Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/252 Esas
KARAR NO : 2025/37

DAVA : Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/11/2022
KARAR TARİHİ : 12/02/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalıya ait TÜRKPATENT nezdinde ... tescil numarası ile ... ve ... sınıflarda tescilli “...” markasının davalı tarafından kullanılmadığını, ilgili marka tescilinin SMK’nın 9. ve 26. Maddeleri uyarınca iptaline ve sicilden terkinine karar verilmesini, davacı ...' nin 1839 yılında ...’de kurulan İsviçreli lüks saat üreticisi olduğunu, kuruluşundan bu yana kesintisiz saatçilik geçmişine sahip dünyanın en eski saat üreticilerinden biri olduğunu, saatlerinin ..., ..., .., ..., ..., ..., ... gibi önemli tarihi figürler tarafından kullanıldığını, 1868’ de ilk İsviçre kol saatinin davacı müvekkili şirket tarafından üretildiğini, kol saati tarihini anlatan birçok yazıda müvekkili şirketin adının yer aldığını, davacı şirketin “...” markasını ilk olarak 2002 senesinde piyasaya sunduğunu ve bu sebeple “...” markalarının gerçek hak sahibi olduğunu, “...” ibaresini marka olarak kullanan müvekkilinin, söz konusu markayı yarattığı, ticari hayata kazandırdığı, dahası saatçilik endüstrisine bambaşka bir bakış açısı getirerek çığır açtığını, bu bakımdan davacı müvekkilinin kullanımları ve hatta markaya yaptığı yatırımlar uyarınca “...” markalarının yaratıcısı ve gerçek hak sahibi olduğunu, bu bakımdan “...” markasının müvekkili tarafından yaratılmış olup dünyaca tanınan bir marka olduğunu, davacı müvekkilinin “...” markasını WIPO, EUIPO gibi uluslararası ofislerin yanı sıra pek çok ulusal ofis nezdinde de tescil ettirdiğini, davalıya ait ... ve ... sınıflardaki mal ve hizmetleri kapsayan ... tescil numaralı “...” markasının müvekkilinin tanınmış “...” markasını ülkemizde TÜRKPATENT nezdinde tescil etmesine engel teşkil ettiğini ve bu sebeple davacı müvekkilinin huzurdaki davayı ikame etmede hukuki yararının bulunduğunu, davalı şirketin ... tescil numarası ile ... Ve ... sınıflarda tescilli ... markasının tescilli olduğu mallar ve hizmetler bakımından kullanılmadığını, ... markasının, 23.07.2014 tarihinde davalı adına tescil edilmesine karşın, tescil ettirdiği tarihten bu yana tescil edildiği ... ve .... sınıf kapsamındaki mallar ve hizmetler üzerinde kullanmadığını, SMK’nın 9. maddesinde de belirtildiği üzere 5 yıllık süre boyunca markanın kullanılmamasının bir iptal sebebi olduğunu ve yerleşik Yargıtay içtihatlarında da kabul olduğu üzere, “...markanın bir mal veya hizmet bakımından kullanılması sadece kullanımın gerçekleştiği mal veya hizmet yönünden markayı ayakta tutmaktadır. Benzer de olsa, kullanılmayan mal ve/veya hizmet yönünden hükümsüzlük koşulları oluşmakta olduğunu’’, açıklanan nedenlerle huzurdaki davanın konusunu teşkil eden ... no. ile ... ve ... sınıflarda tescilli “...” markasının tescilli olduğu ... ve ... sınıftaki mallar ve hizmetler bakımından iptaline karar verilmesini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı müvekkilinin ... Tic. A.Ş.; ... adresinde "..." alanında faaliyet gösterdiğini, kristal taşlar (swarovski vs), bijuteri aksesuarları, el işi ürünleri, imitasyon takılar, her türlü taklit süs eşyası (fos bijuteri) ve toka imalatı- alım satımı - pazarlaması ve ihracatı işleri ile iştigal ettiğini, davalı müvekkilinin firmanın, ticari faaliyetlerinin başlangıcından (1982 yılı), bu yana kurduğu ve geliştirdiği toptan ve perakende fos bijuteri ve toka işletmeciliğini esasen "..." ibaresi ile yürüttüğünü, davalı müvekkilinin ticaret unvanını (...Tic. A.Ş) yetkilisi olan ... ' den almakta olduğunu, ticari faaliyetin gerçekleştirildiği adreste kullanılan (mağaza giriş kapısının üstündeki tabelada yer alan, fuarlarda ve sair tanıtım organizasyonlarında ve işletmenin ürünlerinin pazarlamasında kullanılan) işletme adının "..." olduğunu, davalı müvekkilinin firmanın ... tescil numarası ile ... ve ... sınıflarda tescilli "..." isimli markasının da mevcut olduğunu, müşteriler nezdinde işletmenin faaliyetleri ile özdeşleşen ilk markasının "..." markası olduğunu zaman içinde davalı müvekkilinin pazarladığı bijuteri ürünlerine, yabancı tebaalı müşterilerin de ilgi göstermeye başlayınca, "..." kelimesinin özellikle Türkçe bilmeyen kişiler nezdinde telaffuzunun zor olması nedeniyle, davalı müvekkilinin "..." markasını aynı grup emtia için 2013 yılında tescil ettirdiğini ve bazı ürünlerinde ve ambalajlarında bu markayı kullanmaya başladığını, davalı müvekkilinin "..." markasını tescil ettirdiği tarihten bu yana kullanmadığının doğru olmadığını, bilakis bu markayı, "taşlı şerit" denilen ve konfeksiyonda süs olarak ya da kolye ve küpe imalatında kullanılan kuyumculuk, pırlanta benzeri fos bijuteride kullanılan küçük taşların ticaretinde ve bunların reklam ve pazarlamasında kullandığını ve halen de kullanmakta olduğunu, "..." kelimesinin ...' de "..." manasına geldiğini, başka bir ifadeyle "..."in ...' deki tam karşılığı olduğunu, davalı müvekkilinin bijuteri ürünleri pazarlayan ticari işletmesine yerli müşterinin yanında yabancı müşteri nezdinde de bilinirlik kazandırdığını, davacının "..." ibaresini pazarlamakta olduğu lüks saatlerin bir modelini/ serisini tasvir etmek için kullandığını, başka bir ifade ile "..." ın davacı açısından bir "alt marka" olduğunu, davacı her ne kadar markanın 2002 yılından bu yana kullanıldığını iddia etmiş olsa da bu iddiasını doğrular herhangi bir delili dava dosyasına sunmadığını, ... tescillerinin tamamını 2021 yılında gerçekleştiğini, davacı firmanın, davalı müvekkili firmanın markasının iptalini istemekte herhangi bir yararının olmadığını, davacı firmanın iştigal konusunun lüks saat ve aksesuar imalat ve pazarlaması olduğunu, davalı müvekkilinin herhangi bir surette saat veya saat aksesuarı pazarlamadığını, bu marka altında sadece bijuteri ürünü sattığını davanın taraflarının hitap ettikleri müşteri kitlesinin birbirinden oldukça farklı olduğunu, iki firmanın mal ve teşebbüslerin "iltibas yaratma" ihtimalinin neredeyse hiç olmadığını, "..." markasının davalı müvekkili tarafından kullanılıyor olması ve davanın şartlarının oluşmamış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, yapılan yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Davalı adına ... tescil nolu .. ve .... Sınıflarda tescilli '' ...'' Markasının 5 yıldır kullanmama nedeniyle SMK 9 ve 26. Maddeleri kapsamında tüm sınıflar yönünden iptaline ilişkin olarak açıldığına ilişkindir.
Bilirkişiler ... ve ... 19.02.2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; " ... Davacıya ait, ... Tescil Numaralı, ... markasının, 27/01/2023 tarihinden itibaren korunmak üzere ... SINIFTA ve 01.07.2023 tarihinde tescil edildiği, https://... web sayfası üzerinden re’sen yapılan araştırma sonucunda davalı adına tescilli, ... numaralı ... markasının, 23.04.2014 tarihinde .. ve ... Sınıflarda tescil edildiği, koruma tarihinin 25.07.2023 olduğu, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 9
(1) Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir.
(2) Aşağıda belirtilen durumlar da birinci fıkra anlamında markayı kullanma kabul edilir:
a) Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması.
b) Markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması.
(3) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir.
Davalının esas ticari faaliyetinin belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda her türlü taklit süs eşyası (fosbujiteri)toka, elişi ürünlerin ve imitasyon takıların alım satımı imalatı, imal ettirilmesi, pazarlaması, ihracatına yönelik olduğu sabittir. Kristal taşlar (swarovski vs), bijuteri aksesuarları, el işi ürünleri, imitasyon takılar, her türlü taklit süs eşyası (fos bijuteri) ve toka imalatı- alım satımı - pazarlaması ve ihracatı işleri ile ... markası altında uğraştığını ve ... tescil numarası ile ... ve ... Sınıflarda tescilli "..." isimli markasının mevcut olduğu beyan edilmişti. ...Esas sayılı davasının 30/11/2023 tarihli duruşmasının 3 numaralı kararı kapsamında davalı ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılması hususunda Mali Bilirkişi... davalı tarafından gönderilen tarihsiz fakat davalıya ait imza ve kaşenin yer aldığı ve dava dosyasında bir örneği bulunan ... antetli evrakta; 2018- 2019-2020-2021 ve 2022 yıllarına ilişkin defterlerde, davaya konu ... markasının, ismi ve logosunun hiçbir fatura, belge ve ticari defterlerde geçmediği ve bu yıllarda dava konusu markanın ticari ve resmi belgelerde kullanılmadğı, yalnızca bazı bijüteri ürünlerinde bu markanın isminin geçtiğini, satış faturalarında dava konusu markanın isminin zikredilmediğini ve bu sebeple ilgili yıllara ilişkin ticari defterlerin ibraz edilmeyeceği beyan edilmiştir. Davalı tarafından ... markasını ve bu marka altında üretilen ürünlere yönelik olarak fuarlarda tanıtıcı veya sponsorluk mahiyetinde reklamı yatırımı söz konusu değildir. Davalının ... markasını, ticari faaliyeti kapsamında düzenlendiği faturalarda ... işaretini ön planda tutarak ve daha büyük yazı puntolarıyla vurgulamadığı, bu markayı kullanmadığı sabittir. Markanın kullanımı o markayı taşıyan mal veya hizmetlerin pazar payını artırmaya, mevcut pazar payını korumayı amaçlayan ve ticari nitelik taşıyan bir eylemdir. Markanın gazete ilanlarında yer alması, gazete ve dergilere reklam verilmesi, TV’de reklamlarının yayınlanması, promosyonlarının yapılması, halkla ilişkilerde kullanılması, marka ile ihalelere girilmesi, faturalarda işletme adından farklı ve işletme adında yer alan marka unsurunu öne çıkaracak şekilde markasal biçimde yer alması markanın kullanımına örnek olarak gösterilebilir. Yalnızca katalog basımı ve dağıtımı ise, satışa sunma söz konusu değilse ciddi bir kullanım olarak görülemez. Markanın bir mal veya hizmet bakımından kullanılması sadece kullanımın gerçekleştiği mal veya hizmet için markayı ayakta tutmaktadır. Benzer de olsa kullanılmayan mal veya hizmet yönünden hükümsüzlük koşulları oluşmaktadır. Markanın kullanımı, asli fonksiyonunu yerine getirecek şekilde, yani tescilli olduğu mal veya hizmetin kaynağını gösterecek şekilde olmalıdır. Üretilmeyen bir mal veya hizmete yönelik reklam faaliyeti, pazar payı yaratmaması nedeniyle markasal kullanım olarak değerlendirilemez.
Yukarıda belirtilen açıklamalardan sonra;
Davalının ticari unvanının ayırt edici eki olan ... işaretine, ticari faaliyeti sonucunda marka değeri kazandırdığı bu işaretle ilgili olarak ...tescil numarası ile ... ve ... Sınıflarda tescilli "..." isimli markasının da mevcut olduğu değerlendirildiğinde; davalının ... markasıyla bilinirlik kazandığı, ticari faaliyetinin kaynak kimliğinin ... markası olduğu, ... markasına yönelik davalı adına kayıtlı tescilin ve cevap dilekçesine delil olarak eklenen ... işaretli aksesuar ürün ve ambalaj görsellerinin ise; davalının mevcut ve potansiyel müşteri çevresini ... markasına yönlendirici mahiyette, ... markasına piyasada katkı sağlamaya yönelik ve ... işareti için ... olmayan mahiyette olduğu, ... VE ... kelimeleri görsel ve işitsel bakımından farklı yapıda olduğu ve ayrıca ... sözcüğü ..., ... sözcükleri gibi ortalama tüketici tarafından bilenebilecek vasıfta yaygın kullanıma sahip olmadığı için ortalama tüketiciden mal veya hizmet seçerken, ... ve ... kelimeleri arasında doğrudan veya dolaylı şekilde aynı işletmeden kaynaklandığına yönelik bir bağlantı kurmasının beklenemeyeceği, ... sözcüğünün ortalama tüketici için bilinebilir, sıradan işaret olmaması nedeniyle, ... markasını, ... olarak kullanmanın Sınai Mülkiyet Kanunu Madde 9/2-a’da belirtilen duruma karşılık gelmediği ve nedenle ... markasını ... olarak kullanma savunmasının, ... markasının ayırt edici yapısını değiştirici mahiyette olduğu, davalıya ait ... markasının tescilli olduğu ... ve ... Sınıfta hiçbir emtia ve hizmet üzerinde markasal boyutta ciddi şekilde kullanılmadığı, davalı adına tescilli ... tescil numaralı ’’ ...’’ markasının ... ve ... sınıflarda ... mahiyette ciddi şekilde kullanılmadığı ve ... ve .... sınıfın tamamında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu..." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Davacı vekilinin 21.01.2025 havale tarihli dilekçesi ve davalı vekilinin 24.01.2025 havale tarihli dilekçesi ile sulh olduklarını ve sulh protokolü kapsamında karar verilmesini talep etmişlerdir. Tarafların vekaletnamelerinde sulh'e yetkileri olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 315. Maddesi uyarınca karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesini, ayrıca taraf vekillerinin karşılıklı olarak vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesini talep etmiş olduğu görülmekle, dosya ele alındı incelendi;
HÜKÜM:
1-Taraflar arasında imzalanan ve mahkememize ibraz edilen 22.01.2025 havale tarihli 13 madde 9 sayfalık SULH PROTOKOLÜNÜN TASDİKİNE, HMK 315. maddesi gereğince; Sulh nedeniyle ESAS HAKKINDA BİR KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-615,40 TL ilam harcının 80,70 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 534,70 TL eksik harcın davacıdan tahsiline,
3-Sulh protokolünde taraflar karşılıklı olarak birbirlerinden vekalet ücreti ve yargılama gideri talep etmediklerinden, bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4-Tarafların yapmış olduğu giderlerin üzerlerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK OLMAK ÜZERE karar verildi. 12/02/2025

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza