğini savunmuştur. Davalı ... ise senedin bedelsiz olduğunun ispat edilmesi ve akabinde kötü niyetli hamile olduklarını senedi bilerek ve isteyerek zarara uğratma kastı ile aldıklarını davacıların ispat etmesi gerektiğini, taraflar arasında düzenlenen 30.11.2021 tarihli protokol kapsamında alınan senetle, 50.000 TL'lik ödemenin icra dosya borcuna istinaden yapıldığını Davacı tarafından herhangi bir şerh konulmadığını, bu sebeple haciz baskısından söz edilemeyeceği savunmuştur. 15/04/2021 düzenleme tarihli, 30/05/2021 vade tarihli, 16.500Euro bedelli bono üzerinde borçlu şirket adına şirket kaşesi üzerinde tek imzanın atılı olduğu görülmektedir. Dosyada bulunan 9738 Sayılı 4 Ocak 2019 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'ne göre "... Köylü müdür olarak seçilmiştir. Yetki Şekli: Münferiden temsile yetkilidir." hükmünü içermektedir. ... Köylü'nün münferiden temsile yetkili kılındığı bu kararın da 04/01/2019 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği saptanmıştır. Şirket yetkilisi gerçek kişinin tüzel kişi şirketten ayrı bir şahsiyeti olup, yetkilisi olduğu şirket adına bono düzenlemesinde yasaya aykırılık yoktur. Ancak temsilcinin izinsiz olarak yaptığı işlem sakat bir işlemdir. Bu işlem temsil olunanı bağlamaz. ... bir temsilci, iyi niyet ve sadakat borcu gereği temsil ettiği şirketin çıkarına aykırı olarak bir işlem yaparsa bu işlem kural olarak temsil görevinin dışında kalır. Her ne kadar bononun ticari defter ve kayıtlara işlenmemesi onu etkilemeyecek ise de davalı tarafından alacağına istinaden bononun düzenlendiği iddia edilmiş olup davalının yetkilisi olduğu ve ortaklığın tasfiye edildiği dönemde rahatlıkla bononun defter ve kayıtlara işlenmesi mümkün iken kayıt edilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dosyada davalı ... Köylü'ye bu yönde yetki verildiğine dair ispata yarar bir delil sunulmadığı dikkate alındığında 6102 sayılı Kanun'un 626 ncı ve 629 uncu maddeleri çerçevesinde temsicinin şirkete özen ve bağlılık yükümlülüğü ile bağdaşmayacak şekilde yetkinin kötüye kullanıldığından davaya konu İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında 15/04/2021 düzenleme tarihli, 30/05/2021 vade tarihli, 16.500Euro bedelli bono nedeni ile davacı ... Şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı, bono sebebi ile davalı ... Köylü'nün şahsi sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmış olup sunulan ve taraflarında kabulünde olan protokol kapsamında 50.000,00TL ödeme yapıldığı, 30/11/2021 düzenleme tarihli, 15/12/2021 vade tarihli, 154.000,00TL bedelli bono düzenlendiği, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasında 30.11/2021 tarihinde yapılan haciz sırasında söz konusu protokolün düzenlendiği ve 50.000,00TL ödemeninde bu tarihte yapıldığı dikkate alındığında haciz baskısı altında ödeme ve bono düzenlendiği anlaşıldığından istirdatına karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Asıl davanın kısmen KABULÜ, Birleşen davanın KABULÜ ile;
1-) İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 15/04/2021 düzenleme tarihli, 30/05/2021 vade tarihli, 16.500Euro bedelli bono nedeni ile davacı...Şirketinin davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-) 30/11/2021 düzenleme tarihli, 15/12/2021 vade tarihli, 154.000,00TL bedelli bono sebebi ile davacı...'in davalı ...'a borçlu olmadığının tespiti ile, senedin iadesine,
3-) 50.000,00TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'dan tahsili ile davacı... Şirketine verilmesine,
4-)Kötüniyet ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatı verilmesine yer olmadığına,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 17.969,04TL nispi karar harcından peşin yatırılan 4.492,27TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 13.476,77TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan 4.492,27-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
7-Davacılar tarafından yapılan toplam 1.613,80-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
8-Davacılar yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 41.457,71TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,
9-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.415,50TL nispi karar harcından peşin yatırılan 853,88TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.561,62TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
11-Davacı tarafından yapılan toplam 921,68-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
12-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
13-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin kendi üzerinde bırakılmasına,
14-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,
15- Asıl ve birleşen dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,
Dair, HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 29/12/2023

Katip
¸e-imzalı

Hakim
¸e-imzalı

Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İmza ile imzalanmıştır.