mahkeme 2022/94 E. 2023/188 K.

T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/94 Esas
KARAR NO : 2023/188

DAVA : Markanın Kullanmama Nedeniyle İptali
DAVA TARİHİ : 14/04/2022
KARAR TARİHİ : 05/12/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın Kullanmama Nedeniyle İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına ... ve ... sayılı “...” ve “...” ibareli markaların ...sınıfta "..." grubunda kullanmama sebebine dayalı olarak kısmi olarak iptali ve sicilinden terkinini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı markaların tanınmış marka olduğunu, davacının davayı ikame etmesinde hukuki yararı bulunmayacağını ve söz konusu davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davalı firmanın birçok grup şirketinden meydana geldiğini, davalının markalarını çeşitli sektörlerde kullandığını, bu grup şirketlerinin yanı sıra da üçüncü kişi sıfatını haiz çeşitli firmalarla da lisans sözleşmeleri, franchise sözleşmeleri akdederek bu firmalar eliyle de markalarını kullandıklarını, markanın, marka sahibinin izni ile kullanılmasının da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edileceğini, davacının iddia ettiği gibi uzun süreli kullanmamanın söz konusu olmadığını beyan etmiş ve haksız olarak ikame edilen davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; ..., ... nolu markaların ...sınıfta "..." grubunda kullanmama sebebine dayalı olarak kısmi olarak iptali ve sicilden terkini kapsamında bir davadır.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ... 28/03/2023 tarihli bilirkişi raporlarında; Davalı ... A.ş. ve ... Ltd.şti. Defter ve belgelerinde 2017,2018,2019,2020 ve 2021 yıllarında ... ile ilgili satış hasılatına Rastlanmadığını,Mali bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme sonucunda Davalı şirkete ait defterlerinde 2017-2021 yılları arasında dava konusu ... işi ile iştigal etmediği ve bu iş ile ilgili hasılat kaydetmediği, davalı tarafın ... Sınıfa dahil “...” hizmetlerinde ciddi kullanımının bulunduğuna dair dosyada başkaca herhangi bir delil, belge yahut bilginin yer almadığı, bu yönüyle davalı tarafın dava tarihi itibariyle geriye dönük 5 yıllık süre içerisinde “...” markasını ... Sınıfa dahil “...” hizmetlerinde ciddi şekilde kullandığını ispat edemediğini, Davalı ... SAN. A.Ş. adına tescilli ... nolu “...” ibareli markanın ... Sınıfa dahil “...” hizmet sınıfında markanın iptali şartlarının gerçekleştiği, Davalı adına tescilli ... nolu “...” ibareli markanın da ... Sınıfa dahil “...” hizmet sınıfında markanın iptali şartlarının gerçekleştiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacı tarafından, davalı şirketler adına tescilli markaların 5 yıllık süre içinde ciddi biçimde kullanma yükümlülüğünün yerine getirmediği iddiası üzerine açılan davada mali bilirkişi aracılığıyla ticari defter ve belgeler üzerinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiş ve düzenlenen raporun HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu anlaşılmıştır.
6769 Sayılı SMK'nun 9. maddesi hükmü gereği marka sahibine markasını tescil ettirmesi sebebiyle tanınan koruma ve mutlak inhisari hak, markanın işlevini yerine getirecek şekilde kullanılması şartına bağlanmıştır. Buradaki kullanımın ciddi kullanım olması başka bir ifadeyle markanın temel işlevine uygun ve tescil edildiği mal ve hizmetlerle doğrudan bağlantılı olarak kullanılması gerekmektedir. Böylelikle, tescil işleminin 6769 sayılı SMK bakımından tüm sonuçları ile yarattığı tekel hakkının markalar sicilini, kullanılmaya gözlerden uzak, bir köşeye atılmış ve kimselerin dokunamayacağı markalar deposuna dönüştürmesi markayı kullanma zorunluluğu ile engellenmeye çalışılmıştır.
SMK'nun 9.maddesinde markanın kullanılması zorunluluğundan söz edilmiş ancak amaca uygun ciddi kullanımın ne olduğu konusu açıklanmamıştır. SMK'nun 9.maddesi kapsamında marka sahibi kural olarak, markasını yurtiçinde sicilde kayıtlı mallar veya hizmetler için işleve uygun ciddi şekilde kullanmalı ve markayı kullanmaya kesintisiz 5 yıl ara vermemelidir.
Kullanımın ciddiliği konusunda gerek ulusal gerek uluslararası mevzuat kesin sayısal kriterler vermekten kaçınmıştır. Burada kullanımın süre kapsamı ve biçimi önem taşır.
6769 Sayılı SMK.nun 9. maddesi anlamında kullanmadan söz edebilmek için markanın "ekonomik" başka bir deyişle rekabete uygun ve en azından potansiyel olarak marka sahibinin faaliyette bulunduğu pazar ilişkililerini etkileyebilecek ölçekte kullanılması gerekir.
Yani "Bir markanın ciddi şekilde kullanımının, söz konusu markanın tescil edildiği mal ve hizmetler için pazar yaratmak veya mevcut pazarı korumak amacıyla temel işlevine uygun olarak mal veya hizmetlerin menşe kimliğini garanti edecek şekilde kullanılması halinde söz konusu olduğu belirtilmiştir. Markanın tescil edildiği yani koruma altına alındığı şekilde kullanılması gerekliliği de buna eklenmelidir. Bir başka deyişle, markanın ciddi şekilde kullanılıp kullanılmadığına ilişkin olarak yapılacak değerlendirmede sadece faturaların parasal değerleri, fatura sayısı değil markanın kullanıldığı emtianın kullanım alanı, yaygınlığı, bu emtialara olan talep, emtianın piyasası ve yılda bu emtialardan ne miktarlarda satılabileceği hususları da nazara alınmak suretiyle faturalarda yazılı emtia miktarlarının buna göre değerlendirilerek markanın ciddi şekilde kullanılıp kullanılmadığının tayin ve takdir edilmesi gerektiği gibi markanın ciddi kullanımı kavramı kapsamında, markanın sicilde kayıtlı yani tescil kapsamı içerisinde yer alan mal veya hizmetler için (bu mal ve hizmet sınıflarında) kullanılması zorunluluğu vardır. Birçok mal veya hizmet için tescilli markaların, bunlardan bazıları bakımından ciddi şekilde kullanılmaması halinde kullanılmayan mal veya hizmetler yönünden kısmi iptal yoluna gidilir. Dolayısıyla davalı markasının tanınmış marka olması kullanmadığı sınıflar yönünden kendisine bir imtiyaz tanımamaktadır.
Türk Patent ve Marka Kurumundan marka tescil belgeleri celp edilmiştir.
Davalılardan ... ŞİRKETİ adına kayıtlı olan markanın ... nolu ile ve ... nolu markanın da davalılardan ... LİMİTED ŞTİ adına çeşitli sınıflarda tescilli olduğu, davalıların kismi iptali talep edilen ... Sınıfa dahil “...” hizmet sınıfında mali defterlerinin ( 2017,2018,2019,2020 ve 2021 yıllarına ait) incelendiği ve ... ile ilgili satış hasılatına rastlanmadığı,yani 2017-2021 yılları arasında dava konusu ... işi ile iştigal etmedikleri, bu iş ile ilgili hasılatın kayıtlarda yer almadığı, davalıların ... Sınıfa dahil “...” hizmetlerinde ciddi kullanımının bulunduğuna dair dosyaya da delil sunmadığı, zira kullanmamaya dayalı iptal davalarında ispat külfetinin davalı yan üzerinde olduğu, davalı markasının tannımış marka olmasının her sınıf için sınırsız koruma sağlamayacağı, huzurdaki davanın ise kullanmama sebepli olarak açılmış olması dolayısıyla , bu tür davalarda tanınmışlık olgusunun kullanılmayan sınıflar yönünden bir etkiye sahip olmadığı, toplanan deliller kapsamına göre “...” markasını ... Sınıfa dahil “...” hizmetlerinde ciddi şekilde kullandığının davalı yanca ispat edemediği gözetilerek davalılar adına tescilli ... ve ... nolu markaların ...sınıfta ... hizmetleri alt grubunda kullanmama nedeniyle kısmı olarak iptaline, Kararın kesinleşmesini mütakip bu sınıf yönünden kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine,( 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesi uyarınca) karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-Davanın kabulü ile davalılar adına kayıtlı ... ve ... nolu markaların ...sınıfta ... hizmetleri alt grubunda kullanmama nedeniyle iptaline, Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine,( 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesi uyarınca)
2- 269,85 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 189,15 TL harcın davalılardan tahsiline,
3-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit olarak alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 80,70 TL başvuru harcı 80,70 TL peşin harç 148,50 TL tebligat ücreti, 4.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.309,90 TL yargılama giderinin davalılardan eşit olarak alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda , gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İstanbul bölge adliye mahkemesi nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 05/12/2023

Katip
¸e-imzalıdır

Hakim
¸e-imzalıdır